Chẩn đoán và điều trị đau thắt lưng

CHẨN ĐOÁN ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG THEO YHCTĐIỀU TRỊ CHẨN ĐOÁN NGUYÊN NHÂN THĂM KHÁM... ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNGCHÂM TẢ: - Ủy trung - Dương lăng tuyền DAY ẤN - Côn LônĐIỀU TRỊ KHÔN

Chẩn đoán và điều trị đau thắt lưng

ThS.BS Kiều Xuân Thy

Đối tượng: Y4 ĐHQGNgày 09/06/2015

GIẢI PHẪU CSTL

Đĩa đệm

Đốt sống Tuỷ sống - dây TK

Cơ - dây chằng

Khớp

CỘT SỐNG Thành phần cấu tạo

NGUYÊN NHÂN ĐAU THẮT LƯNG

1 Nhiễm trùng 2 Bệnh ác tính

3 Viêm cột sống dính khớp

4 Đau do nguyên nhân nội tạng

Đau căng cơ do hoạt động quá mức Rách dây chằng

1.Trượt đốt sống 3 Thoái hoá CSTL

2 Gù vẹo cột sống

1.Thoát vị ĐĐCSTL 2 Thoái hoá ĐĐ

THOÁI HOÁ CSTL

 Đau âm ỉ tại chỗ hoặc lan theo rễ thần kinh, đau kiểu cơ học, co cơ phản ứng, hạn chế vận động, biến dạng: gù, vẹo, cong lõm…

đặc xương dưới sụn, mọc gai xương.

 Dây thần kinh toạ là dây thần kinh thường bị tổn thương nhất., kế tiếp là TK đùi.

 Nguyên nhân: chấn thương ( vi chấn thương hoặc chấn thương cấp tính), hút thuốc lá, yếu tố di truyền (đột biến gen MMP2 và THBS2)

ĐAU CĂNG CƠ

3 Yếu tố tăng giảm

4 Đau âm ỉ liên tục hay từng cơn

5 Cường độ đau: nhiều hay ít

6 Thời gian

7 Các triệu chứng kèm theo

Tự chăm sóc

tại nhà Nội khoa Ngoại khoa

Thay đổi lối sống

PHÒNG NGỪA

PHÒNG NGỪA

KHUÂN NÂNG ĐÚNG CÁCH TẬP LUYỆN

CÂN NẶNG

TRÁNH HÚT THUỐC LÁ GiỮ TƯ THẾ ĐÚNG

THAY ĐỔI LỐI SỐNG

Do té ngã, do bị đánh, do thay đổi tư thế đột ngột… khí huyết

ứ đọng ( khí trệ huyết ứ)

3

Lao lực quá độ, người hư yếu vì bệnh lâu, làm cho Thận tinh suy không nuôi dưỡng tốt kinh mạch gây nên

CHẨN ĐOÁN ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG THEO YHCT

ĐIỀU TRỊ CHẨN ĐOÁN

NGUYÊN NHÂN THĂM KHÁM

CHẨN ĐOÁN ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG THEO YHCT

ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

CHẨN ĐOÁN ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG THEO YHCT

 Rêu lưỡi trắng dày.

 Mạch huyền.

CHẨN ĐOÁN ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG THEO YHCT

CHẨN ĐOÁN ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG THEO YHCT

tế sác.

 Thận âm hư: bứt rứt, người nóng, đại tiện táo, tiểu đêm, tai ù, hoa mắt, tiểu ít vàng sẫm.

 Mạch huyền.

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

 THẬN DƯƠNG HƯ:

bổ trợ thận dương

THẬN ÂM: bổ thận tư âm.

 THẬN DƯƠNG HƯ:

bổ trợ thận dương

THẬN ÂM: bổ thận tư âm.

HÀNH KHÍ HOẠT HUYẾT KHỬ Ứ, THƯ CÂN HOẠT LẠC

HÀNH KHÍ

HOẠT HUYẾT KHỬ Ứ, THƯ CÂN HOẠT LẠC

KHU PHONG TÁN HÀN TRỪ

THẤP

KHU PHONG TÁN HÀN TRỪ

THẤP

DO HÀN THẤP DO HUYẾT Ứ DO THẬN HƯ

PHÉP TRỊ

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

CHÂM TẢ:

- Ủy trung

- Dương lăng tuyền

DAY ẤN

- Côn LônĐIỀU TRỊ KHÔNG DÙNG THUỐC

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

Yêu thốngBài thuốc: ĐỘC HOẠT TANG KÍ SINH

Độc hoạt, Tang kí sinh Tần giao Phòng phong

Tế tân Đương quyThược dược Xuyên khungĐịa hoàng Đỗ trọng

Thục địa Ngưu tấtPhục linh Quế chi Nhân sâm Cam thảo

Yêu thống

Bài thuốc: ĐỘC HOẠT TANG KÍ SINH

Độc hoạt, Tang kí sinh Tần giao Phòng phong

Tế tân Đương quyThược dược Xuyên khungĐịa hoàng Đỗ trọng

Thục địa Ngưu tấtPhục linh Quế chi Nhân sâm Cam thảo

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

Tích Bối thống(Bệnh lâu ngày)

Bài thuốc: THẬN TRƯỚC

Bài thuốc: QUẾ CHI GIA CÁT

CĂN THANG

Quế chi Thược dược

Đại táo Sinh khương

Cam thảo Cát căn

Bối thống

(Bệnh mới)

Bài thuốc: QUẾ CHI GIA CÁT

CĂN THANG

Quế chi Thược dược

Đại táo Sinh khương

Cam thảo Cát căn

Giải thích bài thuốc

 Tán hàn trừ thấp : Độc hoạt, Tế tân, Phòng phong, Quế

tâm, Tần giao, Phục linh

 Hoạt huyết thông lạc chỉ thống: Đương quy, Thược

dược, Xuyên khung, Địa hoàng

 Bổ khí: Cam thảo, Nhân sâm

 Ích thận dưỡng cân khỏe lưng gối : Tang ký sinh, Đỗ

trọng, Ngưu tất

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

CHƯỜM NÓNG

CHÂM TẢ CÁC A THỊ HUYỆT

Điều trị không dùng thuốc

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

Bài: Rượu xoa bóp

Huyết giác Đại hồi Địa liền Quế chi Hoa chổi xể Lá thông Thiên niên kiện Ô dầu

Xoa vùng lưng đau, mỗi ngày 2-

3 lần

Điều trị không dùng thuốc

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

Bài: Tứ vật thang gia giảm

Xuyên khung Đào nhân

Đương quy Xuyên sơn giáp

Thục địa Diên hồ sách

Bạch thược Đại hoàng

Bài: Thân thống trục ứ thang

Đào nhân Hồng hoa Đương quy Cam thảo Xuyên khung Ngưu tất Ngũ linh chi Hương phụ Địa long Tần giao Khương hoạt Một dược

Giải thích bài thuốc

Một dược

 Lý khí thông lạc chỉ thống : Hương phụ, Xuyên khung,

Địa long, Ngưu tất

 Tán hàn chỉ thống : Khương hoạt, Tần giao, Độc hoạt,

Ngũ linh chi.

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

• Động viên người bệnh vận động nhẹ nhàng

ĐIỀU TRỊ KHÔNG DÙNG THUỐC

Bài thuốc: HỮU QUY HOÀN

Thục địa Sơn dược

Sơn thù Kỷ tử

Đỗ trọng Thỏ ty tử

Phụ tử Nhục quế

Đương quy Lộc giác giao

Bài thuốc: HỮU QUY HOÀN

Thục địa Sơn dược

Bài thuốc: TẢ QUY HOÀN

Thục địa Sơn dượcSơn thù Kỷ tử

Thỏ ty tử Quy bản giáo Lộc giác giao Ngưu tất

Bài thuốc: TẢ QUY HOÀN

Thục địa Sơn dượcSơn thù Kỷ tử

Thỏ ty tử Quy bản giáo Lộc giác giao Ngưu tất

THẬN ÂM HƯ

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG- THẮT LƯNG

Giải thích bài thuốc

HỮU QUY HOÀN

 Ôn bổ thận dương điền tinh tủy: Nhục quế, Phụ tử, Lộc giác giao

 Tư âm ích thận, dưỡng can bổ tỳ: Thục địa, Sơn dược, Sơn thù, Thỏ

ty tử, Kỷ tử, Đỗ trọng

 Bổ huyết dưỡng can: Đương quy

TẢ QUY HOÀN

 Tư bổ chân âm vị âm: Thục địa

 Minh mục ích tinh: Kỷ tử

 Sáp tinh liễm hãn: Sơn thù

 Tư âm bổ dương thông nhâm đốc, ích tinh tủy: Đương quy, Lộc

giác giao

 Khỏe lưng gối cân cốt: Thỏ ty tử, Ngưu tất, Đỗ trọng

 Tư ích tỳ thận: Sơn dược

 Trừ thấp: Tỳ giải

ĐIỀU TRỊ ĐAU LƯNG - THẮT LƯNG

Cách dùng các Kinh trong điều trị Đau lưng - thắt lưng

lưng

Đau lưng - thắt lưng mà phần trên lạnh

Chọn các huyệt của kinh Thái dương và kinh Dương minh

Đau lưng - thắt lưng mà phần trên lạnh

Chọn các huyệt của kinh Thái dương và kinh Dương minh

Đau lưng - thắt lưng mà phần trên nóng

Chọn các huyệt của kinh Túc Quyết âm, Túc Thái âm

Đau lưng - thắt lưng mà phần trên nóng

Chọn các huyệt của kinh Túc Quyết âm, Túc Thái âm

Đau lưng - thắt lưng mà không cúi ngửa được

Chọn các huyệt của kinh Thiếu dương, Túc Thái dương

Đau lưng - thắt lưng mà không cúi ngửa được

Chọn các huyệt của kinh Thiếu dương, Túc Thái dương

Đau lưng - thắt lưng kèm cảm giác nóng bên trong, khó

thở hoặc đau buốt như bên trong xương sống

Chọn huyệt của Kinh Thiếu âm

Đau lưng - thắt lưng kèm cảm giác nóng bên trong, khó

thở hoặc đau buốt như bên trong xương sống

Chọn huyệt của Kinh Thiếu âm

PHÒNG BỆNH ĐAU LƯNG – THẮT LƯNG

 Tránh các nguyên nhân phong, hàn, thấp

 Tránh chấn thương: Do vận động sai tư thế, mang vác

nặng gây chấn thương gân cơ, dây chằng cột sống,

trượt đốt sống, thoát vị đĩa đệm.

 Luôn giữ tư thế lưng thẳng.

 Luyện tập khí công dưỡng sinh.

 Bổ thận:

Lưng là phủ của thận, thận là chủ cốt tủy nên bồi bổ cho

tạng thận đầy đủ là một biện pháp lâu dài giữ cho lưng

được khỏe mạnh

Vị trí các huyệt

Vị trí các huyệt

Vị trí các huyệt

Vị trí các huyệt

Vị trí các huyệt

Vị trí các huyệt

 CHÍ THẤT

− Huyệt này còn có tên là tinh cung.

− Vị trí: giữa đốt sống lưng L2 - L3 đo ra 2 bên, mỗi bên 3

thốn.

− Tác dụng: bổ thận ích tinh, lợi thủy thấp; dùng để điều trị

đau cứng thắt lưng, di mộng tinh, liệt dương, đái rắt, bí đái,

sưng sinh dục ngoài, phù.

Vị trí các huyệt

 BÁT LIÊU

- Có 8 (bát) huyệt ở gần (liêu) bên cạnh xương cùng, vì vậy

gọi là Bát Liêu.

- Vị trí: Gồm 8 huyệt: Thượng Liêu (Bq 31), Thứ Liêu (Bq 32),

Trung Liêu (Bq 33), Hạ Liêu (Bq 34)

- Tác dụng: Lý hạ tiêu, kiện yêu (làm mạnh lưng), kiện thoái

(làm mạnh đùi).

Vị trí các huyệt

Thank You !