Chẩn đoán và điều trị một số chứng bệnh

PHONG HÀN PHẠM BIỂUCảm mạo phong hàn Sợ lạnh, sợ gió Phong hàn lưu ở ngoài biểu Sốt, mạch phù Dương khí uất lại ở biểu Đau đầu Ngoại tà làm bế tắc kinh lạc vùng đầu Không có mồ hôi Hàn

BỆNH NGOẠI CẢM

(CẢM MẠO)

PHONG HÀN PHẠM BIỂU

(Cảm mạo phong hàn)

Sợ lạnh, sợ gió Phong hàn lưu ở ngoài biểu

Sốt, mạch phù Dương khí uất lại ở biểu

Đau đầu Ngoại tà làm bế tắc kinh lạc vùng

đầu Không có mồ hôi Hàn tà làm bế tắc lỗ chân lông

Nghẹt mũi, khàn tiếng Hàn tà làm bế tắc Phế khiếu

Hắt hơi, ho, ngứa họng

Người đau ê ẩm Phong hàn làm bế tắc kinh mạch

ngoài biểu Rêu lưỡi trắng mỏng Hàn

ĐIỀU TRỊ

Pháp trị: tân ôn giải biểu

Bài thuốc:

1 Tô bạch thang

Cam thảo dây Điều hòa các vị thuốc

PHONG NHIỆT PHẠM BIỂU

(Cảm mạo phong nhiệt)

Triệu chứng Cơ chế bệnh

Sợ gió Phong tà ở ngoài biểu

Ra mồ hôi Phong làm hao vệ khí, nhiệt làm tân dịch vận

hành mạnh

Đau đầu Ngoại tà làm bế tắc kinh lạc vùng đầu

Mũi khô, họng khô, khát Nhiệt làm hao tổn tân dịch

Chảy máu mũi Nhiệt bức huyết vọng hành

Đau họng, ho đàm đặc,

dính

Nhiệt làm tân dịch ứ đọng + cô đặc sinh đàm, đàm làm bế tắc Phế khí

Rêu lưỡi vàng mỏng Nhiệt ở biểu không quá mạnh

Mạch phù, sác Dương khí uất lại ở biểu + nhiệt làm tân dịch

vận hành mạnh

ĐIỀU TRỊ

Pháp trị: tân lương giải biểu

Bài thuốc:

1 Ngân bạc thang

NGÂN BẠC THANG

Vị thuốc Tác dụng

Kim ngân hoa Thanh nhiệt giải độc

Bạc hà Phát tán phong nhệt

Kinh giới Giải biểu khu phong

Lá tre (trúc diệp) Thanh nhiệt dưỡng âmCam thảo đất Điều hòa các vị thuốc

ĐAU THẮT LƯNG

(YÊU THỐNG)

ĐẠI CƯƠNG

• Yêu ( 腰  ): lưng 

Yêu thống: đau thắt lưng.

• Có thể đau ở một hoặc hai bên

• Vì thắt lưng là “phủ” của Thận nên yêu thống có liên quan mật thiết với Thận

CƠ CHẾ BỆNH SINH

• Do bế tắc kinh mạch vùng thắt lưng

• Do thiếu nuôi dưỡng vùng thắt lưng

NGUYÊN NHÂN (tt)

2 Chấn thương (bị đánh, té ngã, tư

thế “sai”) gây huyết ứ

3 Thận tinh suy tổn do lao lực quá

độ, lão suy, bệnh nội thương…

THẬN HƯ (THẬN TINH BẤT TÚC)

RĂNG (CỐT DƯ)

NÃO (BỂ CỦA TỦY)

VINH NHUẬN RA TÓC

(HUYẾT DƯ)

Nóng trong xương (cốt chưng)

ĐAU NHỨC XƯƠNG CỐT

Răng lung lay, rụng

Hay quên Mắt mờ Tai ù

Tóc bạc, khô,

dễ rụng

Chậm phát dục Suy sinh dục

YÊU THỐNG DO THẬN ÂM HƯ

• Thắt lưng đau ê ẩm.

• Chân yếu, gối đau mỏi.

• Vận động đau tăng, nằm nghỉ thì giảm

PHÉP TRỊ BÀI THUỐC

Ngưu tất, Đỗ trọng

ĐIỀU TRỊ

LỤC VỊ ĐỊA HOÀNG HOÀN gg

Vị thuốc Tác dụng

Thục địa Bổ Thận huyết, sinh tinh

Hoài sơn Bổ Tỳ Phế khí, sinh tân

Sơn thù Bổ Can Thận huyết

Đơn bì Thanh nhiệt lương huyết

Phục linh Kiện Tỳ lợi thấp

Trạch tả Lợi thủy thẩm thấp

Ngưu tất Bổ Thận sinh tinh, mạnh gân cốt

Đỗ trọng Bổ Thận sinh tinh, mạnh gân cốt

CĂNG THẲNG THẦN KINH

(KHÍ UẤT)

CAN TỲ VỊ BẤT HÒA

Bực dọc, hay giận Tình chí của Can

Đau tức hông sườn Khí ở Can kinh không thông lợi Đầy bụng, đau bụng, ợ

Táo bón xen kẽ tiêu chảy Tỳ khí hư + Vị nhiệt

Mạch huyền, sác Can có nhiệt

ĐIỀU TRỊ

• Phép trị: sơ Can kiện Tỳ

• Bài thuốc: Tiêu dao tán + Uất kim

TIÊU DAO TÁN gg

VỊ THUỐC LIỀU TÁC DỤNG

Sài hồ 40 Sơ khí giải uất

Bạch linh 40 Kiện Tỳ lợi thấp

Bạch truật 40 Kiện Tỳ táo thấp

Bạch thược 40 Liễm can, dưỡng âm

Cam thảo 20 Kiện Tỳ Vị khí

Đương quy 40 Bổ huyết, dưỡng âm

Uất kim 20 Hành khí giải uất, hoạt huyết

Tác dụng: sơ Can giải uất, kiện Tỳ, dưỡng huyết