Kiến thức: - Biết dòng đối lưu trong chất lỏng và chất khí - Hiểu sự đối lưu xảy ra trong môi trường nào và không xảy ra trong môi trường nào.. -Tìm thí dụ về bức xạ nhiệt, nêu tên hình
Trang 1Trừơng THCS Giục Tượng Tuần 28
ĐỐI LƯU-BỨC XẠ NHIỆT
I-MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Biết dòng đối lưu trong chất lỏng và chất khí
- Hiểu sự đối lưu xảy ra trong môi trường nào và không xảy ra trong môi trường nào Sự bức xạ nhiệt -Tìm thí dụ về bức xạ nhiệt, nêu tên hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất rắn, chất lỏng, chất khí và chân không
2 Kỹ năng:
-Quan sát và giải thích hiện tượng
-Sử dụng một số dụng cụ thí nghiệm đơn giản như đèn cồn, nhiệt kế…
Lắp đặt thí nghiệm như hình vẽ
3 Thái độ: tích cực khi làm thí nghiệm, hợp tác khi hoạt động nhóm
II-CHUẨN BỊ:
GV: Dụng cụ thí nghiệm như H.23.2, 23.3, 23.4, 23.5 Hình vẽ phóng đại cái phích và 1 cái phích (bình thủy)
HS: Đọc bài trước ở nhà, chuẩn bị trả lời các câu hỏi phần hướng dẫn về nhà ở tiết trước
III-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1 / KTBC: (5’)
H: Sự dẫn nhiệt là gì? (4đ) So sánh sự dẫn nhiệt của chất rắn, lỏng, khí?(3đ) Bài tập 22.1 (3đ)
2/ Bài mới
HĐ1: Tìm hiểu hiện tượng đối lưu:
Y/c đọc thông tin TN
- Giới thiệu dụng cụ TN H23.2 SGK
- lắp và làm TN H.23.2,
- Y/c quan sát hiện tượng và trả lời
C1,C2,C3
C1-Có hiện tượng gì xảy ra đối với giọt
nước màu tím?
C2: Tại sao lại có hiện tượng các lớp
nước tạo thành dòng?
C3: Làm thế nào ta biết đựơc nứơc
trong cốc nóng lên ?
Y/c học rút ra nhận xét : sự đối lưu là
gì?
Chốt nhận xét của HS
-GV giới thiệu đối lưu cũng xảy ra ở
chất khí
-Yêu cầu HS tìm thí dụ về đối lưu xảy
ra ở chất khí
GV chốt kết luận (SGK)
HĐ2: Vận dụng:
- GV giới thiệu và làm TN như
Đọc thông tin TN Hình 23.2
Lắng nghe và quan sát
- Quan sát hiện tượng xảy ra
-Đại diện nhóm trả lời C1,C2,C3
C1: di chuyển thành dòng C2: lớp nước ở dưới nóng trước nở ra, d< d nước lạnh hơn ở trên Nên lớp nước nóng hơn đi lên dồn lớp nước lạnh xuống dưới
Nêu nhận xét
Nghe –ghi vở .đốt đèn bóng, sự tạo thành gió
Lắng nghe và ghi KL (SGK)
I- Đối lưu:
1/Thí nghiệm: H.23.2
C1: Nước màu tím di chuyển thành dòng từ dưới lên rồi từ trên xuống
C2: Do lớp nước bên dưới nóng lên trước, nở ra, trọng lượng riêng của nó nhỏ hơn trọng lượng riêng của lớp nước lạnh ở trên Do đó nước nóng đi lên phía trên còn lớp nước lạnh đi xuống phía dưới
C3: Nhờ nhiệt kế ta thấy nước trong cốc nóng lên
-Nhận xét: sự truyền nhiệt
năng nhờ tạo thành các dòng như thí nghiệm gọi là sự đối lưu
- Đối lưu cũng xảy ra ở chất khí
2/Kết luận: Đối lưu là sự
truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng hoặc chất khí, đó là hình thức truyền nhiệt chủ
Trang 2H.23.3 cho HS quan sát và hướng dẫn
trả lời câu C4
- Cho HS thảo luận câu C5,C6
HĐ3: Tìm hiểu về bức xạ nhiệt:
* Tổ chức tình huống: Trái Đất được
bao bọc bởi lớp khí quyển và khỏang
chân không Vậy năng lượng từ Mặt
Trời truyền xuống TĐ bằng cách nào?
- GV ghi câu trả lời của HS vào gốc
bảng
- GV làm TN như H.23.4, 23.5 cho
HS quan sát
Y/c - HS quan sát và mô tả hiện tượng
xảy ra với giọt nước
- Hướng dẫn HS trả lời C7,C8,C9 và
tổ chức thảo luận ở lớp về các câu trả
lời
- Nhiệt đã truyền bằng cách nào ?
- Vật như thế nào thì hấp thụ tia
nhiệt tốt ?
- Vậy bức xạ nhiệt là gì?
- Trở lại câu hỏi đặt ra ở tình huống
cho HS thấy MT không thể truyền
nhiệt đến TĐ bằng dẫn nhiệt và đối
lưu mà là bức xạ nhiệt -> truyền được
trong chân không
HĐ4: Vận dụng, củng cố, dặn dò:
- GV hướng dẫn HS trả lời các câu
hỏi C10,C11,C12 và tổ chức cho HS
thảo luận các câu trả lời
*THMT
Biết được Sống và làm việc lâu trong
phòng kín không có đối lưu không khí
sẽ cảm thấy rất oi bức khó chịu
- BPGDBVMT:
+ Tại các nhà máy, nhà ở nơi làm việc
cần có biện pháp để không khí lưu
thong dễ dàng (bằng các ống khói)
+ Khi xây dựng các nhà ở cầnchú ý
đến mật độ nhà và hành lang giữa các
phòng, các dãy nhà đảm bảo không khí
được lưu thông
HS: Nhiệt truyền từ Mặt Trời qua các
cửa kính làm nóng không khí và các
đồ vật trong phòng
- BPGDBVMT:
C4: Tương tự như C2 ( Khói hương giúp quan sát hiện tượng đối lưu của không khí rõ hơn)
- HS thảo luận câu hỏi C5,C6
- HS trả lời
-Quan sát thí nghiệm
-Cá nhân trả lời và tham gia thảo luận các câu trả lời
Bằng các tia nhiệt đi thẳng Vật có bề mặt xù xì và có màu sẩm
Đ/N: Bức xạ nhiệt Nghe, ghi vở
-Cá nhân trả lời và tham gia thảo luận các câu trả lời
Nghe
yếu của chất lỏng và chất khí
C5: Để phần dưới nóng lên trước đi lên, phần ở trên chưa được đun nóng đi xuống tạo thành dòng đối lưu
C6: Không Vì không thể tạo thành các dòng đối lưu
II- Bức xạ nhiệt:
1/ Thí nghiệm: H.23.4, 23.5
C7: Không khí trong bình nóng lên nở ra
C8: Không khí trong bình lạnh đi Tấm bìa ngăn không cho nhiệt truyền từ đèn đến bình Chứng tỏ nhiệt truyền theo đường thẳng
- Nhận xét: Nhiệt đã được truyền bằng các tia nhiệt đi thẳng
- Vật có bề mặt xù xì và
có màu sẩm thì hấp thụ các tia nhiệt càng nhiều
2/ Kết luận: Bức xạ nhiệt là
sự truyền nhiệt bằng các tia nhiệt đi thẳng Bức xạ nhiệt
có thể xảy ra ở cả trong chân không
III-Vận dụng:
- C10: để tăng hấp thụ các tia nhiệt
- C11: để giảm hấp thụ các tia nhiệt
- C12: hình thức truyền nhiệt chủ yếu:
+Chất rắn: dẫn nhiệt +Chất lỏng và chất khí: đối lưu
+Chân không: bức xạ nhiệt
Trang 3+ Tại các nước lạnh, vào mùa đông, có
thể sử dụng các tia nhiệt Mặt Trời để
sưởi ấm bằng cách tạo ra nhiều cửa
kính Các tia nhiệt sau khi đi qua cửa
kính sưởi ấm không khí và các vật
trong nhà Nhưng các tia nhiệt này bị
mái nhà và các cửa kính giữ lại, chỉ
một phần trở lại truyền vào không gian
vì thế giữ ấm cho nhà
+ Các nước xứ nóng không nên làm
nhà có nhiều cửa kính vì chúng ngăn
các tia nhiệt bức xạ từ trong nhà
truyền trở lại môi trường Đối với các
nhà kính để làm mát cần sử dụng điều
hoà điều này làm tăng chi phí sử dụng
năng lượng Nên trồng nhiều cây xanh
quanh nhà
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ
trongSGK
- Gọi HS đọc “Có thể em chưa biết”
và giới thiệu cho HS thấy cách giữ
nhiệt của phích (bình thủy)
*Củng cố, dặn dò:
- Về nhà học bài theo phần ghi nhớ,
làm bài tập trong SBT
- Ôn tập để làm bài kiểm tra tiết sau
-Đọc phần ghi nhớ
- Đọc “Có thể em chưa biết”
3/ Củng cố
- Sự đối lưu là gì ? bức xạ nhiệt là gì? Nêu Đ/N ở phần nội dung bài học
- Đối lưu xảy ra chủ yếu ở chất nào? Chất lỏng, chất khí
- Bức xạ nhiệt có thể xảy ra ở môi trường nào? chân không
4/ Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc bài và phần ghi nhớ
- Đọc phần có thể em chưa biết
- Làm các bài tập 23.1 đến 23.4 SGK
-Ôn tập Từ bài “Công suất” đến bài “Đối lưu-bức xạ nhiệt “ chuẩn bị tiết sau kiểm tra 45 phút 5/ Bổ sung