giáo án ngữ văn 9 tiết 37 38

CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH: - GV: bảng phụ, Chân dung Nguyễn Đình Chiểu.. TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: 1... Giảng thêm: LVT chỉ một mình tay không trong khi bọn cư

Trang 1

Tuần: 8 Tiết PPCT: 37-38 Ngày soạn:

Ngày dạy:

VĂN BẢN:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

(Trích Truyện Lục Vân Tiên)

-Nguyễn Đình

Chiểu-I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Hiểu và lý giải được vị trí của tác phẩm truyện Lục Vân Tiên và đóng góp của Nguyễn Đình Chiểu cho kho tàng văn học dân tộc

- Nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật của một đoạn trích trong tác phẩm truyện Lục Vân Tiên

- Thể loại thơ lục bát truyền thống của dân tộc qua tác phẩm truyện Lục Vân Tiên

- Khát vọng cứu người, giúp đời của tác giả và phẩm chất của hai nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga

2 Kĩ năng:

- Đọc hiểu một đoạn trích truyện thơ

- Nhận diện và hiểu được tác dụng của các từ địa phương Nam Bộ được sử dụng trong đoạn trích

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nhân vật lí tưởng theo quan niệm đạo đức mà Nguyễn Đình Chiểu đã khắc họa trong đoạn trích

3 Về thái độ:

- HS ý thức được phẩm chất đạo đức thấy việc nghĩa là làm, cứu người, giúp đời

- KN: Giao tiếp, hợp tác, lắng nghe tích cực

- KT: Động não, trình bày 1 phút

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

- GV: bảng phụ, Chân dung Nguyễn Đình Chiểu

- HS: Đọc văn bản em dành cho nhân vật Lục Vân Tiên ở điểm nào? Bản thân em có hành động gì trong cuộc sống hiện nay?

III PHƯƠNG PHÁP:

Gợi tìm, vấn đáp, diễn giảng, thảo luận

IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1 KTBC:

? Tâm trạng nhân vật Thúy Kiều ở lầu Ngưng Bích như thế nào?

? Nghệ thuật và ý nghĩa văn bản?

2 Bài mới:

- Hoạt động 1: Giới thiệu bài

Hoạt động 2: HDHS tìm hiểu chung văn bản:

- Dựa vào SGK em tóm tắt vài nét cơ bản về tác

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả: Nguyễn Đình Chiểu

Trang 2

→ Học sinh tự trình bày dựa vào chú thích

? Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào?

→ Tác phẩm ra đời khoảng đầu những năm 50

? Vị trí đoạn trích? Diễn biến sự việc theo kiểu

kết cấu ntn?

→ Nằm ở phần đầu của truyện Diễn biến sự

việc trong đoạn trích nằm trong kiểu kết cấu

của các truyện truyền thống: “Người tốt thường

gặp nhiều gian truân trắc trở, bị hãm hại, nhưng

đều tai qua nạn khỏi”

Hoạt động 3: HDHS tìm hiểu chi tiết văn

bản:

- HS đọc đoạn trích thơ thể hiện tính cách của

nhân vật

? Lý tưởng chủ đạo mà tác giả muốn gửi gắm

vào hình ảnh LVT là gì?

→ Đạo lí nhân nghĩa ở hình tượng nhân vật

LVT

? Đạo lí nhân nghĩa ấy được thể hiện qua việc

làm nào? Thể hiện bằng những dòng thơ nào?

→ Được thể hiện qua hành động dũng cảm

đánh cướp cứu người

“Vân Tiên ……… đàng Bẻ cây ……… Xông vô”

? Nhận xét về hành động của nhân vật?

→ Khẳn khái, tức khắc không do dự, xả thân

vì nghĩa, thấy việc nghĩa là làm

Giảng thêm: LVT chỉ một mình tay không

trong khi bọn cướp đông người, gươm giáo đầy

đủ Vậy mà Vân Tiên bẻ cây làm gậy xông vô

mà đánh

? Theo em chi tiết nào làm rõ nhất khí phách

của LVT?

Trình bày 1 phút.

→ Vân Tiên … Xông

Khác nào …… Đương Dang

Hai câu thơ bộc lộ tính cách anh hùng và tấm

lòng vì nghĩa

Giảng thêm: Trận đánh được miêu tả rất đẹp

1888) là nhà thơ Nam Bộ, sống và sáng tác ở thời kỳ đau thương mà anh dũng của dân tộc vào thế kỉ XIX

2 Tác phẩm:

Truyện Lục Vân Tiên ra đời khoảng đầu những năm 50 của thế kỉ XIX, thể hiện rõ lí tưởng đạo đức mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm qua tác phẩm

- Đoạn trích nằm ở phần đầu của truyện LVT Diễn biến sự việc trong đoạn trích nằm trong kiểu kết cấu của các truyện truyền thống: Người tốt thường gặp nhiều gian truân trắc trở, bị hãm hại, nhưng đều tai qua nạn khỏi, cái thiện luôn chiến thắng cái ác

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Hình tượng nhân vật Lục Vân Tiên:

Được thể hiện qua hành động dũng cảm đánh cướp cứu người

“Vân Tiên ……… đàng Bẻ cây ……… Xông vô” + Hành động khẳn khái, tức khắc không

do dự xông vào đánh cướp → xả thân vì nghĩa, thấy việc nghĩa là làm

“Vân Tiên … Xông Khác nào …… Đương Dang”

+ Bộc lộ tính cách anh hùng tài năng và tấm lòng vì nghĩa

Trang 3

của người dũng tướng, những mẫu hình li

tưởng như dũng tướng Triệu Tử long mà người

Việt Nam đặc biệt là người Nam Bộ vốn mê

truyện Tam Quốc Diễn Nghĩa đã được mọi

người thán phục.

? Vì sao lại ví hành động của LVT như Triệu

Vân ngày trước?

→ Triệu Vân là tướng trẻ của Lưu Bị thời

Tam Quốc đã dũng cảm một mình phá vòng

quây quân Tào để bảo vệ A Đẩu con Lưu Bị

? Khi gặp Nguyệt Nga LVT có thái độ cư xử

ra sao? Biểu hiện cụ thể bằng những câu thơ

nào?

→ Khoan khoan ………… Ra

Nàng là ……… phận trai

→ Ân cần an ủi Nguyệt Nga đàng hoàng

chính trực giữ lễ nghĩa của người có văn hóa từ

chối lời mời tạ ơn

? Từ cách cư xử đó em hiểu gì về con người

LVT? Thể hiện cụ thể bằng những câu thơ nào?

→ “Làm ơn ……… Trả ơn

Nhớ câu ……… bất vi

Làm người ……… anh hùng.”

→ Là người hào hiệp, trọng nghĩa khinh tài,

coi trọng danh dự và xem đó là bổn phận khí

phách của người hùng một lẽ tự nhiên không

coi đó là công trạng

? Qua đó em cảm nhận được vẻ đẹp nào trong

tính cách của LVT?

→ Từ tâm nhân hậu khi cư xử với Nguyệt

Nga, anh hùng hảo hán có tinh thần nghĩa hiệp

ngay thẳng trong sáng

? Đạo lí nhân nghĩa trong tư tưởng chủ đạo

của Nguyễn Đình Chiểu còn được thể hiện qua

nhân vật nào?

→ Nhân vật Kiều Nguyệt Nga

? Với tư cách là người chịu ơn Kiều Nguyệt

Nga đã bộc lộ nét đẹp trong tâm hồn ra sao?

(Chú ý ngôn ngữ, cử chỉ) Câu thơ nào biểu hiện

rõ nhất?

→

Làm con ……… cãi cha

Chút tôi ……… đào thơ

“Khoan khoan ………… Ra Nàng là ……… phận trai”

+ Ân cần an ủi Nguyệt Nga đàng hoàng chính trực giữ lễ nghĩa của người có văn hóa

“Làm ơn ……… Trả ơn Nhớ câu ……… bất vi Làm người ……… anh hùng.”

+ Hào hiệp, trọng nghĩa khinh tài, coi trọng danh dự và xem đó là bổn phận khí phách của người hùng

→ Từ tâm nhân hậu khi cư xử với Nguyệt Nga, anh hùng hảo hán có tinh thần nghĩa hiệp ngay thẳng trong sáng

2 Đạo lí nhân nghĩa còn được thể hiện qua nhân vật Kiều Nguyệt Nga:

Làm con ……… cãi cha Chút tôi ……… đào thơ

Trang 4

Giữa đường ……… đã phần

→ Lời nói của cô gái thùy mị nết na khuê cát

của người con gái trong trắng hiếu thảo

? Đặc điểm nổi bật trong tâm hồn Kiều

Nguyệt Nga là gì? Bằng những câu thơ nào?

→ Gẫm câu ……… thù công

Lấy chi ……… cùng ngươi

→ Kiều Nguyệt Nga một lòng tri ân người đã

cứu mình, trọng ân nghĩa chân thật

? Theo em nhân vật trong đoạn trích được

miêu tả chủ yếu qua những gì?

→ Cử chỉ, hành động, lời nói

? Em có nhận xét gì về ngôn ngữ trong đoạn

trích?

→ Sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, bình dị, gần

với lời nói thông thường, mang màu sắc Nam

Bộ rõ nét, phù hợp với tình tiết truyện

? Đoạn trích ca ngợi điều gì?

→ Ca ngợi phẩm chất cao đẹp của hai nhân

vật Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga và khát

vọng cứu đời của tác giả

Hoạt động 4: HDHS hệ thống hóa kiến thức

đã học:

? Em có nhận xét như thế nào về đoạn trích?

Văn bản thể hiện đạo lí gì của tác giả qua hai

nhân vật Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga

→ HS dựa vào ghi nhớ

Giữa đường ……… đã phần

- Lời nói của cô gái thùy mị nết na khuê cát của người con gái trong trắng hiếu thảo

Gẫm câu ……… thù công Lấy chi ……… cùng ngươi

- Kiều Nguyệt Nga một lòng tri ân người đã cứu mình

- Miêu tả nhân vật chủ yếu qua cử chỉ, hành động, lời nói

- Sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, bình dị, gần với lời nói thông thường, mang màu sắc Nam Bộ rõ nét, phù hợp với tình tiết truyện

* Ý nghĩa văn bản:

Đoạn trích ca ngợi phẩm chất cao đẹp của hai nhân vật Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga và khát vọng hành đạo cứu đời của tác giả

III Tổng kết:

Ghi nhớ SGK/115

3 Củng cố:

? Em có cảm nhận gì về nhân vật Kiều Nguyệt Nga?

? Qua đoạn trích có nhiều ý kiến cho rằng tính cách Lục Vân Tiên có nhiều nét tương đồng với nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu như sau:

- Coi trọng nghĩa khí

- Trân trọng giá trị đạo đức truyền thống

- Khát vọng hạnh phúc

- Khát vọng hành đạo giúp đời

Hoạt động 5: Hướng dẫn tự học:

- HTL đoạn trích

- Phân tích nhân vật Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga thông qua lời nói, hành động của nhân vật

- Hiểu và dùng một số từ Hán Việt thông dụng ở phần chú thích

Trang 5

Chuẩn bị bài mới: “Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự”

+ Học: HTL đoạn trích.

+ Soạn: “Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự”

- Đọc đoạn trích thực hiện các yêu cầu a,b,c

- Đọc đoạn văn Lão Hạc – Nhận xét cách miêu tả nội tâm nhân vật của tác giả

- Xem trước ghi nhớ, làm bài tập 1,2,3

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	64 KB