chia sẻ về bệnh gan

Khái niệm: Viêm gan là tình trạng tổn thương gan, đặc trưng bởi sự hiện diện của các tế bào viêm do nhiễm khuẩn, nhiễm độc hay quá trình tự miễn gây ra Biểu hiện: vàng da, vàng mắt, đau

Khái niệm:

Viêm gan là tình trạng tổn thương gan, đặc trưng bởi sự hiện diện của các tế bào viêm do nhiễm khuẩn, nhiễm độc hay quá trình tự miễn gây ra

Biểu hiện: vàng da, vàng mắt, đau hạ sườn phải, nước tiểu sậm màu, bụng chướng to

Tuy nhiên, những triệu chứng điển hình này chỉ xảy ra khoảng 25% trường hợp và thường xuất hiện ở giai đoạn muộn

Ở giai đoạn đầu, viêm gan thường có những triệu chứng không đặc trưng và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác như mệt mỏi, suy nhược, ăn uống kém, rối loạn tiêu hóa

Phân loại : Viêm gan cấp

Viêm gan cấp được đặc trưng bởi sự phá huỷ tế bào gan và sự hiện diện tế bào viêm trong

mô gan kéo dài dưới 6 tháng Phần lớn người bị viêm gan cấp tính thường tự phục hồi triệu chứng như mệt mỏi, ăn không tiêu, buồn nôn, có khi bị nôn, sốt Sau nhiều ngày có thể xuất hiện vàng da, vàng mắt Một số bệnh nhân bị viêm gan cấp do virus B có thể bị đau khớp, bị lú lẫn và hôn mê

Viêm gan mãn tính

Viêm gan mãn tính Viêm gan mãn tính thường là hậu quả của viêm gan cấp tính

triệu chứng khởi đầu có thể biểu hiện những đợt rầm rộ như trong viêm gan cấp, phần còn lại thường có những triệu chứng âm thầm như mệt mỏi, cảm giác nặng tức vùng hạ sườn phải, đau cơ, đau khớp hoặc nhiều lúc chỉ có cảm giác nhức mỏi thông thường làm bệnh nhân không nhận biết được

Trong những đợt tiến triển, các triệu chứng thường rõ ràng hơn như:

● Sốt

● Vàng da, vàng mắt

● Nước tiểu vàng hoặc sẫm màu

● Đau cơ, đau khớp, nhất là đau tức hạ sườn phải

● Ngứa, nổi mề đay, mụn nhọt

● Khám thấy gan to vừa, căng chắc, ấn đau tức, lách to, cổ trướng

● Giãn mạch hình sao ở vùng ngực

Ở giai đoạn sau khi viêm gan mãn tính đã có biến chứng xơ gan, các biểu hiện viêm thường giảm dần mà thay vào đó là các dấu hiệu của xơ gan nổi bật là các triệu chứng do ảnh hưởng của tăng áp lực tĩnh mạch cửa và suy tế bào gan rất nặng nề

Khi đã bước sang giai đoạn xơ gan, các biểu hiện viêm thường giảm dần, thay vào đó là các triệu chứng của tăng áp lực tĩnh mạch cửa và suy tế bào gan là nổi bật

viêm gan cấp tính và viêm gan mãn tính có những dấu hiệu, khác nhau Nhưng nhìn chung, các triệu chứng đầu tiên của viêm gan thường không đặc trưng và rất dễ nhầm lẫn với các bệnh khác khiến người bệnh chủ quan

3 nguyên nhân

Có ba nhóm nguyên nhân chính gây viêm gan là viêm gan do nhiễm khuẩn, viêm gan do nhiễm độc và viêm gan tự miễn

Viêm gan do nhiễm virus, ký sinh trùng

● Viêm gan do nhiễm virus

y học ghi nhận những virus gây viêm gan như viêm gan A, B, C, D, E, G và những virus khác như CMV, EBV; virus herpes, virus quai bị, virus rubella,…

Hai loại virus viêm gan A và viêm gan E được truyền qua đường tiêu hóa, các loại virus viêm gan còn lại được truyền qua đường máu.Ngoài ra, siêu vi viêm gan B, C, D, G còn diễn tiến thành viêm gan mãn tính, có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm đến tính mạng như xơ gan, suy gan và ung thư gan Hiện nay, mới chỉ có vaccine ngừa viêm gan A

và viêm gan B

● Viêm gan do nhiễm ký sinh trùng

Trong chu kỳ phát triển bệnh sốt rét, ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum có thời gian sống ký sinh tại gan cũng là một nguyên nhân làm cho gan bị ảnh hưởng Trong bệnh cảnh này, gan thường sưng to Các vai trò quan trọng của gan như chống độc, dự trữ đều bị thương tổn

Ngoài ra, việc mắc một số loại amip cũng có thể gây viêm gan amip

2 Viêm gan do độc chất

Viêm gan do rượu bia

khoảng 90% người lạm dụng rượu, bia bị gan nhiễm mỡ, 20% đến 40% bị viêm gan, 10% đến 25% dẫn tới xơ gan Người bệnh xơ gan có khoảng 3% đến 7% dẫn tới ung thư gan"

Viêm gan do thuốc là một vấn đề khá phổ biến hiện nay do thói quen sử dụng thuốc không đúng cách, lạm dụng thuốc dẫn đến quá liều hoặc kéo dài, tự ý uống thuốc

Hầu hết các thuốc dù được dùng bằng đường uống, đường tiêm, xịt hít qua mũi hay dán trên da…đều được chuyển hoá tại gan Sự tích tụ thuốc do lạm dụng thuốc không được chuyển hoá và khử độc có thể gây ngộ độc thuốc và gây viêm gan do thuốc

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện có hơn 1.000 loại thuốc được báo cáo làm tổn thương gan Trong đó, phần lớn là các thuốc được chuyển hóa ở gan gây ngộ độc gan do sử dụng quá liều hoặc kéo dài

Công bố của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vào tháng 12/2015 cho thấy, thực phẩm “bẩn” không chỉ chứa những loại virus, vi khuẩn, ký sinh trùng mà còn chứa rất nhiều các loại chất hóa học, chất bảo quản, tồn dư chất bảo vệ thực vật, kháng sinh, chất tạo nạc

Khi vào cơ thể, các chất độc hại trong thực phẩm "bẩn" khiến gan sớm suy yếu vì nhiễm độc Báo cáo của Quỹ Nghiên cứu Ung thư thế giới (WCRF) cũng cho thấy, sử dụng các loại thực phẩm “bẩn” đặc biệt có chứa độc tố vi nấm Aflatoxin chính là “thủ phạm” gây ung thư gan – một trong những bệnh ung thư gây tử vong hàng đầu thế giới

3 Viêm gan tự miễn

Viêm gan tự miễn là tình trạng viêm ở gan xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tự tấn công gan Mặc dù nguyên nhân của bệnh viêm gan tự miễn không hoàn toàn rõ ràng, nhưng người ta nhận thấy rằng một số bệnh, chất độc và các loại thuốc có thể gây ra viêm gan tự miễn ở những người nhạy cảm, đặc biệt là phụ nữ

Phân loại:

có 5 loại viêm gan thường gặp là A,B,C,D,E Mỗi loại có những đặc điểm khác nhau:

1 Viêm gan A

Bệnh gây ra bởi virut viêm gan A và là một căn bệnh cấp tính tại gan và có thể tự khỏi Loại vi rút này xâm nhập vào cơ thể qua đường thức ăn, nước uống Loại vi rút này có thể lây lan quan đường tiêu hóa bằng cách xâm nhập vào thức ăn bị nhiễm bẩn Bệnh chỉ gây sưng gan chứ không có bất kì tổn hại nào đến gan Bạn hoàn toàn có thể ngừa được viêm gan A bằng cách chích ngừa

2 Viêm gan B

Đây là loại viêm gan truyền nhiễm cực kì nguy hiểm gây ra bởi vi rút viêm gan B và nó

có thể lây lan trực tiếp cho người khác qua đường máu, mồ hôi, nước tiểu, hay quan hệ… Bất kì ai cũng có thể mắc bệnh Thử máu là cách duy nhất để bạn xác định căn bệnh này Trong những loại viêm gan trên thì viêm gan B là căn bệnh viêm gan rất nguy hiểm Vì sức sống của loại viêm gan này rất tốt có thể trong những nhiệt độ nóng lạnh mà con người không thể sống được Chính vì thế cần có biện pháp chữa viêm gan b hiệu quả

3 Viêm gan C

viêm gan C có thể truyền nhiễm trực tiếp từ người này sang người khác Triệu chứng điển hình khi mắc loại vi rút này là cảm, đau đầu, nhức xương ở giai đoạn cấp tính Người bệnh thường có biểu hiện bị vàng da và mắt Nếu không chữa trị kịp thời bệnh phát triển thành mạn tính và có thể gây xơ gan, chai gan.Hiện nay chưa có thuốc chủng ngừa viên gan c

4 Viên gan D

Viêm gan D là một dạng nhiễm trùng ở gan do vi rút viêm gan D (HDV) gây ra Nó chỉ xảy ra ở những người có nhiễm vi rút viêm gan B Viêm gan D có thể là cấp tính hoặc mãn tính Hiện tại chưa có vắc xin chủng ngừa viêm gan D, tuy nhiên có thể ngăn ngừa nhiễm trùng HDV bằng cách chích ngừa viêm gan B Vi khuẩn viêm gan D được xem là một trong những vi khuẩn viêm gan dữ tợn và nguy hiểm nhất

5 Viêm gan E

Vì viêm gan E là bệnh truyền nhiễm nên chúng ta ai cũng có thể bị bệnh lây từ người này qua người kia qua thức ăn và nước uống nhiễm vi khuẩn E Bệnh đôi khi lây qua máu

và rất hiếm khi qua đường sinh lý

Thực trạng:

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh viêm gan do virus là nguyên nhân thứ 7 gây tử vong trên toàn cầu Ở nước ta, viêm gan do virus đứng thứ ba trong số nguyên nhân gây tử vong

Khoảng 20% dân số Việt Nam mắc viêm gan B Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tại Việt Namtỉ lệ nhiễm vi-rút viêm gan B chiếm 10%-20% tổng dân số uớc tính trung bình mỗi năm cả nước có trên 10.000 ca ung thư gan mới phát hiện, tỷ lệ này cao nhất thế giới

Đặc biệt những người tiêm chích matúy có tỷ lệ nhiễm viêm gan C rất cao, có thể tới 98,5% Tiêm chích, truyền máu không an toàn sẽ dẫn đến viêm gan B,C, D

- 10 năm trở lại đây, hơn 50% trẻ sơ sinh được tiêm phòng vắc xin viêm gan B, do

đó tỷ lệ lây nhiễm viêm gan B đã giảm đi rõ rệt

• Phong trào vệ sinh được triển khai từ thành thị đến nông thôn, vì vậy khoảng 30 năm trở lại đây dịch viêm gan A và viêm gan E đã được ngăn chặn

Năm 2012, lần đầu tiên phong trào “đánh gục” virus viêm gan đã được phát động trong

cả nước Phong trào này đã thực sự đi vào cuộc sống của mỗi người dân và bước đầu thu được kết quả:

• Khám và xét nghiệm viêm gan cho hơn 2,98 triệu người

Phát hiện gần 106 nghìn ca nhiễm viêm gan B, hơn 13 nghìn ca nhiễm viêm gan C và hơn 2 nghìn ca ung thư gan nguyên phát Đa số bệnh nhân đều phát hiện bệnh trong giai đoạn muộn nên việc chữa trị không còn hiệu quả Trẻ em tuổi càng nhỏ tỉ lệ nhiễm virus-mãn tính càng cao Khoảng 40% người viêm gan siêu vi B virus-mãn tính chết vì biến chứng

xơ gan, ung thư gan

• Việt Nam cũng là quốc gia tiêu thụ bia cao nhất Đông Nam Á, đứng thứ 3 châu Á với 3,4 tỷ lít bia trong năm 2015 - một thói quen lớn nhất trực tiếp gây tổn thương trầm trọng lá gan

•

•

Cách phòng tránh:

Tiêm chủng viêm gan B là cách hiệu quả nhất để phòng bệnh này ở trẻ em, hiệu quả có thể đạt đến trên 95% ở trẻ em Nên cho các cháu tiêm càng sớm càng tốt và tiêm đủ ba mũi

Đối với người lớn, cần làm xét nghiệm trước khi chủng ngừa Nếu chưa bị bệnh cũng chỉ cần tiêm 3 mũi Trường hợp quên mũi thứ ba thì trong thời gian 3 năm (kể từ khi thực hiện mũi thứ hai) có thể tiêm tiếp mà không cần lặp lại từ đầu Khi phát hiện đã bị bệnh, nên theo dõi và điều trị, không cần tiêm chủng

 Luôn sinh hoạt tình dục an toàn để tránh trao đổi các chất dịch cơ thể trong khi sinh hoạt tình dục qua đường miệng, âm đạo hoặc hậu môn

 Không bao giờ dùng chung bàn chải, dao cạo râu, bông tai hoặc dụng cụ khác có thể

đã tiếp xúc với máu hoặc chất dịch cơ thể

 Băng ngay các vết cắt hoặc vết bầm tím để tránh tiếp xúc với máu

 Không bao giờ chạm vào máu hoặc chất dịch của bất kỳ người nào mà không dùng dụng cụ bảo vệ giữa quy vị và chất có thể đã nhiễm siêu vi gây bệnh

 Bảo đảm rằng trẻ em sinh ra đã có mẹ mắc bệnh đều được chủng ngừa ngay, và được điều trị bằng globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG) Đây là các chất có các kháng thể của viêm gan B để giúp ngừa bệnh

Phòng ngừa bệnh gan từ cơ chế bệnh sinh

“Nghiên cứu tại Nhật Bản và Đức cho thấy, sử dụng tinh chất Wasabia và S Marianum giúp kiểm soát tế bào Kupffer không hoạt động quá mức, qua đó giảm trên 50% các chất gây viêm như TNF-α, TGF-β, Interleukin… sau 24 giờ tuần

Ngày viêm gan thế giới 28 Tháng 7

Dinh dưỡng khoa học đảm bảo vệ sinh, hạn chế rượu bia, sử dụng thuốc đúng cách

đề phòng viêm gan.

cần đa dạng các nhóm thực phẩm như như rau, củ, quả, ngũ cốc, sữa và chế phẩm từ sữa, thịt cá và trứng Để gan hoạt động tốt, bạn nên bổ sung các loại thức ăn chưa các loại vitamin và khoáng chất như vitamin A và vitamin C Vitamin B1, B2, B6, B12, Vitamin E Acetate, Calcium, Ascorbate, Niacin, Pantothenic Acid, Selenium, Taurine…

Không nên ăn quá nhiều các món ăn được chế biến chiên xào nhiều dầu mỡ Hạn chế ăn muối, mỗi ngày lượng muối dùng không quá 5g Tránh ăn thực phẩm bẩn nên chọn nguồn thực phẩm chất lượng, đảm vệ sinh an toàn thực phẩm

i không nên uống rượu bia hoặc nếu có uống thì nên giới hạn mức độ không quá 2 đơn vị cồn một ngày và không nên uống quá 4 đơn vị cồn trong một lần uống

Đồng thời, cần thận trọng khi sử dụng tất cả các loại thuốc vì lạm dụng bất kỳ loại thuốc nào cũng có thể gây độc cho gan Không nên tự ý uống thuốc khi không có sự chỉ định của bác sĩ và sự hướng dẫn sử dụng của dược sĩ Nếu đang mắc một số bệnh lý về gan, bạn càng cẩn trọng hơn khi dùng thuốc kể cả các loại thuốc Nam, thuốc Bắc, thuốc Đông y….Đối với những bệnh nhân phải sử dụng lâu dài các loại thuốc điều trị nội khoa như thuốc điều trị lao, thuốc an thần, thuốc hạ mỡ máu, thuốc trị đái tháo đường, thuốc huyết áp cần có sự theo dõi của các bác sĩ và có những biện pháp bảo vệ gan đúng cách

Thảo dược - biện pháp phòng và hỗ trợ điều trị viêm gan B an toàn, hiệu quả

Đã có nhiều công trình nghiên cứu trên một số loại thảo dược có tác dụng tốt với bệnh viêm gan virut B mãn tính, như cây Nhân trần, Bồ bồ, Cà gai leo, Mật nhân, Giảo cổ lam

… Trong đó có cây Cà Gai Leo đã được nghiên cứu bài bản, khoa học với rất nhiều công trình nghiên cứu thuyết phục, thậm chí được bào chế thành thuốc đưa vào thử nghiệm trên lâm sàng thể hiện công dụng hỗ trợ điều trị viêm gan vi rút rất hiệu quả Thuốc được đánh giá không có độc, người bệnh nhanh hết các triệu chứng như vàng da, mệt mỏi, men gan hạ nhanh, ăn ngủ tốt, tỷ lệ khỏi bệnh khá cao

II Biến chứng nguy hiểm do viêm gan gây ra

1 Xơ gan, Ung thư ganRối loạn chuyển hóa như hạ đường huyết

- Rối loạn đông máu thứ phát do nồng độ các yếu tố phụ thuộc vitamin K thấp, kết quả là xuất huyết nội sọ ở trẻ nhi

- Tiếp xúc "độc tố" kéo dài có thể gặp trong cac bệnh: galactosemia hoặc fructosemia

- Nhiễm trùng là nguyên nhân của bệnh gan hay là hậu quả thứ phát của suy giảm miễn dịch do suy dinh dưỡng

- Tăng áp lực tỉnh mạch cửa với biểu hiện xuất huyết dạ dày ruột trầm trọng