Giao an Dia 9

- Thaứnh phaàn giửừa caực daõn toọc coự sửù cheõnh leọch * Hoạt động 2 : Nhóm Cho HS laứm vieọc theo nhoựm Quan saựt lửụùc ủoà phaõn boỏ caực daõn toọc Vieọt Nam H1.3 cho bieỏt daõn toọ

Tieỏt 1 Ngày Soạn: 21/08/2008

ẹềA LÍ Dân c

BAỉI 1

COÄNG ẹOÀNG CAÙC DAÂN TOÄC VIEÄT NAM

I MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC :

1.Kieỏn thửực : Cho hoùc sinh hieồu ủửụùc:

- Nửụực ta coự 54 daõn toọc moói daõn toọc coự neựt vaờn hoaự rieõng Daõn toọc kinh coựsoỏ daõn ủoõng nhaỏt Caực daõn toọc cuỷa nửụực ta luoõn ủoaứn keỏt beõn nhau trong quaựtrỡnh xaõy dửùng vaứ baỷo veọ Toồ quoỏc

- Trỡnh baứy tỡnh hỡnh phaõn boỏ caực daõn toọc nửụực ta

Giaựo duùc tinh thaàn toõn troùng ủoaứn keỏt caực daõn toọc, tinh thaàn yeõu nửụực

II PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC CAÀN THIEÁT:

- Baỷn ủoà phaõn boỏ caực daõn toọc Vieọt Nam

- Tranh aỷnh veà ủoàng baống , ruoọng baọc thang

- Boọ tranh aỷnh veà ẹaùi gia ủỡnh daõn toọc Vieọt Nam

III CAÙC HOAẽT ẹOÄNG :

1 OÅn ủũnh :

2 Baứi mụựi :

HOAẽT ẹOÄNG CUÛA THAÀY VAỉ TROỉ BAỉI GHI

* Hoạt động 1 : (Cả lớp)

Hửụựựng daón HS quan saựt tranh aỷnh

Baỷng 1.1: Daõn soỏ phaõn theo thaứnh phaàn daõn toọc

(saộp xeỏp theo soỏ daõn) ụỷ Vieọt Nam naờm 1999 (ủụn

vũ: nghỡn ngửụứi)

CH: Nửụực ta coự bao nhieõu daõn toọc? Neõu vaứi neựt

khaựi quaựt veà daõn toọc kinh vaứ caực daõn toọc ớt ngửụứi

CH: Caực daõn toọc khaực nhau ụỷ maởt naứo? Cho vớ

duù?

CH: Quan saựt H1.1 bieồu ủoà cụ caỏu daõn toọc nhaọn

xeựt?

CH: Daõn toọc naứo coự soỏ daõn ủoõng nhaỏt? chieỏm tổ

leọ bao nhieõu? Phaõn boỏ chuỷ yeỏu ụỷ ủaõu? Laứm ngheà

gỡ?

CH: Caực daõn toọc ớt ngửụứi phaõn boỏ ụỷ ủaõu? Chieỏm

I CAÙC DAÂN TOÄC ễÛNệễÙC TA

- Nửụực ta coự 54 daõn toọc

- Moói daõn toọc coự nhửừng neựtvaờn hoaự rieõng, theồ hieọn ụỷngoõn ngửừ, trang phuùc, phongtuùc, taọp quaựn…Laứm cho neànvaờn hoaự Vieọt Nam theõmphong phuự

- Daõn toọc Vieọt kinh coự soỏdaõn ủoõng nhaỏt 86% daõn soỏ

tổ leọ bao nhieõu %?

CH: Keồ teõn moọt soỏ saỷn phaồm tieõu bieồu cuỷa daõn

toọc ớt ngửụứi maứ em bieỏt? (Taứy, Thaựi, Mửụứng,

Nuứng laứ daõn toọc coự daõn soỏ khaự ủoõng coự truyeàn

thoỏng thaõm canh luựa nửụực, troõng maứu caõy coõng

nghieọp ,coự ngheà thuỷ coõng tinh xaỷo Ngửụứi Moõng

gioỷi laứm ruoọng baọc thang, troàng luựa ngoõ, caõy

thuoỏc)

Quan saựt hỡnh 1.2 em coự suy nghú gỡ veà lụựp hoùc

ụỷ vuứng cao khoõng?

GV cuừng caàn chuự yự phaõn tớch vaứ chửựng minh veà

sửù bỡnh ủaỳng, ủoaứn keỏt giửừa caực daõn toọc trong quaự

trỡnh phaựt trieồn ủaỏt nửụực,

- Nhửừng Vieọt kieàu ủang soỏng ụỷ nửụực ngoaứi

- Thaứnh phaàn giửừa caực daõn toọc coự sửù cheõnh leọch

* Hoạt động 2 : (Nhóm)

Cho HS laứm vieọc theo nhoựm

Quan saựt lửụùc ủoà phaõn boỏ caực daõn toọc Vieọt Nam

H1.3 cho bieỏt daõn toọc Vieọt (kinh) phaõn boỏ chuỷ

yeỏu ụỷ ủaõu?

CH: Hieọn nay sửù phaõn boỏ cuỷa ngửụứi Vieọt coự gỡ

thay ủoồi nguyeõn nhaõn chuỷ yeỏu cuỷa sửù thay ủoồi

(chớnh saựch phaõn boỏ laùi daõn cử vaứ lao ủoọng, phaựt

trieồn kinh teỏ vaờn hoaự cuỷa ẹaỷng)

CH: Dửùa vaứo voỏn hieồu bieỏt, haừy cho bieỏt caực daõn

toọc ớt ngửụứi phaõn boỏ chuỷ yeỏu ụỷ mieàn ủũa hỡnh

naứo? (thửụùng nguoàn caực doứng soõng coự tieàm naờng

lụựn veà taứi nguyeõn thieõn nhieõn coự vũ trớ quan troùng

veà quoỏc phoứng.)

- Trung du vaứ mieàn nuựi phớa Baộc : Treõn 30 daõn

toọc ớt ngửụứi

- Khu vửùc Trửụứng Sụn- Taõy Nguyeõn coự treõn 20

daõn toọc ớt ngửụứi: EÂ-ủeõ Gia rai, Mnoõng

- Duyeõn haỷi cửùc nam Trung Boọ vaứ Nam Boọ coự

daõn toọc Chaờm, Khụ me, Hoa,

CH: Theo em sửù phaõn boỏ caực daõn toọc hieọn nay

nhử theỏ naứo?( ủaừ coự nhieàu thay ủoồi)

*Lieõn heọ: Cho bieỏt em thuoọc daõn toọc naứo, daõn toọc

em ủửựng thửự maỏy veà soỏ daõn trong coọng ủoàng caực

daõn toọc Vieọt nam? ẹũa baứn cử truự chuỷ yeỏu cuỷa

daõn toọc em? CH: Haừy keồ moọt soỏ neựt vaờn hoựa tieõu

caỷ nửụực Laứ daõn toọc coự nhieàukinh nghieọm thaõm canh luựanửụực, coự caực ngheà thuỷ coõngủaùt mửực tinh xaỷo

- Caực daõn toọc ớt ngửụứi coự soỏdaõn vaứ trỡnh ủoọ kinh teỏ khaựcnhau, moói daõn toọc coự kinhnghieọm saỷn xuaỏt rieõng

- Caực daõn toọc ủeàu bỡnh ủaỳng,ủoaứn keỏt trong quaự trỡnh xaõydửùng vaứ baỷo veọ Toồ quoỏc

II Sệẽ PHAÂN BOÁ CAÙC DAÂNTOÄC

1 Daõn toọc Vieọt (kinh)

- Phaõn boỏ roọng khaộp nửụựcsong chuỷ yeỏu ụỷ ủoàng baống,trung du vaứ duyeõn haỷi

2 Caực daõn toọc ớt ngửụứi

- Caực daõn toọc ớt ngửụứi chieỏm13,8% soỏng chuỷ yeỏu ụỷ mieànnuựi vaứ trung du,

- Hieọn nay sửù phaõn boỏ caựcdaõn toọc ủaừ coự nhieàu thay ủoồi

bieồu cuỷa daõn toọc em ?.

4 Cuỷng coỏ:

- Nửụực ta coự bao nhieõu daõn toọc?

- Caực daõn toọc khaực nhau ụỷ maởt naứo? Cho vớ duù

1 Chọn ý đúng hoặc đúng nhất trong câu sau:

a Dân tộc Việt có số dân đông nhất, chiếm tỷ lệ phần trăm dân số nớc ta là:

b Địa bàn c trú của dân tộc ít ngời ở Việt Nam chủ yếu ở:

A- Đồng bằng, ven biển và trung du C- Miền núi và caonguyên

B- Miền trung và cao nguyên D- Tất cả các ý trên

c Hoạt động sản xuất của các dân tộc ít ngời ở Việt Nam là:

A- Trồng cây hoa màu

B- Trồng cây công nghiệp và chăn nuôi gia súc

C- Sản xuất một số hàng thủ công

D- Tất cả các ý trên

2- Trình bày tình hình phân bố các dân tộc ở n ớc ta ?

GV yêu cầu HS làm tiếp các bài tập SGK

5 Hửụựng daón veà nhaứ: caõu 1,2,3 SGK Chuaồn bũ baứi sau: Baứi 2

Khu

vửùc Trung du vaứ mieàn nuựi Baộc Boọ Khu vửùc TrửụứngSụn- Taõy

Nguyeõn

Duyeõn haỷi cửùcNam Trung Boọ

Daõn toọc Treõn 30 daõn toọc

- Vuứng thaỏp: coự ngửụứi Taứy,

nuứng-ễÛ taỷ ngaùn soõng Hoàng , ngửụứi Thaựi,

Mửụứng - Tửứ hửừu ngaùn soõng Hoàng

ủeỏn soõng Caỷ Ngửụứi Dao, Khụ muự

ụỷ sửụứn nuựi tửứ 700 – 1000m, vuứng

cao coự ngửụứi Moõng

Treõn 20 daõn toọc EÂ-ủeõ (ẹaộc Laộc)Gia rai (Kontum), Mnoõng(Laõm ẹoàng)

Coự daõn toọcChaờm, Khụ me,soỏng thaứnh daỷihoaởc xen vụựingửụứi kinh.Ngửụứi Hoa chuỷyeỏu ụỷ ủoõ thũnhaỏt laứ TP’HCM,

Bảng 1.1: Dân số phân theo thành phần dân tộc (sắp xếp theo số dân) ở Việt Nam năm 1999 (đơn vị: nghìn người)

STT Dân tộc Dân số STT Dân tộc Dân số STT Dân tộc Dân số1

192021222324252627282930313233343536

Ra-glaiMnôngThổXtiêngKhơ-múBru-VânKiềuCơ-tuGiáyTà-ôiMạGié-TriêngCo

Chơ roXinh-munHà NhìChu-reLào

La Chí

96,992,568,466,856,555,650,549,135,033,330,227,822,618,017,515,011,610,8

373839404142434445464748495051525354

KhángPhù Lá

La Hủ

La HaPà ThẻnLựNgáiChứtLô LôMảng

Cơ LaoBố YCống

Si La

Pu Péo

Rơ MămBrâu

Ơ Đu

10,39,06,95,75,65,04,83,83,32,71,91,91,70,80,70,40,30,3

Cho biết em thuộc dân tộc nào, dân tộc em đứng thứ mấy về số dân trong cộng đồng các dân tộc Việt nam? Địa bàn cư trú chủ yếu của dân tộc em? Hãy kể

một số nét văn hóa tiêu biểu của dân tộc em.

Tiết 2 Ngµy So¹n: 24/08/2008

Bµi 2

DAÂN SOÁ VAỉ GIA TAấNG DAÂN SOÁ

I MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC :

1.Kieỏn thửực : Sau baứi hoùc HS coự theồ :

- Bieỏt soỏ daõn cuỷa nửựục ta hieọn taùi vaứ dửù baựo trong tửụng lai

- Hieồu vaứ trỡnh baứy ủửụùc tỡnh hỡnh gia taờng daõn soỏ, nguyeõn nhaõn vaứ haọu quaỷ

- ẹaởc ủieồm thay ủoồi cụ caỏu daõn soỏ vaứ xu hửụựng thay ủoồi cụ caỏu daõn soỏ cuỷanửụực ta nguyeõn nhaõn cuỷa sửù thay ủoồi

2 Kyừ naờng :

- Reứn kú naờng veừ bieồu ủoà gia taờng daõn soỏ

- Coự kú naờng phaõn tớch baỷng thoỏng keõ, moọt soỏ bieồu ủoà daõn soỏ

3 Thaựi ủoọ:

YÙ thửực ủửụùc sửù caàn thieỏt phaỷi coự quy moõ veà gia ủỡnh hụùp lớ

II PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC CAÀN THIEÁT:

- Bieồu ủoà daõn soỏ Vieọt Nam

- Thaựp daõn soỏ Vieọt Nam naờm1989, 1999

- Tranh aỷnh veà moọt soỏ haọu quaỷ cuỷa daõn soỏ tụựi moõi trửụứng , chaỏt lửụùng cuoọcsoỏng

III CAÙC HOAẽT ẹOÄNG :

1 Kieồm tra baứi cuừ:

a/ Nửụực ta coự bao nhieõu daõn toọc?Caực daõn toọc khaực nhau ụỷ maởt naứo? Cho vớ duùb/ Quan saựt lửụùc ủoà phaõn boỏ caực daõn toọc Vieọt Nam H1.3 cho bieỏt daõn toọc VieọtNam phaõn boỏ chuỷ yeỏu ụỷ ủaõu?Hieọn nay sửù phaõn boỏ cuỷa ngửụứi Vieọt coự gỡ thayủoồi nguyeõn nhaõn chuỷ yeỏu cuỷa sửù thay ủoồi ủoự?

2 Baứi mụựi :

đạt

* Hoạt động 1 : (Cả lớp)

Dửùa vaứo voỏn hieồu bieỏt vaứ SGK cho bieỏt soỏ daõn

Vieọt Nam theo toồng ủieàu tra 01/4/1999 laứ bao

nhieõu? Em coự suy nghú gỡ veà thửự tửù dieọn tớch vaứ

daõn soỏ cuỷa Vieọt Nam so vụựi theỏ giụựi?

- Naờm 1999 daõn soỏ nửụực ta 76,3 trieọu ngửụứi

ẹửựng thửự 3 ụỷ ẹNAÙ

- Dieọn tớch laừnh thoồ nửụực ta ủửựng thửự 58 treõn

theỏ giụựi, daõn soỏ ủửựng thửự 14 treõn theỏ giụựi

* Hoạt động 1 : (Cá nhân)

*Muùc tieõu:HS hieồu ủửụùc tỡnh hỡnh gia taờng daõn

soỏ nửụực ta Haọu quaỷ cuỷa daõn soỏ ủoõng

* Tieỏn haứnh:

CH: Quan saựt bieồu ủoà (hỡnh 2.1), neõu nhaọn xeựt

I SOÁ DAÂN -Naờm 2003 daõn soỏ nửụực ta laứ80,9 trieọu ngửụứi

- Vieọt Nam laứ moọt nửụực ủoõngdaõn ủửựng thửự 14 treõn theỏ giụựi

II GIA TAấNG DAÂN SOÁ

veà tỡnh hỡnh taờng daõn soỏ cuỷa nửụực ta? Vỡ sao tổ

leọ gia taờng daõn soỏ tửù nhieõn giaỷm nhửng daõn soỏ

vaón taờng? nhanh?( mụựi giaỷm gaàn ủaõy)

GV: Gụùi yự Quan saựt vaứ neõu nhaọn xeựt veà sửù thay

ủoồi soỏ daõn qua chieàu cao cuỷa caực coọt ủeồ thaỏy

daõn soỏ nửụực ta taờng nhanh lieõn tuùc

CH: Quan saựt lửụùc ủoà ủửụứng bieồu dieón tổ leọ gia

taờng tửù nhieõn ủeồ thaỏy sửù thay ủoồi qua tửứng giai

ủoaùn vaứ xu hửụựng thay ủoồi tửứ naờm1979 ủeỏn

naờm 1999, Giaỷi thớch nguyeõn nhaõn thay ủoồi?

naờm 1921 coự 15,6 trieọu ngửụứi, 1961 taờng gaỏp

ủoõi

CH: Nhaọn xeựt moỏi quan heọ giửừa gia taờng tửù

nhieõn, gia taờng daõn soỏ vaứ giaỷi thớch?

CH: Daõn soỏ ủoõng vaứ taờng nhanh ủaừ gaõy ra

nhửừng haọu quaỷ gỡ?(khoự khaờn vieọc laứm, chaỏt

lửụùng cuoọc soỏng,oồn ủũnh xaừ hoọi,moõi trửụứng)

CH: Neõu nhửừng lụùi ớch cuỷa sửù giaỷm tổ leọ gia

taờng daõn soỏ tửù nhieõn ụỷ nửụực ta.(naõng cao chaỏt

lửụùng cuoọc soỏng)

CH: Hieọn nay tổ leọ sinh, tửỷ cuỷa nửụực ta nhử theỏ

naứo? Taùi sao? (tổ leọ sinh giaỷm Tuoồi thoù taờng)

- 1999 tổ leọ gia taờng tửù nhieõn nửụực ta laứ 1,43%

CH: Tổ leọ gia taờng tửù nhieõn giửừa thaứnh thũ vaứ

noõng thoõn, mieàn nuựi nhử theỏ naứo? (Tổ leọ gia

taờng tửù nhieõn ụỷ thaứnh thũ vaứ khu coõng nghieọp

thaỏp hụn nhieàu so vụựi noõng thoõn, mieàn nuựi)

CH: Dửùa vaứo baỷng 2.1, haừy xaực ủũnh caực vuứng

laừnh thoồ coự tổ leọ gia taờng daõn soỏ cao nhaỏt, thaỏp

nhaỏt, caực vuứng laừnh thoồ coự tổ leọ gia taờng daõn soỏ

cao hụn trung bỡnh caỷ nửụực

Giaỷi thớch.(cao nhaỏt Taõy Nguyeõn, Taõy Baộc vỡ

ủaõy laứ vuứng nuựi vaứ cao nguyeõn)

* Hoạt động 3 : (Caự nhaõn/caởp)

CH: Caờn cửự soỏ lieọu ụỷ baỷng 2.2 Nhaọn xeựt cụ caỏu

nhoựm tuoồi cuỷa nửụực ta thụứi kỡ 1979 – 1999

ủaởc bieọt laứ nhoựm 0-14 tuoồi Neõu daón chửựng vaứ

nhửừng vaỏn ủeà ủaởt ra veà giaựo duùc, y teỏ, vieọc laứm

ủoỏi vụựi caực coõng daõn tửụng lai?

CH: Nhaọn xeựt tổ leọ nam nửừ ụỷ nửụực ta?

- Daõn soỏ nửụực ta taờng nhanhlieõn tuùc,

- Hieọn tửụùng “buứng noồ” daõnsoỏ nửụực ta baột ủaàu tửứ cuoỏinhửừng naờm 50 chaỏm dửựt vaứotrong nhửừng naờm cuoỏi theỏ kổXX

- Nhụứ thửùc hieọn toỏt keỏ hoaùchhoaự gia ủỡnh neõn nhửừng naờmgaàn ủaõy tổ leọ gia taờng daõn soỏ tửùnhieõn ủaừ giaỷm

- Tổ leọ gia taờng daõn soỏ tửù nhieõncoứn khaực nhau giửừa caực vuứng

III Cễ CAÁU DAÂN SOÁ

CH: Caờn cửự soỏ lieọu ụỷ baỷng 2.2, haừy nhaọn xeựt tổ

leọ hai nhoựm daõn soỏ nam, nửừ thụứi kỡ 1979 – 1999

CH: Tổ leọ nam nửừ coự sửù khaực nhau giửừa caực

vuứng

- Nửụực ta coự cụ caỏu daõn soỏ treỷ

Tổ leọ treỷ em coự xu hửụựng giaỷm,

tổ leọ ngửụứi trong ủoọ tuoồi laoủoọng vaứ ngoaứi tuoồi lao ủoọngtaờng leõn

- Tổ leọ nửừ coứn cao hụn tổ leọnam coự sửù khaực nhau giửừa caựcvuứng

4 Cuỷng coỏ:

1/ Trỡnh baứy soỏ daõn vaứ gia taờng daõn soỏ ụỷ nửụực ta?

2/ Neõu nhửừng lụùi ớch cuỷa sửù giaỷm tổ leọ gia taờng daõn soỏ tửù nhieõn ụỷ nửụực ta

3/ HS phaỷi veừ 2 ủửụứng treõn cuứng moọt truùc toaù ủoọ moọt ủửụứng theồ hieọn tổ suaỏt tửỷmoọt ủửụứng theồ hieọn tổ suaỏt sinh Khoaỷng caựch giửừa 2 ủửụứng laứ tổ leọ gia taờng daõnsoỏ

Bài tập tại lớp

1 Chọn ý đúng trong câu sau:

Dân số năm 2003 củanớc ta là:

A- 75.9 triệu ngời C- 80.9 triệu ngời

B- 80.5 triệu ngời D- 81.9 triệu ngời

2 Trình bày tình hình gia tăng dân số ở nớc ta Tại saohiện nay tỉ lệ gia tăng dân

số tự nhiên nớc ta đã giảm nhng dân số vẫn tăng nhanh ?

3 kết cấu dân số theo độ tuổi đang thay đổi theo xu hớng nào ? Vì sao ?

4 Tỉ số giới tính của dân số nớc ta có đặc điểm gì ? Vì sao ?

Baỷng 2.3 Tổ leọ sinh vaứ tổ leọ tửỷ cuỷa daõn soỏ nửụực ta 1979-1999 (o/oo)

5 Hửụựng daón baứi veà nhaứ

- Tớnh tổ leọ gia taờng daõn soỏ : laỏy tổ suaỏt sinh trửứ ủi tổ suaỏt tửỷ (ủụn vũ tớnh %)chia10

Chuaồn bũ baứi sau: Baứi 3 phaõn boỏ daõn cử vaứ caực loaùi hỡnh quaàn cử

Baỷng 2.1: Tổ leọ gia taờng daõn soỏ tửù nhieõn ụỷ caực vuứng,

naờm 1999

Các vùng tự nhiên năm 1999(%)Tỉ lệ gia tăng dân số

Trung du miền núi Bắc Bộ 1, 29

Đồng bằng sông Cửu

Tieỏt 3 Ngày Soạn: 26/08/2008

Bài 3

PHAÂN BOÁ DAÂN Cệ VAỉ CAÙC LOAẽI HèNH QUAÀN Cệ

I MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC :

1.Kieỏn thửực : Sau baứi hoùc HS coự theồ :

- Hieồu vaứ trỡnh baứy ủửụùc ủaởc ủieồm maọt ủoọ daõn soỏ, phaõn boỏ daõn cử ụỷ nửụực

ta

- Bieỏt ủaởc ủieồm cuỷa caực loaùi hỡnh quaàn cử noõng thoõn, thaứnh thũ vaứ ủoõ thũ hoaự

ụỷ Vieọt Nam

II PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC CAÀN THIEÁT:

- Lửụùc ủoà phaõn boỏ daõn cử Vieọt Nam

- Baỷng soỏ lieọu

- Tranh aỷnh veà moọt soỏ loaùi hỡnh laứng

III CAÙC HOAẽT ẹOÄNG :

1 Kieồm tra baứi cuừ:

a Trỡnh baứy soỏ daõn vaứ gia taờng daõn soỏ ụỷ nửụực ta?

b Neõu nhửừng lụùi ớch cuỷa sửù giaỷm tổ leọ gia taờng daõn soỏ tửù nhieõn ụỷ nửụực ta

2 Baứi mụựi :

* Hoạt động 1: (Caự nhaõn/caởp)

Cho soỏ lieọu: Naờm 2003 maọt ủoọ Laứo 24 ngửụứi/

km2maọt ủoọ Inủoõneõxia 115ngửụứi/km2 ThaựiLan

123ngửụứi/km2 maọt ủoọ theỏ giụựi 47 ngửụứi/km2

? Qua soỏ lieọu em coự nhaọn xeựt veà maọt ủoọ daõn

soỏ nửụực ta ?

GV cho HS so saựnh caực soỏ lieọu veà maọt ủoọ daõn

soỏ nửụực ta giửừa caực naờm 1989,1999,2003 ủeồ

thaỏy maọt ủoọ daõn soỏ ngaứy caứng taờng ,(baỷng 3.2)

(naờm 1989 laứ 195 ngửụứi/km2;naờm 1999 maọt ủoọ

laứ 231 ngửụứi/km2;2003 laứ 246 ngửụứi/km2)

? Nhaộc laùi caựch tớnh maọt ủoọ daõn soỏ

CH: Quan saựt lửụùc ủoà phaõn boỏ daõn cử Vieọt Nam

I MAÄT ẹOÄ DAÂN SOÁ VAỉ SệẽPHAÂN BOÁ DAÂN Cệ

- Maọt ủoọ daõn soỏ nửụực ta thuoọcloaùi cao treõn theỏ giụựi Naờm

2003 laứ 246 ngửụứi/km2

hỡnh 3.1 nhaọn xeựt:Phaõn boỏ daõn cử nửụực ta (phaõn

boỏ khoõng ủeàu,giửừa noõng thoõn, thaứnh thũ, ủoàng

baống …)

CH: Daõn cử soỏng ủoõng ủuực ụỷ nhửừng vuứng

naứo? , (ủoàng baống ven bieồn vaứ caực ủoõ thũ, do

thuaọn lụùi veà ủieàu kieọn sinh soỏng)

CH: Daõn cử thửa thụựt ụỷ nhửừng vuứng naứo? Vỡ

sao?

- ẹeồ giuựp HS nhaọn bieỏt daõn cử phaõn boỏ khoõng

ủeàu GV yeõu caàu HS Quan saựt lửụùc ủoà baỷn ủoà

phaõn boỏ daõn cử Vieọt Nam traỷ lụứi caõu hoỷi SGK

CH: Nguyeõn nhaõn cuỷa sửù phaõn boỏ daõn cử khoõng

ủeàu?

TP’ HCM naờm 1997 coự 4,8 trieọu ngửụứi naờm

1999 laứ 5.037.155 ngửụứi dieọn tớch:2,093,7 km2

CH: Daõn thaứnh thũ coứn ớt chửựng toỷ ủieàu gỡ?

( nửụực ta laứ nửụực noõng nghieọp )

*Khoự khaờn cho vieọc sửỷ duùng lao ủoọng vaứ khai

thaực nguoàn taứi nguyeõn ụỷ moói vuứng

CH: Em coự bieỏt gỡ veà chớnh saựch cuỷa ẹaỷng trong

sửù phaõn boỏ laùi daõn cử khoõng?

- Giaỷm tổ leọ sinh,phaõn boỏ laùi daõn cử ,lao ủoọng

giửừa caực vuứng vaứ caực ngaứnh kinh teỏ, caỷi taùo xaõy

dửùng noõng thoõn mụựi…

* Hoạt động 2 : (Nhóm/caởp)

HS Laứm vieọc theo nhoựm Muùc tieõu:HS hieồu ủửụùc

ủaởc ủieồm caực loaùi hỡnh quaàn cử ụỷ nửụực ta

GV yeõu caàu HS dửùa vaứo SGK Quan saựt lửụùc ủoà

caực tranh aỷnh veà quaàn cử, tỡm ủaởc ủieồm chung

cuỷa quaàn cử noõng thoõn, sửù khaực nhau veà quaàn

cử noõng thoõn ụỷ caực vuứng khaực nhau vaứ giaỷi

thớch?

CH: ễÛ noõng thoõn daõn cử thửụứng laứm nhửừng

coõng vieọc gỡ? vỡ sao? (troàng troùt, chaờn nuoõi)

- Noõng thoõn daõn cử thửụứng saỷn xuaỏt noõng

nghieọp , laõm nghieọp, ngử nghieọp

- Caực laứng baỷn thửụứng phaõn boỏ ụỷ nhửừng nụi coự

ủieàu kieọn thuaọn lụùi veà nguoàn nửụực

- Chuự yự hoaùt ủoọng kinh teỏ ủeồ hieồu vỡ sao caực

laứng baỷn ụỷ noõng thoõn thửụứng caựch nhau xa Maọt

ủoọ caựch boỏ trớ caực khoõng gian nhaứ cuừng coự ủaởc

- Phaõn boỏ daõn cử khoõng ủeàu,taọp trung ủoõng ụỷ ủoàng baống,ven bieồn vaứ caực ủoõ thũ Thửathụựt ụỷ mieàn nuựi, cao nguyeõn

- Khoaỷng 74% daõn soỏ soỏng ụỷnoõng thoõn 26% ụỷ thaứnh thũ(2003)

II CAÙC LOAẽI HèNH QUAÀN

Cệ

1 Quaàn cử noõng thoõn

- Phaàn lụựn daõn cử nửụực tasoỏng ụỷ noõng thoõn

ủieồm rieõng cuỷa tửứng mieàn ẹoự chớnh laứ sửù thớch

nghi cuỷa con ngửụứi vụựi thieõn nhieõn vaứ hoaùt

ủoọõng kinh teỏ

CH: Haừy neõu nhửừng thay ủoồi cuỷa quaàn cử noõng

thoõn maứ em bieỏt?

CH: Quan saựt lửụùc ủoà phaõn boỏ daõn cử Vieọt Nam

(hỡnh 3.1), haừy neõu nhaọn xeựt veà sửù phaõn boỏ caực

ủoõ thũ cuỷa nửụực ta Giaỷi thớch vỡ sao?

CH: ễÛ thaứnh thũ daõn cử thửụứng laứm nhửừng coõng

vieọc gỡ? vỡ sao?

- ễÛ thaứnh thũ daõn cử thửụứng tham gia saỷn xuaỏt

coõng nghieọp , thửụng maùi, dũch vuù

CH: Sửù khaực nhau veà hoaùt ủoọng kinh teỏ caựch boỏ

trớ nhaứ giửừa noõng thoõn vaứ thaứnh thũ nhử theỏ naứo?

CH: ẹũa phửụng em thuoọc loaùi hỡnh naứo?

CH: Quan saựt hỡnh 3.1 hay neõu nhaọn xeựt veà sửù

phaõn boỏ caực ủoõ thũ cuỷa nửụực ta Giaỷi thớch vỡ

sao?

* Hoạt động 3 : (Caự nhaõn/caởp)

Qua soỏ lieọu ụỷ baỷng 3.1:

CH: Neõu nhaọn xeựt veà soỏ daõn thaứnh thũ vaứ tổ leọ

daõn thaứnh thũ cuỷa nửụực ta

CH: Cho bieỏt sửù thay ủoồi tổ leọ daõn thaứnh thũ ủaừ

phaỷn aựnh quaự trỡnh ủoõ thũ hoựa ụỷ nửụực ta nhử theỏ

naứo?

- Soỏ daõn thaứnh thũ vaứ tổ leọ daõn thaứnh thũ taờng

lieõn tuùc giai ủoaùn 1995-2000 taờng nhanh nhaỏt

- Tổ leọ daõn ủoõ thũ nửụực ta coứn thaỏp ủieàu ủoự

chửựng toỷ trỡnh ủoọ ủoõ thũ hoaự thaỏp, neàn kinh teỏ

chuỷ yeỏu laứ noõng nghieọp

CH: So vụựi theỏ giụựi ủoõ thũ hoaự nửụực ta nhử theỏ

naứo?

-Toõ-ki-oõ naờm 2000 coự 27 trieọu ngửụứi

-Niu I-ooực naờm 2000 coự 21 trieọu ngửụứi

CH: Vieọc taọp trung quaự ủoõng daõn vaứo caực thaứnh

phoỏ lụựn gaõy ra hieọn tửụùng gỡ?

CH: HS Quan saựt lửụùc ủoà phaõn boỏ daõn cử ủeồ

nhaọn xeựt veà sửù phaõn boỏ cuỷa caực thaứnh phoỏ lụựn –

Maọt ủoọ naờm 2003 ủoàng baống soõng Hoàng laứ1192

ngửoứi/km2 Haứ Noọi gaàn 2830 ngửoứi/km2, TP’

HCM gaàn 2664 ngửoứi/km2 ,

2 Quaàn cử thaứnh thũ

- Caực ủoõ thũ lụựn coự maọt ủoọ daõnsoỏ raỏt cao

III ẹOÂ THề HOAÙ

- Caực ủoõ thũ nửụực ta phaàn lụựnthuoọc loaùi vửứa vaứ nhoỷ, phaõnboỏ chuỷ yeỏu ụỷ vuứng ủoàng baốngvaứ ven bieồn Quaự trỡnh ủoõ thũhoaự ụỷ nửụực ta ủang dieón ra vụựitoỏc ủoọ ngaứy caứng cao Tuynhieõn trỡnh ủoọ ủoõ thũ hoaự coứnthaỏp

CH: Haừy laỏy daón chửựng veà sửù quaự taỷi naứy.

CH: Keồ teõn moọt soỏ TP’ lụựn nửụực ta ? (moọt soỏ

thaứnh phoỏ lụựn Haứ Noọi, TP’ HCM, Haỷi Phoứng,

- Neõu ủaởc ủieồm cuỷa caực loaùi hỡnh quaàn cử ụỷ nửụực ta ?

- Quan saựt baỷng soỏ lieọu 3.2 ruựt ra nhaọn xeựt veà sửù phaõn boỏ daõn cử khoõng ủeàu vaứsửù thay ủoồi maọt ủoọ daõn soỏ ụỷ caực vuứng cuỷa nửụực ta

Bài tập tại lớp

1 Chọn ý đúng trong câu sau:

a Dân c nớc ta tập trung ở đồng bằng, ven biển và các đô thị do:

C- Điều kiên tự nhiên thuận lợi C- Đợc khai thác từ rát sớm

D- Giao trhông đi lại dễ dàng D- Tất cả các ý trên

b Tính đa dạng của quần c nông thôn chủ yếu do:

A- Thiên nhiên mỗi miền khác nhau

B- Hoạt động kinh tế

C- Cách thức tổ chức không gian nhà ở, nơi nghỉ, nơi làm việc

D- Tất cả các ý trên

2 Dựa vào H3.1 SGK, trình bày tình hình phân bố dân c ở nớc ta ?

3 Trình bày đặc điểm quá trình đô thị hoá của nớc ta Vì sao mói nớc ta đang ở

trình độ đô thị hoá thấp ?

5.Hửụựng daón baứi veà nhaứ

Chuaồn bũ baứi sau: Baứi 4 lao ủoọng vaứ vieọc laứm chaỏt lửụùng cuoọc soỏng

Ma lai xiaMian maNhaọt BaỷnPhi lip pin

7673337272

12880,319,51

14938,120,75

18771,924,18

20869.525,80

Baỷng 3.1 Soỏ daõn thaứnh thũ vaứ tổ leọ daõn soỏ thaứnh thũ nửụực ta thụứi kỡ 1989-2003

Các vùng Năm1989 Năm2003

Trung du và miền núi Bắc

Bộ

Đồng bằng sông Hồng

Bắc Trung Bộ

Duyên Hải Nam Trung

Bộ

Tây Nguyên

Đông Nam Bộ

Đồng bằng sông Cửu

Long

10378417016745333359

1151192196202194476425

Bảng 3.2 Mật độ dân số của các vùng lãnh thổ (người/km2)

Tiết 4 Ngµy So¹n:30/08/2008

Bµi 4

LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1.Kiến thức : Sau bài học HS có thể :

- Hiểu và trình bày được đặc điểm của nguồn lao động ở nước ta

- Biết sơ lược về chất lượng cuộc sống và việc nâng cao chất lượng cuộcsống của nhân dân ta

Ý thức tinh thần lao động

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC CẦN THIẾT:

- Các biểu đồ về cơ cấu lao động

- Bảng số liệu thống kê về sử dụng lao động, chất lượng cuộc sống

- Tranh ảnh thể hiện sự tiến bộ nâng cao chất lượng cuộc sống

III CÁC HOẠT ĐỘNG :

Kiểm tra bài cũ:

- Dựa vào bản đồ dân cư trình bày đặc điểm phân bố dân cư của nước ta vàgiải thích?

- Nên đặc điểm , chức năng của các loại hình quần cư?

- Quan sát bảng số liệu 3.2 rút ra nhận xét về sự phân bố dân cư không đềuvà sự thay đổi mật độ dân số ở các vùng của nước ta

Bài mới :

* Hoạt động 1: (Nhóm)

CH: Nhận xét về nguồn lao động nước ta ?

Nguồn lao động bao gồm những người trong

độ tuổi lao động ở nước ta (nam từ 16-60 nữ

16-55)

CH: Dựa vào biểu đồ hình 4.1:

- Nhận xét về cơ cấu lực lượng lao động

giữa thành thị và nông thôn Giải thích

nguyên nhân?

CH: Nhận xét về chất lượng của nguồn lao

động ở nước ta (thấp) Để nâng cao chất

lượng nguồn lao động, cần có những giải

I NGUỒN LAO ĐỘNG VÀ SỬDỤNG LAO ĐỘNG

1 Nguồn lao động

- Nguồn lao động nước ta rất dồidào và có tốc độ tăng nhanh Trungbình mỗi năm tăng thêm khoảng 1triệu lao động

- Năm 2003 nông thôn 75,8%,thành thị 24,2%

- Người lao động Việt Nam cónhiều kinh nghiệm trong sản xuấtnông, lâm, ngư nghiệp, thủ công

phaựp gỡ?

- Naờm 2003 nửụực ta coự 41,3 trieọu ngửụứi lao

ủoọng trong khu vửùc thaứnh thũ chieỏm 24,2%

noõng thoõn 75,8%

CH: Nguoàn lao ủoọng nửụực ta coự nhửừng maởt

maùnh vaứ nhửừng haùn cheỏ naứo?

- Nguoàn lao ủoọng nửụực ta naờng ủoọng, coự

nhieàu kinh nghieọm saỷn xuaỏt, caàn cuứ, kheựo

tay

CH: Quan saựt bieồu ủoà hỡnh 4.2, neõu nhaọn xeựt

veà cụ caỏu lao ủoọng vaứ sửù thay ủoồi cụ caỏu lao

ủoọng theo ngaứnh ụỷ nửụực ta

* Hoaùt ủoọng 2: (Cả lớp)

CH: Taùi sao noựi Vieọc laứm laứ vaỏn ủeà kinh teỏ

xaừ hoọi gay gaột ụỷ nửụực ta

-Vieọc laứm laứ vaỏn ủeà kinh teỏ xaừ hoọi gay gaột ụỷ

nửụực ta ủaởc bieọt laứ ụỷ

CH: ẹeồ giaỷi quyeỏt vieọc laứm theo em caàn

phaỷi coự nhửừng bieọn phaựp gỡ?

- Phaõn boỏ laùi daõn cử vaứ nguoàn lao ủoọng giửừa

caực vuứng, vuứng Taõy Nguyeõn…

* Hoaùt ủoọng 3: (Cá nhân)

GV cho HS ủoùc SGK neõu daón chửựng noựi leõn

chaỏt lửụùng cuoọc soỏng cuỷa nhaõn daõn ủang

ủửụùc caỷi thieọn

- Tổ leọ ngửụứi lụựn bieỏt chửừ ủaùt 90,3%

naờm1999 Mửực thu nhaọp bỡnh quaõn ủaàu

ngửụứi taờng ,ngửụứi daõn ủửụùc hửụỷng caực dũch

vuù xaừ hoọi ngaứy caứng toỏt hụn…

CH: Chaỏt lửụùng cuoọc soỏng cuỷa daõn cử nhử

theỏ naứo giửừa caực vuứng noõng thoõn vaứ thaứnh

thũ, giửừa caực taàng lụựp daõn cử trong xaừ hoọi ?

(cheõnh leọch)

CH: Hỡnh 4.3 noựi leõn ủieàu gỡ?

nghieọp , coự khaỷ naờng tieỏp thu khoahoùc kú thuaọt

- Haùn cheỏ veà theồ lửùc vaứ trỡnh ủoọchuyeõn moõn

2 Sửỷ duùng lao ủoọng

- Soỏ lao ủoọng coự vieọc laứm ngaứycaứng taờng

- Cụ caỏu sửỷ duùng lao ủoọng cuỷa nửụực

ta coự sửù thay ủoồi theo hửụựng tớchcửùc

II VAÁN ẹEÀ VIEÄC LAỉM

- Lửùc lửụùng lao ủoọng doài daứo trongủieàu kieọn kinh teỏ chửa phaựt trieồn ủaừtaùo neõn sửực eựp raỏt lụựn ủoỏi vụựi vaỏnủeà giaỷi quyeỏt vieọc laứm

- Tổ leọ thaỏt nghieọp cuỷa khu vửùcthaứnh thũ caỷ nửụực khaự cao khoaỷng6%

III CHAÁT LệễẽNG CUOÄC SOÁNG

- Chaỏt lửụùng cuoọc soỏng cuỷa nhaõndaõn ngaứy caứng ủửụùc caỷi thieọn vaứủang giaỷm daàn cheõnh leọch giửừa caựcvuứng

4 Cuỷng coỏ:

1 Chọn ý đúng trong câu sau:

a ý nào không thuộc mặt mạnh của nguồn lao động nớc ta ?

A Lực lợng lao động dồi dào

B Ngời lao động có nhioêù kinh nghiệm trong sản xuất nông, lam,

ng nghiệp

C Có khả năng tiếp thu khoa học kĩ thuật,

D Tỉ lệ lao động đợc đào tạo nghề còn rất ít

b Cơ cấu sử dụng lao động nớc ta đang có sự chuyển dịch theo hớng tăng tỉ

lệ lao động trong khu vực

A Nông, lâm, ng nghiệp và dịch vụ; giảm tỉ lệ lao động của khu vựccông nghiệp và xây dựng.

B Công nghiệp, xây dựng và dịch vụ; giảm tỉ lệ lao động của khu vựcnông, lâm, ng nghiệp

C Nông, lâm, ng nghiệp, công nghiệp và xây dựng; giảm tỉ lệ lao độngcủa khu vực dịch vụ

c ý nào không thuộc thành tựu của việc nâng cao chất lợng cuộc sống của

ngời dân nớc ta ?

A- Tỉ lệ dân số từ 10 tuổi trở lên biết chữ cao

B- Tuổi thọ trung bình của ngời dân ngày càng tăng

C- Chất lợng cuộc sống chênh lệch giữa các vùng

D- Tỉ lệ tử, suy dinh dỡng trẻ em ngày càng giảm

2 Câu đúng hay sai ? tại sao ?

Chất lợng cuộc sống của nhân dân đợc quyết định bởi trình độ phát triển kinh tế-xã hội của đất nớc.

3 Vì sao nóiviệc làm đang là vấn đề kinh tế-xã hội găy gắt ở nớc ta ?Để giải quyết vấn để này chúng ta cần có những biện pháp gì ?

4 Nhaọn xeựt veà sửù thay ủoồi trong sửỷ duùng lao ủoọng theo caực thaứnh phaàn kinh teỏ

ụỷ nửụực ta vaứ yự nghúa cuỷa sửù thay ủoồi ủoự

- Neàn kinh teỏ nửụực ta hieọn nay laứ neàn kinh teỏ nhieàu thaứnh phaàn ủang coự sửùchuyeồn dũch lao ủoõng tửứ khu vửùc nhaứ nửụực sang khu vửùc kinh teỏ ngoaứi quoỏcdoanh sửù chuyeồn dũch nhử vaọy phuứ hụùp vụựi quaự trỡnh nửụực ta chuyeồn sang kinhteỏ thũ trửụứng

5.Hửụựng daón baứi veà nhaứ

Laứm caõu 4 tr 21 , bài tập trong tập bản đồ

Chuaồn bũ baứi sau: Baứi 5: Thửùc haứnh

Tieỏt 5 Ngày Soạn:30/08/2008

BAỉI 5

THệẽC HAỉNH PHAÂN TÍCH VAỉ SO SAÙNH THAÙP DAÂN SOÁ

NAấM 1989 VAỉ NAấM 1999

I MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC :

Sau baứi hoùc HS coự theồ :

- Bieỏt caựch phaõn tớch , so saựnh thaựp daõn soỏ

- Tỡm ủửụùc sửù thay ủoồi vaứ xu theỏ thay ủoồi cụ caỏu daõn soỏ theo ủoọ tuoồi ụỷ nửụực

2 Kieồm tra baứi cuừ:

1/ Trỡnh baứy ủaởc ủieồm cuỷa nguoàn lao ủoọng nửụực ta

2/ Taùi sao noựi vieọc laứm laứ vaỏn ủeà kinh teỏ xaừ hoọi gay gaột ụỷ nửụực ta

3/ Chuựng ta ủaừ ủaùt ủửụùc nhửừng thaứnh tửùu gỡ trong vieọc naõng cao chaỏt lửụùngcuoọc soỏng cuỷa ngửụứi daõn

3 Baứi mụựi :

HOAẽT ẹOÄNG CUÛA THAÀY VAỉ TROỉ BAỉI GHI

* Hoaùt ủoọng 1: (Nhoựm)

Yêu cầu: Quan saựt thaựp daõn soỏ naờm

1989 vaứ naờm 1999, so saựnh hai thaựp

daõn soỏ veà caực maởt

- Hỡnh daùng cuỷa thaựp

- Cụ caỏu daõn soỏ theo ủoọ tuoồi vaứ giụựi

tớnh

- Tổ leọ daõn soỏ phuù thuoọc

- GV y/c HS phaõn tớch tửứng thaựp sau ủoự

tỡm sửù khaực bieọt veà caực maởt cuỷa tửứng

thaựp

GV noựi veà tổ soỏ phuù thuoọc

Tổ soỏ phuù thuoọc = Toồng soỏ ngửụứi dửụựi

tuoồi lao ủoọng coọng Toồng soỏ ngửụứi treõn

tuoồi lao ủoọng chia cho soỏ ngửụứi trong

ủoọ tuoồi lao ủoọng

(Là tỉ số giữa ngời cha đến tuổi lao động

, số ngời quá độ độ tuổi lao động với

những ngời đang trong độ tuổi lao động

của dân c một vùng, một nớc.)

* Hoaùt ủoọng 2: (Nhoựm/cặp)

Tửứ nhửừng phaõn tớch vaứ so saựnh treõn

neõu nhaọn xeựt veà sửù thay ủoồi vaứ xu

hửụựng thay ủoồi cuỷa cụ caỏu daõn soỏ nửụực

I / Bài tập 1: SO SAÙNH 2 THAÙPTUOÅI

- Hỡnh daùng: ủeàu coự ủaựy roọng, ủổnhnhoùn nhửng chaõn cuỷa ủaựy ụỷ nhoựm 0-4tuoồi ụỷ naờm 1999 ủaừ thu heùp hụn naờm1989

- Cụ caỏu daõn soỏ : + Theo ủoọ tuoồi: Tuoồi dửụựi vaứ trongtuoồi lao ủoọng ủeàu cao nhửng ủoọ tuoồidửụựi lao ủoọng naờm 1999 nhoỷ hụn naờm

1989 ẹoọ tuoồi lao ủoọng vaứ ngoaứi laoủoọng naờm 1999 nhoỷ hụn naờm 1989.+ Giụựi tớnh: cuừng thay ủoồi

- Tổ leọ daõn phuù thuoọc coứn cao vaứ cuừngcoự thay ủoồi giửừa 2 thaựp daõn soỏ

II Bài tập 2: NHAÄN XEÙT VAỉ GIAÛITHÍCH

- Nửụực ta coự cụ caỏu daõn soỏ treỷ, song

ta Giaỷi thớch nguyeõn nhaõn.

Giáo viên mở rộng: Tỉ số phụ thuộc ở

n-ớc ta dự đoán năm 2024 giảm xuống là

52,7% Trong khi đó, tỉ ssố phụ thuộc

hiện tại của Pháp là 53,8%; Nhật Bản

44,9%; Singapo 42,9%; TháI Lan 47%

Nh vậy tỉ số phụ thuộc ở Việt Nam còn

Cụ caỏu daõn daõn soỏ treõn coự thuaọn lụùi

khoự khaờn gỡ cho sửù phaựt trieồn kinh teỏ

xaừ hoọi ? Chuựng ta caàn phaỷi coự nhửừng

bieọn phaựp gỡ ủeồ tửứng bửụực khaộc phuùc

nhửừng khoự khaờn naứy?

daõn soỏ ủang coự xu hửụựng “giaứ ủi”

- Nguyeõn nhaõn: Do thửùc hieọn toỏt keỏhoaùch hoaự daõn soỏ vaứ naõng cao chaỏtlửụùng cuoọc soỏng

+ Tổ leọ vaứ dửù trửừ lao ủoọng cao gaõy khoựkhaờn cho vieọc giaỷi quyeỏt vieọc laứm+ Tổ leọ ngửụứi cao tuoồi cuừng laứ vaỏn ủeàquan taõm chaờm soực sửực khoeỷ

- Bieọn phaựp khaộc phuùc:

* Cần có kế hoạch giáo dục đào tạo hợp

lí, tổ chức hớng nghiệp, dạy nghề

* Phân bố lại lực lợng lao động theongành và theo lãnh thổ

* Caàn coự chớnh saựch daõn soỏ hụùp lớ

* Taùo vieọc laứm

*Caàn coự chớnh saựch trong vieọc chaờmsoực sửực khoeỷ ngửụứi giaứ

4 Cuỷng coỏ:

Phiếu học tập:

1 Chọn ý đúng trong câu sau:

Cơ cấu dân số theo đọ tuổi của nớc ta đang có sự thay đổi theo hớng giảm tỉ lệ:

E- Trẻ em, tăng tỉ lệ ngời trong và ngời ngoài độ tuổi lao động

F- Ngời trong độ tuổi lao động, tăng tỉ lệ trẻ em và ngời ngoài độ tuổilao động

G- Ngời ngoài độ tuổi lao động, tăng tỉ lệ trẻ em và ngời trong độ tuổilao động

2 Câu đúng hay sai ? tại sao ?

a.Tháp dân số năm 1999 của nớc ta thuộc loại dân số già

b gi¶m tØ lƯ sinh lµ nguyªn nh©n chue yÕu thĩ ®Èy sù ph¸t triĨn kinh tÕ – x· héi ë níc ta

5.Hướng dẫn bài về nhà

Chuẩn bị bài sau: Bài 6 Sự phát triển nền kinh tế Việt Nam

Rĩt kinh nghiƯm sau bµi gi¶ng:

Tiết 6 Ngµy So¹n:31/08/2008

BÀI 6

ĐỊA LÍ KINH TẾ SỰ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Về kiến thức: Sau bài học HS có thể :

- Cung cấp cho HS những hiểu biết cần thiết về quá trình phát triển kinh tếnước ta trong những thập kỉ gần đây

- Troùng taõm laứ veà xu hửụựng chuyeồn dũch cụ caỏu kinh teỏ , nhửừng thaứnh tửùu ,khoự khaờn vaứ thaựch thửực trong quaự trỡnh phaựt trieồn kinh teỏ xaừ hoọi

2 Veà kú naờng:

- Kú naờng phaõn tớch bieồu ủoà veà quaự trỡnh dieón bieỏn cuỷa hieọn tửụùng ủũa lớ ( ụỷủaõy laứ sửù dieón bieỏn veà tổ troùng cuỷa caực ngaứnh kinh teỏ trong cụ caỏu GDP)

- Kú naờng ủoùc baỷn ủoà

- Kú naờng veừ bieồu ủoà cụ caỏu (bieồu ủoà troứn) vaứ nhaọn xeựt bieồu ủoà

II PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC CAÀN THIEÁT:

- Baỷn ủoà caực vuứng kinh teỏ vaứ vuứng kinh teỏ troùng ủieồm Vieọt Nam

- Bieồu ủoà veà sửù chuyeồn dũch cụ caỏu GDP tửứ 1991 ủeỏn naờm 2000

- Moọt soỏ hỡnh aỷnh phaỷn aựnh thaứnh tửùu veà phaựt trieồn kinh teỏ nửụực ta trongquaự trỡnh ủoồi mụựi

III CAÙC HOAẽT ẹOÄNG :

HOAẽT ẹOÄNG CUÛA THAÀY VAỉ TROỉ BAỉI GHI

* Hoaùt ủoọng 1: (Cá nhân)

GV Coự theồ duứng kieỏn thửực lũch sửỷ (SGK)

HS dửùa vaứo SGK, trỡnh baứy toựm taột quaự trỡnh phaựt

trieồn cuỷa ủaỏt nửụực trửụực thụứi kỡ ủoồi mụựi qua caực

giai ủoaùn

CH: Trửụực giai ủoaùn ủoồi mụựi neàn kinh teỏ nửụực ta

nhử theỏ naứo?

- Neàn kinh teỏ nửụực ta ủaừ traỷi qua nhieàu giai ủoaùn

phaựt trieồn gaộn lieàn vụựi quaự trỡnh dửùng nửụực vaứ giửừ

nửụực

-1945:Thaứnh laọp nửụực Vieọt Nam daõn chuỷ coọng hoaứ

-1945-1954 Khaựng chieỏn choỏng Phaựp

- 1954-1975 Khaựng chieỏn choỏng Mú

- Trong chieỏn tranh neàn kinh teỏ chổ phaựt trieồn ụỷ moọt

soỏ thaứnh phoỏ lụựn

- ẹaỏt nửụực thoỏng nhaỏt, caỷ nửụực ủi leõn XHCN tửứ

naờm 1976-1986 neàn kinh teỏ rụi vaứo khuỷng khoaỷng,

saỷn xuaỏt ủỡnh treọ laùc haọu

Troùng taõm muùc II laứ Chuyeồn dũch cụ caỏu ngaứnh vaứ

Chuyeồn dũch cụ caỏu laừnh thoồ

* Hoaùt ủoọng 2: (Cả lớp)

HS nghieõn cửựu SGK lửu yự 3 khớa caùnh cuỷa Sửù

chuyeồn dũch cụ caỏu kinh teỏ.(Neựt ủaởc trửng cuỷa ủoồi

mụựi neàn kinh teỏ laứ Sửù chuyeồn dũch cụ caỏu kinh teỏ)

GV y/c HS ủoùc thuaọt ngửừ chuyeồn dũch cụ caỏu kinh

I/ NEÀN KINH TEÁ NệễÙC

TA TRệễÙC THễỉI Kè ẹOÅIMễÙI

- Neàn kinh teỏ nửụực ta ủaừtraỷi qua quaự trỡnh phaựttrieồn laõu daứi

- Sau thoỏng nhaỏt ủaỏt nửụựckinh teỏ gaởp nhieàu khoựkhaờn, khuỷng khoaỷng keựodaứi saỷn xuaỏt ủỡnh treọ laùchaọu

II NEÀN KINH TEÁ NệễÙC

TA TRONG THễỉI Kè ẹOÅIMễÙI

1 Sửù chuyeồn dũch cụ caỏukinh teỏ

- Nét đặc trng của Đổi mới

CH: Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta thể

hiện ở những mặt nào?

- Công cuộc đổi mới được triển khai từ năm 1986

đã đưa nền kinh tế nước ta ra khỏi tình trạng khủng

khoảng, từng bước ổn định và phát triển

* Hoạt động 3: (Nhãm)

Dựa vào biểu đồ hình 6.1, hãy phân tích xu hướng

chuyển dịch cơ cấu kinh tế Xu hướng này thể hiện

rõ nhất ở khu vực nào?(công nghiệp –xây dựng)

- Biểu đồ hình 6.1 là dạng biểu đồ đường Thông

thường cơ cấu kinh tế được biểu diễn bằng biểu đồ

hình tròn biểu đồ miền hay cột chồng

- Mốc năm 1991: Lúc bấy giờ, nền kinh tế đang

chuyển từ bao cấp sang kinh tế thị trường, trong

GDP, nông-lâm-ngư nghiệp tỉ trọng cao nhất chứng

tỏ nước ta là nước nông nghiệp

- Mốc năm 1995: Bình thường mối quan hệ

Việt-Mĩ và Việt Nam gia nhập A SEAN

- Mốc năm 1997: Cuộc khủng hoảng tài chính khu

vực đã ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam

GV dẫn dắt HS nhận xét xu hướng thay đổi của

từng đường biểu diễn quan hệ giữa các đường Đặt

câu hỏi gợi ý để HS nhận biết nguyên nhân của sự

chuyển dịch

- Tỉ trọng của nông-lâm-ngư nghiệp trong cơ cấu

DGP không ngừng giảm năm 2000 còn hơn 24%

chứng tỏ nước ta đang từng bước chuyển từ nông

nghiệp sang công nghiệp

- Tỉ trọng của công nghiệp – xây dựng đã tăng lên

nhanh nhất chứng tỏ quá trình công nghiệp hoá và

hiện đại hoá đang tiến triển

-Khu vực dịch vụ có trọng tăng khá nhanh sau đó

có giảm do ảnh hưởng khủng khoảng tài chính của

khu vực

Dựa vào lược đồ hình 6.2, Xác định các vùng kinh

tế nước ta Phạm vi lãnh thổ của các vùng kinh tế

trọng điểm.? Kể tên các vùng kinh tế nào giáp

biển, vùng kinh tế nào không giáp biển?

kinh tÕ lµ sù chuyĨn dich c¬cÊu kinh tÕ

- BiĨu hiƯn:

+ ChuyĨn dÞch c¬ cÊungµnh: Gi¶m tØ träng khuvùc I, t¨ng tØ träng khu vùc

II vµ III

+ ChuyĨn dÞch c¬ cÊu l·nhthỉ: h×nh thµnh c¸c vïngchuyªn canh n«ng nghiƯp,c¸c vïng tËp trung c«ngnghiƯp, dÞch vơ; c¸c vïngkinh tÕ

+ ChuyĨn dÞch c¬ cÊu c¸cthµnh phÇn kinh tÕ: Ph¸ttriĨn kinh tÕ nhiỊu thµnhphÇn

- Hình thành các vùng kinhtế trọng điểm

- Kinh tế trọng điểm: Là vùng tập trung lớn về

công nghiệp và thương mại, dịch vụ nhằm thu hút

nhiều nguồn đầu tư trong và ngoài nước kinh tế

phát triển với tốc độ nhanh

- Lưu ý kinh tế trọng điểm đựơc Nhà nước phê

duyệt quy hoạch tổng thể nhằm tạo ra các động lực

phát triển mới cho toàn bộ nền kinh tế

- GV yêu cầu HS xác định các vùng kinh tế

chú ý chỉ Tây Nguyên là không giáp biển còn 6

vùng khác đều giáp biển, từ đó GV nhấn mạnh

rằng kết hợp kinh tế trên đất liền và kinh tế biển

đảo là đặc trưng hầu hết các vùng kinh tế

Quan sát lược đồ hình 6.2 nhìn sự giao thoa giữa sơ

đồ các vùng kinh tế và các vùng kinh tế trọng

điểm có thể thấy rằng kinh tế trọng điểm tác động

mạnh đến sự phát triển kinh tế của vùng Kể tên

các vùng kinh tế trọng điểm

* Hoạt động 4: (Nhãm/cỈp)

HS làm việc theo nhóm GV cho HS hiểu rằng trong

quá trình phát triển các thành tựu càng to lớn thách

thức cũng càng lớn

GV yêu cầu HS dựa vào SGK vốn hiểu biết thảo

luận theo gợi ý

* Nêu những thành tựu về kinh tế nước ta ?Tác

động tích cực của công cuộc đổi mới tới cuộc sống

người dân

Trong công nghiệp hình thành một số ngành kinh

tế trọng điểm như ngành dầu khí, điện, chế biến

thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng

CH: Kể tên một số ngành nổi bật? Ơû địa phương

em có ngành kinh tế nào nổi bật?

CH: Trong quá trình phát triển kinh tế nước ta có

gặp những khó khăn gì?

2 Những thành tựu vàthách thức

* Thành tựu:

- Nền kinh tế tăng trưởngtương đối vững chắc cácngành đều phát triển

- Cơ cấu kinh tế đangchuyển dịch theo hướngcông nghiệp hoá

- Sự hội nhập vào nền kinhtế khu vực và toàn cầu

* Khó khăn, thách thức:Một số vùng còn nghèo,cạn kiệt tài nguyên, ônhiễm môi trường , việclàm, biến động thị trườngthế giới, các thách thứctrong ngoại giao

4 Củng cố:

CH: Trước giai đoạn đổi mới nền kinh tế nước ta như thế nào?

CH: Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta thể hiện ở những mặt nào?

CH: xác định trên bản đồ các vùng kinh tế trọng điểm

CH: Những thành tựu và thách thức của nền kinh tế nước ta ?

5.Hướng dẫn bài về nhà

Bài 3 Vẽ biểu đồ (SGV) Chuẩn bị bài sau: Bài 7 Ôân lại bài đặc điểm tự nhiênViệt Nam SGK lớp 8

Các thành phần kinh tế Tỉ lệ %

Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài 13,7

Bảng 6.1 Cơ cấu GDP phân theo thành phần kinh tế năm 2002

Rĩt kinh nghiƯm sau bµi gi¶ng:

Tiết 7 Ngµy So¹n:1/09/2008

BÀI 7

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN

SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Về kiến thức:

- HS phải nắm được vat trò của các nhân tố tự nhiên và kinh tế xã hội đốivới sự phát triển và phân bố nông nghiệp ở nước ta

- Những nhân tố này đã ảnh hưởng đến sự hình thành nền nông nghiệp nước

ta là nền nông nghiệp nhiệt đới, đang phát triển theo hướng thâm canh vàchuyên môn hoá

2 Về kĩ năng:

- Kĩ năng đánh giá kinh tế các tài nguyên thiên nhiên

- Sơ đồ hoá các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nôngnghiệp

- Liên hệ với thực tế địa phương

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC CẦN THIẾT:

Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

Bản đồ khí hậu Việt Nam Tranh ảnh

III CÁC HOẠT ĐỘNG :

1 Kiểm tra bài cũ:

CH: Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta thể hiện ở những mặt nào?

CH: Những thành tựu và thách thức của nền kinh tế nước ta ?

2 Bài mới :

* Hoạt động 1: (Cá nhân)

? Những nhân tố nào ảnh hưởng đến

sự phát triển nông nghiệp nước ta ?

HĐ1: HS Làm việc theo nhóm (điền

vào sơ đồ)

Tìm hiểu về tài nguyên đất phân bố

ở đâu và thích hợp với loại cây trồng

nào? (Gv nên hướng dẫn HS tham

khảo lược đồ 28.1; 31.1;35.1 để hiểu

thêm về sự phân bố đất badan, phù sa

cổ (đất xám) đất phè, mặn)

Tìm hiểu về tài nguyên khí hậu (sơ đồ

SGV)

CH: Dựa vào kiến thức đã học ở lớp

8, hãy trình bày đặc điểm khí hậu của

nước ta ( Nhiệt đới gió mùa ẩm)

- Phân hoá rõ rệt theo chiều B-N, theo

độ cao và theo mùa

- Tai biến về thiên nhiên)

CH: Những đặc điểm đó có thuận lợi

và khó khăn như thế nào đến sản xuất

nông nghiệp ?

CH: Hãy tìm hiểu về các cây trồng

chính và cơ cấu mùa vụ ở địa phương

I CÁC NHÂN TỐ TỰ NHIÊN

1 Tài nguyên đất

- Là tài nguyên vô cùng quý giá là tưliệu sản xuất không thể thay thế đượccủa ngành nông nghiệp

- Tài nguyên đất ở nước ta khá đadạng 14 nhóm 2 nhóm chiếm diện tíchlớn nhất là: Đất phù sa đất fe ralit.+ Đất phù sa có diện tích 3 triệu ha, ởcác đồng bằng, thích hợp với trồng lúavà nhiều cây ngắn ngày khác

+ Các loại đất fe ralit chiếm diện tíchmiền núi thích hợp với trồng cây côngnghiệp lâu năm, cây ăn quả và một sốcây ngắn ngày

+ Các loại đất khác: đất phèn, đấtmặn, đất xám bạc màu phù sa cổ

- Hiện nay diện tích đất nông nghiệplà hơn 9 triệu ha

2 Tài nguyên khí hậu

- Khí hậu của nước ta.Nhiệt đới giómùa ẩm

 cây cối xanh quanh năm, trồng 2-3vụ một năm

Tìm hiểu về tài nguyên nước

CH: Nêu những thuận lợi và khó

khăn của tài nguyên nước đối với

nông nghiệp ?

CH: Tại sao thủy lợi là biện pháp

hàng đầu trong thâm canh nông

nghiệp ở nước ta?

(chống úng lụt trong mùa mưa bão

Đảm bảo nước tưới cho mùa khô Cải

tạo đất mở rộng diện tích canh tác

Tăng vụ thay đổi cơ cấu mùa vụ và cơ

cấu cây trồng)

Tìm hiểu về tài nguyên sinh vật nước

ta

GV các nhân tố tự nhiên tạo cơ sở

nền tảng cho sự phân bố nông nghiệp

* Hoạt động 2: (Nhãm/cỈp)

HS làm việc theo nhóm

CH: Nhận xét về dân cư và lao động

ở nước ta ?

CH: Kể tên các loại cơ sở vật chất kĩ

thuật trong nông nghiệp để minh họa

rõ hơn sơ đồ trên (sơ đồ hình 7.2)

- Hệ thống thuỷ lợi

- Hệ thống dịch vụ, trồng trọt, chăn

nuôi Các cơ sở vật chất kĩ thuật khác

- Nông nghiệp có hơn 20.000 công

trình thuỷ lợi phục vụ cho nông

nghiệp

CH: Nhà nước đã có những chính sách

gì để phát triển nông nghiệp ?

Gv nhấn mạnh đến vai trò trung tâm

của các chính sách kinh tế xã hội tác

động đến sự phát triển và phân bố

nông nghiệp vai trò ngày càng tăng

của công nghiệp đối với nông nghiệp

và tác động yếu tố thị trường

- Khí hậu nước ta phân hoá rõ rệt theochiều B-N, theo độ cao và theo mùa

 trồng cây nhiệt đới, cận nhiệt dới,ôn đới

- Khó khăn: Gió Lào, sâu bệnh, bão…

3 Tài nguyên nước

- Mạng lưới sông ngòi dày đặc, nguồnnước dồi dào

- Lũ lụt, hạn hán

4 Tài nguyên sinh vậtNước ta có tài nguyên thực động vậtphong phú

 Tạo nên các cây trồng vật nuôi

II CÁC NHÂN TỐ KINH TẾ- XÃHỘI

1 Dân cư và lao động nông thôn

- Năm 2003 nước ta còn khoảng 74%dân số sống ở nông thôn, 60% laođộng là ở nông nghiệp

-Nông dân Việt Nam giàu kinhnghiệm sản xuất, cần cù sáng tạo

2 Cơ sở vật chất kĩ thuật

- Cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ chotrồng trọt và chăn nuôi ngày cànghoàn thiện

- Công nghiệp chế biến nông sảnđược phát triển và phân bố rộng khắp

3 Chính sách phát triển nông nghiệp

- Phát triển kinh tế hộ gia đình, kinhtế trang trại, nông nghiệp hướng xuấtkhẩu

4 Thị trường trong và ngoài nước

- Mở rộng thị trường và ổn định đầu racho xuất khẩu

3 Luyeọn taọp:

Phieỏu hoùc taọp

1- HS chọn ý đúng nhất trong câu sau:

a Nớc ta có đủ điều kiện phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới theo hớngthâm canh, chuyên môn hoá cao:

A- Có nhiều loại đất, chủ yếu là đất Feralit và đất phù sa

B- Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, phân hoá đa dạng

C- Nguồn tới phong phú

D- Sinh vật phong phú thuần dỡng, tạo các giống cây trồng vật nuôithích hợp với từng địa phơng cho năng suất cao, chất lợng

E- Tất cả các ý trên

b Sự phát triển và phân bố công nghiệp chế biến có ảnh hởng đến sự pháttriển và phân bố nông nghiệp ở chỗ:

A Tăng giá trị và khả năng cạnh tranh của hàng nông sản

B Thúc đẩy sự phát triển vùng chuyên canh

C Nâng cao năng suất, chất lợng cây trồng, vật nuôi

D Tất cả các ý trên

2- Câu sau đúng hay sai ?Tại sao ?

Chính sách phát triển nông nghiệp của nhà nớc là nhân tố quyết định làmcho nền nông nghiệp nớc ta đạt những thành tựu to lớn, tiến bộ vợt bậc

4 Hửụựng daón baứi veà nhaứ

Traỷ lụứi caõu hoỷi 1: yự B

Chuaồn bũ baứi sau: Baứi 8

Tieỏt 8 Ngày Soạn: 4/09/2008

BAỉI 8

Sệẽ PHAÙT TRIEÅN VAỉ PHAÂN BOÁ NOÂNG NGHIEÄP

I MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC :

1 Veà kieỏn thửực:

- HS phaỷi naộm ủửụùc ủaởc ủieồm phaựt trieồn vaứ phaõn boỏ moọt soỏ caõy troàng, vaọtnuoõi chuỷ yeỏu vaứ moọt soỏ xu hửụựng trong phaựt trieồn saỷn xuaỏt noõng nghieọp ụỷnửụực ta hieọn nay

Thuaọn lụùi Khoự khaờn Khoự khaờn

- Trọng tâm là về sự phân bố sản xuất nông nghiệp , với sự hình thành cácvùng sản xuất tập trung các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu.

2 Về kĩ năng:

- Kĩ năng phân tích bảng số liệu

- Kĩ năng phân tích sơ đồ ma trận (Bảng 8.3) về phân bố các cây côngnghiệp chủ yếu theo các vùng

- Kĩ năng đọc lược đồ nông nghiệp Việt Nam

- Xác lập mối quan hệ giữa các nhân tố tự nhiên kinh tế xã hội với sự pháttriển và phân bố nông nghiệp

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC CẦN THIẾT:

- Bản đồ nông nghiệp Việt Nam

- Lược đồ nông nghiệp SGK, sơ đồ trống

- Một số tranh ảnh về các thành tựu trong sản xuất nông nghiệp

III CÁC HOẠT ĐỘNG :

1 Kiểm tra bài cũ:

Trình bày các đặc điểm tự nhiên ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp nước ta ?

2 Bài mới : GV y/c HS nhắùc lại các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp của nước ta Nhân tố tự nhiên (địa hình, khí hậu,nước ) Nhân tố xã hội …

* Hoạt động 1: (C¸ nh©n/cỈp)

Năm

Cây ăn quả và rau đậu 19,4 16,5

Bảng 8.1 Cơ cấu giá trị sản xuất ngành

trồng trọt (đơn vị tính: %)

CH: Dựa vào bảng 8.1 hãy nhận xét về sự

thay đổi tỉ trọng cây lương thực và cây công

nghiệp trong cơ cấu giá trị sản xuất ngành

trồng trọt Sự thay đổi này nói lên điều gì?

- Cây lương thực có xu hướng giảm Cho

thấy: Ngành trồng trọt đang phát triển đa

dạng cây trồng

- Cây công nghiệp có xu hướng tăng lên

Cho thấy:Nước ta đang phát huy thế mạnh

nền nông nghiệp nhiệt đới chuyển sang trồng

các cây hàng hoá để làm nguyên liệu cho

công nghiệp chế biến và xuất khẩu

I.NGÀNH TRỒNG TRỌT

- Cây lương thực Trọng tâm là cây lúa

GV y/c phân tích bảng số liệu diện tích tăng

bao nhiêu nghìn ha

CH: Dựa vào bảng 8.2, trình bày các thành

tựu chủ yếu trong sản xuất lúa trong thời kì

1980-2002? Vì sao đạt được những thành tựu

trên?

Gợi ý Nhờ những điều kiện tự nhiên và kinh

tế xã hội nào? (đồng bằng phù sa màu mỡ,

nước dồi dào, khí hậu nóng ẩm)

* Hoạt động 2: (Nhãm/cỈp)

4 nhóm tính từng chỉ tiêu

GV Hướng dẫn HS đọc lược đồ H 8.2 tìm các

vùng trồng lúa (chủ yếu đồng bằng ngoài ra

còn các cánh đồng thuộc trung du và miền

núi Bắc Bộ, Tây Nguyên)

CH: Việc trồng cây công nghiệp có tầm quan

trọng như thế nào?

CH: Kể tên các cây công nghiệp hằng năm?

Phân bố (chủ yếu đồng bằng )

CH: Cây công nghiệp lâu năm? Phân bố

(trung du và mièn núi)

CH: Kể tên những sản phẩm nông nghiệp

được xuất khẩu?

CH: Nước ta có điều kiện gì dể phát triển

cây công nghiệp nhất là các cây công nghiệp

lâu năm?

CH: Dựa vào bảng 8.3, trình bày đặc điểm

phân bố các cây công nghiệp hàng năm và

cây công nghiệp lâu năm chủ yếu ở nước ta

(sơ đồ ma trận)

GV cho HS thấy rằng nếu đọc theo hàng

ngang ta sẽ nắm được các vùng phân bố

chính của một cây công nghiệp nào đó Còn

nếu đọc theo cột dọc, thì sẽ biết ở một vùng

có các cây công nghiệp chính nào được

trồng

CH: Nước ta có điều kiện gì để phát triển

cây ăn quả?

2 Cây công nghiệp

- Việc trồng cây công nghiệp cótầm quan trọng: Tạo ra các sảnphẩm có giá trị xuất khẩu, cungcấp nguyên liệu cho công nghiệpchế biến tận dụng tài nguyên ,phá thế độc canh trong nôngnghiệp và góp phần bảo vệ môitrường

- Nước ta có nhiều điều kiệnthuận lợi dể phát triển cây côngnghiệp nhất là các cây côngnghiệp lâu năm

3 Cây ăn quả

- Rất phong phú : Cam, bưởi,nhãn, vải, xoài, măng cụt.v.v

CH: Những cây ăn quả nào là đặc trưng của

miền Nam? Tại sao miền Nam trồng được

nhiều loại cây ăn quả? Kể vùng trồng cây ăn

quả lớn nhất nước ta ? Miền Bắc có những

loại cây nào?

CH: Tỉ trọng ngành chăn nuôi trong nông

nghiệp như thế nào?

* Hoạt động 2: (Nhãm/cỈp)

HS Làm việc theo nhóm 3 nhóm

CH: Chăn nuôi trâu, bò ở nước ta như thế

nào? Nuôi nhiều nhất ở đâu? Vì sao?

CH: Chăn nuôi lợn ở nước ta như thế nào?

Nuôi nhiều nhất ở đâu?

CH: Xác định trên lược đồ 8.2 các vùng

chính chăn nuôi lợn Vì sao lợn được nuôi

nhiều nhất ở đồng bằng sông Hồng?( do việc

nhiều thức ăn, thị trường đông dân, nhu cầu

việc làm lớn ở vùng này)

CH: Chăn nuôi gia cầm ở nước ta như thế

nào? Nuôi nhiều nhất ở đâu?

- Vùng trồng cây ăn quả lớn nhấtnước ta là ở đồng bằng sông CửuLong và Đông Nam Bộ

II NGÀNH CHĂN NUÔI

- Chăn nuôi chiếm tỉ trọng chưalớn trong nông nghiệp

1 Chăn nuôi trâu, bò

- Năm 2002 đàn bò là 4 triệu con,trâu là 3 triệu con Cung cấp sứckéo,thịt,sữa

- Trâu nuôi nhiều ở Trung du vàmiền núi Bắc Bộ và Bắc TrungBộ

- Đàn bò có quy mô lớn nhất làDuyên hải Nam Trung Bộ

2 Chăn nuôi lợn

- Đàn lợn 23 triệu con tăng khánhanh nuôi nhiều ở đồng bằngsông Hồng, đồng bằng sông CửuLong và trung du Bắc Bộ Cungcấp thịt

3 Chăn nuôi gia cầm

- Cung cấp,thịt,trứng

- Phát triển nhanh ở đồng bằng

4 Luyện tập:

1 Nhận xét và giải thích sự phân bố các vùng trồng lúa ở nước ta ?

2 Chọn và sắp xếp các ý ở cột A với cột B sao cho đúng

Vì sao em lại sắp xếp như vậy?

4 Đồng bằng sông Cửu Long

5 Đông Nam Bộ

A, Lúa, dừa, mía, cây ăn quảb.Càphê, cao su, hồ tiêu điềubông

c.Lúa, đậu tương, đay, cói

d Chè, đậu tương,lúa,ngô,sắnr.Cao su,điều,hồ tiêu,cây ănquả

5 Hướng dẫn bài về nhà vẽ biểu đồ bài 2 trang 37 Chuẩn bị bài sau: Bài 9

Sản lượng lúa bình quân đầu người (kg) 217 291 432

Bảng 8.4 Cơ cấu giá trị sản xuất ngành chăn nuôi (%)

Năm Tổng số Gia súc Gia cầm Sản phẩmtrứng sữa Phụ phẩmchăn nuôi

Bảng 8.4 Cơ cấu giá trị sản xuất ngành chăn nuôi

63.9 62.8

19.3 17.5

12.9 17.3

3.9 2.4

Tiết 9 Ngµy So¹n: 12/09/2008

BÀI 9

SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ SẢN XUẤT

LÂM NGHIỆP , THUỶ SẢN

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1.Kiến thức : HS cần nắm được:

- Các loại rừng ở nước ta: Vai trò của ngành lâm nghiệp trong việc phát triểnkinh tế xã hội và bảo vệ môi trường ; các khu vực phân bố chủ yếu của ngànhlâm nghiệp

- Nước ta có nguồn lợi khá lớn về thuỷ sản, cả về thuỷ sản nước ngọt, nước lợvà nước mặn Những xu hướng mới trong phát triển và phân bố ngành thuỷsản

2 Kỹ năng:

- Rèn kĩ năng làm việc vơi bản đồ, lược đồ

- Kĩ năng vẽ biểu đồ đường lấy năm gốc 100,0%

3 Giáo dục tư tưởng

- Lòng yêu quê hương, ý thức bảo vệ môi trường

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC CẦN THIẾT:

- Bản đồ kinh tế Việt Nam

- Lược đồ lâm nghiệp-thuỷ sản trong SGK

III CÁC HOẠT ĐỘNG :

1 Kiểm tra bài cũ :

Nhận xét và giải thích sự phân bố các vùng trồng lúa ở nước ta ?

2 Bài mới : Nước ta có ¾ diện tích là đồi núi và đường bờ biển dài 3260 km

* Hoạt động 1: (Nhãm/cỈp)

HS Làm việc theo nhóm

GV nói sơ qua về diện tích rừng nước ta ở

những năm qua

CH: Dựa vào bảng 9.1, cho biết cơ cấu các

loại rừng ở nước ta

CH: Nhận xét về diện tích rừng tự nhiên và

vai trò của rừng tự nhiên?

GV: Hơn 8/10 diện tích rừng là rừng tự

nhiên

- Rừng tự nhiên đóng vai trò quan trọng

nhất trong sản xuất và bảo vệ môi trường

- Trong tổng diện tích rừng 11,5 triệu ha ,

thì khoảng 6/10 là rừng phòng hộ và rừng

I LÂM NGHIỆP

1 Tài nguyên rừng

- Năm 2000 diện tích đất lâmnghiệp có rừng là 11,6 triệu ha, độche phủ cả nước là 35%

đặc dụng, chỉ có 4/10 là rừng sản xuất.

- Rừng sản xuất có vai trò như thế nào?

CH: Rừng phòng hộ chiếm bao nhiêu phần

trăm diện tích rừng và đóng vai trò quan

trọng như thế nào? (là khu rừng đầu nguồn

các con sông, các cánh rừng chống cát ven

biển miền Trung, các dải rừng ngập mặn

ven biển)

Phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường

(lũ lụt, chống xói mòn, bảo vệ bờ biển…)

CH: Kể tên những rừng đặc dụng?

( Nước ta có một hệ thống rừng đặc dụng:

Cúc Phương, Ba Vì, Ba Bể, Bạch Mã, Cát

Tiên…)

* Hoạt động 2: (C¸ nh©n)

GV cho HS đọc lược đồ ngành lâm nghiệp

H 9.2 để thấy được sự phân bố các loại

rừng

GV có thể hướng dẫn HS đọc lược đồ công

nghiệp H 12.4 để xác định một số trung

tâm công nghiệp chế biến lâm sản, nhất là

ở Trung du miền núi Bắc Bộ và Tây

Nguyên

CH: Cơ cấu ngành lâm nghiệp gồm những

hoạt động nào? ( khai thác gỗ, lâm sản và

hoạt động trồng rừng và bảo vệ rừng)

GV cho HS quan sát hình 9.1 để HS thấy

được sự hợp lí về kinh tế sinh thái của mô

hình này

GV cho HS đọc lại lược đồ 8.2 để thấy

diện phân bố của các mô hình nông – lâm

kết hợp là rất rộng, do nước ta phần lớn là

đồi núi

CH: Việc đầu tư trồng rừng đem lại lợi ích

gì? Tại sao chúng ta phải vừa khai thác

vừa bảo vệ rừng?

* Hoạt động 3: (C¶ líp)

CH: Chính sách Đảng ta về lâm nghiệp

như thế nào?

CH: Nước ta có những điều kiện tự nhiên

nào thuận lợi cho ngành thuỷ sản phát triển

- Rừng sản xuất cung cấp nguyênliệu cho công nghiệp , cho dân dụngvà cho xuất khẩu

- Rừng phòng hộ phòng chống thiêntai, bảo vệ môi trường

- Rừng đặc dụng bảo vệ sinh thái,bảo vệ các giống loài quý hiếm bảotồn văn hoá , lịch sử môi trường

2 Sự phát triển và phân bố ngànhlâm nghiệp

- Khai thác khoảng hơn 2,5 triệumét khối gỗ / năm

- Công nghiệp chế biến gỗ và lâmsản phát triển gần các vùng nguyênliệu

- Phấn đấu đến năm 2010 trồngthêm 5 triệu ha rừng đưa tỉ lệ chephủ rừng lên 45% bảo vệ rừngphòng hộ, rừng đặc dụng và trồngcây gây rừng

?(bờ biển dài 3260km vùng đặc quyền kinh

tế rộng, khí hậu ấm,ven biển có nhiều bãi

triều, vũng vịnh,đầm , phá)

CH: Kể tên các ngư trường trọng điểm?

Hãy xác định trên hình 9.2 những ngư

trường trọng điểm ở nước ta?

CH: Hãy cho biết những khó khăn do thiên

nhiên gây ra cho nghề đi biển và nuôi

trồng thủy sản Khó khăn này chủ yếu ở

những vùng nào?(vốn ít nhiều ngư dân còn

nghèo, nhiều vùng ven biển ô nhiễm)

* Hoạt động 4: (C¸ nh©n)

CH: Bảng 9.2.Hãy so sánh số liệu năm

1990 và năm 2002, rút ra nhận xét về sự

phát triển của ngành thủy sản

CH: Hãy xác định các tỉnh trọng điểm

nghề cá ở nước ta ? (dẫn đầu là tỉnh Kiên

Giang, Cà Mau Bà Rịa- Vũng Tàu và Bình

Thuận)

II NGÀNH THUỶ SẢN

1 Nguồn lợi thuỷ sản

* Khai thác:

- Nước ta có điều kiện tự nhiên vàtài nguyên thiên nhiên khá thuận lợiđể phát triển khai thác và nuôi trồngthuỷ sản nước mặn, lợ và nước ngọt.Khai thác khoảng 1 triệu km2 mặtnước biển

- Có 4 ngư trường trọng điểm

* Nuôi trồng: Có tiềm năng lớn

* Khó khăn: Biển động do bão, giómùa đông bắc, môi trường suy thoáivà nguồn lợi bị suy giảm

2 Sự phát triển và phân bố ngànhthuỷ sản

- Khai thác hải sản: Sản lượng khaithác khá nhanh chủ yếu do số lượngtàu thuyền và tăng công suất tàu.Các tỉnh dẫn đầu: Kiên Giang, CàMau, BR-V Tàu và Bình Thuận

- Nuôi trồng thuỷ sản: gần đây pháttriển nhanh: Cà Mau, An Giang vàBến Tre

- Xuất khẩu thuỷ sản có bước pháttriển vượt bậc Năm 1999 đạt 917triệu USD năm 2002 đạt 2014 triệuUSD

4.Luyện tập:

a Xác định trên bản đồ hình 9.2 các vùng phân bố rừng chủ yếu?

b Hãy xác định trên hình 9.2 những ngư trường trọng điểm ở nước ta?

5 Hướng dẫn bài về nhà : Câu 3 vẽ 2 biểu đồ cột chồng không cần xử lí sốliệu

Chuẩn bị bài sau: Bài 10 Thực hành

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1; năm 2000 độ che phủ rừng nước ta đạt;

a Gần 30% b Hơn 30% c 35% d 40% (ý c) Câu: Có độ che phủ rừng lớn nhất nước ta là vùng:

a Trung du và miền núi Bắc Bộ b Bắc Trung Bộ

c Duyên hải Nam Trung Bộ d Đông Nam Bộ (ý d) Câu 3 Nguyên nhân nào sau đây làm cho diện tích rừng nước ta suy giảm nhiều nhất

a Cháy rừng b Chiến tranh

c Đốt rừng làm rẫy d Khai thác rừng bừa bãi (ý d) Câu 4 Tỉnh có sản lượng thuỷ sản lớn nhất của vùng duyên hải Nam Trung Bộ là:

a Bình Định b Ninh Thuận c Khánh Hoà d Bình Thuận (ý d)

Câu 5 Thuỷ sản là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực nước ta hiện nay;

a Đúng b Sai (ý a)

Câu 5 Tỉnh có sản lượng thuỷ sản lớn nhất của vùng đồng bằng sông Cửu Long là:

a Bến Tre b Cà Mau c Tiền Giang d Kiên Giang (ýd)

TiÕt 10 Ngµy So¹n:19/10/2008

BÀI 10

THỰC HÀNH VẼ VÀ PHÂN TÍCH BIỂU ĐỒ VỀ SỰ THAY ĐỔØI

CƠ CẤU DIỆN TÍCH GIEO TRỒNG PHÂN THEO

CÁC LOẠI CÂY, SỰ TĂNG TRƯỞNG ĐÀN GIA SÚC,GIA CẦM

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

- Rèn kĩ năng đọc biểu đồ, rút ra các nhận xét và giải thích

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC CẦN THIẾT:

- Bảng số liệu SGK

III CÁC HOẠT ĐỘNG :

1 Kiểm tra bài cũ :

a Xác định trên bản đồ hình 9.2 các vùng phân bố rừng chủ yếu?

b Hãy xác định trên hình 9.2 những ngư trường trọng điểm ở nước ta?

2 Bài mới :

* Hoạt động 1: (Nhãm/cỈp)

HS Làm việc theo nhóm

Bước1:Lập bảng số liệu đã xử lí

a/ Dựa vào bảng 10.1, hãy vẽ biểu đồ hình tròn thể

hiện diện tích cơ cấu diện tích gieo trồng các loại

cây Biểu đồ năm 1990 có bán kính là 20mm;

Bảng 10.1 Diện tích gieo trồng phân theo loại cây

(Đơn vị tính: nghìn ha)

Cây thực phẩm, cây ăn

Biểu đồ năm 2002 có bán kính là 24mm.

*Xử lí số liệu:8320,3:12831,4=64,9%

2337,3: 12831,4=18,2%

2173,8:12831,4=16,9%

b/ Từ bảng số liệu và biểu đồ đã vẽ, hãy nhận xét

về sự thay đổi quy mô diện tích và tỉ trọng diện

tích gieo trồng của các loại cây lương thực và cây

công nghiệp

* Hoạt động 2: (Nhãm)

HS Làm việc theo nhóm

GV hướng dẫn HS vẽ biểu đồ đường

a/ Hãy tính tốc độ phát triển đàn trâu bò, đàn bò,

đàn lợn và đàn gia cầm, lấy năm 1990 = 100%

*Đàn trâu

1995=2962,8*100:2854,1=103,8

2000=2897,2*100:2854,1=101,5

Bảng 10.2 người ta đã xử lí số liệu đem số trâu

năm đó (1995) chia số trâu ở gốc (1990)

b/ Vẽ trên cùng một trục hệ toạ độ 4 đường biểu

diễn tốc độ tăng đàn gia súc, gia cầm qua các năm

1990, 1995 và 2000

GV Gốc toạ độ thường lấy trị số 0 nhưng cũng có

thể lấy một trị số phù hợp ≤ 100

Trục hoành (năm) có mũi tên theo chiều tăng gốc

toạ độ trùng với năm gốc(1990) khoảng cách là 5

năm

Nếu ta lấy gốc toạ độ trị số 80% thì trục tung sử

dụng hợp lí hơn là lấy gốc toạ độ trị số là 0

c/ Dựa trên hiểu biết cá nhân và kiến thức đã học ,

giải thích tại sao đàn gia cầm và đàn lợn tăng

nhanh nhất? Tại sao đàn trâu không tăng?

-Đàn lợn và gia cầm tăng nhanh nhất:Đây là

nguồn cung cấp thịt chủ yếu, do nhu cầu về thịt,

trứng tăng nhanh và do giải quyết tốt nguồn thức

ăn cho chăn nuôi, có nhiều hình thức chăn nuôi đa

dạng

- Đàn trâu không tăng chủ yếu do nhu cầu về sức

kéo đã giảm nhờ cơ giới hoá trong nông nghiệp

II BẢNG SỐ LIỆU 10.2

Cây lương thực Cây công nghiệp Cây thực phẩm, ăn quả

Cây lương thực 71,6 64,9

Cây công nghiệp 13,3 18,2

Cây thực phẩm cây

4.Luyện tập:

Câu hỏi sách bài tập

5.Hướng dẫn bài về nhà

Chuẩn bị bài sau: Bài 11

Tiết 11 Ngµy So¹n: 26/09/2008

2 Kỹ năng:

- Rèn kĩ năng đánh giá kinh tế các tài nguyên thiên nhiên

- Kĩ năng sơ đồ hoá các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố côngnghiệp

- Vận dụng các kiến thức đã học để giải thích một hiện tượng địa lí kinh tế

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC CẦN THIẾT:

- Bảng số liệu SGK

III CÁC HOẠT ĐỘNG :

Bài mới :

* Hoạt động 1: (Nhãm/cỈp)

HS Làm việc theo nhóm

- GV đưa sơ đồ H 11.1 chưa hoàn

chỉnh (để HS điền vào các ô bên

phải bị bỏ trống)

- Chia nhóm thảo luận, đại diện

nhóm điền vào các ô trống

+ Phân loại tài nguyên

+ Nguyên liệu, nhiên liệu và năng

lượng để phát triển cơ cấu CN đa

ngành

- Hs hoàn chỉnh sơ đồ

- Kết luận về tài nguyên nước ta

- GV cho HS đọc bản đồ “Địa chất

– khoáng sản Việt Nam” hoặc

ATLAT đối chiếu với các loại khoáng

sản chủ yếu ở H 11.1

I CÁC NHÂN TỐ TỰ NHIÊN

- Tài nguyên thiên nhiên nước ta đadạng tạo cơ sở nguyên liệu, nhiên liệuvà năng lượng để phát triển cơ cấucông nghiệp đa ngành

- khoáng sản tập trung ở những

vùng nào?

CH: Hãy nhận xét về tài nguyên thiên

nhiên nước ta ?Sự phân bố của các tài

nguyên đó?

CH: Những tài nguyên thiên nhiên đó

là cơ sở để phát triển những ngành kinh

tế nào?

CH: Dựa vào bản đồ treo tường

“Địa chất – khoáng sản Việt Nam” và

kiến thức đã học, nhận xét về ảnh

hưởng của sự phân bố tài nguyên

khoáng sản tới sự phân bố một số ngành

công nghiệp trọng điểm

- Công nghiệp khai thác nhiên liệu ở

vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ

(than) Đông Nam Bộ (dầu khí)

- Công nghiệp luyện kim vùng Trung du

và miền núi Bắc Bộ

- Công nghiệp hoá chất vùng Trung du

và miền núi Bắc Bộ, Đông Nam Bộ

- Công nghiệp sản xuất vật liệu xây

dựng : tâp trung ở nhiều địa phương, đặc

biệt ở ĐBS Hồng và ĐNB

 sự phân bố tài nguyên trên lãnh thổ

tạo thế mạnh khác nhau giữa các vùng

thế mạnh ở ĐBSH và ĐNB

+ ĐBS Hồng có tài nguyên khoáng sản,

nước, rừng Cômg mhiệp khai khoáng

( năng lượng, hóa chất, luyện kim, vật

liệu xây dựng) nước ( thủy năng), rừng (

lâm nghiệp)

+ ĐNB : ít tài nguyên, thủy điện, nhưng

có đấphù sa cổ phủ bagan ( chế biến

cây CN ), nhân tố xã hội ( đông dân,

nguồn lao động dồi dào, có trình độ)

GV cần nhấn mạnh để HS hiểu các

nguồn tài nguyên thiên nhiên là rất

quan trọng nhưng không phải là nhân tố

quyết định sự phát triển và phân bố

công nghiệp

- Các tài nguyên có trữ lượng lớn là cơsở để phát triển các ngành côngnghiệp trọng điểm

- Sự phân bố các loại tài nguyên khácnhau tạo ra các thế mạnh khác nhaucủa từng vùng