Sêkhốp và Lỗ Tấn cùng có một mục đích và phương tiện là dùng văn chương để chỉ ra quan niệm, cuộc sống lạc hậu, ấu trĩ, vô vị và không ý nghĩa...của người dân nhằm tác động đến tư tưởng,
Trang 1Đọc văn: Tiết
NGƯỜI TRONG BAO
- A.P SÊ KHỐP -
A, Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Qua hình tượng Bêlicốp - người trong bao, thấy rõ sự phê phán, đả kích lối sống mòn mỏi, han rỉ, đầy lo âu, sợ sệt lúc nào cũng ẩn mình trong cái bao Con người sống không tự do, không khát vọng, buồn tẻ khiến nhân phẩm ngày một thoái hóa, biến chất trong " cái bao xã hội chuyên chế Nga cuối thế
kỉ XIX" Đó là ý nghĩa nhân đạo của tác phẩm
- Rút ra được ý nghĩa của truyện Câu chuyện chỉ ra cái xấu, cái tẻ nhạt, vô nghĩa trong cuộc sống hàng ngày Từ đó thúc giục người ta sống yêu đời, sống hết mình để thay đổi cuộc sống, làm cho cuộc sống có ý nghĩa
- Qua câu truyện, rút ra được đặc trưng truyện ngắn Sêkhốp ( chủ đề, nhân vật, kết cấu, giọng điệu ) và thấy được tài năng bậc thầy truyện ngắn Sêkhốp
- Giúp học sinh củng cố kĩ năng phân tích nhân vật, phân tích tác phẩm, lựa chọn, bình giảng, sắp xếp chi tiết
B, Phương tiện dạy học
- Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, thiết kế giáo án
- Học sinh: SGK, vở
C, Cách thức tiến hành
- Sử dụng phương pháp: Đàm thoại, phát vấn, bình giảng, thuyết trình
D, Tiến trình dạy học
1, Ổn định tổ chức lớp:
2, Kiểm tra bài cũ:
3, Bài mới:
Lời vào bài: (3'): Các em đã được biết đến nhà văn Trung Quốc nổi tiếng Lỗ Tấn - người đã từ bỏ nghề y vì nhận thấy chữa bệnh tinh thần cho con người còn quan trọng hơn chữa bệnh thể xác Hôm nay, chúng ta sẽ cùng làm quen với một nhà văn Nga kiệt xuất, người cũng có cách làm như
Lỗ Tấn, đó là Sêkhốp Sêkhốp và Lỗ Tấn cùng có một mục đích và phương tiện là dùng văn chương để chỉ ra quan niệm, cuộc sống lạc hậu, ấu trĩ, vô vị
và không ý nghĩa của người dân nhằm tác động đến tư tưởng, lối sống làm cho họ thức tỉnh, để sống có ý nghĩa hơn
Trang 2Sêkhốp viết rất nhiều truyện ngắn, trong khuôn khổ của chương trình,
cô sẽ giới thiệu cho các em một trong những truyện ngắn tiêu biểu, đặc sắc của Sêkhốp đó là " Người trong bao"
Trước khi vào tìm hiểu tác phẩm, chúng ta sẽ tìm hiểu đôi nét về nhà văn Sêkhốp
15 - Gọi học sinh đọc phần
tiểu dẫn - SGK
- Em hãy trình bày hiểu
biết của em về cuốc đời
của tác giả?
- Văn chương Sêkhôp
thường phản ánh nội
dung gì?
- Tên đầy đủ là Antôn Pavlôvit Sêkhốp ( 1860 - 1904)
- Sự nghiệp văn chương:
+ Sêkhốp là nhà văn vĩ đại không chỉ của nước Nga, của Châu Âu mà còn của cả thế giới Tác phẩm của ông từ lâu đã vượt biên giới nước Nga đi khắp các nước trên thế giới trong đó có Việt Nam
+ Sêkhốp là người đại diện vĩ đại nhất cho chủ nghĩa hiện thực Nga
về truyện ngắn và kịch Đến nay người ta vẫn gọi ông là "nhà văn làm ta muôn thủa say mê" Điều đó thể hiện sức hấp dẫn, sức sống của truyện ngắn Sêkhốp
+ Sêkhốp là nhà văn nhân đạo, nhà văn nhân văn chủ nghĩa lớn của Nga
và thế giới
+ Nội dung văn chương của Sêkhốp: Văn chương lột tả sâu sắc, chân thật cuộc sống, tư tưởng tình cảm của mọi tầng lớp nhân dân Nga
" trong buổi hoàng hôn", nhưng cuộc sống nhỏ nhen, ti tiện, vô nghĩa, những thói hư tật xấu của con người, để thức tỉnh con người sống tốt đẹp hơn Sêkhốp thường nói đến những câu chuyện bình thường, nhỏ
bé của cuộc sống hằng ngày nhưng
ý nghĩa rút ra từ truyện mang tính khái quát , tính thời sự, là vấn đề
I, Tác giả
- Tên: Antôn Pavlôvit Sêkhốp (
1860 - 1904)
- Sự nghiệp văn chương: Sêkhốp là nhà văn vĩ đại không chỉ của nước Nga, của Châu Âu
mà còn của cả thế giới
+ Sêkhốp là người đại diện vĩ đại nhất cho chủ nghĩa hiện thực Nga về truyện ngắn và kịch
+ Sêkhốp là nhà văn nhân đạo, nhà văn nhân văn chủ nghĩa lớn của Nga và thế giới
- Nội dung văn chương của Sêkhốp: Văn chương lột tả sâu sắc, chân thật cuộc sống, tư tưởng tình cảm của mọi tầng lớp nhân dân Nga " trong buổi hoàng hôn", nhưng cuộc sống nhỏ nhen, ti tiện, vô nghĩa, những thói hư tật xấu của con người, để thức tỉnh con người sống tốt đẹp hơn
Trang 3- Gọi học sinh tóm tắt
tác phẩm?
triết lí nhân sinh Đó chính là tài năng kiệt xuất của Sêkhốp
+ Số lượng tác phẩm: Với 24 năm lao động cần mẫn, đi nhiều nơi, ghi chép nhiều vấn đề Sêkhốp đã để lại
di sản văn chương đồ sộ, phong phú, độc đáo: toàn tập Sêkhốp 30 tập trong đó có 15 tập truyện ngắn,
3 tập kịch, 12 tập thư từ, ghi chép, nghiên cứu
- Tóm tắt:Câu chuyện kể về một giáo viên dạy tiếng Hilạp Điểm đặc biệt
là cuộc sống của anh ta cái gì cũng ở trong bao, từ ăn, ngủ, đồ dùng, ngay
cả ý nghĩ anh ta cũng dấu trong bao
Lúc nào anh ta cũng sống trong lo
âu, sợ hãi thấy cái gì cũng mờ ám và chỉ sợ "nhỡ xảy ra chuyện gì"
Bằng cái vẻ lo âu, ủ rũ anh ta gây sức ép với đồng nghiệp và khiến mọi người ai cũng sợ hắn
Mọi người gán ghép anh ta với cô Varenka - chị gái một giáo viên lịch
sử mới chuyển về trường Mọi chuyện chưa đi đến đâu vì Bêlicôp không dám ngỏ lời cầu hôn vì " nhỡ xảy ra chuyện gì" Một lần, cả trường nhận được bức họa châm biếm Bêlicốp và cô Varenka khiến Bêlicốp rất xấu hổ, day dứt và quyết định không lấy vợ nữa Anh đến nhà Varenka để nói vài điều nhưng chỉ gặp người em Giữa hai người xảy ra tranh cãi, gây lộn Bêlicốp về nhà,
ốm 1tháng rồi chết Ai cũng thấy vẻ mặt hắn trong quan tài rất hiền lành
dễ chịu, tươi tỉnh như vui mừng cuối
+ Số lượng tác phẩm: Sêkhốp
đã để lại di sản văn chương đồ
sộ, phong phú, độc đáo: toàn tập Sêkhốp 30 tập trong đó có
15 tập truyện ngắn, 3 tập kịch,
12 tập thư từ, ghi chép, nghiên cứu
II, Tác phẩm " Người trong bao"
1, Tóm tắt
- Tác phẩm xuất bản năm: 1898
Trang 4- Truyện có nhân vật nào
là nhân vật chính? Vì
sao?
- Em có nhận xét gì về
đặc điểm nổi bật của
Bêlicôp?
cùng hắn đã được chui vào một cái bao và không bao giờ phải trở ra nữa
Mọi người âm thầm vui vẻ vì không cho rằng từ nay họ sẽ thoát khỏi sự giám sát của Bêlicốp Nhưng chỉ được vài tuần sau cuộc sống của họ lại trở về như cũ khi Bêlicốp còn sống Cuộc sống nặng nề, vô vị, mệt nhọc, chẳng tự do tốt đẹp gì bởi họ cũng là những người trong bao và còn nhiều người như thế nữa
- Nhân vật Bêlicốp là nhân vật chính
vì cả câu chuyện xoay quanh lối sống của anh ta - một lối sống đặc biệt: cái
gì cũng ở trong bao Là nhân vật chính, Bêlicốp là sự thể hiện cho tư tưởng của nhà văn
- Nhân vật này cái gì cũng để trong bao: bao dao, bao kính, luôn mặc áo
ấm, cổ áo cao ý nghĩ cũng ở trong bao:
+ Nhân vật này luôn sống trong lo
âu, sợ sệt "nhỡ xẩy ra chuyện gì"
+ Hắn luôn giám sát mọi người khiến
ai cũng sợ hắn -> Điểm nổi bật của hình tượng Bêlicôp là cái gì cũng ở trong bao
Anh ta luôn mang tâm lí lo âu, sợ hãi, lo xa hão huyền nên chẳng dám làm việc gì Ở đây, có cả cái bao nhìn thấy được và cả những cái bao
vô hình chỉ có trong tinh thân Để hiểu rõ hơn nhân vật, chúng ta sẽ đi tìm hiểu ở hai phương diện này
2, Tìm hiểu tác phẩm
2.1, Hình tượng nhân vật Bêlicôp - người trong bao
a, Bêlicôp và những cái bao hữu hình
Trang 5- Em hiểu thế nào là cái
bao hữu hình? Nó thể
hiện ở nhân vật Bêlicôp
như thế nào?
- Trong khi lo âu chán
ghét cuộc sống, Bêlicôp
yêu gì và ca ngợi gì?
Điều đó gợi cho em suy
nghĩ gì?
- Bêlicốp hiện lên qua lời kể của Burkin - bạn đồng nghiệp của Bêlicốp Trong cuộc sống, nhân vật
cố gắng thu mình vào trong bao thể hiện:
+ Ngày đẹp trời vẫn đi giày cao su, mặc áo ấm, cầm ô, dấu mặt vào cổ áo
bẻ đứng lên
+ Ô, đồng hồ, dao gọt bút chì đều ở trong bao
+ Đeo kính râm, lỗ tai nhét bông + Đi xe ngựa bao giờ cũng cho kéo mui lên
+ Ở nhà: Giường chật như một cái hộp, móc màn, kéo chăn chùm kín, trong buồng nóng bức ngột ngạt
-> Bêlicốp lúc nào cũng có khát vọng mãnh liệt được thu mình vào một cái
vỏ, tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn cách, bảo vệ hắn khỏi ảnh hưởng của bên ngoài Bêlicốp có thái
độ nhút nhát, ghê tởm đối với thực tại, luôn lo âu sợ hãi cuộc sống
- Để bào chữa cho thái độ nhút nhát, ghê tởm hiện tại của mình, hắn luôn
ca ngợi quá khứ, ca ngợi những điều không có thực, say mê tiếng Hilạp
cổ Con người Bêlicốp không thể chung sống, dung hòa với thực tại
Cách trốn tránh thực tại của Bêlicốp gần giống với chủ nghĩa lãng mạn tiêu cực Khi không bằng lòng với thực tại thì xa lánh thực tại, tìm về quá khứ và sống cô đơn Bêlicốp lại lựa chọn cho mình những cái bao để
- Trong cuộc sống, nhân vật cố gắng thu mình vào trong bao
+ Ngày đẹp trời vẫn đi giày cao
su, mặc áo ấm, cầm ô, dấu mặt vào cổ áo bẻ đứng lên
+ Ô, đồng hồ, dao gọt bút chì đều ở trong bao
+ Đeo kính râm, lỗ tai nhét bông + Đi xe ngựa bao giờ cũng cho kéo mui lên
+ Ở nhà: Giường chật như một cái hộp, móc màn, kéo chăn chùm kín, trong buồng nóng bức ngột ngạt
-> Bêlicốp lúc nào cũng có khát vọng mãnh liệt được thu mình vào một cái vỏ, tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn cách, bảo vệ hắn khỏi ảnh hưởng của bên ngoài Bêlicốp có thái độ nhút nhát, ghê tởm đối với thực tại, luôn lo âu sợ hãi cuộc sống
- Hắn luôn ca ngợi quá khứ, ca ngợi những điều không có thực, say mê tiếng Hilạp cổ Con người Bêlicốp không thể chung sống, dung hòa với thực tại
-> Bêlicốp lại lựa chọn cho mình những cái bao để cách li
Trang 6- Em hiểu thế nào là cái
bao tinh thần? Nó biểu
hiện ở Bêlicôp như thế
nào?
cách li với cuộc sống thực tại
Hàng động của con người đều xuất phát từ suy nghĩ, tư tưởng, quan niệm để suy xét tại sao làm thế này
mà không phải thế kia Bêlicốp cũng vậy, cách sống với cái bao hữu hình như vậy là xuất phát từ cái bao tinh thần, cái bao quan niệm của mình
- Bêlicốp có kiểu suy nghĩ, quan niệm khá kì quặc và buồn cười, lựa chọn những chi tiết gây cười, điển hình để phê phán Bằng nụ cười hóm hỉnh, Sêkhốp đã lên án, đả kích cái bao tinh thần của Bêlicốp Điều Sêkhốp muốn chỉ ra là ảnh hưởng của tư tưởng trong bao này khiến con người lo âu sợ sệt không dám làm gì khiến cuộc sống trở nên nhàm chán, vô nghĩa
- Cái bao tinh thần đó thể hiện:
+ Bêlicốp luôn cảm thấy điều gì đó
mờ ám, khó nói, đáng ngờ trong điều này điều nọ Chỉ có chỉ thị, thông tư mới là những điều rõ ràng
+ Luôn sợ " nhỡ xảy ra chuyện gì"
+ Có những quan niệm, phê phán khắc nghiệt trước hành động của người khác, bắt họ thế này mà không được làm thế kia, không được sống theo những điều mình thích ( chuyện đuổi hai học sinh, chuyện bà giáo đi chơi với viên sĩ quan, chuyện ăn mỡ bò với cá rô ) -> Cách sống, cách nghĩ của Bêlicốp làm cho anh ta nhuẽng tính cách bệnh hoạn, cuộc sống bị kìm
với cuộc sống thực tại
b, Bêlicôp và cái bao tinh thần
- Cái bao tinh thần đó thể hiện: + Bêlicốp luôn cảm thấy điều
gì đó mờ ám, khó nói, đáng ngờ trong điều này điều nọ Chỉ
có chỉ thị, thông tư mới là những điều rõ ràng
+ Luôn sợ " nhỡ xảy ra chuyện gì"
+ Có những quan niệm, phê phán khắc nghiệt trước hành động của người khác, bắt họ thế này mà không được làm thế kia, không được sống theo những điều mình thích ( chuyện đuổi hai học sinh, chuyện bà giáo đi chơi với viên
sĩ quan, chuyện ăn mỡ bò với
cá rô )
Trang 7- Những hành động và
quan niệm của Bêlicôp
ảnh hưởng đến mọi
người như thế nào? Điều
đó có tốt không?
hãm, con người bị bóp nghẹt trong lối sống nhà tù, không được tự do thoải mái sống theo nhu cầu nhân sinh Quan niệm và cách sống đó như nhà tù giam hãm ước mơ, khát vọng Cuộc sống vô nghĩa, mòn mỏi dần dần giết chết con người
Ông tha thiết mong con người đấu tranh Đây là chủ đề xuyên suốt trong nhiều tác phẩm của Sêkhốp
- Cuộc sống trong bao của Bêlicốp thật đáng sợ nhưng đáng sợ hơn đó
là cuộc sống ấy làm ảnh hưởng và tác động lớn đến lối sống của mọi người xung quanh
- Biểu hiện của ảnh hưởng:
+ Bằng tiếng thở dài, than vãn với cặp kính đen trên gương mặt nhỏ bé hắn đã lấn át tất cả chung tôi và chúng tôi phải nhượng bộ hắn bớt điểm hạnh kiểm và đuổi hai học sinh
+ Bêlicốp đến nhà từng người ngồi
và không trò chuyện gì Gọi đó là giữ gìn các mối quan hệ
-> Tất cả giáo viên, hiệu trưởng đều
sợ hắn và bị hắn khống chế suốt 15 năm trời
+ Các bà các cô không dám tổ chức diễn kịch tại nhà, giới tu hành không dám ăn thịt và đánh bàn khi
có mặt hắn
+ Trong vòng 10 - 15 năm dưới ảnh hưởng của Bêlicốp dân chúng trong thành phố đâm ra sợ tất cả: sợ nói
-> Cách sống, cách nghĩ của Bêlicốp làm cho anh ta nhuẽng tính cách bệnh hoạn, cuộc sống
bị kìm hãm, con người bị bóp nghẹt trong lối sống nhà tù, không được tự do thoải mái sống theo nhu cầu nhân sinh Quan niệm và cách sống đó như nhà tù giam hãm ước mơ, khát vọng Cuộc sống vô nghĩa, mòn mỏi dần dần giết chết con người
c, Ảnh hưởng của Bêlicôp tới những người xung quanh
- Cuộc sống trong bao của Bêlicốp thật đáng sợ nhưng đáng sợ hơn đó là cuộc sống ấy làm ảnh hưởng và tác động lớn đến lối sống của mọi người xung quanh
-> Tất cả giáo viên, hiệu trưởng đều sợ hắn và bị hắn khống chế suốt 15 năm trời
+ Trong vòng 10 - 15 năm dưới ảnh hưởng của Bêlicốp dân chúng trong thành phố đâm ra
Trang 810 - Vì sao Bêlicôp lại chết?
Có phải tiếng cười đó đã
giết chết Bêlicôp?
to, sợ gửi thư, làm quen, đọc sách, giúp người nghèo dạy học chữ
Mọi người dù có học thức vẫn chịu
im lặng, quy phục
-> ảnh hưởng lối sống trong bao của Bêlicốp khiến con người sống nhàm chán, vô vị Họ luôn sổng trong kimd nén, lo âu, sợ sệt khiến cuộc sống không còn ý nghĩa Cách sống trong bao ấy bao phủ từ trường lên mọi người dân khiến cuộc sống nhân bản của con người bị mài mòn
Sêkhốp chỉ ra tác hại của lối sống
ấy làm cho người nghèo nàn nhân tính, nhân bản Lối sống ấy thật đáng phê phán và cần được thay đổi
- Sau khi cãi lộn với em trai Varenka, Bêlicốp ra khỏi nhà và bị vấp ngã ở cầu thang, Varenka cười
Tiếng cười ấy đã kết thúc những gì còn lại trong Bêlicốp Anh ta trở về nhà ốm và chết
- Chi tiết tiếng cười của Varenka ở đây điển hình cho tài năng lựa chọn chi tiết đắt giá của Sêkhốp Có ý kiến cho rằng tiếng cười đó đã giết chết Bêlicốp Nói như vậy có vẻ cường điệu hóa Cái chết của Bêlicốp không phải bắt nguồn từ nguyên nhân trực tiếp đơn giản như vậy Mà sâu xa hơn, đó là sự xung đột của hai lối sống trái ngược nhau,
sự xung đột của lối sống trong bao khi tiếp cận với thực tại
- Bêlicốp được đặt trong thế đối sánh với Varenka để làm nổi bật cái lối sống đáng phê phán của hắn
sợ tất cả: sợ nói to, sợ gửi thư, làm quen, đọc sách, giúp người nghèo dạy học chữ Mọi người dù có học thức vẫn chịu
im lặng, quy phục
-> Cách sống trong bao ấy bao phủ từ trường lên mọi người dân khiến cuộc sống nhân bản của con người bị mài mòn Sêkhốp chỉ ra tác hại của lối sống ấy làm cho người nghèo nàn nhân tính, nhân bản Lối sống ấy thật đáng phê phán và cần được thay đổi
d, Cái chết của Bêlicôp
- Sau khi cãi lộn với em trai Varenka, Bêlicốp ra khỏi nhà
và bị vấp ngã ở cầu thang, Varenka cười Tiếng cười ấy đã kết thúc những gì còn lại trong Bêlicốp Anh ta trở về nhà ốm
và chết
- Chi tiết tiếng cười của Varenka
Trang 9- Vẻ mặt của Bêlicôp
được miêu tả như thế
nào? Tại sao lại như
vậy?
Varenka và cậu em có lối sống trái ngược hoàn toàn với Bêlicốp và người dân ở đây Họ vui vẻ, nói chuyện cười to, đọc sách, đi xe đạp
Họ có lối sống tự nhiên, hồn nhiên, chan hòa với tất cả Lối sống ấy trái ngược hoàn toàn với Bêlicốp Bởi vậy hai đối cực không thể dung hòa, khi chạm trán với nó Bêlicốp đã không thể tồn tại được
-> Sêkhốp đã đưa ra hai lối sống khác nhau Một lối sống tiêu cực và một lối sống tích cực Điều ông muốn nói là lối sống của Bêlicốp không thể tồn tại được trong hiện thực bởi những hạn chế của nó
- Vì hắn đã đạt được mục đích của cuộc đời " khi nằm trong quan tài,
vẻ mặt của hắn trông hiền lành, dễ chịu thậm chí còn có vẻ tươi tỉnh nữa Cứ hệt như hắn mừng rằng cuối cùng hắn đã được chui vào một cái bao mà từ đó không bao giờ hắn phải thoát ra nữa"
- Lối sống trong bao của Bêlicốp khi chết vẫn còn được thể hiện Đó
là điều đáng phê phán Bản tính thích cô độc, không bạn bè, gia đình, khát vọng đã được thỏa mãn khi nằm trong bao Cái chết qua đó cũng cho ta thấy cuộc sống " vô vi
tù túng" không tự do, không ý nghĩa của Bêlicốp và bao người khác Vẻ mặt của hắn còn thể hiện một ý nghĩa khác Bêlicốp sẽ vĩnh viễn xa rời xã hội mà hắn luôn sống trong lo
âu, sợ sệt, ghê tởm, luôn mong ước một thế giới khác, ca ngợi thế giới
-> Sêkhốp đã đưa ra hai lối sống khác nhau Một lối sống tiêu cực và một lối sống tích cực Điều ông muốn nói là lối sống của Bêlicốp không thể tồn tại được trong hiện thực bởi những hạn chế của nó
- Lối sống trong bao của Bêlicốp khi chết vẫn còn được thể hiện Đó là điều đáng phê phán Bản tính thích cô độc, không bạn bè, gia đình, khát vọng đã được thỏa mãn khi nằm trong bao
Trang 10- Khi Bêlicôp chết, mọi
người có vui mừng
không? Vì sao? Sau đó
thì thế nào? Em có nhận
xét gì về điều này?
- Sự xuất hiện của ai
trong câu truyện dự báo
còn nhiều Bêlicôp Qua
đó, tác giả muốn nói gì?
khác, ý nghĩa phê phán xã hội Nga chuyên chế, phê phán cái bao xã hội Nga tù túng giam hãm con người, sản sinh ra biết bao con người như Bêlicốp
- Khi Bêlicốp chết mọi người vui mừng vì từ nay sẽ được sống tự do thoải mái sau bao năm bị Bêlicốp soi mói, kìm nén " Ôi tự do, tự do
Chỉ cần thoáng nghĩ đến nó, chỉ cần mong manh đến khái niệm có thể có của nó là đủ làm cho chúng ta như được chắp thêm đôi cánh"
- Tự do phá tan những cái bao kìm hãm là điều Sêkhốp muốn đề cập
Ông muốn chỉ ra cuộc sống ngột ngạt trong khuôn khổ mà có thể những người đang sống trong nó không nhận ra Cần có người chỉ ra cái đáng phê phán của lối sống ấy
để con người thay đổi nó đi Cần phải thay đổi cách sống, có ý nghĩa,
có tự do, sống theo những nhu cầu nhân bản của con người Bởi Sêkhốp cho rằng con người sẽ thay đổi khi có người chỉ cho họ như thể nào?
- Nhưng chưa đầy 1 tuần, cuộc sống lại trở về như khi Bêlicốp còn sống
Mọi người đều hiểu ra rằng chính trong mỗi người đã có một cái bao
và tương lai sẽ còn nhiều cái bao như vậy Bởi con người, cuộc sống còn nhiều xấu xa, bon chen, phù phiếm hoặc vô nghĩa như cuộc sống
- Khi Bêlicốp chết mọi người vui mừng vì từ nay sẽ được sống tự do thoải mái sau bao năm bị Bêlicốp soi mói, kìm nén
- Nhưng chưa đầy 1 tuần, cuộc sống lại trở về như khi Bêlicốp còn sống Mọi người đều hiểu
ra rằng chính trong mỗi người
đã có một cái bao và tương lai
sẽ còn nhiều cái bao như vậy