Mỗi thành viên khi tham gia vào hình thức mua bán trực tuyến này của công ty sẽ phải mua 1 gian hàng ảo cuẩ công ty với giá 5,2 triệu đồng.. Nghe qua phương thức hoạt động thì có vẻ rất
Trang 1I. Đặt vấn đề.
1. Lí do chọn đề tài.
Hiện nay với nhịp sống ngày càng cao, công nghệ ngày càng phát triển thì con người không còn trung thành với 1 kiểu mua bán truyền thống với thị trường truyền thống là 2 bên muốn mua bán thì phải gặp mặt nhau trực tiếp nữa mà con người còn có thể mua bán thông qua mạng Internet
Điều này tạo ra sự thuận lợi cho cả người mua lẫn người bán, tiết kiệm được thời gian hơn Tuy nhiên, mua bán thông qua Internet không chỉ mang lại lợi ích
mà còn mang lại không ít điều thiệt hại cho bên mua Khách hàng khi tiến hành mua qua mạng có thể bị lừa đảo mà không hề hay biết Vấn đề này ngày càng trở nên nóng bỏng hơn trong xã hội
Chính vì tính cấp thiết của nó mà nhóm chúng em lựa chọn chủ đề này làm chuyên đề báo cáo cho nhóm mình Và đề đại diện cho chủ đề này, chúng em xin nói về Muaban24 để thông qua đó nêu lên khái quát tình hình mua bán thông qua Internet hiện nay
2. Mục tiêu của chuyên đề.
- Nêu khái quát về mua bán trực tuyến
- Nêu lên quá trình hình thành cho đến lúc phá sản của Muaban24
- Rút ra bài học kinh nghiệm cho khách hàng
Trang 2II. Nội dung trình bày.
1. Lịch sử hình thành.
Từ ngày 25/05/2011, website muaban24h.vn được mở ra dưới danh nghĩa sàn giao dịch thương mại điện tử với “sứ mệnh” cực kì “kêu” đó là: đào tạo mua bán trực tuyến, xây dựng niềm tin và văn minh tiện ích trong thương mại điện tử Trang muaban24h.com do 3 thành viên Nguyễn Tuấn Minh, Ngô Văn Huy và
Lê Văn Cường sáng lập, hoạt động theo phương thực mô hình của sàn thương mại điện tử qua trang web muaban24.vn thuộc Công ty Cổ phần đào tạo mua bán trực tuyến, có trụ sở chính ở lô 4 khu biệt thự C8 Mỹ Đình, Từ Liêm, Hà Nội
2. Quá trình phát triển.
Với những hoạt động truyền thông, hội thảo, các khóa học đào tạo rình rang, sàn muaban24.vn đã gây được sự chú ý và nhanh chóng phát triển hệ thống hội viên lên đến hàng vạn người, với hệ thống chi nhánh ở hầu hết các tỉnh thành cả nước Mới đi vào hoạt động từ ngày 25/5/2011 đến nay, nhưng trang thương mại điện tử muaban24.vn đã thu hút hơn 8000 thành viên với trên 40 nghìn gian hàng, thành viên tham gia khắp 30 chi nhánh ở các tỉnh, thành phố Điều đặc biệt là các
cá nhân mua gian hàng để kinh doanh, bán hàng trực tuyến nhưng không hề có mặt hàng nào Trái lại, họ chỉ đi mời mọc, rủ rê các cá nhân khác tham gia với hi vọng kiếm 1,5 triệu tiền hoa hồng và lời hứa hão thu nhập hàng trăm triệu mỗi tháng từ công ty…Cũng theo lời giới thiệu trên muaban24.vn, Công ty đã xây dựng, phát triển được mạng lưới với 30 chi nhánh đại diện ở nhiều tỉnh, thành phố Đặc biệt hơn nữa, qua muaban24.vn, người tiêu dùng sẽ đào tạo, hỗ trợ, cung cấp trang bị những kiến thức sát thực về internet, về thương mại điện tử, cách đặt hàng, mua bán và giám sát việc mua bán hàng hóa qua sàn giao dịch điện tử, nhằm tránh những rủi ro có thể xảy ra
Với các ưu đãi và quyền lợi đặc biệt mà muaban24 đưa ra thì những khách hàng khó lòng mà cưỡng lại được với ham muốn sinh lời nhanh chóng Tuy nhiên
ít ai có thể nhận ra được thực ra đây là 1 hình thức buôn bán đa cấp trá hình, 1 hình thức để lừa đảo khách hàng
Trang 3Và cho đến thời điểm hiện tại thì muaban24 đã phá sản, các ông chủ đã và đang bị công an bắt giữ điều tra vì hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản cùng với 1
số các tội danh vi phạm pháp luật khác nữa
3. Phương thức hoạt động.
Muaban24 kinh doanh trên nhiều mô hình với 2 trang web tiêu biểu là
“chodientu.vn” và “vatgia.com”, những trang web này sẽ có những gian hàng, họ
sẽ cho doanh nghiệp thuê, quảng cáo, bán hàng và giá thuê đối với “chodientu.vn”
là 4,5 triệu/1 năm, còn vatgia.com là 12 triệu/1 năm Muốn là hội viên thì khách hàng cần bỏ ra 5,2 triệu để thuê 1 gian hàng nhưng không phải cho 1 tháng, 1 năm
mà là mãi mãi Công ty cũng đưa ra 1 số các khác khi khách hàng tham gia vào công ty đó là được phổ cập tin học, kĩ năng mềm, cơ hội tiếp xúc với các doanh nhân thành đạt, mua hàng giá gốc rẻ hơn từ 10-50%, được tham gia các câu lạc bộ bóng đá, dance, ngoại ngữ…
Mỗi thành viên khi tham gia vào hình thức mua bán trực tuyến này của công
ty sẽ phải mua 1 gian hàng ảo cuẩ công ty với giá 5,2 triệu đồng Các thành viên lôi kéo được càng nhiều thành viên tham gia càng tốt Với mỗi người mà thành viên lôi kéo được thì công ty sẽ trả cho người đó 1,5 triệu đồng Hệ thống cứ phát triển đến khi nào thành viên đó có 2 nhánh mỗi nhánh có 99 gian hàng (có nghĩa là
có 99 cặp người tuyến đưới ở 2 nhánh) thì sẽ được công ty nâng lên 1 bậc là VIP
và thưởng VIP 80 triệu đồng Với mỗi gian hàng gián tiếp,thành viên cũng sẽ nhận được 320 nghìn Như vậy, từ việc mời 2 người tham gia, các thành viên có cơ hội kiếm được hơn 110 triệu thông qua “vận động” của các thành viên khác Ngoài ra nếu các thành viên phấn đấu sẽ lên VIP lãnh đạo, phó giám đốc, giám đốc, giám đốc kim cương….thu nhập cấp càng cao sẽ còn nhân lên nữa Cơ hội kiếm hàng trăm triệu mỗi tháng là cực kì đơn giản
Nghe qua phương thức hoạt động thì có vẻ rất hấp dẫn, các khách hàng có thể trở thành “con mồi” của công ty bất cứ khi nào và nếu không tìm hiểu kĩ càng trước khi quyết định đầu tư thì sẽ dễ dàng sập bẫy
Trang 44. Sự sụp đổ của Muaban24.
a. Sự sụp đổ
Khởi đầu cho sự cụp đổ của công ty là ngày 4/8/2012, chi nhánh của công ty
cổ phần đào tạo mua bán trực tuyến Muaban24 tại Tp Hồ Chí Minh đã đóng cửa Mọi hoạt động giao dịch của khách hàng, hội viên đều ngưng trệ Tiếp theo đó là
sự sụp đổ của các chi nhánh khác trên cả nước
Chủ tịch Hội đông quản trị Nguyễn Tấn Minh bị truy nã, nhiều thành viên cấp cao đứng đầu Muaban24 bị bắt
Muaban24 kết thúc thời kì làm mưa làm gió của mình sau hơn 1 năm hoạt động
b. Nguyên nhân của sự sụp đổ
Với hình thức kinh doanh kiểu đa cấp kiểu trá hình, muaban24 đã thu về hàng trăm tỉ đồng, hàng trăm nghìn người đã tham gia vào đây bởi những lời mời chào hấp dẫn có thể mang lại thu nhập hàng chục triệu đồng/ tháng
Cách thức hoạt động của muaban24 không có gì mới bởi mô hình này đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng thành công Tuy nhiên, khi du nhập vào Việt Nam, “những kẻ cơ hội” đã biết cách lợi dụng vào “lòng tham” và sự kém hiểu biết của nhiều người để kiếm tiền một cách bất hợp pháp
Cách đây 9 tháng, Tạp chí Pháp lý từng có một bài viết điều tra về hoạt động của muaban24 và đưa ra cảnh báo, cũng như kiến nghị các cơ quan chức năng vào cuộc để làm rõ những ẩn khuất đằng sau hoạt động của muaban24 Ở thời điểm bài viết “Muaban24.vn: Mua bán, lừa đảo lòng tin để kiếm tiền?” lên trang, muaban24 mới được thành lập 6 tháng (25/5/2011) nhưng đã có sự bành trướng rất nhanh Lúc đó muaban24 gần như là “mô hình” kiếm tiền lý tưởng cho nhiều cá nhân bởi chỉ cần chịu khó thuyết phục bạn bè, người quen vào tham gia sẽ được hưởng một khoản tiền hậu hĩnh
Tạp chí Pháp lý là một trong những tờ báo đầu tiên phản ánh hoạt động có dấu hiệu lừa đảo của MB24 Nhưng rất tiếc, những cảnh báo mà Pháp lý đặt ra đã
Trang 5không được các cơ quan chức năng sớm vào cuộc làm rõ Để lại hậu quả như hôm nay với hàng trăm nghìn người tham gia, khoản tiền lừa đảo lên đến gần nghìn tỉ đồng đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh cho nhiều cơ quan chức năng, cũng như người dân kém hiểu biết
Đến nay, khi muaban24 bị sụp đổ, 4 lãnh đạo “chóp bu” và hàng chục giám đốc, phó giám đốc của hơn 50 chi nhánh trên khắp 32 tỉnh thành bị khởi tố vì hành
vi “Chiếm đoạt tài sản” theo điều 226b – Bộ Luật hình sự, vụ án đã tạo nên một dư chấn mạnh mẽ, đánh trực diện vào hàng chục “mô hình” của nhiều công ty đang hoạt động theo cách tương tự
Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực pháp lý và các luật sư cho rằng, để lại hậu quả nặng nề như vụ muaban24 vừa qua không phải chúng ta thiếu chế tài xử lý mà
do chúng ta còn chưa thực sự đưa ra được các công cụ giám sát hữu hiệu
Các loại hình thức lừa đảo thông qua bán hàng đa cấp đã du nhập vào Việt Nam từ lâu, cũng có nhiều bài học cho cá nhân khi tham gia kinh doanh mô hình này ở Việt Nam Hình thức “lách luật” kiểu cho thuê gian hàng ảo như muaban24.vn đang bùng phát, hàng trăm, hàng ngàn sinh viên, nông dân, công nhân và đồng bào dân tộc thiểu số thiếu hiểu biết đang bị rủ rê tham gia mà không hiểu nguy cơ tiềm ẩn
Và theo như các Luật sư hàng đầu Việt Nam đánh giá thì Muaban24 sụp đổ là
do nhiều nguyên nhân
Thứ nhất, tính lỏng lẻo về mặt pháp lí Theo các Luật sư thì vấn đề chủ yếu được đặt ra là tính pháp lý của hoạt động kinh doanh kiểu mô hình công ty muaban24, hình thức kinh doanh của muaban24 là thương mại điện tử hay bán hàng đa cấp, cũng như khả năng thu hồi vốn của các thành viên Theo định nghĩa tại Thông tư 46/2010 của Bộ Công Thương, thì sàn giao dịch thương mại điện tử là: “Mô hình có nhiều người mua, nhiều người bán tham gia trên một không gian
Trang 6chung – là website thuộc sở hữu và quản lý của một thương nhân hoặc tổ chức”.
Về mặt pháp lý, khi kinh doanh các mặt hàng dưới dạng thương mại điện tử thì các sàn giao dịch này phải tiến hành đăng ký với Bộ Công Thương và được cơ quan chức năng xác nhận Được biết hiện nay ở Việt Nam đang tồn tại hàng chục sàn giao dịch dưới dạng thương mại điện tử – mua bán đa cấp trá hình như muaban24 chưa được Bộ Công Thương thừa nhận cũng như cấp phép là sàn thương mại điện
tử Hơn nữa hoạt động thương mại dù bất kỳ dưới hình thức nào đều phải có hàng hóa Nhưng ở muaban24 và nhiều công ty tương tự lại không hề tồn tại điều đó,
mà các cá nhân khi tham gia vào muaban24 đều được lôi kéo, mời chào sau đó tham gia vì những lời hứa sẽ được thu nhập cao Mà theo điều 3 – Luật cạnh tranh
2005 cũng nêu rõ về bán hàng đa cấp như sau: Bán hàng đa cấp được xác định là việc bán lẻ hàng hóa thông qua mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh khác nhau Hàng hóa được tiếp thị trực tiếp cho người tiêu dùng nhưng không phải tại địa điểm bán lẻ thường xuyên của doanh nghiệp hoặc của người tham gia Người tham gia bán hàng đa cấp sẽ được hưởng tiền hoa hồng, tiền thưởng hoặc lợi ích kinh tế khác từ kết quả tiếp thị bán hàng và của ng
Trang 7ười tham gia cấp dưới trong mạng lưới do mình tổ chức
Từ tháng 8/2011, MB24 đã nộp hồ sơ xin đăng ký mở sàn giao dịch TMĐT ở Cục nhưng hồ sơ đăng ký bị đánh giá là không hợp lệ vì thiếu quá nhiều thông tin như quy định tại Thông tư 46 Ngay cả những hợp đồng của công ty khi giới thiệu dịch vụ với chủ các gian hàng cũng không đầy đủ thông tin Do đó, đến ngày 28/3/2012, Cục đã có công văn chính thức gửi đến MB24 và từ chối xác nhận đăng ký Tuy nhiên, ông ty này đã phát triển rất mạnh do mối lời từ hoa hồng
“khủng” rất hấp dẫn Đến ngày 18/4/2012, Cục TMĐT đã ra thông tin cảnh báo chính thức trên website Bộ Công thương và gửi đến Sở Công thương 63 tỉnh, thành phố về việc đề nghị người tiêu dùng thận trọng về những vụ việc như thế này
Đến 24/7/2012, Cục đã phối hợp với các Hiệp hội ngành hàng trong đó có Hiệp hội TMĐT Việt Nam chấm dứt tư cách hội viên của MB24
Lãnh đạo Cục TMĐT khẳng định rằng, trong thời gian vừa rồi cơ quan này đã phối hợp rất chặt chẽ với các cơ quan chức năng để xem xét và xử lý những trường hợp tương tự Theo đó, điều tra của Cục TMĐT cho thấy, không chỉ có một mình MB24 mà trên thị trường hiện có khoảng hơn 40 công ty hoạt động theo mô hình tương tự
Hầu hết các giao dịch mua bán gian hàng giữa cá nhân với nhau cũng như giữa công ty này và các chủ gian hàng hoàn toàn không có hợp đồng hay chứng từ Điều này gây khó khăn cho các cơ quan chức năng khi tìm hiểu, điều tra cũng như thực hiện xử lý vi phạm
Trang 8Như vậy về mặt pháp lí thì Muaban24 đã vi phạm luật, chưa được cấp giấy phép là công ty chuyên về hình thức bán hàng đa cấp
Thứ hai là các dấu hiệu về lừa đảo, chiếm đoạt tài sản
Nhiều thành viên của Muaban24 sau 1 thời gian khi đã nộp tiền cho công ty rồi mới nhận ra là tất cả chỉ là gian hàng ảo, không có hàng hóa cà cũng không có hoạt động mua bán nào diễn ra cả Tất cả chỉ là trò lừa đảo của công ty nhằm cướp không tiền của của những con người nhẹ dạ cả tin, muốn nhanh chóng có lợi ích 1 cách dễ dàng
Muaban24 đánh vòa tâm lí của nhiều người là muốn nhanh chống kiếm được
1 khoản tiền lớn 1 cách dễ dàng nên đưa ra các chiêu thức hấp dẫn lôi kéo nhiều người trở thành thành viên trong chuỗi hoạt động bất hợp pháp của mình với khoản phí mà các thành viên phải đóng cho công ty lên đến hàng triệu Người chơi chỉ được sở hữu một loại tiền ảo, còn tiền thật đã bị chiếm đoạt mà không biết Với quy định, tiền ảo sẽ được đổi thành tiền thật, nếu người chơi muốn rút, các đối tượng đã khiến người chơi tưởng rằng mình có tiền nhưng thực chất, tiền đã bị các đối tượng cầm đầu rút ra chia nhau hết
Trang 9Chính vì vậy, nhiều người chơi, sau khi nhận thấy bị chiếm đoạt tiền đã muốn đổi điểm để rút tiền thật Đến lúc này, các đối tượng mới yêu cầu người chơi phải
"nhượng" tiền ảo đó cho người khác
Với tư cách là Chủ tịch HĐQT, Nguyễn Tuấn Minh đã chỉ đạo Nguyễn Mạnh
Hà đưa tiền ảo vào hệ thống mạng Muaban24 để rút tiền thật ra Hằng tháng, sau khi hạch toán, số tiền trên được chia thành 4 phần, mỗi đối tượng hưởng 1 phần
Thứ ba, muaban24 có dấu hiệu trốn thuế Gần đây nhất, Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) đã quyết định khai trừ tư cách hội viên đối với Muaban24 vì đơn vị này “có những biểu hiện hoạt động không lành mạnh làm ảnh hưởng tới uy tín của Hiệp hội và làm giảm niềm tin của cộng đồng người dùng đối với thương mại điện tử" Theo các cơ quan chức năng, qua điều tra thì phát hiện được Muaban24 không thực hiện nộp thuế chơ cơ quan thuế cũng như không kê
Trang 10khai phát sinh doanh thu chơ cơ quan thuế trong khi Muaban24 thu về của thành viên không biết bao nhiêu tiền trong 1 năm Việc trốn thuế được phát hiện đầu tiên
ở 2 chi nhánh thuộc huyện Ea Kar và thành phố Buôn Mê Thuột thuộc Tỉnh Đắc Lawsk “2 chi nhánh Công ty cổ phần đào tạo mua bán trực tuyến MB24 tại Đắk Lắk hạch toán độc lập, có phát sinh doanh thu từ hoạt động cung cấp gian hàng website Muaban24.vn không thực hiện việc kê khai nộp thuế tại địa phương nên trước mắt xác định có dấu hiệu trốn thuế”, đại tá Phạm Minh Thắng- Chánh văn phòng công an tỉnh Đắk Lắk nói
Trang 11III. Kết luận.
Như vậy, Muaban24 thuộc tổng công ty cổ phần đào tạo mua bán trực tuyến là
1 hình thức bán hàng đa cấp trá hình với hình thức mua bán trực tuyến thông qua Internet Đây là loại hình mua bán mới tuy nhiên đây là công ty chuyên lừa đảo lòng tin của người dân để lôi kéo họ trở thành thành viên với những khoản phí phải nộp cho công ty Công ty đưa ra những chiêu thức hấp dẫn nhằm lôi kéo càng nhiều thành viên thì công ty càng thu được nhiều tiền, doanh thu tăng càng cao Tuy nhiên qua 1 thời gian hoạt động thì nhiều người phát hiện ra mình bị lừa đảo Các cơ quan chức năng bắt tay vào điều tra cũng phát hiện ra đây là 1 hình thức lừa đảo có hệ thống Cho đến thời điểm hiện nay thì Cơ quan CSĐT Công an
TP Hà Nội đã ra lệnh bắt tạm giam Ngô Văn Huy (39 tuổi, trú ở đường Hàm Nghi, Mỹ Đình, Từ Liêm, Tổng Giám đốc Muaban 24) Lê Văn Cường (37 tuổi, trú
ở Mỹ Đình 1, Từ Liêm, Phó Chủ tịch, Phó Tổng giám đốc Muaban 24) và Nguyễn Mạnh Hà (32 tuổi, trú ở Quang Tiến, Sóc Sơn, Hà Nội, là Trưởng phòng Kỹ thuật của Muaban 24)
Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đọc lệnh bắt khẩn cấp các đối tượng cầm đầu đường dây Muban24 tại Hà Nội (Ảnh: Vũ Văn Tiến- Hồng Kỹ)