Φ Hoạt động 1 : Quan sát cấu tạo ngoài MỤC TIÊU : Nhận xét cấu tạo ngoài của Giun đất , thấy được đđ thích nghi với đời sống tự do trong đất.. ……… ………các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhi
Trang 1Ngày soạn: 10/10/2014
Ngày giảng: 13/10/2014 tại lớp : 7D
Giáo viên: Lại Minh Huệ
GIÁO ÁN DẠY MINH HỌA CHUYÊN ĐỀ: THỰC HÀNH THIẾT KẾ TIẾT
DẠY THEO PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT TIẾT 16: THỰC HÀNH MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- HS nhận biết được loài giun khoang, chỉ rõ được cấu tạo ngoài, vòng tơ, đai sinh dục
và cấu tạo trong (một số nội quan)
2 Kĩ năng
- Tập thao tác mổ động vật không xương sống
- Sử dụng các dụng cụ mổ, dùng kính lúp quan sát
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức tự giác, kiên trì và tinh thần hợp tác trong giờ học thực hành
II PHƯƠNG TIỆN
- HS: Chuẩn bị mỗi nhóm :1-2 con giun đất
- GV: Bộ đồ mổ
Tranh câm hình 16.1 – 16
III HOẠT ĐỘNG LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
- Kiểm tra mẫu vật và kiến thức cũ
3 Bài học
A Bước 1: Đưa ra tình huống có vấn đề và xác định vấn đề cần giải quyết.
- Tình huống có vấn đề: Giun có đặc điểm cấu tạo ngoài, cấu tạo trong như thế nào?
- Xác định vấn đề cần giải quyết:
* Muốn quan sát cấu tạo ngoài cần làm gì?
+ Xử lí mẫu: Một nhóm HS lấy một con giun lớn, rữa sạch, làm chết
trong cồn loãng sau đó để giun lên khay
+ Quan sát cấu tạo ngoài: Quan sát bằng kính lúp cầm tay tìm các vòng tơ ở mỗi đốt, xác định mặt lưng và mặt bụng, tìm đai sinh dục
Trang 2+ Ghi chú thích và hình 1,2,3 phần C1.
* Muốn quan sát cấu tạo trong cần làm gì?
+ Cố định giun trên khay mổ bằng gim sao cho mặt lưng lên phía trên
+ Dùng đồ mổ mổ giun ở mặt lưng Đổ một ít nước sạch vào khay sao cho ngập thân giun
+ Dùng kính lúp quan sát từng cơ quan: tiêu hoá, tuần hoàn, sinh
dục, thần kinh…
+ Chú thích vào hình 4 phần C2
B Bước 2: Tổ chức các hoạt động để giải quyết vấn đề
Hoạt động 1: Cấu tạo ngoài
Cách xử lí mẫu
- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK ở mục
trang 56 và thao tác luôn
? Trình bày cách xử lí mẫu?
- GV kiểm tra mẫu thực hành, nếu nhóm
nào chưa làm được, GV hướng dẫn thêm
- Cá nhân tự đọc thông tin và ghi nhớkiến thức
- Trong nhóm cử 1 người tiến hành(lưu ý dùng hơi ete hay cồn vừa phải)
- Đại diện nhóm trình bày cách xử límẫu
- Thao tác thật nhanh
Quan sát cấu tạo ngoài
- GV yêu cầu các nhóm:
+ Quan sát các đốt, vòng to
+ Xác định mặt lưng và mặt bụng
+ Tìm đai sinh dục
? Làm thế nào để quan sát được vòng tơ?
? Dựa vào đặc điểm nào để xác định mặt
lưng, mặt bụng?
? Tìm đai sinh dục, lỗ sinh dục dựa vào
đặc điểm nào?
- GV cho HS làm bài tập: chú thích vào
- Trong nhóm đặt giun lên giấy quansát bằng kính lúp, thống nhất đáp án,hoàn thành yêu cầu của GV
- Trao đổi tiếp câu hỏi:
+ Quan sát vòng tơ kéo giun thấy lạoxạo
+ Dựa vào màu sắc để xác định mặtlưng và mặt bụng của giun đất
+ Tìm đai sinh dục: phía đầu, kíchthước bằng 3 đốt, hơi thắt lại màu nhạt
Trang 3hình 16.1 (ghi vào vở).
- GV gọi đại diện nhóm lên chú thích vào
tranh
- GV thông báo đáp án đúng: 16.1 A
1- Lỗ miệng; 2- Đai sinh dục; 3- Lỗ hậu
môn; Hình 16.1B : 4- Đai sinh dục; 3- Lỗ
+ Mổ mặt lưng, nhẹ tay đường kéo ngắn,
lách nội quan từ từ, ngâm vào nước
+ Ở giun đất có thể xoang chứa dịch liên
quan đến việc di chuyển của giun đất
- Cá nhân quan sát hình, đọc kĩ cácbước tiến hành mổ
- Cử 1 đại diện mổ, thành viên khácgiữ, lau dịch cho sạch mẫu
- Đại diện nhóm lên trình bày kết quả
- Nhóm khác theo dõi, góp ý cho nhóm
mổ chưa đúng
Quan sát cấu tạo trong
Trang 4- GV hướng dẫn:
+ Dùng kéo nhọn tách nhẹ nội quan
+ Dựa vào hình 16.3A nhận biết các bộ
phận của hệ tiêu hoá
+ Dựa vào hình 16.3B SGK, quan sát bộ
- GV kiểm tra bằng cách gọi đại diện
nhóm lên bảng chú thích vào tranh câm
- Trong nhóm:
+ Một HS thao tác gỡ nội quan
+ HS khác đối chiếu với SGK để xácđịnh các hệ cơ quan
Trang 5Hình B: 1 Lỗ miệng; 2 Vòng tơ; 3: Lỗ sinh dục cái; 4 Đai sinh dục; 5 Lỗ sinh dục đực
Hình C: 1,2 Vòng tơ
```
1 Lỗ miệng ; 2 Hầu; 3 Thực quản ; 4 Diều ; 5 Dạ dày cơ ; 6 Ruột
7 Ruột tịt ; 8 Hạch não; 9 Vòng hầu; 10 Chuỗi thần kinh bụng
4 Kiểm tra - đánh giá
- GV đánh giá điểm cho 1-2 nhóm làm việc tốt và kết quả đúng đẹp
+ Trình bày thao tác mổ và cách quan sát cấu tạo trong của giun đất
+ Nhận xét giờ và yêu cầu HS làm vệ sinh
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Hoàn thành bài thực hành vào vở thực hành
Rút kinh nghiệm
Trang 6
DUYỆT CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
DUYỆT CỦA BAN GIÁM HIỆU
Trang 7- Học sinh nhận biết được loài giun khoang, chỉ rõ được cấu tạo ngoài (đốt, vòng
tơ, đai sinh dục) và cấu tạo trong (một số nội quan)
Trang 8Φ Hoạt động 1 : Quan sát cấu tạo ngoài
MỤC TIÊU : Nhận xét cấu tạo ngoài của Giun đất , thấy được đđ thích nghi với đời sống tự do trong đất
Hoạt động giáo viên
Trang 9GV tổng kết
- HS làm theo yêu cầu của giáo viên
- Hoạt động nhóm ( ghi kết quả ra giấy )
- học sinh vẽ hình
KẾT LUẬN : ⊗
Φ Hoạt động 2 : Quan Sát Cấu Tạo Trong MỤC TIÊU : thấy được bộ phận bên trong
Trang 11Hoạt động giáo viên
- học sinh dùng đồ mổ , mổ giun đất theo
sự hướng dẫn của giáo viên
- hoạt động nhóm
+ ghi kết quảquan sát ra giấy
+ học sinh vẽ hình sau khi vẽ
Trang 12Báo cáo thực hành sinh hoc 7
Nguyễn vinh Hiển -2008
BÁO CÁO THÍ NGHIỆM, THỰC HÀNH
Trang 13- Quan sát được hình dạng và di chuyển của một số động vật nguyên sinh.
2 Yêu cầu:
- Học sinh biết làm tiêu bản và cách điều chỉnh kính hiển vi
- Thấy được dưới kính hiển vi ít nhất 2 đại diện điển hình cho ngành động vật nguyên sinh là trùng roi và trùng giày
vũng nước bẩn nhiều chất hữu cơ thối rữa có màu xanh, trùng giày trong cống rãnh có nhiều rác rưỡi…)
Tranh, phim ảnh về động vật nguyên sinh
2 Học sinh:
Đọc trước bài 3 sgk sinh 7
Mỗi HS thu 3 mẫu nước ở 3 vị trí khác nhau: váng nước trên mặt ao hồ, váng nước bẩn nhiều chất hữu cơ thối rữa có màu xanh, nuớc cống rãnh
có nhiều rác rưỡi
III NỘI DUNG THỰC HÀNH:
A Câu hỏi chuẩn bị:
Câu 1: Động vật nguyên sinh sống ở đâu?
Trả lời: ……… …Câu 2: Động vật nguyên sinh cơ thể cấu tạo đơn giản chỉ gồm một tế bào, làm sao để thu mẫu và quan sát?
Trả lời:
………
………các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt
1
Nguyễn vinh Hiển -2008
B Các bước tiến hành:
1 Quan sát trùng giày
Trang 14Bước 1: Làm tiêu bản:
Lấy một giọt nuớc cống rãnh có nhiều rác rưỡi nhỏ lên tấm kính sạch có
bỏ một ít sợi bông, đậy la men lại sao cho không có bọt khí, dùng giấy thấm hút hết nước Có thể nhuộm bằng xanh metylen để dễ quan sát.Bước 2: Quan sát:
Bỏ nhẹ nhàng tiêu bản lên kính hiển vi ở vật kính 10 sau đó điều chỉnh lên các vật kính cao hơn để quan sát hình dạng, cấu tạo và di chuyển của trúng giày
Bước 3: Đánh dấu v vào ô trống ứng với ý trả lời đúng cho các câu hỏi ở phần C1:
Bước 4: Vẽ hình dạng và chú thích các bào quan trùng giày
Bước 3: Đánh dấu v vào ô trống ứng với ý trả lời đúng cho các câu hỏi ở phần C2;
Bước 4: Vẽ hình dạng và chú thích các bào quan trùng roi
C Kết quả thực hành:
1 Quan sát trùng giày
Đánh dấu v vào ô trống ứng với ý trả lời đúng
- Trùng giày có hình dạng:
Đối xứng □ Không đối xứng □
Dẹp như chiếc đế giày □ Có hinh khối như chiếc giày □
- Trùng giày di chuyển như thế nào ?
Thẳng tiến □ Vừa tiến vừa xoay □
Vẽ hình dạng và chú thích các bào quan trùng giày
2 Quan sát trùng roi
Đánh dấu v vào ô trống ứng với ý trả lời đúng
- Trùng roi di chuyển như thế nào:
Đầu đi trước □ Đuôi đi trước □
Trang 15Vừa tiến vừa xoay □ Thẳng tiến □
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt
2
Nguyễn vinh Hiển -2008
- Trùng roi có màu xanh lá cây nhờ?
Sắc tố ở màng cơ thể □ Màu sắc của các hạt diệp lục □
Màu sắc ở điểm mắt □ Sự trong suốt của màng cơ thể □
Vẽ hình dạng và chú thích các bào quan trùng roi
D Nhận xét kết quả và rút ra kết luận:
- Trùng giày có hình dạng:
- Trùng giày di chuyển:
- Trùng giày có hình dạng:
- Trùng giày di chuyển:
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt
3
Nguyễn vinh Hiển -2008
MẪU BÁO CÁO THÍ NGHIỆM, THỰC HÀNH
Ngày…….tháng…….năm 200…
BÀI THỰC HÀNH SỐ: 2
TIẾT PPCT: 16
TÊN BÀI DẠY: MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT
Tổng số điểm
10đ
Chuẩn bị
Trang 16- Mổ được giun khoang đúng kỹ thuật.
- Chú thích vào các hình cho trước
Đọc trước bài 16 sgk sinh 7
Mỗi HS thu một con giun khoang to bằng chiếc đũa, còn sống
III NỘI DUNG THỰC HÀNH:
A Câu hỏi chuẩn bị:
Câu 1: Nêu đặc điểm chung của ngành giun đốt
Trả lời:………
……… Câu 2: Kể một số đại diện của ngành giun đốt
Trả lời: ………
B Các bước tiến hành:
1 Quan sát cấu tạo ngoài của giun khoang
Bước 1: Xử lí mẫu:
Trang 17Một nhóm HS lấy một con giun lớn, rữa sạch, làm chết
trong cồn loãng sau đó để giun lên khay
Bước 2: Quan sát cấu tạo ngoài:
Quan sát bằng kính lúp cầm tay tìm các vòng tơ ở mỗi đốt, xác định mặt lưng và mặt bụng, tìm đai sinh dục
Bước 4: Ghi chú thích và hình 1,2,3 phần C1
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt
4
Nguyễn vinh Hiển -2008
3 Mổ và quan sát cấu tạo trong của giun khoang
Bước 1: Cố định giun trên khay mổ bằng gim sao cho mặt lưng lên phía trên
Bước 2: Dùng đồ mổ mổ giun ở mặt lưng Đổ một ít nước sạch vào khay sao cho ngập thân giun
Bước 3: Dùng kính lúp quan sát từng cơ quan: tiêu hoá, tuần hoàn, sinh dục, thần kinh…
Bước 4: Chú thích vào hình 4 phần C2
C Kết quả thực hành:
1 Quan sát cấu tạo ngoài
Chú thích vào hình sau:
Hình 1
Hình 2
Hình 3
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt
5
1………
2………
3………
1………
2………
3………
Trang 185………
1………
2………
3………
Nguyễn vinh Hiển -2008 2 Quan sát cấu tạo trong: - Chú thích cấu tạo trong của giun đất Hình 4 D Nhận xét kết quả và rút ra kết luận: Hình 4 ………
………
………
………
………
………
………
………
………
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt 6 1………
2………
3………
4………
5………
6………
7………
8………
9………
10………
Nguyễn vinh Hiển -2008
MẪU BÁO CÁO THÍ NGHIỆM, THỰC HÀNH
Trang 19- Phân biệt được các bộ phận chính của thân mềm.
- Chú thích vào các hình vẽ và hoàn thành bảng thu hoạch
Đọc trước bài 20sgk sinh 7
Mỗi HS chuẩn bị một con ốc sên, trai sông, mực
III NỘI DUNG THỰC HÀNH:
B Câu hỏi chuẩn bị:
Câu 1: Nêu vài đặc điểm của ngành thân mềm
Trang 20Trả lời:………
……… Câu 2: Kể một số đại diện của ngành thân mềm có ở địa phương
Trả lời:………
B Các bước tiến hành:
1 Quan sát cấu tạo vỏ
Một nhóm HS quan sát 3 đại diện: ốc, trai sông,mai mực sau đó chú thích vào hình 1, 2, 3, 4, trong phần C1
2 Quan sát cấu tạo ngoài
Một nhóm HS quan sát 3 đại diện: ốc, trai sông, mực, sau đó chú thích vào hình 1, 3, 5 trong phần C2
3 Mổ và Quan sát cấu tạo trong của mực
Bước 1: Cố định mực trên khay mổ bằng gim
Bước 2: Dùng đồ mổ mổ mực như hình 20.6 sgk
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt
7
Nguyễn vinh Hiển -2008
Bước 3: Dùng kính lúp quan sát: áo, mang, khuy cài áo, hậu môn, tuyến sinh dục, tua dài, tua ngắn, phểu phụt nước…
Trang 21Nguyễn vinh Hiển -2008
2 Quan sát cấu tạo trong:
- Chú thích cấu tạo trong của mựcHoàn thành bảng thu hoạch sau:STT Đặc điểm cần quan sát
Động vật có đặc điểm tương ứng
Ốc Trai Mực
Trang 221 Số lớp cấu tạo vỏ
2 Số chân (hay tua)
3 Số mắt
4 Có giác bám
5 Có lông trên tua miệng
6 Dạ dày, ruôt, túi mực
7
D Nhận xét kết quả và rút ra kết luận:
………
………
………
………
………
………
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt 9 1………
2………
3………
4………
5………
6………
7………
8………
9………
Nguyễn vinh Hiển -2008
MẪU BÁO CÁO THÍ NGHIỆM, THỰC HÀNH
Ngày…….tháng…….năm 200…
BÀI THỰC HÀNH SỐ: 4
TIẾT PPCT: 24
TÊN BÀI DẠY: MỔ VÀ QUAN SÁT TÔM SÔNG
Tổng số điểm
10đ
Chuẩn bị
Trang 23Đọc trước bài 23sgk sinh 7.
Mỗi HS chuẩn bị một con tôm sông
III NỘI DUNG THỰC HÀNH:
A Câu hỏi chuẩn bị:
Câu 1: Nêu cấu tạo ngoài của tôm sông?
Trả lời:………
……… Câu 2: Tôm hô hấp nhờ cơ quan nào?
Trả lời:………
B Các bước tiến hành:
1 Mổ và quan sát mang tôm
Trang 24B1: Mổ khoang tôm theo 2 bước ở hình bên
B2: Dùng kính lúp để quan sát 3 đặc điểm
của lá mang: bám vào gốc chân ngực, thành
mỏng, có lông phủ
B3: Chú thích vào hình ở 1 ở mục C1
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt
10
Nguyễn vinh Hiển -2008
B Mổ và Quan sát cấu tạo trong
Mổ tôm theo hướng dẫn sau:
Bước 1: Cố định tôm bằng kim sao cho tôm nằm sấp
Bước 2: Dùng kẹp khẻ nâng tấm lưng vừa cắt bỏ ra ngoài Bước 5: Dùng kính lúp quan sát từng cơ quan: tiêu hoá, thần kinh, sinh dục, thần kinh… Bước 6: Chú thích vào hình 2 phần C2 Bước 7: Dùng kéo và kẹp gở bỏ toàn bộ nội tạng ra, kể cả khối cơ ở phần ngực và bụng Chuỗi hạch thần kinh sẽ lộ ra Bước 8: Quan sát tìm các chi tiết của cơ quan thần kinh Bước 9: Chú thích vào hình 2 phần C C Kết quả thực hành: 1 Quan sát cấu tạo ngoài Chú thích vào hình sau: 2 Quan sát cấu tạo trong: Hình 1 các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt 11 1 ………
2 ………
3 ………
4 ………
Trang 25Nguyễn vinh Hiển -2008
2 Quan sát cấu tạo trong:
- Chú thích cơ quan tiêu hoá tôm
Hình 2
- Chú thích cơ quan thần kinh của tôm
Hình 2
D Nhận xét kết quả và rút ra kết luận:
………
………
………
………
………
………
………
các bạn hãy vào www.violet.vn\vinhhienbio để tải phim thục hành kèm theo, chúc quý thầy cô dạy tốt 12 3………
4………
6………
1………
2………
5………
7………
Nguyễn vinh Hiển -2008
MẪU BÁO CÁO THÍ NGHIỆM, THỰC HÀNH
Ngày…….tháng…….năm 200…
BÀI THỰC HÀNH SỐ: 5
TIẾT PPCT:29
TÊN BÀI DẠY: XEM BĂNG HÌNH VỀ TẬP TÍNH SÂU BỌ
Tổng số điểm
10đ
Chuẩn bị
1đ
Trật tự, vệ sinh
Trang 26Thao tác
4đ
Câu hỏi
2đ
Kết quả
2đ
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:
1 Mục đích:
- Quan sát theo dõi một số tập tính của sâu bọ thường thể hiện: tìm mồi, cất giữ thức ăn, sinh sản, chống kẻ thù…
2 Yêu cầu:
- Ghi chép đầy đủ các diễn biến của tập tính sâu bọ
II CHẨN BỊ DỤNG CỤ:
1.Giáo viên:
Câu hỏi trước khi xem băng hình
Băng hình
Máy chiếu
2 Học sinh:
Đọc trước bài 28 sgk sinh 7
Mỗi HS chuẫn bi bút và vở ghi
III NỘI DUNG THỰC HÀNH:
a Câu hỏi chuẩn bị:
Câu 1: Tập tính là gì?
Trả lời: ………
………
………
………
Câu 2: Nêu các loại tập tính thường gặp ở sâu bọ? Trả lời: ………
………
………
………
……… Câu 3: Kể một số tập tính thường gặp ở sâu bọ?
Trang 27Trả lời:……… .
………
………
………
………