Rối loạn này không được giải thích rõ bởi một rối loạn khí sắc với các nét loạn thần, một rối loạn cảm xúc phân liệt hoặc tâm thần phân liệt và rối loạn này cũng không do tác động sinh l
Trang 1Loạn thần cấp và nhất thời
A Trong giai đoạn bệnh, cơn loạn thần (kéo dài tối thiểu một ngày nhưng ngắn hơn một tháng) kèm theo sự phục hồi hoàn toàn các chức năng như trước khi bị bệnh.
- Kết luận: BN có cơn loạn thần (có triệu chứng hoang tưởng: hoang tưởng bị hại) và triệu chứng phân liệt: ảo thanh bình phẩm, ảo thanh mệnh lệnh Thời gian cơn là 18 ngày, dài hơn 1 ngày , ngắn hơn 1 tháng Vậy bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn A của bệnh Loạn thần cấp và nhất thời
B Rối loạn này không được giải thích rõ bởi một rối loạn khí sắc với các nét loạn thần, một rối loạn cảm xúc phân liệt hoặc tâm thần phân liệt và rối loạn này cũng không do tác động sinh lý trực tiếp của một chất (ví dụ : chất gây lạm dụng, thuốc men) hoặc của một bệnh nội khoa tổng quát
- Kết luân: bệnh nhân không có rối loạn khí sắc, nên có thể loại trừ rối loạn khí sắc với nét loạn thần và rối loạn cảm xúc phân liệt, trong tâm thần phân liệt, cơn loạn thần phải kéo dài trên 1 tháng nên cũng không chẩn đoán tâm thần phân liệt, cũng không do tác động sinh lý trực tiếp của một chất (ví dụ : chất gây lạm dụng, thuốc men) hoặc của một bệnh nội khoa tổng quát Vậy bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn B của bệnh Loạn thần cấp và nhất thời
So sánh với tiêu chuẩn chẩn đoán của bệnh loạn thần cấp và nhất thời, bệnh nhân đáp ứng đủ 2 tiêu chuẩn A & B nên bệnh nhân được chẩn đoán là loạn thần cấp và nhất thời
A Cơn loạn thần: có sự xuất hiện 2 (hoặc hơn) trong số các triệu chứng sau đây, mỗi triệu chứng hiện diện trong phần lớn thời gian trong một tháng (hoặc ngắn hơn nếu chúng đáp ứng tốt với điều trị) :
(1) ý nghĩ hoang tưởng
(2) ảo giác
(3) ngôn ngữ vô tổ chức (nghĩa là tư duy không liên quan)
(4) hành vi tác phong cực kỳ vô tổ chức hoặc căng trương lực
(5) các triệu chứng âm tính, ví dụ như cảm xúc cùn mòn, ngôn ngữ nghèo nàn hay mất ý chí.
Chú ý : Một triệu chứng duy nhất trong tiêu chuẩn A là đủ nếu ý nghĩ hoang tưởng có nội dung kỳ dị hay ảo giác là ảo thanh bình phẩm về hành vi và suy nghĩ của bệnh nhân hoặc là ảo thanh tranh luận gồm nhiều giọng nói chuyện với nhau.
Trang 2Kết luận: bệnh nhân này có cơn loạn thần, trong cơn có hoang tưởng (hoang tưởng bị hại) và có triệu chứng phân liệt (ảo thanh bình phẩm, ảo thanh mệnh lệnh), bệnh nhân
có đủ triệu chứng của tâm thần phân liệt, cơn loạn thần, là 18 ngày, ngắn hơn thời gian
30 ngày của tâm thần phân liệt, bệnh nhân không đáp ứng tiêu chuẩn A của tâm thần phân liệt
B Rối loạn hoạt động xã hội nghề nghiệp, trong cơn rối loạn, một hoặc nhiều lĩnh vực chủ yếu của hoạt động như công tác, các mối quan hệ giữa các cá nhân, hoặc việc chăm sóc bản thân rõ ràng thấp hơn mức đã đạt được trước khi có rối loạn.
Kết luận: trong cơn rối loạn này, bệnh nhân có rối loạn hoạt động xã hội nghề nghiệp
(rối loạn giấc ngủ) Bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn B của tâm thần phân liệt
C Thời gian rối loạn tâm thần tồn tại ít nhất là 6 tháng Giai đoạn 6 tháng này bao gồm cơn loạn thần cấp theo tiêu chuẩn A, kéo dài trong 1 tháng và có thể kèm theo các giai đoạn tiền triệu hay di chứng.Trong các giai đoạn tiền triệu hay di chứng, dấu hiệu của rối loạn có thể được biểu hiện bởi các triệu chứng âm tính hoặc bởi 2 hay hơn các triệu chứng tiêu chuẩn A nhưng dưới một hình thức nhẹ hơn (ví dụ: những tín ngưỡng kỳ
dị, những tri giác bất thường).
Kết luận: thời gian bệnh là 18 ngày, ngắn hơn thời gian 6 tháng của tâm thần phân liêt Bệnh nhân không đáp ứng tiêu chuẩn C của tâm thần phân liệt
D Chẩn đoán phân biệt với rối loạn cảm xúc phân liệt và rối loạn khí sắc: việc chẩn đóan phân biệt với rối loạn cảm xúc phân liệt và rối loạn khí sắc dựa vào các yếu tố sau:
(1) không có giai đoạn trầm cảm chủ yếu, hưng cảm hay hỗn hợp xuất hiện đồng thời với các triệu chứng của cơn loạn thần;
(2) nếu có, thời gian của rối loạn khí sắc ngắn hơn thời gian của cơn loạn thần và giai đoạn di chứng.
Kết luận: bệnh nhân không có triệu chứng trầm cảm, không có rối loạn khí sắc, đáp ứng tiêu chuẩn 1 của tiêu chuẩn D
Trang 3E Chẩn đoán phân biệt với loạn thần thực tổn hay do sử dụng một chất: rối loạn này
do các tác động sinh lý trực tiếp của một chất (ví dụ : chất gây lạm dụng, thuốc men) hoặc do một bệnh cơ thể.
Kết luận: bệnh nhân không bị bệnh cơ thể mãn tính hoặc sử dụng các chất, nên các triệu chứng trên không là hậu quả của bệnh cở thể và các chất, đáp ứng tiêu chuẩn E của tâm thần phân liệt
F Mối quan hệ với rối loạn phát triển lan tỏa : Nếu có tiền sử của một rối loạn tự kỷ hay một rối loạn phát triển lan tỏa khác thì chẩn đoán tâm thần phân liệt chỉ cần một cơn loạn thần (tiêu chuẩn A).
Trong tiền sử bệnh nhân không có rối loạn tự kỷ hoặc rối loạn phát triển lan tỏa khác, nên không sử dụng tiêu chuẩn F
Kết luận: bệnh nhân đạt tiêu chuẩn B,D,E nhưng không đạt các tiêu chuẩn A,C của tâm thần phân liệt Vậy kết luận không chẩn đoán tâm thần phân liệt