Bể thử mô hình tàu được lắp đặt bằng các thiết bị hiện đại đến từ Vương quốc Anh,Hoa Kì và Nhật Bản, bao gồm các thiết bị chính như : thiết bị tạo song, thiết bị tiêu sóng,thiết bị đo lự
Trang 1Mục lục
PHẦN 1 : TỔNG QUAN VỀ BỂ THỬ TÀU 2
1.1 Trang thiết bị cho bài thử cân bằng và xác định trọng tâm mô hình tàu 3
1.2 Trang thiết bị dung cho bài thử đo ổn định mô hình tàu 4
PHẦN 2: NỘI DUNG CÁC BÀI THỬ 6
CHƯƠNG 01 : BÀI THỰC HÀNH : ĐO LỰC CẢN MÔ HÌNH 6
1.1 : Mục đích 6
1.2 : Chuẩn bị cho quá trình thử 6
1.3 : Nội dung bài thử 8
1.4 : Tiến hành 8
CHƯƠNG 02 : BÀI THỰC HÀNH : CÂN BẰNG VÀ XÁC ĐỊNH TỌA ĐỘ TRỌNG TÂM MÔ HÌNH .17
2.1 Mục đích 18
2.2 Qui trình thực hiện 18
2.3 Quá trình thực hiện 18
CHƯƠNG 03 : BÀI THỰC HÀNH : KIỂM TRA ỔN ĐỊNH MÔ HÌNH 22
3 1 : Mục đích 22
3.2 Chuẩn bị 22
3.3 Trình tự thực hiện 24
3.4 Kết quả 27
PHẦN 1 : TỔNG QUAN VỀ BỂ THỬ TÀU
Ngày 12/09/2007, trường Đại học Hàng hải Việt Nam (VMU) đã tổ chức lễ khai giảng năm học mới, cũng trong ngày khai giảng, Nhà trường đã tiến hành khánh thành bể thử mô hình tàu trị giá gần 1 triệu USD
Trang 2Bể thử mô hình tàu được lắp đặt bằng các thiết bị hiện đại đến từ Vương quốc Anh,Hoa Kì và Nhật Bản, bao gồm các thiết bị chính như : thiết bị tạo song, thiết bị tiêu sóng,thiết bị đo lực cản, đô momen hồi phục tĩnh, thiết bị thử chong chóng, hệ thong đo chuyển vịcủa mô hình trên song, máy quét 3D…có thể phân tích đặc tính tĩnh học của tàu theo 6phương chuyển động.
Bể thử là một phòng thí nghiệm tổng hợp có thể thực hiện được nhiều bài thínghiệmchuyên ngành cần thiết cho việc chế tạo tàu thủy Đây là dự án nhằm nângcaochất lượngnghiên cứu, đào tạo của Nhà trường góp phần đưa Trường đạt trìnhđộ khuvựcvà quốc tế
Bể thử có kích thước : 45 m chiều dài x 2,5 m chiều rộng x 2,5 m chiều sâu
1.1 Trang thiết bị cho bài thử cân bằng và xác định trọng tâm mô hình tàu
- Các trang thiết bị dùng cho bài thử: mô hình, giá cân bằng mô hình, vật nặng,máy đo góc, bộ đếm,…
Hình 1.1: Giá cân bằng mô hình.
Trang 3Hình 1.2: Tàu mô hình, thiết bị đo góc và giá cân bằng mô hình.
Hình 1.3: Thiết bị đo tần số dao động của giá cân bằng mô hình.
1.2 Trang thiết bị dung cho bài thử đo ổn định mô hình tàu
- Các thiết bị dùng trong bài thử: bể thử, mô hình, V110E, vật nặng, livo điện tử
Trang 4Hình 1.4: Bể thử mô hình.
Hình 1.5: Xe kéo mô hình.
Trang 5Hình 1.6: Tàu mô hình được gắn vào xe kéo.
Hình 1.7: Xe kéo và hệ thống điều khiển.
Trang 6PHẦN 2: NỘI DUNG CÁC BÀI THỬ
CHƯƠNG 01 : BÀI THỰC HÀNH : ĐO LỰC CẢN MÔ HÌNH 1.1 : Mục đích
- Giúp sinh viên nắm được phương pháp vận hành xe kéo để đo lực cảm mô hình trên
sóng và trên nước tĩnh Thu và xử lí kết quả đo
1.2 : Chuẩn bị cho quá trình thử.
- Mô hình tàu cần được chế tạo phù hợp với quy trình yêu cầu của ITTC 7.5-01-01-01 :
hình dạng vỏ bao,loại vật liệu chế tạo vỏ bao, độ nhám bề mặt…
1.2.3 : Cài đặt mô hình
- Mô hình cần thử chính xác lượng chiếm nước tính toán.
- Mô hình cần được gắn với đầu đo sức cản bởi liên kết có khả năng truyền và chỉ đo lực
kéo theo theo phương ngang
- Các thiết bị dẫn hướng
Hình 1.1 : Các thiết bị dẫn hướng.
- Mô hình cần được lắp đặt sao cho mặt phẳng dọc tâm của nó nằm chính giữa chiều
rộng của bể thử và nằm song song với đường ray xe kéo của thiết bị kéo Độ lệch chophép đến thành bể đo tại đường vuông góc mũi FP và đường vuông góc đuôi APkhông được vượt quá 0,05%Lpp
1.2.4 : Hệ thống đo
- Các đại lượng sau cần được ghi lại khi đo :
+ tốc độ di chuyển
+ lực cản tổng
Trang 7+ chiều chìm mũi và lái.
+ nhiệt độ nước để tính hệ số nhớt và khối lượng riêng của nước
1.2.5 : Thiết bị đo
Hình 1.2 : Thiết bị đo lực cản
- Mớn nước và độ chúi cần đo chính xác tới 1 mm.
- Nhiệt độ của nước phải được đo ở độ sâu một nửa mớn nước mô hình, sử dụng nhiệt
kế để đo
1.3 : Nội dung bài thử.
- Mô hình được với vận tốc đảm bảo Frm = Frs
- Mô hình được gia tốc lên vận tốc đã chọn.
- Khi mô hình đạt tốc độ đã định, quá trình gia tốc cho mô hình phải dừng lại ngay.
1.3.1 : Phương pháp
- Qúa trình ghi nhận dữ liệu có thể bắt đầu khi mô hình đạt trạng thái ổn định hoặc ghi
nhận liên tục từ khi bắt đầu chạy
- Giá trị trung bình được xác định trong khoảng thời gian mô hình đạt trạng thái chuyển
động với vận tốc ổn định
- Cần phải có thời gian chờ phù hợp với mỗi lần chạy khác nhau nhằm đạt các điều kiện
tương đương và đạt kết quả thử nhất quán Thời gian này phụ thuộc vào thiết bị,hìnhdáng bể thử, kích thước và tốc độ mô hình Thời gian chờ này cũng cần được ghi lại.1.3.2 : Dải và bước của vận tốc : Dải vận tốc phải bắt đầu từ khi vận tốc nhở hơn 5 % tốc
độ đã định và kết thúc khi vận tốc lớn hơn 5% vận tốc đã định Dải vận tốc bày cầnphân ra các giá trị đo thích hợp
1.3.3 : Vận tốc
Các yếu tố sau cần chú ý khi đo vận tốc mô hình :
- Điều quan trọng nhất là vận tốc mô hình giữ cố định trong suốt quá trình đo hoặc
quãng đường phù hợp, mà một phần thời gian tương ứng trong đó được sử dụng đểtính giá trị trung bình của đại lượng cần đo
Trang 8Switch on
- Trong quá trình đo, vân tốc xe kéo không được thay đổi quá 0.1% vận tốc trung bình
hoặc 3mm/s,lấy giá trị nào lớn hơn
Trang 9Bước 3: Khởi động máy tính xách tay
Hình 1.5 :Khởi động máy tính xách tay
Bước 4: Khởi động phần mềm Autotest IV:
- Thực hiện lệnh Start Programs> Autotest IV > Autotest IV
Hình 1.6:Khởi động phần mềm Autotest IV
Trang 10Bước 5: Chọn bài thử
Xuất hiện bảng Test Groups chọn R35 để thử đo lực đẩy, ấn nút ‘OK’
Hình 1.7:Chọn bài thử
Bước 6: Thiết lập các thông số cho bài thử
- Vào Test Definition > Sequence
Hình 1.8 : Nhóm lệnh chức năng Test Definition
Trang 11- Xuất hiện bảng ‘Sequence: CARRIAGE_MOTION’
Hình 1.9 Chọn thông số thiết lập
- Chọn Sequence Editor
Hình 1.10: Thiết lập các thông số cho bài thử
Trang 12- Nhập thời gian: tăng tốc, duy trì, dừng
- Nhập vận tốc (m/s): tăng tốc và duy trì
- Chọn cửa sổ Graph kiểm tra thời gian hoạt động của xe kéo mô hình
Hình 1.11: Biều đồ hoạt động của xe kéo mô hình
- Nhấn nút Save > Exit
- Vào Run test trên thanh chức năng
- Chọn Compile > Exit > Start
Trang 13Hình 1.12:Cửa sổ biên dịch bài thử từ máy tính sang thiết bị thử
Hình 1.13: Chương trình đang tải dữ liệu
- Sau đó xuất hiện cửa sổ:
Hình 1.14: Thông báo từ chương trình
- Gạt công tắc đỏ trên hộp điều khiển rồi chọn theo thứ tự hình phía dưới
Trang 14Hình 1.15:Công tắc phát lệnh chạy xe kéo
- Xuất hiện cửa sổ:
Hình 2.16:Cửa sổ theo dõi các thông số trong quá trình thử
- Màn hình hiện thông báo như hình dưới thì đóng công tắc đỏ để vận hành xe kéo
Trang 15Hình 1.17:Thông báo trước khi vận hành xe kéo
Bước 7: Xuất kết quả thử
- Sau khi thử xong và quay về màn hình chính của chương trình
- Vào Data Analysis> View Test Data trên thanh chức năng
Hình 2.15 : Xem kết quả thử
- Xuất kết quả đo sang file Excel hoặc file Text
Hình 1.18 : Xuất kế quả của bài thử sang Excel
Trang 16CHƯƠNG 02 : BÀI THỰC HÀNH : CÂN BẰNG VÀ XÁC ĐỊNH TỌA ĐỘ TRỌNG
L Khoảng cách giữa tâm của trọng vật
4 Trọng lượng của hệ khung và mô hình mT = 56.52
Trang 172.1 Mục đích
Giúp sinh viên nắm được:
- Lý thuyết và phương pháp xác định tọa độ trọng tâm và mô men quán tính của môhình
- Kỹ năng xác định tọa độ trọng tâm và mô men quán tính của mô hình bằng phươngpháp đo chu kỳ dao động
Với hệ không có mô hình, dựa vào vật nặng đó biết (m v) đặt cách chốt lắc dọc một khoảng
L theo phương X Đo góc nghiêng α(Hình 1.1) Phép đo này được lặp lại khi đặt m vở các vịtrí khác nhau dọc trục X
L
mv
Hình 2.1: Xác định VCG 0
Khi có các kết quả đo áp dụng công thức dưới đây để tính khoảng cách (Hv0) giữa chốt và
các VCG 0(bàn, thiết bị định vị, giá kẹp, tay quay) Công thức này chỉ đúng với nhỏ, do đó
dựng quan hệ tương đối giữa a và Hv o và ngoại suy tính được Hv o khi xấp xỉ 0
Hv o=Lm v αmm o
1.
Đặt mô hình lên khung sao cho mặt phẳng sườn giữa của mô hình đi qua điểm chốt quay
của khung cân bằng, lặp lại các phép đo như ở 1.3.1 để tínhHv T
1.
L
mv
Trang 18Căn mô hình sao cho trọng tâm mô hình trùng với chốt quay, bằng cách điều chỉnh chiều
dài tay quay Hv m nó sẽ đưa VCG m về nằm trên cùng đường thẳng với các chốt Để kiểm tra ta
lặp lại các bước 1.3.2 – 1.3.3 đến khi Hv m bằng 0
2.3.4.2 Xác định Io
Khi mô hình khụng đặt trên bàn lắc, ghi lại thời gian thực hiện một số dao động nhất định
của hệ Để kết quả chính xác cần phải đo nhiều lần và lấy trung bình Tần số dao động (f o) cóthể xác định được bằng cách lấy số dao động chia cho thời gian dao động Dùng công thứcdưới đây có thể tính được mô men quán tính của bàn định vị và các khối lượng kèm theotương đối với chốt
I = m o gHv o
4 π2f o2
2.3.4.3 Xác định I T và I m
Bằng cách lặp lại các bước nói trên cho hệ khi mô hình được gắn vào bàn, ta sẽ xác định
được I T Đối với một hệ với N khối lượng, tổng mô-men quán tính được định nghĩa là tổng
của các mô-men quỏn tớnh thành phần (tương đối với một trục cố định) Như vậy:
Để đạt được điều này có thể thực hiện những dịch chuyển trong khi mô hình nổi trên nước
và kiểm tra đường nước Khi mô hình được đặt trở lại vào giá, nó vẫn phải nằm ngang Dichuyển dằn xa trục sẽ làm tăng bán kính quán tính và ngược lại
Hình ảnh thí nghiệm
*Thực hành 1:
Trang 20*Thực hành 2
Trang 21v V
L m H
v V
L m H
3
v v
v vt
tong
L m H
Trang 22Lấy kết quả trug bình các lần đo:
3
1 0, 2432( ) 3
vt vt
Trang 23Với m T =56,52(kg);g=9.81(m/s 2 ); 2 02
.
4 .
T vt T
m g H I
T T
I
I
(kg.m 2 ) Vậy:I m =I T – I 0 =4.784 – 4.164 = 0.163 (kg.m 2 )
Trang 24CHƯƠNG 03 : BÀI THỰC HÀNH : KIỂM TRA ỔN ĐỊNH MÔ HÌNH
3 1 :Mục đích
- Kiểm tra lý thuyết và phương pháp đo ổn định của mô hình
- Kĩ năng thực hiện đo ổn định của mô hình
- Các bậc tự do khi xét riêng ổn định
3.2 Chuẩn bị
Các thiết bị để thử mô hình: mô hình, V110E, vật nặng, livo điện tử
Hình 3 1 Thiết bị đo ổn định
Trang 253.2.1 Xác định trạng thái tải trọng của mô hình
- Trước khi thử để kiểm tra ổn định, mô hình phải được xác định tọa độ trọng tâm và tư thế
3.2.2 Cài đặt thiết bị
3.2.2.1 Đặt một góc nghiêng cố định
Trong quá trình cài đặt phải đảm bảo xe kéo cố định, bảo đảm an toàn cho người điều chỉnh,
và việc điều chỉnh sẽ không làm căng các cáp, quá tải bộ phận đo hay mô hình
Lắp cần với đầu trục vuông.Quay cần để tạo một góc nghiêng cho mô hình
3.2.2.2 Đặt một góc chúi cố định
Xoay đai ốc để điều chỉnh góc chúi, siết chặt đai ốc hãm khi thiết lập
Trang 27Hình 3.4 Máy tính phục vụ cho việc đo
3.3.4 Khởi động phần mềm Auto Test IV
3 35 Chọn Test Group trên thanh chức năng Chọn bài thử V110E- bài thử đo ổn định mô hình
Trang 283.3.6 Vào Test Difinition -> Sequences.
Trang 293.3.7 Vào Run Test trên thanh chức năng
Chọn Compile-> Exit-> Start
3.4 Kết quả
Sau khi đã thử xong, để nhận được giá trí đo ổn định ta vào Data Analysis-> View Test Data
3.5.Xây dựng đường cong cánh tay đòn ổn định tĩnh động
Xây dựng đường cong cánh tay đòn ổn định tĩnh động dựa vào số liệu thu được từ mô hình với thiết bị kiểm tra ổn định V110E
3.6 Xác định tay đòn ổn định tĩnh
Trang 30Xác định cánh tay đòn ổn định thông qua công thức:
Trang 31*Kết quả đo ổn định khi mô hình nghiêng chúi