TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘNG : Kết quả xác định vị trí và vận tốc của cùng một vật tùy thuộc hệ quy chiếu, vị trí do đó quỹ đạo, vận tốc của một vật có tính tương đối... THÍ DỤ VỀ CHU
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1 :
Từ công thức gia tốc hãy suy ra công thức gia tốc hướng tâm theo vận tốc góc ?
Câu 2 :
Trong chuyển động tròn, gia tốc của chất điểm là gia tốc hướng tâm, đúng hay sai ? Giải thích ?
Câu 3 :
Thí dụ về tính tương đối của chuyển động ?
Trang 4I TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘNG :
Trang 5I TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘNG :
Kết quả xác định vị trí và vận tốc của cùng một vật tùy thuộc hệ quy chiếu, vị trí (do đó quỹ đạo), vận tốc của một vật có tính tương đối
Trang 6B
B’ A’
II THÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA NGƯỜI
ĐI TRÊN BÈ
Ta gọi :
Hệ quy chiếu gắn với bờ sông : Hệ quy chiếu đứng yên
Hệ quy chiếu gắn với bè : Hệ quy chiếu chuyển động
Vận tốc của người đối với hệ quy chiếu đứng yên : Vận tốc tuyệt đối
Vận tốc của người đối với hệ quy chiếu chuyển động : Vận tốc tương đối
Vận tốc của hệ quy chiếu chuyển động đối với hệ quy chiếu đứng yên : Vận tốc kéo theo
Trang 7B
B’ A’
II THÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA NGƯỜI
ĐI TRÊN BÈ
1 / Trường hợp người đi dọc từ cuối về phía đầu bè :
AB’ : Độ dời của người đối với bờ: Độ dời tuyệt đối
A’B’ : Độ dời của người đối với bè: Độ dời tương đối
AA’ : Độ dời của bè đối với bờ: Độ dời kéo theo
Độ dời của người đối với bờ là :
AB’ = AA’ + A’B’ = A’B’ + AA’
Trang 8II THÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA NGƯỜI
ĐI TRÊN BÈ
1 / Trường hợp người đi dọc từ cuối về phía đầu bè :
− Chia cả hai vế cho ∆ t, ta có :
uuuur
uuuu uuuu r uu
AB' = AA' + A'B' A B' = ' + AA'
uu
uu uur u uu u r uur uuuu r uu r u u
A'B' A'B'
t
AA'
AA'
t
AB'
t
⇒ v r1 ,3 = v r1,2 + v r2 3 ,
Trang 9II THÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA NGƯỜI
ĐI TRÊN BÈ
1 / Trường hợp người đi dọc từ cuối về phía đầu bè :
− Trong đó :
+ V1,3 : Vận tốc của người (1) đối với bờ (3) : Vận tốc tuyệt đối
+ V1,2 : Vận tốc của người (1) đối với bè ( 2 ) : Vận tốc tương đối
+ V2,3 : Vận tốc của bè (2) đối với bờ (3) : Vận tốc kéo theo
r r
r
Trang 10A A’
B
B’
II THÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA NGƯỜI
ĐI TRÊN BÈ
2 / Trường hợp người đi ngang trên bè từ
mạn này sang mạn kia :
Trang 11II. 2 / Trường hợp người đi ngang trên bè
từ mạn này sang mạn kia :
+ AB’ là vectơ độ dời tuyệt đối của người đối với bờ
+ A’B’ là vectơ độ dời tương đối của người đối với bè + AA’ là vectơ độ dời kéo theo của bè đối với bờ
− Độ dời của người đối với bờ là : AB’ = AA’ + A’B’
B’
Trang 12II THÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA NGƯỜI
ĐI TRÊN BÈ
2 / Trường hợp người đi ngang trên bè từ
mạn này sang mạn kia :
− Chia cả hai vế cho ∆ t, ta có :
uuuur
uuuu uuuu r uu
AB' = AA' + A'B' A B' = ' + AA'
uu
uu uur u uu u r uur uuuu r uu r u u
A'B' A'B'
t
AA'
AA'
t
AB'
t
⇒ v r1 ,3 = v r1,2 + v r2 3 ,
Trang 13II THÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA NGƯỜI
ĐI TRÊN BÈ
2 / Trường hợp người đi ngang trên bè từ
mạn này sang mạn kia :
− Trong đó :
+ V1,3 : Vận tốc của người (1) đối với bờ (3) : Vận tốc tuyệt đối
+ V1,2 : Vận tốc của người (1) đối với bè ( 2 ) : Vận tốc tương đối
+ V2,3 : Vận tốc của bè (2) đối với bờ (3) : Vận tốc kéo theo
r r
r
Trang 14II THÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA NGƯỜI
ĐI TRÊN BÈ
1,2 2 3
1 ,3 = + v ,
Vận tốc tuyệt đối của người đối với bờ bằng vận tốc tương đối của người đối với bè cộng với vận tốc kéo theo của bè đối với bờ
Trang 15III CÔNG THỨC CỘNG VẬN TỐC
Tại mỗi thời điểm, vectơ vận tốc tuyệt đối
bằng tổng vectơ của vectơ vận tốc tương đối và vectơ vận tốc kéo theo
v1,3 = v1,2 + v2,3
Trang 16IV BÀI TẬP VẬN DỤNG
Một chiếc phà luôn luôn hướng mũi theo phương vuông góc với bờ sông chạy sang bờ bên kia với vận tốc 10 km/h đối với nước sông Cho biết nước sông chảy với vận tốc 5 km/h xác định vận tốc của phà đối với một người đứng trên bờ
V1,2
V2,3
V1,3
α
Vận tốc của phà đối với
người đứng yên trên bờ có
độ lớn v1,3 = 11,2 km/h, có
phương hợp phương ngang
một góc α = 63,430
Đáp số :