Bài 1 cổng trường mở ra

Kiến thức - Chỉ ra được những chi tiết thể hiện tâm trạng của người mẹ trước ngày khai trường đầu tiên của con; trình bày được tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ danh cho con cái

Ngày soạn: 6 /8 / 2016

Ngày giảng: Lớp 7B: /8 / 2016, /8 / 2016, /8 / 2016, /8 / 2016 Lớp 7C: /8 / 2016, /8 / 2016, /8 / 2016, /8 / 2016

Bài 1 Từ tiết 1 đến tiết 4.

CỔNG TRƯỜNG MỞ RA

I Mục tiêu cần đạt (Từ tiết 1 đến tiết 4)

1 Kiến thức

- Chỉ ra được những chi tiết thể hiện tâm trạng của người mẹ trước ngày khai trường đầu tiên của con; trình bày được tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ danh cho con cái và ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con

người; nêu được suy nghĩ của cá nhân về tình cảm gia đình và vai trò của nhà trường

- Nhận biết được cấu tạo và ý nghĩa của từ ghép; sử dụng các loại từ ghép trong những tình huống giao tiếp cụ thể

- Chỉ ra được những biểu hiện cụ thể về tính liên kết trong văn bản; biết kết nối các câu, các đoạn trong văn bản để đảm bảo tính liên kết

2 Kĩ năng

- Đọc - hiểu văn bản biểu cảm Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con Liên hệ vận dụng khi viết bài văn biểu cảm

- Nhận diện các loại từ ghép Mở rộng, hệ thống hóa vốn từ Sử dụng từ: dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể, dùng từ ghép đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát

- Nhận diện và phân tích tính liên kết của các văn bản

3 Thái độ

- Cảm nhận và bồi dưỡng tình yêu thương, lòng kính trọng đối với gia đình

và cha mẹ Hiểu được vai trò quan trọng của nhà trường với cuộc đời mỗi con người

- Có ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghép một cách hợp lí

- Có ý thức vận dụng tính liên kết khi viết bài văn, đoạn văn

II Chuẩn bị

1 Giáo viên: máy tính, máy chiếu.

2 Học sinh: soạn bài

III Tiến trình tổ chức các hoạt động

Tiết 1:

* Hoạt động khởi động

HS: HĐ cả lớp Quan sát clip về ngày khai

trường

H: Đã trải qua quãng thời gian những

điều kì diệu gì?

DKTL: Điều kì diệu: có kiến thức, bạn bè,

sống trong tình yêu thương,

GV: Hướng dẫn cách đọc diễn cảm - đứng

chính tả, giọng chậm rãi, tha thiết, bộc lộ

tình cảm, sâu lắng của người mẹ Đọc mẫu

1 đoạn

HS: đọc tiếp, các HS khác nhận xét

HS: HĐ cá nhân Đọc thầm chú thích Tìm

từ em chưa hiểu

HS: HĐ nhóm lớn (5') ý a12

- Chi tiết thể hiện tâm trạng người mẹ:

+ Không ngủ được

+ Không tập trung được vào việc gì

+ Không biết làm gì nữa

+ Trằn trọc Mẹ tin đứa con của mẹ lớn

rồi

Mẹ thao thức, hồi hộp, suy nghĩ triền

miên

- Chi tiết thể hiện tâm trạng người con:

+ Giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống

một li sữa, ăn một cái kẹo Gương mặt tựa

nghiêng trên gối, môi hé mở

+ Đêm nay con cũng có niềm vui háo hức

Con thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư

HS: HĐ cá nhân (1')

H: Vì sao người mẹ không ngủ được?

HS: Trằn trọc nghĩ thời thơ ấu Khắc in

đậm ấn tượng sâu sắc Nhớ lại ngày đầu

tiên đến trường của mình

H: Tín hiệu nghệ thuật nào được sử dụng

để miêu tả tâm trạng người mẹ?

HS: Đối lập so sánh, liên tưởng

H: Người mẹ tâm sự với ai?

HS: Người mẹ tâm sự với chính mình Là

biểu cảm trực tiếp

H: Qua yếu tố nghệ thuật, tác giả cho thấy

I Hình thành kiến thức

1 Đọc văn bản

Cổng trường mở ra (Lí Lan)

2 Tìm hiểu văn bản

a Tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con.

người mẹ là người như thế nào đối với

con?

GV: Ghi bảng

H: Chúng ta đã đạt được nội dung nào

của mục tiêu?

HS: Chỉ ra được những chi tiết thể hiện

tâm trạng của người mẹ trước ngày khai

trường đầu tiên của con; trình bày được

tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ

danh cho con cái

Tiết 2:

* Khởi động:

Hình thức hoạt động: cả lớp

H: Em đến trường để làm gì?

HS: HĐ cá nhân (3') Đọc thầm "Mẹ nghe

nói sau này."

H: Ngày khai trường ở Nhật Bản diễn ra

như thế nào? Có giống với lễ khai giảng ở

Việt Nam không?

HS: Trang trọng, được sự quan tâm của

toàn xã hội Giống với lễ khai giảng ở Việt

Nam

H: Tác giả sử dụng yếu tố nghệ thuật

nào?

HS: Liên tưởng, vận dụng thành ngữ

H: Vì sao Nhật Bản lại quan tâm đến nhà

trường như vậy?

HS: Giáo dục trong nhà trường có vai trò

quan trọng trong giáo dục thế hệ trẻ

HS: HĐ cá nhân (2') ý 2b

- DKTL: TG của tri thức, nơi em được tiếp

cận với kiến thức, được học tập, vui

chơi,

HS: HĐ nhóm lớn (5') ý 2c

GV: Ghi bảng

- Bằng việc sử dụng nghệ thuật đối lập, liên tưởng, từ láy, biểu cảm trực tiếp; tác giả cho thấy tình cảm của người mẹ dành cho con rất sâu nặng, thiêng liêng

b Vai trò của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người.

- Nhà trường cung cấp tri thức, rèn luyện đạo đức, nuôi dưỡng ước mơ hoài bão

HS: HĐ cá nhân (2') ý 2d.

HĐ cả lớp H: Em cảm nhận được gì khi

học xong văn bản này?

GV: Bài văn đã thể hiện tấm lòng yêu

thương, tình cảm của người mẹ đối với

con và vai trò to lớn của nhà trường đối

với cuộc sống mỗi con người

H: Chúng ta đã đạt được nội dung nào

của mục tiêu?

HS: Ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối

với cuộc đời mỗi con người; nêu được suy

nghĩ của cá nhân về tình cảm gia đình và

vai trò của nhà trường

HS: HĐ nhóm (6’)

DKTL:

Tiết 3:

* Khởi động:

HS: - HĐ cả lớp

- Hát bài , truyền tay nhau bức thư

Bức thư: Em hãy xác định từ đơn, từ ghép

trong các từ sau: bố, bàn ghế, cây, xe máy.

H: Thế nào là từ ghép?

GV: Từ ghép có mấy loại, cấu tạo và ý

nghĩa của từ ghép ntn?

H: Mục tiêu của tiết học là gì?

HS: - HĐ cặp đôi (4') ý a1,2

a1) - Tiếng "bà" có nghĩa khái quát hơn

nghĩa của từ "bà ngoại" Vì: "bà" người

đàn bà sinh cha hoặc mẹ "bà ngoại":

người đàn bà sinh ra mẹ

- Tiếng "bà" là tiếng chính Vì: tiếng bà

được bổ sung nghĩa, tiếng ngoại bổ sung

nghĩa cho tiếng bà

bà ngoại < bà

Bài 1 (tr12)

a) Nội dung chính:

- Đoạn (1): Người cha tâm sự, động viên con cố gắng học tập

- Đoạn (2): Những lời dạy dỗ nghiêm khắc của người cha trước sự xúc phạm của con đối với mẹ

b) Hai đoạn văn đề cập đến tầm quan trọng của giáo dục, sự hi sinh cao cả của người mẹ

3 Tìm hiểu các loại từ ghép và nghĩa của từ ghép.

a) Từ ghép chính phụ

- "bà ngoại:

+ Có nghĩa hẹp hơn nghĩa tiếng "bà" + "bà" là tiếng chính, "ngoại" là tiếng phụ

C P

a2) bà nội, bà mụ, bà cố, bà Ba

HS: - HĐ cả lớp ý a3

a3) Tiếng đứng sau bổ sung nghĩa cho

tiếng bà: tiếng phụ Không thể đổi các

tiếng đứng sau lên trước

HS: - HĐ cá nhân (2') ý a4

- Ý nghĩa: Từ ghép chính phụ có tính chất

phân nghĩa Nghĩa của từ ghép chính phụ

hẹp hơn nghĩa của tiếng chính.

- Cấu tạo: Tiếng chính đứng trước tiếng

phụ, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng

chính

HS: - HĐ nhóm lớn (5') ý b1,2

b1) bút thước, giấy mực,

b2) Không phân tiếng chính, tiếng phụ Vì

không có tiếng nào bổ sung nghĩa cho

tiếng nào

bút thước > tiếng "bút",

tiếng "thước"

HS: - HĐ cả lớp ý b3

b3) Nghĩa từ "bàn ghế" rộng hơn tiếng

"bàn", tiếng "ghế"

HS: - HĐ cá nhân (2') ý b4

- Cấu tạo: các tiếng bình đẳng về ngữ

pháp (không phân ra tiếng chính, tiếng

phụ)

- Ý nghĩa: có tính chất hợp nghĩa Nghĩa

của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa

của các tiếng tạo nên nó

HS: - HĐ cả lớp ý c - tổ chức trò chơi

"Tạo từ ghép chính phụ và đẳng lập"

- Cách chơi:

+ Hoạt động nhóm bàn (3') tìm từ ghép

chính phụ và đẳng lập

- Tiếng "ngoại" bổ sung nghĩa cho tiếng "bà"

* Ghi nhớ (tr10)

b) Từ ghép đẳng lập

- "bàn ghế":

+ Không phân ra tiếng chính, tiếng phụ

+ Nghĩa khái quát hơn nghĩa của tiếng "bàn", "ghế"

* Ghi nhớ (tr10) c) (bảng cuối bài)

+ Lên bảng điền kết quả (2').

+ Nhóm nào tìm đúng và nhanh hơn sẽ

thắng cuộc

Tiết 3:

* Khởi động:

HS: - HĐ cả lớp

H: Văn bản là gì?

Hình thức hoạt động: cả lớp ý a

DKTL: Các câu không có mối quan hệ về

nội dung Mỗi câu diễn đạt một nội dung

khác nhau

Hình thức hoạt động: nhóm lớn ý b (5')

DKTL: Thêm từ ngữ "còn bây giờ"

Hình thức hoạt động: cả lớp ý a

DKTL:

Hình thức hoạt động: cả lớp ý a

DKTL:

Tiết 4:

Hình thức hoạt động: cặp đôi ý c (5')

DKTL:

Hình thức hoạt động: nhóm lớn (5')

DKTL:

Hình thức hoạt động: cá nhân (7')

4 Liên kết câu và liên kết văn bản

Điều kiện để văn bản có tính liên kết:

- Thống nhất gắn bó chặt chẽ về nội dung

- Phương tiện liên kết (từ ngữ, câu, )

Bài 3 (tr13)

a) Sắp xếp theo thứ tự: 3, 2, 1

II Hoạt động luyện tập

Bài 1 (tr11)

c) Đoạn (1) Câu: Tri thức là sức mạnh

Đoạn (2) Câu: Sự hi sinh của mẹ thật lớn lao

Bài 2 (tr11)

a) - Từ ghép chính phụ: mưa phùn, mùa xuân, chân mạ, xanh lá mạ, dây khoai, cây cà chua, xanh rợ, ruộng cao, cây sấu, cây bàng, cây nhội, cây bằng lăng, mùa hạ, lộc non, mưa bụi, ấm áp

- Từ ghép đẳng lập: ốm yếu

b) Từ ghép chính phụ: mùa gặt, nhãn lồng, xanh ngắt

c)

DKTL:

Hình thức hoạt động: nhóm lớn (5')

DKTL:

Bài 3 (tr13)

b) Hai câu trên có mối liên hệ về nội dung Câu 2 giải thích lí do mẹ không ngủ được

III Hoạt động vận dụng

IV Hoạt động tìm tòi mở rộng

c)

Làm việc, làm vườn

Ăn tạp, ăn cơm

Trắng xóa, trắng tinh

Vui chơi, vui lòng

Mưa rào, mưa phùn

Nhà sàn, nhà gỗ

Núi sông Ham thích Xinh đẹp Học Cây cỏ

IV Nhận xét, đánh giá học sinh

Lớp 7B:

Lớp 7C:

V Rút kinh nghiệm giờ dạy Lớp 7B:

Lớp 7C:

Ngày soạn: 25 /8 / 2016

Ngày giảng: Lớp 7B: /8 / 2016, /8 / 2016, /9 / 2016, /9 / 2016

Lớp 7C: /8 / 2016, /8 / 2016, /9 / 2016, /9 / 2016

Bài 2 Từ tiết 5 đến tiết 8.

CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ

I Mục tiêu cần đạt (Từ tiết 5 đến tiết 8)

1 Kiến thức

- Chỉ ra được những chi tiết thể hiện tâm trạng đau đớn và xúc động của hai anh em trong cuộc chia tay; trình bày được suy nghĩ về tình cảm anh em khăng khít, gắn bó và ý nghĩa lớn lao của tổ ấm gia đình; hiểu được về quyền trẻ em

- Nhận biết được tầm quan trọng của bố cục trong văn bản; có ý thức xác

định được bố cục khi tạo lập văn bản; bước đầu xây dựng được văn bản có bố cục rành mạch, hợp lí

- Chỉ ra được những biểu hiện về tính mạch lạc trong văn bản; biết tạo lập

văn bản có tính mạch lạc

2 Kĩ năng

- Đọc - hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật Kể và tóm tắt truyện

- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản Vận dụng những kiến thức về bố cục trong việc đọc - hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nói (viết) cụ thể

- Rèn kĩ năng nói, viết mạch lạc

3 Thái độ

- Biết thông cảm và sẻ chia với những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết trân trọng hạnh phúc gia đình

- Có ý thức vận dụng tính mạch lạc khi viết bài văn, đoạn văn

II Chuẩn bị

1 Giáo viên: máy tính, máy chiếu.

2 Học sinh: soạn bài

III Tiến trình tổ chức các hoạt động

Tiết 5:

* Hoạt động khởi động

Hình thức hoạt động: nhóm lớn (5')

GV: Hướng dẫn cách đọc diễn cảm, lời đối

thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân

vật Lưu ý: HS kể tóm tắt truyện; đọc một

số đoạn văn hay Ví dụ đoạn hai anh em

chia đồ chơi (từ chỗ “Đồ chơi của chúng

tôi cũng chẳng có nhiều” đến “Tôi cố vui

I Hình thành kiến thức

1 Đọc văn bản

Cuộc chia tay của những con búp bê

(Khánh Hoài)

vẻ theo em, nhưng nước mắt đã ứa ra”)

hoặc đoạn Thủy đến trường chia tay với cô

giáo và các bạn (từ “Gần trưa, chúng tôi

mới ra đến trường học” đến “và nắng vẫn

vàng ươm trùm lên cảnh vật”), hoặc đoạn

cuối, cảnh hai anh em phải chia tay

Đọc mẫu 1 đoạn

HS: đọc tiếp, các HS khác nhận xét

HS: HĐ cá nhân Đọc thầm chú thích Tìm

từ em chưa hiểu

Hình thức hoạt động: nhóm đôi (4')

H: Hãy tóm tắt lại nội dung truyện ngắn?

DKTL: Truyện kể về cuộc chia tay của

anh em Thành - Thuỷ do gia đình tan vỡ,

bố mẹ li hôn Trước khi chia tay hai anh

em chia đồ chơi Thành đã muốn nhường

hết cho em nhưng nghe mẹ thúc giục,

Thành vội lấy hai con búp bê đặt hai bên,

thấy thế Thuỷ giận dữ không muốn chia sẻ

hai con búp bê Sau đó hai anh em dắt

nhau đến trường để Thuỷ chia tay cô giáo

và các bạn Cuộc chia tay thật xúc động,

Thuỷ và Thành trở về nhà thì xe đã đến,

mẹ cùng mấy người hàng xóm khuân đồ

lên xe, Thuỷ để lại con Vệ Sĩ cho anh Đến

khi xe gần chạy, Thuỷ lại chạy lại để nốt

con Em Nhỏ cạnh con Vệ Sĩ rồi em nức nở

chạy lên xe

GV: Điều chỉnh câu hỏi a như sau:

Dựa vào câu chuyện Cuộc chia tay của

những con búp bê, các bạn trong nhóm

cùng thảo luận để thực hiện các yêu cầu

sau:

- Liệt kê những sự việc chính của câu

chuyện

- Truyện có các nhân vật nào? Nhân vật

chính là ai?

- Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy?

Việc lựa chọn ngôi kể đã có tác dụng gì?

HS: HĐ nhóm lớn (5') ý a (hai ý đầu)

- Sự việc chính:

2 Tìm hiểu văn bản

+ Mẹ ra lệnh chia đồ chơi

+ Những suy nghĩ về những ngày đã qua

của 2 anh em

+ Cảnh chia búp bê

+ Cuộc chia tay của Thuỷ với bạn bè, cô

giáo

+ Cuộc chia tay cuối cùng

- Truyện có các nhân vật: Thành và Thuỷ,

mẹ của Thành và Thuỷ, cô giáo, các bạn

Nhân vật chính: Thành và Thuỷ

H: Câu chuyện được kể theo ngôi thứ

mấy? Việc lựa chọn ngôi kể đã có tác

dụng gì?

DKTL: - Ngôi thứ 1: xưng tôi (Thành)

- Người kể là người trực tiếp chịu hậu quả

của việc li hôn Cách lựa chọn ngôi kể này

thể hiện được sâu sắc những suy nghĩ, tình

cảm và tâm trạng của nhân vật Truyện có

sức thuyết phục cao

GV: Lựa chọn ngôi thứ 1 là điểm nghệ

thuật nổi bật của truyện

Hình thức hoạt động: cả lớp

H: Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng

của bé Thủy khi ở nhà và khi em đến lớp

chào cô giáo và các bạn?

DKTL: Khi ở nhà:

- Run lên bần bật, kinh hoàng, tuyệt vọng

Cặp mắt buồn thăm thẳm, hai bờ mi sưng

mọng vì khóc nhiều

- Tiếng nức nở, tức tưởi của em

- Như người mất hồn, loạng choạng

- Buồn bã Sụt sịt

Khi em đến lớp:

- Cắn chặt môi im lặng, mắt đăm đăm nhìn

khắp sân trường, Khóc thút thít

- Nức nở

H: Em nhận thấy Thủy có những nét tâm

trạng giống và khác nhau như thế nào

giữa hai khung cảnh này?

DKTL: Đau đớn, tuyệt vọng

H: Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng

của người anh? Nhận xét gì về tâm trạng

a) Tình cảm của anh em Thành -Thuỷ

của người anh?

DKTL: - Nước mặt tuôn ra như suối

- Mong ước sự chia li này chỉ là giấc mơ

- Cố vui vẻ nhưng nước mắt ứa ra

- Khóc nức lên Mếu máo

Người anh cũng như Thủy đau đớn, tuyệt

vọng

Tiết 6:

Hình thức hoạt động: cặp đôi (3')

H: Tìm những chi tiết trong truyện để thấy

hai anh em Thành - Thuỷ rất mực gần gũi,

thương yêu, chia sẻ và luôn quan tâm đến

nhau?

DKTL: - Anh em tôi rất thương nhau.

- Thuỷ mang kim ra tận sân vận động vá

áo cho anh

- Thành chiều nào cũng đón em đi học về

- Nắm tay nhau trò chuyện

- Khi chia đồ chơi, Thành nhường hết cho

em Thủy lại muốn nhường hết đồ chơi

cho em

- Thuỷ bắt con Vệ Sĩ gác cho anh ngủ

- Nếu con Vệ Sĩ không ở cạnh anh, Thuỷ

sợ không lấy ai gác đêm cho anh

- Thuỷ thương anh, để con Vệ Sĩ gác cho

anh

H: Qua các chi tiết trên, em có nhận xét gì

về lời kể của tác giả và diễn biến tâm lí

nhân vật?

DKTL:

Hình thức hoạt động: nhóm lớn (6')

H: Lời nói và hành động của Thuỷ khi

Thành chia hai con búp bê sang hai bên

Thuỷ có gì mâu thuẫn? Theo em có cách

nào giải quyết mâu thuẫn này được

không? Kết thúc truyện, Thủy đã lựa chọn

cách giải quyết như thế nào? Chi tiết này

- Hai anh em Thành - Thủy rất đau khổ, tuyệt vọng, không muốn chia xa

- Tác giả xây dựng diễn biến tâm lí nhân vật phù hợp, lời kể tự nhiên cho thấy hai anh em rất thương yêu nhau, gần gũi, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau