- GV: Trong c©u truyÖn, biÓn kh«ng chØ lµ tù nhiªn b×nh thường làm cho hoạt động của con người mà biển tham gia tÝch cùc vµ ®i suèt diÕn biÕn.. Rõ ràng biển đã tham gia vào c©u truyÖn, b[r]
Trang 1Ngµy so¹n:2006 Bµi 9
Ngµy d¹y:2006 ¤ng l·o ®¸nh c¸ vµ con c¸ vµng
TiÕt 37 - 38: §ôc - HiÓu v¨n b¶n
A Môc tiªu cÌn ®¹t:
1.KiÕn thøc.
Gióp hôc sinh:
- HiÓu nĩi dung, ý nghÜa cña truyÖn cư tÝch ¤ng l·o ®¸nh c¸ vµ con c¸ vµng
2.KÜ n¨ng.
trong truyÖn
3.Th¸i ®ĩ.
B ChuỈn bÞ.
- Gi¸o viªn:
+Nghiªn cøu tµi liÖu- so¹n bµi
+Tranh minh ho¹
-Hôc sinh:
+ So¹n theo c©u hâØ s¸ch gi¸o khoa vµ +@ dĨn cña gi¸o viªn
*Ho¹t ®ĩng 1: KiÓm tra bµi cò.
? Dùa vµo ®Þnh nghÜa truyÖn cư tÝch em h·y lÝ gi¶i truyÖn C©y bót thÌn lµ mĩt
truyÖn cư tÝch?
? Nªu ý nghÜa cña truyÖn? KÓ l¹i ®o¹n truyÖn M· I+J víi tªn ®Þa chñ?
C.Tư chøc c¸c ho¹t ®ĩng.
* Ho¹t ®ĩng 2: Khịi ®ĩng
A.Pu-skin ( ®¹i thi hµo Nga - mƯt tríi cña thi ca Nga viÕt l¹i b»ng 205 c©u th¬ tiÕng Nga vµ Vò §×nh Liªn, Lª TrÝ ViÔn dÞch qua v¨n b¶n tiÕng Ph¸p TruyÖn võa gi÷
cư tÝch d©n gian, võa rÍt ®iªu luyÖn, tinh tÕ trong sù miªu t¶ vµ tr chøc truyÖn
* Ho¹t ®ĩng 3: Bµi míi
Ho¹t ®ĩng cña gi¸o viªn Ho¹t ®ĩng
cña H/S Nĩi dung cÌn ®¹t
GV: Nªu yªu cÌu ®ôc
- Ph©n biÖt c¸c t×nh tiÕt truyÖn
- Líi c¸c nh©n vỊt: ¤ng l·o
-Nghe
I §ôc- TiÕp xóc v¨n b¶n.
*§ôc - KÓ
Trang 2tham lam, cáu bẳn.
- Đọc phân vai
+ (+N dẫn truyện
+ Nhân vật mụ vợ
+ Nhân vật ông lão
+ Nhân vật con cá vàng
GV: Nhận xét
GV: Gọi học sinh giải nghĩa
thứ mấy? Tác dụng của ngôi
kể này?
? Mở đầu truyện giới thiệu với
+N đọc về hoàn cảnh gia
đình ông lão + thế nào?
Những chi tiết trên giúp em
hình dung gì về cuộc sống của
gia đình ông lão?
? Đoạn tiếp theo cho thấy chi
tiết nào là quan trọng?
trong hoàn cảnh nào?
? Tại sao tác giả dân gian
không kể ông lão ra biển kéo
mà $+ ra những chi tiết lần1,
- Học sinh đọc
- Phát hiện
-Phát hiện
*Giải nghĩa từ khó.
*Tìm hiểu kết cấu văn bản
II Đọc- Hiểu văn bản.
- Ngôi thứ 3
- Truyện kể linh hoạt, tự do
- ở trong một túp lều rách nát
- Chồng đi thả !+@ vợ ở nhà kéo sợi
- Là gia đình có cuộc sống bình
dị, đầm ấm + bao gia đình lao
động khác
vàng
- Kéo !+@ lần thứ 3 mới bắt
+ Lần đầu chỉ thấy có bùn + Lần hai: rong biển + Lần ba: cá vàng
- Để $+ ra sự xuất hiện cá vàng
Trang 3? Em thích nhất chi tiết nào về
con cá vàng
? Trong lời của cá vàng gợi
cho em +d +, về diễn
biến câu truyện tiếp theo +
thế nào?
? Khi biết câu truyện về cá
vàng khiến mụ vợ có hành
động + thế nào?
- GV: +@ dẫn học sinh kẻ
bảng
- Phát hiện
là điều rất kì lạ tăng sức hấp dẫn của truyện Lần 1, 2 chỉ thấy bùn, rong biển là điều rất rủi ro đối với ông lão (+
thì đó lại là điều rất may mắn,
$+ ra sự đối lập + vậy để
sự kì lạ
- Con cá biết nói tiếng +N nói lời van xin ông lão trả về biển sẽ đền ơn
- Mọi chi tiết sẽ xoay quanh hình +, cá vàng
Lần - Những đòi hỏi - Thái độ đối
với chồng Biển. Ông lão.
1 - Một cái máng lợn - Mắng: Đồ
ngốc - Gợn sóng êm ả.
2 - Một ngôi nhà rộng - Quát to
hơn: Đồ ngu - Đã nổi sóng.
3 - Đòi làm nhất phẩm
phu nhân
- Mắng +
mặt Bắt quét chuồng ngựa
- Nổi sóng dữ dội
4 - Muốn làm nữ hoàng - Nổi giận
lôi đình, tát vào mặt ông lão
- Nổi sóng mù mịt
5 - Muốn làm long
&+J 4 - Nổi cơn thịnh nộ - Nổi sóng ầm ầm.
=> Đòi hỏi ngày càng
tăng từ vật chất -> địa - Tàn nhẫn, bội bạc tột - Phép lặp có sự biến thức tạo ra trình tự tăng - lành đến Hiền
Trang 4vị cao sang, tham lam
tột cùng cùng. tiến.- Thái độ công lí của
nhân dân
mức nhu
? Vì sao mụ đòi cái máng lợn
mới
mới rồi mụ lại đòi 1 ngôi nhà
rộng?
? Vậy em có suy nghĩ gì về
đòi hỏi của mụ
? Nếu + mụ vợ ông lão chỉ
dùng lại ở đòi 1 cái máng và 1
ngôi nhà thì theo em cuộc
sống của vợ chồng lão + thế
nào?
- GV: (+ mụ không dừng
ở đó, mụ còn bắt ông lão ra
biển xin cá vàng cho mụ làm
bà nhất phẩm phu nhân Vợ
của 1 quan nhất phẩm trong
đây
- Từ 1 nhân dân quèn, 1 chữ
cắn đôi không biết mụ đã trở
thành bà nhất phẩm phu nhân
Mụ không dừng ở đấy mụ còn
đòi làm nữ hoàng
? Theo em mụ có xứng đáng
làm nữ hoàng không? Vì sao?
vàng đáp ứng những yêu cầu
đó?
- Khi đã có đầy đủ mọi thứ
+ mụ không dừng ở đấy
mà còn đòi làm Long S+J
bắt cá vàng phải hầu hạ - 1 địa
vị mơ hồ
- Cái máng lợn nhà mụ đã sứt mẻ
- Hai vợ chồng sống trong 1 túp lều rách nát thì thì mụ đòi 1 ngôi nhà mới để thay thế cho 1 túp lều rách nát thì có thể chấp bình +N 4
- Vẫn tiếp tục cuộc sống bình dị của +N lao động
- Không xứng đáng vì làm vua phải thông minh, tài trí và mụ
- Cá vàng muốn trả ơn cho ông lão đã cứu sống mình
Trang 5? Em có nhận xét gì qua các
lần đòi hỏi của mụ vợ?
- Long S+J - vị thần linh
ngự trị nơi biển cả Tham
vọng của mụ đã &+, lên cả
vật chất, cả địa vị + còn
cao hơn?
? Vì sao đã có máng mới, ngôi
nhà rộng, đẹp, đã làm nhất
phẩm phu nhân, nữ hoàng lại
còn đòi làm Long S+J 4
? Lòng tham vô đáy của mụ
giống thành ngữ nào nói về
lòng tham?
- GV: Khái quát
- Cùng với mỗi lần đòi hỏi của
ứng chính ông lão lủi thui ra
biển truyền đạt với cá vàng
? Vậy thái độ của mụ vợ đối
với ông lão ra sao?
- GV: Ghi cột 3
? Hình ảnh ông lão bị mụ vợ
đối xử + vậy gợi cho em suy
nghĩ gì?
- Thái độ đối với ông lão ngày
càng tàn tệ từ mắng -> Quát to
mặt, mụ trút lên đầu ông lão
những lời đay nghiến, xỉ vả,
làm tình làm tội bắt ông đi
thực hiện ý muốn của mình
quay ra coi +N 4 Khinh bỉ,
đối xử tàn tệ với ông lão và
cuối cùng là đuổi ông lão đi
? Điều ấy cho em hiểu gì về
mụ vợ? (Ông lão là +N bắt
ra biển để xin cá vàng đáp ứng
yêu cầu của mụ, mà mụ lại
- Đòi hỏi ngày càng tăng từ vật chất -> địa vụ cao sang
=> Tham lam tột cùng
- Mắng: Đồ ngốc
- Quát to hơn: Đồ ngu
- Nổi trận lôi đình tát vào mặt
ông lão
- Nổi cơn thịnh lộ
-> Mụ vợ là con +N tàn ác, tàn nhẫn
- Không chỉ tham lam, lòng
Trang 6đối xử + vậy?
- GV: Nhờ có chồng đi gọi cá
cả + vậy, + mụ bội bạc
ngay cả với chồng Sự bội bạc
cứ tăng dần khi mụ có địa vị
cao hơn và mụ quên rằng địa
vị ấy do chính chồng mụ đem
đến ở mụ tình nghĩa vợ chồng
không còn, cả tính +N cũng
không còn
? Đến khi nào sự bội bạc của
mụ đạt tới tột đỉnh
- Cùng với những tham vọng
lão là hình +, biển
? Cảnh biển xuất hiện nhiều
lần và mỗi lần xuất hiện có gì
khác
? Tác giả đã sử dụng nghệ
thuật gì khi miêu tả biển?
(Phép lặp có sự biến thức cùng
nói về sắc thái của biển +
lại có sự khác nhau)
- GV: Trong truyện, ông lão 5
lần ra biển gọi cá vàng Đây là
1 trong những biện pháp nghệ
thuật +N xuất hiện trong
truyện cổ tích: Biện pháp lặp
(+ ở đây không phải lặp
lại giống nhau mà là lặp lại
tăng tiến có chủ ý
? Sự lặp lại ở đây có tác dụng
gì?
? Sự thay đổi của biển cho em
tham khiến mụ trở lên tàn ác, bội bạc
- Khi lòng tham của mụ lên tới tột đỉnh Muốn làm Long S+J bắt cá vàng phải hầu hạ Nhờ có cá vàng mụ có tất cả vậy mà mụ trở mặt bội bạc với cả cá vàng
- Biển gợi sóng êm ả
- Biển đã nổi sóng
- Biển nổi sóng dữ dội
- Biển nổi sóng mù mịt
- Biển nổi sóng ầm ầm
-> Phép lặp có sự biến thức tạo
ra trình tự tăng tiến
- Tạo tình huống, tạo hấp dẫn
- Khắc sâu nội dung, góp phần bộc lộ chủ đề tác phẩm
Trang 7hiểu gì về thái độ của biển
- GV: Trong câu truyện, biển
không chỉ là tự nhiên bình
+N làm cho hoạt động của
con +N mà biển tham gia
tích cực và đi suốt diến biến
Rõ ràng biển đã tham gia vào
câu truyện, biển không thể
dửng + không thể yên
lặng khi chứng kiến 5 lần ông
lão ra biển gọi cá vàng làm
theo lệnh của mụ vợ
? Thái độ ấy của biển giúp em
có liên +d gì?
- GV khái quát: Thái độ của
biển +N + là thái độ,
phản ứng của nhân dân của cả
vô độ của mụ vợ
? Thái độ và hành động của
của mụ vợ?
hình ảnh ông lão
đã vô tình tiếp tay, đồng lõa
cho tính tham lam của mụ vợ
nảy nở và phát triển Và cũng
đáng buồn, ông lão lại trở
thành nạn nhân khốn khổ của
chính vợ mình
? PuSKin muốn gửi gắm
những gì qua hình ảnh ông lão
- Tô đậm tính cách nhân vật
- Biển từ chỗ đồng tình -> căm giận bất bình, báo hiệu 1 sự trừng phạt ghê gớm nhất định phải tới
- Thái độ công lý của nhân dân
- Đều làm theo yêu cầu của mụ
vợ, 5 lần ra biển cầu xin cá vàng trả ơn, giúp đỡ
- (+N lao động Nga không tham lam, không đòi hỏi những gì mình không có, nhân hậu và
độ !+, 4
- Phê phán tính thỏa hiệp, nhu của 1 bp nhân dân Nga, lay tỉnh
họ, tiếp thêm dũng khí cho họ
Trang 8+ thế nào? ý nghĩa của cách
kết thúc ấy?
? Em có nhận xét gì về sự
trừng phạt của cá vàng đối với
mụ vợ
- GV:Cá vàng không chỉ lấy đi
những gì nó đã cho mà còn
nhiều hơn thế Mở đầu mụ
sống trong cảnh nghèo khó
Kết thúc truyện mụ đang từ
trên đỉnh chóp của quyền lực,
danh vọng, phút chốc trở về
với cái máng lợn sứt Mụ lại
rơi vào cảnh: Của trời, trời lại
lấy đi +J đôi mắt ếch
làm chi
? Theo em, cá vàng trừng trị
mụ vì tội gì?
? Nhân vật cá vàng +,
+ cho cái gì? Bốn lần cá
vàng thỏa mãn yêu cầu của
mụ vợ đã nói lên điều gì? Tại
sao lần thứ 5 lại từ chối
? Nghệ thuật truyện có gì đặc
sắc?
? ý nghĩa truyện
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
trong cuộc đấu tranh chống
- Với ông lão: Ông không mất gì cả, chỉ + vừa qua 1 cơn ác
- Với mụ vợ: Trở lại + c+ (Túp lều, máng lợn sứt mẻ)
- Trừng phạt đích đáng và nghiêm khắc
- Vì tham lam và bội bạc
- :+, + cho khả năng kỳ diệu của con +N thể hiện lòng biết ơn với tấm lòng nhân hậu bao dung Bốn lần cá vàng
đáp ứng đòi hỏi chứng tỏ sự rộng !+, của cá Lần 5 cá vàng thật sáng suốt và nghiêm khắc
III Tổng kết
1 Nghệ thuật:
- Lặp lại, tăng tiến, đối lập,
+J phản biết khắc họa tính cách nhân vật
2 Nội dung:
- Ca ngợi lòng biết ơn
- Bài học cho những kẻ tham lam, bội bạc
* Ghi nhớ: SGK
Trang 9*Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh học ở nhà.
- Học thuộc ghi nhớ
- Bài tập: 1, 2 SGK/36
...mà $+ chi tiết lần1,
- Học sinh đọc
- Phát
-Phát
*Giải nghĩa từ khó.
*Tìm hiểu kết cấu văn bản
II Đọc- Hiểu văn bản.... lão.
1 - Một máng lợn - Mắng: Đồ
ngốc - Gợn sóng êm ả.
2 - Một ngơi nhà rộng - Quát to
hơn: Đồ ngu - Đã sóng.
3 - Đòi làm phẩm
phu...
sự kì lạ
- Con cá biết nói tiếng +N nói lời van xin ơng lão trả biển đền ơn
- Mọi chi tiết xoay quanh hình +, cá vàng
Lần - Những địi hỏi - Thái độ đối
với