- Gợi ý hs trả lời câu hỏi c2 HĐ4 Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi Giáo viên gợi ý câu hỏi c3: Kỷ lục thế giới là khoảng thời gian HĐ5 Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời câu hỏi HĐ
Trang 1Chơng I động học chất điểm
A.mục tiêu
1 Kiến thức
-Hiểu đợc các khái niệm cơ bản:chuyển động , tính tơng đối của chuyển động ,chất
điểm ,hệ quy chiếu ,xác dịnh vị trí của chất điểm bằng toạ độ ,xác định thời gian bằng
đồng hồ,phân biệt thời gian và thời điểm
-Nắm đợc cách xác định toạ độ và thời điểm tơng ứng của một chất điểm trên hệ trục toạ độ
2 Kỹ năng
- Chọn hệ quy chiếu ,mô tả chuyển động
- Chọn mốc thời gian ,xác định thời gian
- Phân biệt chuyển động cơ với các chuyển động khác
B.chuẩn bị
1.Giáo viên
-Giáo án
- Một số câu hỏi
2.Học sinh
- Vở ghi,SGK,dụng cụ học tập
c.tổ chức hoạt Động dạy học
1.Kiểm tra sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ
3.Bài mới
HĐ1
-Yêu cầu hs quan sát tranh và trả lời các
câu hỏi
-Gv gợi ý:
+ Dựa vào kn về chuyển động cơ
+ Phân tích ví dụ sgk
+ Nhận xét ví dụ của hs
HĐ2
-Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi
Gv hớng dấnh trả lời câu hỏi c1
qđ
4, 267.10
Rtđ= Rqđ => Kết luận
1 Chuyển động cơ là gì
-Hs quan sát tranh và trả lời các câu hỏi : *) Thế nào là chuyển động cơ?
Vật mốc? Ví dụ?
*) Tại sao chuyển động cơ có tính tơng
đối? Cho ví dụ?
2 Chất điểm Quỹ đạo của chất điểm
Hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi:
*) Chất điểm là gì? Khi nào một vật đợc coi là chất điểm ?
*) Quỹ đạo là gì? Ví dụ?
*) Trả lời câu hỏi c1
1
Trang 2Yêu cầu hs đọc sgk
Gợi ý cho hs trả lời :
- Chọn trục toạ độ,điểm mốc, xác định vị
trí của chất điểm tại các thời điểm khác
nhau
- Dấu của toạ độ x ?
- Gợi ý hs trả lời câu hỏi c2
HĐ4
Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi
Giáo viên gợi ý câu hỏi c3: Kỷ lục thế giới
là khoảng thời gian
HĐ5
Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời câu hỏi
HĐ6
Yêu cầu hs đọc sgk
Phân tích chuyển động của đu quay để hs
hiểu rõ hơn về chuyển động tịnh tiến
Yêu cầu hs trả lời câu hỏi c4
3 Xác định vị trí của một chất điểm
Hs đọc sgk Tìm cách mô tả vị trí của chất điểm trên quỹ đạo
Vẽ hình 1.4sgk
-Trả lời câu hỏi c2
4 Thời điểm – thời gian
Hs đọc sgk và trả lời câu hỏi:
- Để đo thời gian ta làm thế nào?
- Cách chọn mốc thời gian ? Đơn vị thời gian ?
- Thời điểm? Ví dụ?
- Trả lời câu hỏi c3
5 Hệ quy chiếu
Hs đọc sgk và trả lời câu hỏi:
Hệ quy chiếu đợc xác định bởi những yếu
tố nào?
6 Chuyển động tịnh tiến
Hs đọc sgk và đa ra dấu hiẹu của chuyển
động tịnh tiến
Trả lời câu hỏi c4
4 Vận dụng, củng cố
Cho nhóm hs thảo luận và đại diện nhóm lên trả lời câu hỏi 1 sgk-10
5 Hớng dẫn về nhà
Bài tập 1_3 sgk-10
động thẳng chuyển động thẳng đều
A mục tiêu
1 Kiến thức
-Hiểu rõ đợc các khái niệm về vectơ độ dời, vectơ vận tốc trung bình , vectơ vận tốc tức thời
-Hiểu đợc việc thay thế các vectơ trên bằng các giá trị đại số của chúng không làm mất
đi đặc trng vectơ của chúng
-Phân biệt đợc độ dời với quãng đờng, vận tốc với tốc độ
2 Kỹ năng
-Phân biệt, so sánh đợc các khái niệm
-Biểu diễn độ dời và các đại lợng vật lí vectơ
Trang 31 Giáo viên
-Giáo án, một số câu hỏi liên quan đến vectơ, biểu diẽn các đại lợng vectơ
-Câu hỏi trắc nghiệm
2 Học sinh
-Vở ghi, SGK, đồ dùng học tập
C tổ chức hoạt động
1 Kiểm tra sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ
-Thế nào là chuyển động thẳng đều ? Tốc độ ?
-Nêu câu hỏi c1?
3.Bài mới
Yêu cầu hs đọc sgk và cho biết: Vectơ độ
dời của chất điểm đợc xác định ntn?
Giáo viên gợi ý:
Chuyển động thẳng là chuyển động ntn?
Vectơ độ dời trong chuyển động thẳng
đ-ợc xác định ntn?
-Yêu cầu Hs trả lời câu hỏi c2
HĐ2
Yêu cầu hs đọc sgk và trả lời câu hỏi c3
HĐ3
-Yêu cầu Hs trả lời câu hỏi c4
-Yêu cầu Hs xây dựng công thức 2.2 và 2.3
-Yêu cầu Hs so sánh vận tốc trung bình với
tốc độ trung bình
-Yêu cầu Hs trả lời câu hỏi c5
HĐ4
1.Độ dời a)Độ dời -Hs đọc sgk và trả lời
Vẽ hình 2.1a b)Độ dời trong chuyển động thẳng -Hs trả lời câu hỏi của Gv
-Đọc sgk và trả lời
Vẽ hình 2.1a
-Giá trị đại số của vectơ độ dời
1 2
M Muuuuuur :
D = -x x1 x2 -Trả lời câu hỏi c2 2.Độ dời và quãng đờng
-Đọc sgk và trả lời câu hỏi c3
3 Vận tốc trung bình -Trả lời câu hỏi c4 -Đọc sgk và trả lời câu hỏi của Gv
1 2
tb
M M v
t
= D
uuuuuur r
2 1
tb
2 1
v
-So sánh vận tốc trung bình với tốc độ trung 3
Trang 4Để đặc trng cho tính chất nhanh, chậm của
chuyển động ta phải dùng đại lợng nào?
-Yêu cầu Hs đọc sgk và xây dựng công
thức 2.4 và 2.5
Nhấn mạnh cho Hs tính chất vectơ của vận
tốc tức thời
bình -trả lời câu hỏi c5
4 vận tốc tức thời -hs đọc sgk và trả lời các câu hỏi của gv:
vẽ hình 2.5 xây dựng công thức 2.4 và 2.5 vectơ vận tốc tức thời tại thời điểm t:
'
MM
t
D
uuuur r
= Giá trị đại số của vận tốc tức thời
v x( t )
t
D
4.Vận dụng và củng cố
Cho nhóm Hs thảo luận bài tập 1,2 sgk-16
5.Hớng dẫn về nhà
Chuẩn bị nội dung bài học tiếp theo
động thẳng chuyển động thẳng đều
A mục tiêu
1 Kiến thức
-Biết cách thiết lập phơng trình chuyển động thẳng đều Hiểu đợc phơng trình chuyển
động mô tả đầy đủ các đặc tính của chuyển động
-Biết cách vẽ đồ thị toạ độ theo thời gian,vận tốc theo thời gian và từ đồ thị có thể xác
định đợc các đặc trng động học của chuyển động
2 Kỹ năng
- Lập phơng trình chuyển động
- Vẽ đồ thị,khai thác đồ thị
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
-Chuẩn bị thí nghiệm về chuyển động thẳng và chuyển động thẳng đều
2 Học sinh
-Vở ghi, SGK, đồ dùng học tập
-Ôn lại một số vấn đề đã học ở lớp 8:
Thế nào là chuyển động thẳng đều ? vận tốc trong chuyển động thẳng đều ?
C tổ chức hoạt động
1 Kiểm tra sĩ số
Trang 52.Kiểm tra bài cũ
-Thế nào là chuyển động thẳng đều ? Tốc độ ?
3 Bài mới
HĐ1
-Yêu cầu HS đọc sgk,làm thí nghiệm với
chuyển động của bọt nớc và nêu định nghĩa
về chuyển động thẳng đều
-Đa ra vấn đề cho HS thảo luận theo nhóm
- HD học sinh làm thí nghiệm kiểm chứng
HĐ2
- Yêu cầu HS đọc sgk và xây dựng phơng
trình chuyển động thẳng đều ?
HĐ3
- Yêu cầu hs vẽ đồ thị phơng trình 2.8 trong
2 trờng hợp v 0
v 0
- Yêu cầu HS vẽ đồ thị vận tốc của chuyển
động thẳng đều
-Yêu cầu Hs trả lời câu hỏi c6
5 Chuyển động thẳng đều a) Định nghĩa
-HS đọc sgk,làm thí nghiệm và trả lời
- Hs thảo luận theo nhóm : So sánh vận tốc trung bình với vận tốc tức thời trong chuyển
động thẳng đều?
- Hs làm thí nghiệm và khẳng định kết quả b)Phơng trình chuyển động thẳng đều -Hs đọc sgk và thiết lập phơng trình (2.8)
6.Đồ thị a)Đồ thị toạ độ
x x0
t
b) Đồ thị vận tốc
x
0
x
t
5
x0
x
O
Trang 6-Trả lời câu hỏi c6
=> quãng đờng trong chuyển động thẳng
đều :sv.t
4 Củng cố
- Cho HS thảo luận bài tập 3,4 sgk-17 và trình bày đáp án
- Làm bài 7 sgk-17
5 bài tập về nhà
- Các bài tập 5,6,8 Sgk-17
A.Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu đợc gia tốc là đại lợng đặc trng cho sự biến đổi nhanh, chậm của vận tốc
- Nắm đợc các định nghĩa gia tốc trung bình, gia tốc tức thời
- Hiểu đợc định nghĩa về chuyển động thẳng biến đổi đều , từ đó rút ra đợc công thức tính vận tốc theo thời gian
2 Kỹ năng
- Biết cách vẽ đồ thị biểu diễn vận tốc theo thời gian
- Biết cách giải bài toán đơn giản liên quan đến gia tốc
B.Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Các câu hỏi về chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều
2 Học sinh
- Các đặc điểm về chuyển động thẳng đều , cách vẽ đồ thị
C.Tiến trình lên lớp
1 Kiểm tra sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ
O
t t
v
v0
Trang 7Nêu các đặc điểm của chuyển động thẳng đều ? Cách vẽ đồ thị? Dạng đồ thị vận tốc theo thời gian ?
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
HĐ1
-Yêu cầu hs lấy ví dụ về chuyển
động có vận tốc thay đổi theo thời
gian ?
- Làm thế nào để so sánh sự biến đổi
vận tốc của các chuyển động này ?
Gv gợi ý cách so sánh (so sánh độ
biến thiên vận tốc trong 1 đvtg)
- Yêu cầu Hs đọc Sgk và đa ra công
thức tính gia tốc trung bình
- Đặc điểm của vectơ gia tốc trung
bình?
- ý nghĩa của giá trị đại số của vectơ
gia tốc trung bình ?
- Đơn vị của gia tốc
- Cho Hs đọc Sgk và đa ra công thức
tính gia tốc tức thời ?
-Đặc điểm của vectơ gia tốc tức thời
HĐ2
- Yêu cầu Hs đọc Sgk và trả lời câu
hỏi của Gv
HĐ3
- Yêu cầu Hs đọc Sgk và đa ra công
thức vận tốc trong chuyển động
thẳng biến đổi đều
- Yêu cầu Hs vẽ đồ thị trong các
tr-ờng hợp và hớng dẫn Hs vẽ đồ thị
1 Gia tốc trong chuyển động thẳng -Hs lấy ví dụ
- Hs thảo luận và trả lời
=> Đa ra khái niệm gia tốc a) Gia tốc trung bình
- Hs đọc Sgk và trả lời
2 1
tb
2 1
a
t t
(4.1)
- Vectơ atb có cùng phơng với quỹ đạo của chất
điểm
- Giá trị đại số của vectơ gia tốc trung bình:
2 1
tb
2 1
a
(4.2)
- Giá trị đại số của atb cho biết chiều và độ lớn của
tb
a
- Đơn vị : m/s2
b) Gia tốc tức thời
- Hs đọc và trả lời :
2 1
2 1
a
(t rất nhỏ) (4.3)
-Vectơ gia tốc tức thời đặc trng cho sự biến thiên nhanh, chậm của vectơ vận tốc và có cùng phơng với quỹ đạo của chất điểm
- Giá trị đại số :
2 1
2 1
rất nhỏ) (4.4)
2 Chuyển động thẳng biến đổi đều
- Hs đọc Sgk và đa ra định nghĩa
- Lấy một số ví dụ về chuyển động thẳng biến đổi
đều
3 Sự biến đổi của vận tốc theo thời gian
- Hs đọc Sgk và đa ra công thức:
vv0 at (4.5) 7
Trang 8- Nêu câu hỏi c1.
- Yêu cầu Hs tính toán ra hệ số góc
và rút ra ý nghĩa của nó
(Công thức vận tốc trong chuyển động thẳng biến
đổi đều )
a) Chuyển động nhanh dần đều
- Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian trong trờng hợp a.v > 0.(Hình 4.3-Sgk-23)
- Nhận xét về sự biến đổi của vận tốc ? Rút ra dấu hiệu của chuyển động nhanh dần đều
b) Chuyển động chậm dần đều
- Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian trong trờng hợp a.v < 0.(Hình 4.4-Sgk-23)
- Nhận xét về sự biến đổi của vận tốc ? Rút ra dấu hiệu của chuyển động chậm dần đều
*) Hs trả lời câu c1
c) Đồ thị vận tốc theo thời gian
- Quan sát các đồ thị trên và nhận xét đặc điểm của đồ thị
- Tính hệ số góc của đờng biểu diễn vận tốc theo thời gian ,nêu ý nghĩa của nó
4 Vận dụng, củng cố:
- Cho Hs nghiên cứu trả lời câu hỏi 1-4 Sgk-24
- Cho Hs thảo luận theo nhóm và trình bày đáp án bài tập 1,2 Sgk-24
- Nhấn mạnh kiến thức : gia tốc , ý nghĩa của gia tốc , đồ thị (v,t)
5 Bài tập về nhà
- Bài tập 3-5 Sgk-24
- Đọc trớc bài 5: phơng trình chuyển động thẳng biến đổi đều
Trang 9Ngày soạn Tiết : Phơng trình chuyển động thẳng biến
đổi đều
A mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu rõ phơng trình chuyển động là công thức biểu diễn toạ độ của một chất điểm theo thời gian
- Biết cách thiết lập phơng trình chuyển động từ công thức vận tốc và đồ thị vận tốc
- Nắm vững các công thức liên hệ giữa đọ dời, vận tốc và gia tốc
- Hiểu rõ dạng đồ thị của chuyển động thẳng biến đổi đều là một phần của parabol
- Biết áp dụng kiến thức để giải một số bài toán đơn giản
2 Kỹ năng
- Vẽ đồ thị của phơng trình chuyển động thẳng biến đổi đều
- Giải bài toán về chuyển động của một chất điểm , hai chất điểm chuyển động cùng chiều hoặc ngợc chiều
B chuẩn bị
1 Giáo viên
- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều
2 Học sinh
- Công thức vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều , cách vẽ đồ thị
C tổ chức các hoạt động trên lớp
1 Kiểm tra sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ
Công thức vận tốc của chuyển động thẳng biến đổi đều ? Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian ?
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
HĐ1
- Yêu cầu Hs đọc Sgk và xây dựng phơng
trình 5.3
- Nêu câu hỏi c1
Gv gợi ý: v v0
2
là trung bình cộngcủa các vận tốc , không phải là vận tốc trung
bình trên cả đoạn đờng
Lu ý: Có thể sử dụng mục c để xây dựng
phơng trình chuyển động 5.3
- Dạng đồ thị ?
- Vẽ đồ thị của chuyển động có phơng trình
x20 3t và 2
x20 3t
Có nhận xét gì về các đồ thị trên?
HĐ2
- Nêu câu hỏi : Hãy thiết lập công thức liên
hệ giữa độ dời,vận tốc và gia tốc độc lập
1 Phơng trình chuyển động thẳn biến đổi
đều a) Thiết lập phơng trình
- Hs đọc sgk và đa ra phơng trình
0 0
1
2
-Trả lời câu hỏi c1
b) Đồ thị toạ độ của chuyển động thẳng biến đổi đều
- Trả lời các câu hỏi GV nêu ra
- Vẽ đồ thị toạ độ của chuyển động thẳng biến đổi đều có phơng trình sau:
2 0
1
2
trong hai trờng hợp a>0 và a<0
2 Công thức liên hệ giữa độ dời , vận tốc và gia tốc
- Hs trả lời câu hỏi của gv đa ra,thiết lập đ-9
Trang 10với thời gian?
- Trong trờng hợp v0 = 0 thì sao ?
ợc phơng trình (5.4)
- Trờng hợp v0 = 0 : Xây dựng đợc các phơng trình :
2
1
2
2s t a
2
v 2as
4 Vận dụng, củng cố
- phơng trình của chuyển động thẳng biến đổi đều
- các công thức liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia tốc
- Câu hỏi 1,2 Sgk -28
5 Hớng đẫn về nhà
- Bài tập 1-4 Sgk trang 18
- Chuẩn bị thí nghiệm cho bài học sau