tim hieu ve dua va dau co

Nó cũng là thành viên duy nhất trong chi Cocos và là một loại cây lớn, thân đơn trục nhiều khi gọi là nhóm thân cau dừa có thể cao tới 30 m, với các lá đơn xẻ thùy lông chim 1 lần, cuống

//vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%8D_Cau

1 Dừa 1

1.1 Nguồn gốc và canh tác 1

1.2 Mô tả cọ dừa 1

1.2.1 Cây dừa 1

1.2.2 ả dừa 2

1.3 Sử dụng 3

1.4 Lợi ích sức khỏe 4

1.4.1 Y học truyền thống 4

1.4.2 Lưu ý 5

1.5 Khía cạnh văn hóa 5

1.5.1 Dừa trong nghệ thuật 6

1.6 Xem thêm 6

1.7 Nguồn tham khảo 6

1.8 Liên kết ngoài 7

2 Dầu cọ 8 2.1 Nguyên nhân dầu bị đông 8

2.1.1 Trạng thái vật lý (nhiệt độ môi trường) 8

2.2 ành phần cấu tạo 8

2.3 Cách dùng đúng 8

2.3.1 Chiên rán 8

2.4 am khảo 9

2.5 Nguồn, người đóng góp, và giấy phép cho văn bản và hình ảnh 10

2.5.1 Văn bản 10

2.5.2 Hình ảnh 10

2.5.3 Giấy phép nội dung 11

i

Chương 1

Dừa

Dừa, hay cọ dừa, (danh pháp hai phần: Cocos

nucifera), là một loài cây tronghọ Cau (Arecaceae)

Nó cũng là thành viên duy nhất trong chi Cocos và là

một loại cây lớn, thân đơn trục (nhiều khi gọi là nhóm

thân cau dừa) có thể cao tới 30 m, với các lá đơn xẻ thùy

lông chim 1 lần, cuống và gân chính dài 4–6 m các thùy

với gân cấp 2 có thể dài 60–90 cm; lá kèm thường biến

thành bẹ dạng lưới ôm lấy thân; các lá già khi rụng để

lại vết sẹo trên thân

1.1 Nguồn gốc và canh tác

Hàng dừa và hoaTagetes erectaxen nhau tại Kerala, Ấn Độ

Nguồn gốc của loài thực vật này là chủ đề gây tranh

cãi, trong đó một số học giả cho rằng nó có nguồn gốc ở

khu vực đông namchâu Átrong khi những người khác

cho rằng nó có nguồn gốc ở miền tây bắcNam Mỹ Các

mẫu hóa thạch tìm thấy ởNew Zealandchỉ ra rằng các

loại thực vật nhỏ tương tự như cây dừa đã mọc ở khu

vực này từ khoảng 15 triệu năm trước ậm chí những

hóa thạch có niên đại sớm hơn cũng đã được phát hiện

tạiRajasthanvàMaharashtra,Ấn Độ Không phụ thuộc

vào nguồn gốc của nó, dừa đã phổ biến khắp vùng nhiệt

đới, có lẽ nhờ có sự trợ giúp của những người đi biển

trong nhiều trường hợp ả của nó nhẹ và nổi trên mặt

nước và có lẽ đã được phát tán rộng khắp nhờ các dòng

hải lưu: quả thậm chí được thu nhặt trên biển tới tậnNa

Uycũng còn khả năng nảy mầm được (trong các điều

kiện thích hợp) Tại khu vựcquần đảo Hawaii, người ta

cho rằng dừa được đưa vào từPolynesia, lần đầu tiên do

những người đi biển gốc Polynesia đem từ quê hương của họ ở khu vực miền namái Bình Dươngtới đây Dừa phát triển tốt trên đất pha cát và có khả năng chống chịu mặn tốt cũng như nó ưa thích các nơi sinh sống có nhiều nắng và lượng mưa bình thường (750– 2.000 mm hàng năm), điều này giúp nó trở thành loại cây định cư bên các bờ biển nhiệt đới một cách tương đối dễ dàng Dừa cầnđộ ẩmcao (70–80%+) để có thể phát triển một cách tối ưu, điều này lý giải tại sao nó rất ít khi được tìm thấy trong các khu vực có độ ẩm thấp (ví dụ khu vựcĐịa Trung Hải), thậm chí cả khi các khu vực này có nhiệt độ đủ cao, do đó Dừa chỉ có thể trồng từ tới cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12 Nó rất khó trồng và phát triển trong các khu vực khô cằn Hoa của dừa là loại tạp tính (có cả hoa đực lẫn hoa cái

và hoa lưỡng tính), với cả hoa đực và hoa cái trên cùng một cụm hoa Dừa ra hoa liên tục với hoa cái tạo ra hạt Người ta cho rằng dừa là loại cây thụ phấn chéo là chủ yếu, mặc dù một vài giống lùn lại là tự thụ phấn

1.2 Mô tả cọ dừa

1.2.1 Cây dừa

Cây cọ dừa (coconut palm) thường được phân loại thành haigiống cây trồngnói chung:[1]

• Dừa cao, hay dừa thường (tall coconut) Trên đất

màu mỡ (fertile soil), cây cọ dừa cao có năng suất lên đến 75 quả mỗi năm, nhưng thường sản lượng

ít hơn 30, chủ yếu là do các hoạt động văn hóa kém.[2][3][4] Được chăm sóc và điều kiện phát triển thích hợp, cây dừa sản xuất lứa quả đầu tiên trong sáu đến mười năm, và phải mất 15-20 năm để đạt sản lượng cao nhất.[5]

• Dừa lùn (dwarf coconut): giống phổ biến hiện nay là 'dừa lùn Mã Lai' (Malayan dwar) Một số giống như 'dừa lùn Fiji' (Fiji dwar) tạo thành một bầu lớn ở thân dưới (lower stem) và những giống khác được trồng (cultivated) để sản xuất nước dừa rất ngọt ngào với vỏ màu cam (orange-coloured husks), được mệnh danh là vua dừa, sử dụng hoàn 1

toàn tại quầy hàng hoa quả (fruit stalls) để uống

tại Sri Lanka, Ấn Độ

1.2.2 Quả dừa

Quả dừa trên cây

Về mặt thực vật học, dừa là loại quả khô đơn độc được

biết đến như làquả hạchcó xơ Vỏ quả ngoài thường

cứng, nhẵn, nổi rõ 3 gờ, lớp vỏ quả giữa là các sợi xơ

gọi làxơ dừavà bên trong nó là lớp vỏ quả trong hay

gáo dừa hoặc sọ dừa, lớpvỏ quả tronghóa gỗ, khá cứng,

có ba lỗ mầm có thể nhìn thấy rất rõ từ phía mặt ngoài

khi bóc hết lớp vỏ ngoài và vỏ giữa (gọi là các mắt dừa).

ông qua một trong các lỗ này thìrễ mầmsẽ thò ra khi

phôinảy mầm Bám vào thành phía trong của lớp vỏ

quả trong là vỏ ngoài của hạt với nội nhũ dạnganbumin

dày, là lớp cùi thịt, gọi là cùi dừa, nó có màu trắng và

là phần ăn được của hạt

Khi nhìn từ một đầu, vỏ quả trong và các lỗ mầm trông

giống như mặt củakhỉ, từ trongtiếng Bồ Đào Nhađể

gọi nó là macaco, đôi khi được viết tắt thành coco, từ đây

mà có tên gọi khoa học của dừa Nucifera là từ trong

tiếng Latinhđể chỉ mang theo hột.

Khi quả dừa còn non, nội nhũ bên trong còn mỏng và

mềm và có thể nạo dễ dàng Nhưng lý do chính để hái

dừa vào giai đoạn này là để lấy nước dừa làm thức uống;

những quả to có thể chứa tới 1 lít nước uống bổ dưỡng

Khi quả đã già và lớp vỏ ngoài chuyển thành màu nâu

(khoảng vài tháng sau) thì nó sẽ rụng từ trên cây xuống

Vào thời điểm đó nội nhũ đã dày và cứng hơn, trong khi

nước dừa sẽ có vị nồng hơn Khi đó nếu uống nhiều có

thể bịtiêu chảy, chỉ sau khoảng 15 phút

Để lấy nước của quả dừa cần loại bỏ lớp vỏ ngoài và lớp

xơ dừa sau đó dùng đũa/que chọc vào mắt lớn nhất của

quả rồi đặt ống hút vào Người ta có thể lấy nước bằng

cách chặt bỏ một phần vỏ ở phần đối diện với cuống dừa

để phần vỏ cứng bên trong phơi ra, sau đó vạt đi phần

của lớp vỏ cứng đó và rót nước dừa vào vật chứa (cốc,

chén, bát, v.v.) Ngày nay, người ta còn dùng dao/máy

bào bớt đi lớp vỏ bên ngoài làm gần lộ ra phần vỏ cứng

phía đối diện cuống dừa, rồi cũng vạt bỏ đi phần này

Vị trí gân chính

Dừa được bổ đôi đúng cách

khi muốn lấy nước Do quả dừa có điểm rạn tự nhiên nên có thể bổ quả dừa bằng các loại dao to, chẳng hạn dao mác, dao phay hay các loại tuốc vít bản bẹt và búa Trên quả dừa đã lột bỏ vỏ có 3 lằn gân ứng với 3 mắt, kinh nghiệm cho thấy khi dùng sống dao hoặc lưỡi dao hơi cùn đập vuông góc vàogân chính(ứng với mắt lớn nhất - như chỉ bởi mũi tên đỏ trong hình) thì quả dừa

sẽ bể đôi dễ dàng, đường bể thường thẳng và đều Các nông dân ở Bến Tre thường dùng một loại dao đặc biệt lưỡi không bén (sắc)lắm gọi là cái rựa để bổ dừa Khi quả còn non thì lớp vỏ rất cứng, nhưng quả dừa non hiếm khi rụng, ngoại trừ khi bị bệnh như nấm chẳng hạn hoặc do chuột, dơi… phá hoại Trong thời gian quả rụng tự nhiên, lớp vỏ trở thành màu nâu và xơ dừa trở nên mềm và khô hơn, như thế quả sẽ ít bị hư hại khi rụng Có một vài trường hợp quả dừa rụng đột ngột và

có thể gây thương vong cho người Đây là chủ đề của bài báo ấn hành năm1984và đã được traogiải Ig Nobel năm2001 Số lượng tử vong do dừa rơi được dùng để so sánh với số lượng các vụ tấn công củacá mập, với kết

1.3 SỬ DỤNG 3

quả đưa ra là người ta bị chết do dừa rụng nhiều hơn

là do bị cá mập tấn công Tuy nhiên, chưa có chứng

cứ nào cho thấy người ta bị tử vong theo kiểu này

Tuy nhiên, William Wya Gill, một nhà truyền giáo

củaHiệp hội truyền giáo London (LMS) tớiMangaia

đã ghi lại một chuyện trong đó Kaiara, người thiếp yêu

của vua Tetui, đã bị chết do một quả dừa non bị rụng

Cây “tội phạm” này đã bị chặt bỏ ngay lập tức Điều

này xảy ra vào khoảng năm1777, cùng thời gian viếng

thăm củathuyền trưởng Cook

Hoa dừa

Tại một số khu vực trên thế giới, những conkhỉđã huấn

luyện được dùng vào việc hái dừa Các trường huấn

luyện khỉ vẫn tồn tại ở miền namái Lan Các cuộc

thi được tổ chức hàng năm để tìm ra con khỉ hái dừa

nhanh nhất

Tại Việt Nam, dừa được trồng nhiều ở nhiều nơi từ Bắc

chí Nam, nhất là các vùng duyên hải TỉnhBến Trecó

diện tích trồng dừa lớn nhất được mệnh danh là “xứ

dừa” Cây dừa đã trở thành biếu tượng tại đây

1.3 Sử dụng

Tất cả các phần của quả dừa và cây dừa đều có thể được

sử dụng Dừa còn là loại cây cho quả tương đối nhiều

(tới 75 quả mỗi năm); vì thế nó có giá trị kinh tế đáng kể

Tên gọi của dừa trongtiếng Phạnlà kalpa vriksha, có

thể dịch thành “cây đem lại mọi thứ cần thiết cho cuộc

sống” Trongtiếng Mã Lai, dừa được gọi là pokok seribu

guna tức là “cây có cả ngàn công dụng” TạiPhilippines,

nói chung dừa được gọi là “Cây của sự sống”

Công dụng của các phần khác nhau của cây dừa bao

gồm:

• Phần cùi (cơm) dừa trắng ăn được và được sử dụng

ở dạng tươi hay sấy khô trong một số món ăn.Cơm

dừa khôlà nguyên liệu sản xuấtdầu dừa

• Nước dừanằm trong khoang bên trong quả dừa

có chứa các chất nhưđường,đạm,chất chống ôxi

Cây dừa nhìn từ dưới lên

hóa, cácvitaminvà khoáng chất, là nguồn cung cấp và tạo ra cân bằngđiện giảiđẳng trương tốt cũng như là nguồn thực phẩm bổ dưỡng Nước dừa được dùng làmnước giải kháttại nhiều vùng nhiệt đới Nước dừa là vô trùng khi quả dừa chưa bị bổ

ra, và có thể dùng làm dung dịch truyềnven(xem PMID 10674546) Nó cũng được dùng để sản xuất món tráng miệng dạng sệt có tên gọithạch dừa

(nata de coco) Đôi khi, nước dừa khô cũng được cô cạn thành chất có màu nâu đen được gọi là nước

màu dừa, dùng làm chất tạo màu cho thức ăn thay

cho nước màu được làm từ đường (gluco)

• Cây cảnh: Những cây dừa lạ (do biến dị) được

trồng làm cảnh, chủ yếu tạiPhilippines, tại đây

nó được gọi là macapuno.

• Nước cốt dừa, hay còn gọi làsữa dừa, (chứa khoảng 17% chất béo) được tạo ra từ cơm dừa đã nạo nhỏ hòa với nước nóng hay sữa nóng Nước cốt dừa là thành phần chủ yếu của các món ăn vùngĐông Nam Ávà Việt Nam Các bã sợi cơm dừa còn lại từ việc sản xuất sữa dừa được dùng làm thức ăn cho gia súc

• Kẹo dừalà món đồ ngọt thông dụng tại Việt Nam, nguyên liệu chính là nước cốt dừa cô đặc pha hương vịlá dứa,Sầu riênghoặcSôcôla

• Mứt dừađược làm từ cơm dừa được cắt sợi và sên với đường cát để khô dùng trong ngày tết ở việt Nam

• Kem dừalà lớp chất nổi lên trên khi sữa dừa bị làm lạnh

• Nhựa dừa thu được từ việc rạch các cụm hoa

dừa được lên men để sản xuất rượu vang dừa (ở

Philippines gọi là tuba).

• Gáo dừa khô bổ đôi được dùng làm bộ phận trong

một số loại nhạc cụ như gia hồ và bản hồ của Trung ốc hayđàn gáo của Việt Nam, chúng được đập vào nhau để tạo ra hiệu ứng âm thanh

tựa như tiếng vóngựa Gáo dừa còn được dùng

làm gáo múc nước và là nguyên liệu làm đồ thủ

công mỹ nghệ

Dừa xiêm lửa

• Xơ dừađược dùng làm dây thừng, chão, thảm, bàn

chải, khảm thuyền cũng như làm vật liệu lèn; nó

còn được dùng rộng rãi trong nghề làm vườn để

làm chất độn trong phân bón

• Vỏ và xơ dừa có thể làm nguồn nhiên liệu hay để

sản xuấtthan củi Một loại dừa hiếm tại Nam bộ

có xơ dừa tươi cho nước khá ngọt khi nhai, trong

khi các loài khác cho vị chát

• Lá là nguồn cung cấp vật liệu làm mái che, làm

một số loại giỏ đựng đồ và làm chổi dừa

• Các gân giữa của các lá (chét) có độ cứng thích hợp

cho việc làm các que xiên (để nướng thịt chẳng

hạn) trong nấu ăn

• Các chồi non trên ngọn cây dừa có thể ăn được và

nó đôi khi được thu hái để làm rau ăn (mặc dù kiểu

thu hái này sẽ làm chết cây dừa)

• Phần bên trong của lá non đang lớn cũng có thể

thu hoạch làm tim dừa và nó được coi là một loại

đặc sản Kiểu thu hái này cũng làm chết cây dừa

Tim dừa thường được ăn trong các món rau trộn;

các món rau trộn như thế đôi khi được gọi là “salad

triệu phú"

• Gỗ dừa có thể dùng làm đồ mỹ nghệ hoặc làm vật

liệu cho một số công trình xây dựng đặc biệt (nổi

tiếng nhất là cung điện Dừa tại Manila) Người

Hawaiicòn đục rỗng thân cây dừa để làmtrống,

thùng chứa hay các loạixuồngnhỏ

• Rễ dừa có thể dùng làmthuốc nhuộm, thuốc sát

trùng để súc miệng hay chữa trịbệnh lỵ Nó còn

được dùng để đánh răng

• Củ hũ dừa là phần lõi trong thân cây dừa, đôi khi

cũng được dùng làm món ăn

1.4 Lợi ích sức khỏe

Trong nước dừa có gần như toàn bộ dưỡng chất cần cho cơ thể, nhiềuvitaminnhóm B và chất khoáng Hàm lượngkalivàmagiêtrong nước dừa tương tự như dịch

tế bào của người nên nó thường được dùng cho bệnh nhân bị tiêu chảy, thậm chí làm dịch truyền

Trẻ bị tiêu chảy được khuyến khích uống nước dừa pha muối Nước dừa làm đẹp da, đen mượt tóc Nhân dừa non (mềm như thạch) chứa nhiềuenzymtốt cho tiêu hóa, dùng chữa các bệnh viêm loét dạ dày, viêm gan, đái tháo đường, lỵ, trĩ, viêm ruột kết Polysacharit của nước dừa kích thích miễn dịch đối với bệnh lao phổi Nước quả dừa xanh còn non được các nhà khoa học gọi là “nước khoáng thực vật” vì chứa nhiều vi lượng khoáng cần thiết cho cơ thể và đường ở dạng dễ tiêu hóa, lượngvitamin C đủ cho nhu cầu 1 ngày Nước trong trái dừa 6-7 tuần tuổi là ngon và bổ nhất Nước dừa từng được dùng làm dịch truyền trongế chiến thứ haivàChiến tranh Việt Nam

Các nhà khoa họcPerudùng dừa chốngsốt rét: Khoét

vỏ, đưa thân cây bông vải có tẩm một loại vi khuẩn thích ăn ấu trùng của muỗi anophèle vào, đậy kín lại rồi thả vào nước muối 2-3 ngày để vi khuẩn ăn chất dinh dưỡng của dừa mà sinh sôi nảy nở Đổ nước những quả dừa đó xuống ao hồ, đầm lầy, vi khuẩn sẽ diệt ấu trùng muỗi truyền sốt rét bằng cách ăn no chúng

Ở Philippines, dừa được xem là món ăn trường xuân (có tên gọi Nata) Nata dừa gồm có nước dừa, đường, giấm

và “nước cái” (chứa vi khuẩn giúp lên men) Cựu tổng thống PhilippinesFidel Ramoscho rằng, nhờ ăn hằng ngày món này mà ông trẻ lại như ở tuổi 20 Nata đã trở thành món tráng miệng cao cấp ở Nhật và được xem là

có tác dụng ngừaung thư Nước dừa còn có công dụng bảo quảntinh trùng của người và động vật trong trạng thái “sức khỏe dồi dào”, tránh phải đông lạnh gây giảm khả năng thụ tinh Các phần khác của cây dừa như vỏ xanh, xơ ở ngoài được dùng rửa vết thương, bỏng, chàm, lở Vỏ cứng (sọ dừa) đốt thành than cầm tiêu chảy, chống phóng xạ Cùi non ăn bổ tâm tì Cùi già ép lấy dầu, bó chữa gãy xương, chế mĩ phẩm Rễ dừa cầm máu, lợi tiểu và chữa được nhiều chứng bệnh thông thường khác

1.4.1 Y học truyền thống

eo Đông y, nước dừa ngọt ấm, không độc, giúp tăng cường khí lực, tươi nhuận nhan sắc, giải nhiệt, cầm máu nên rất tốt khi điều trị cảm nắng, thổ huyết, máu cam Một số cách dùng nước dừa chữa bệnh:

• Khản tiếng: Nước dừa non 1 cốc, rau má 8 g Giã

rau má, vắt lấy nước cốt pha với nước dừa uống

• Kiết lỵ cấp tính: Rau má 50 g, nước dừa tươi một

1.5 KHÍA CẠNH VĂN HÓA 5

quả Rửa sạch rau má, giã nhỏ, vắt lấy nước, pha

với nước dừa uống Mỗi ngày một quả

• Nôn mửa: Nước dừa 2 chén, rượu nho 1 chén, nước

gừng 10 giọt trộn đều uống

• Lợi tiểu giải độc: Nước dừa non có tác dụng lợi tiểu

trong các bệnh tim mạch, thận

• Viêm thận phù nề: Nước dừa, nước rễ cỏ tranh,

nước rễ cỏ lau mỗi thứ 30 g Trộn đều uống

• Tẩy sán lá: Có tác dụng an toàn và hiệu lực hơn

hạt cau Không cần thuốc tẩy Buổi sáng chưa ăn,

lấy 1/2 quả dừa, uống nước và ăn cho hết cùi dừa

Sau 3 giờ, ăn uống bình thường (thức ăn lỏng)

Canh dừa khử độc hại của rượu, “bôi trơn” các khớp:

Những người thường xuyên uống bia rượu hay đau

nhức khớp, hoặc khi hoạt động các khớp có tiếng kêu

Lấy một quả dừa cắt ngang phần trên làm nắp, cho 20

g đậu đen vo sạch vào trong rồi đậy p lại, đặt lên một

cái đĩa, chưng trong 4 giờ Sau đó có thể cho ít muối

tùy ý để uống canh dừa Mỗi tháng chỉ cần uống 1-2

lần thì chứng đau khớp sẽ hết, các khớp sẽ hoạt động

linh hoạt,mềm mại trở lại

Nước dừa non trị chứng cam (bụng ỏng, đít teo, suy

dinh dưỡng) cho trẻ: Nước dừa dùng nấu xôi, luộc gà…

làm tăng vị thơm ngon và bổ dưỡng, thích hợp cho

người gầy yếu Người khỏe mạnh buổi sáng uống 1 quả

nước dừa xiêm cũng rất tốt

Hoại tử ruột do bệnh thương hàn: Dừa tươi một trái,

trứng gà 1 quả, gừng tươi 100 g, cam thảo 15 g Cùi dừa

tán nhuyễn với gừng và cam thảo, cho nước dừa và lòng

đỏ trứng gà vào, khuấy đều, chưng hơi khô, vắt nước

uống Đây là bài thuốc dân gian Kê khương đường nổi

tiếng

1.4.2 Lưu ý

Nước dừa lấy ra khỏi quả sẽ bị mất khí vị, cho nên cứ

để nguyên quả mà uống, tốt nhất là nên uống ngay tại

gốc vừa chặt, tránh thả dừa xuống đất

Nếu uống từ ba trái dừa trở lên mỗi ngày và uống liên

tục trong nhiều ngày sẽ rất có hại cho sức khỏe, nhất là

đối với các bệnh nhân suy nhược, huyết áp thấp, người

hay lạnh Những người bị bệnh trĩ, huyết áp thấp, nhức

đầu do huyết áp thấp, cảm lạnh, thấp khớp, mệt tim

không nên uống nước dừa Hàm lượng chất béo trong

nước dừa rất cao, uống nhiều sẽ bị gây đầy bụng, khó

tiêu Khi mới đi nắng về không nên uống nước dừa

Không nên uống nước dừa với nước đá vào buổi tối

Trước khi tập luyện, thi đấu thể dục thể thao không

nên uống nước dừa.[6] Phụ nữ mang thai không nên

uống nước dừa trong ba tháng đầu kể từ khi có thai.[7]

1.5 Khía cạnh văn hóa

Cây dừa non

Dừa được sử dụng rộng rãi trong các nghi lễ tôn giáo củađạo Hindu Các quả dừa được dâng lên các vị thần,

và quả dừa thường được đập ra thành nhiều mảnh trên mặt đất hay trên một vật nào đó như là một phần của

lễ khai mạc hay khánh thành một công trình xây dựng, nhà cửa, tàu bè, v.v

Truyện cổ tíchIndonesiavềHainuweleđề cập tới việc đưa cây dừa vàoSeram

Người dân bangKeralaở miền nam Ấn Độ coi nó là

“ê hương của Dừa” (nalikerathinte nail).

Tại Mỹ, từ “Coconut” (dừa) đôi khi được dùng như một

từ lóng mang tính xúc phạm vừa phải để chỉ những người gốcchâu Mỹ La tinhhay Ấn Độ “Coconut” cũng

là từ lóng tạiAustraliađể chỉ những người gốcTonga hay “Polynesia”, nhưng lại không dùng để chỉ người Maori

Tại Việt Nam, từ “làng dừa” trong một số ngữ cảnh được dùng để chỉ những người kém hiểu biết về lĩnh vực mà

họ đang nói tới

Trái dừa là một trong năm loại trái trongmâm ngũ quả tiêu biểu tại các tỉnh phía nam Việt Nam

• Cây dừa ven biển Martinique

• Minh họa cây và quả dừa trong

thế kỷ 19

• Minh họa hoa dừa trong thế kỷ

19

1.5.1 Dừa trong nghệ thuật

Văn học dân gian

• Ca dao dân caBến Tre:[8]

- ấy dừa thì nhớBến Tre

ấy bông sen nhớ đồng quêáp Mười

- Trả ơn ai có cây dừa

Cho tôi nghỉ mát đợi chờ người thương

- Mài dừa đạp bã cho nhanh

Nấu dầu mà chải tóc anh tóc nàng

Mài dừa dưới ánh trăng vàng

Ép dầu mà chải tóc nàng tóc anh

- Trồng dừa ra đọt chặt tàu

Sợ em đổi dạ tham giàu bỏ anh

- Kìa vườn dừa cây cao cây thấp Gió quặt quà cành lá xác xơ

ương anh em vẫn đợi chờ

• Câu đố:[8]

- Một mẹ nuôi chín mười con Không ăn, không uống no tròn vo vo (là cái gì?)

- Nước sông không đến Nước bến không vào Vậy mà có nước (là trái gì?)

Văn thơ cận đại và hiện đại

• Bài thơ Dừa ơi củaLê Anh Xuân

Âm nhạc

• Bài hát Dáng đứng Bến Tre

1.6 Xem thêm

• Cau

• Dừa nước

• ốt nốt

1.7 Nguồn tham khảo

[1] T Pradeepkumar, B Sumajyothibhaskar, and K.N

Satheesan (2008) Management of Horticultural Crops

(Horticulture Science Series Vol.11, 2nd of 2 Parts) New India Publishing pp.539–587.ISBN 978-81-89422-49-3 [2] Grimwood BE, Ashman F (1975) Coconut Palm Products: eir Processing in Developing Countries United Nations, Food and Agriculture Organization tr 1

[3] Sarian, Zac B (August 18, 2010).New coconut yields high e Manila Bulletin Retrieved April 21, 2011.

[4] Ravi, Rajesh (March 16, 2009).Rise in coconut yield, farming area put India on top e Financial Express.

Retrieved April 21, 2011

[5] “How Long Does It Take for a Coconut Tree to Get Coconuts?” Home Guides - SF Gate.

[6] “Những người không nên uống nước dừa” Báo Điện tử Tiền Phong Truy cập 12 tháng 2 năm 2015

1.8 LIÊN KẾT NGOÀI 7

[7] “Phụ nữ mang thai dưới ba tháng có thể bị sảy thai

nếu uống nước dừa?,” Giadinh.net.vn, truy cập ngày 25

tháng 5 năm 2014,http://giadinh.net.vn/nuoi-day-con/

phu-nu-mang-thai-duoi-ba-thang-co-the-bi-say-thai-neu-uong-nuoc-dua-20140417040735950

htm; “3 tháng đầu uống nước dừa: Không

nên!,” Giadinh.net.vn, truy cập ngày 25 tháng 5

năm 2014, http://giadinh.net.vn/nuoi-day-con/

3-thang-dau-uong-nuoc-dua-khong-nen-20140113094233841

htm

[8] “Cây dừa nguồn cảm hứng sáng tác văn học nghệ

thuật”

1.8 Liên kết ngoài

• Trung tâm nghiên cứu dừa

• Kokonut Pacific– Các nhà phát triển công nghệ

Direct Micro Expelling (DME) cho phép sản xuất

dầu dừa ép lạnh thuần túy

• Lễ hội Dừa

• Niên biểu dừa

• Plant Cultures: Lịch sử, thực vật học và sử dụng

của cây dừa

• Trang của Đại học Purdue: Cocos nucifera

• VNExpress - Nước dừa - Vị thuốc kỳ diệu

Dầu cọ

Dầu cọ là một loại dầu thực vật được chiết xuất từ thịt

(cùi) của quả cọ từcây cọ dầu Dầu cọ thô sau khi ép

có màu vàng-đỏ sậm do chúng chứa nhiều hàm lượng

Caroten và Vitamin E Dầu cọ chứa khoảng 49 % chất

béo no, khoảng 36 % chất béo chưa no đơn nhóm và 9

% chất béo chưa no đa nhóm Dầu cọ được ví như món

quà từ thiên nhiên dành tặng cho Malaysia và thế giới

loài người Malaysia là nước sản xuất dầu cọ lớn thứ hai

trên thế giới, sau Indonesia Năm 2011, kim ngạch xuất

khẩu dầu cọ của Malaysia đạt khoảng 25,6 tỷ USD.[1]

2.1 Nguyên nhân dầu bị đông

2.1.1 Trạng thái vật lý (nhiệt độ môi

trường)

Ở nhiệt độ thường, dầu cọ tồn tại ở dạng sáp với đặc

trưng là chứa xấp xỉ 50% chất béo bão hòa Khi nhiệt

độ môi trường xuống dưới 20 độ C Dầu chuyển sang

trạng thái đông đặc

• Tính chất đặc trưng của dầu cọ có độ nóng chảy

tương đối cao hơn so với dầu nành, dầu mè, dầu

phộng….cho nên khi nhiệt độ môi trường xuống

thấp nên dầu dẫn đến bị đông Nguyên nhân là dầu

cọ chứa nhiều axit béo no hơn các loại dầu khác

eo PGS TS Phan ị Sửu người tiêu dùng mua

dầu thực vật nên chọn mua loại dầu lỏng, chứa

nhiều axit béo không no theo thứ tự: dầu ôliu, dầu

mè (vừng), dầu ngô, dầu hướng dương, dầu đậu

nành, dầu cọ.[2]

• Đối với sản phẩm Cooking oil sự chịu nhiệt từ 20

– 22oC, nếu nhiệt độ môi trường trên 30oC dầu sẽ

tang chảy ngay và trở lại trạng thái bình thường

lúc ban dầu

2.2 Thành phần cấu tạo

Tính chất cấu tạo và thành phần dinh dưỡng không có

gì thay đổi cho nên khách hàng cứ yên tâm dùng sản

phẩm

Hầu hết các gia đình đều có thói quen “trung thành” với một loại dầu ăn nào đó Nếu dùng duy nhất một loại dầu để chế biến mọi loại thức ăn trong một thời dài thì vô hình trung đã hạn chế phần nào nguồn dinh dưỡng phong phú đồng thời sẽ làm giảm hứng thú ăn uống ực tế là hiếm có loại dầu ăn nào lại cung cấp đầy đủ mọi chất cần thiết cho cơ thể, mỗi loại dầu đều

có những “sở trường” riêng, đáp ứng nhu cầu cần thiết cho cơ thể mỗi người

2.3 Cách dùng đúng

Tốt nhất nên sử dụng dầu phù hợp với từng loại thực phẩm hoặc tối thiểu nên thay đổi loại dầu trong thời gian nhất định để đổi khẩu vị ăn uống cũng như làm phong phú thêm thành phần dinh dưỡng cho cơ thể

2.3.1 Chiên rán

Dầu cọ (và các sản phẩm dầu cọ) có khả năng chịu nhiệt

và chống ô xy hóa rất tốt; do vậy dầu cọ được xem

là nguyên liệu lý tưởng trong sản xuất hỗn hợp dầu chiên.[3]

Các nhà sản xuất và tiêu dùng trên khắp thế giới đã ứng dụng dầu cọ với tỷ lệ cao trong dầu chiên vì hai mục đích: kinh tế và chất lượng tốt Trong thực tế, dầu

cọ đã dùng thay thế 100% các loại dầu chiết xuất từ các hạt truyền thống khác như đậu tương, hạt cải Các sản phẩm dùng dầu chiên thường là khoai tây chiên, bánh donut, mỳ ăn liền và các loại hạt

Dù được chế biến từ nguồn gốc khác nhau: dầu cọ, dầu hướng dương, dầu lạc, dầu đậu nành, dầu vừng, dầu cải… nhưng các loại dầu thực vật đều có ưu điểm là không chứa cholesterol

Khi chiên (rán) ta nên chọn loại dầu (mỡ) nhiều acid béo no, ít acid béo thiết yếu Vì khi chiên bất kể loại thực phẩm nào, trước tiên phải đun cho dầu (hoặc mỡ) nóng trên 100oC, rồi mới cho thực phẩm vào chiên cho đến khi có màu vàng

8