BÀI GIẢNG Sự phát triển phôi ở cá

Tế bào sinh dục đực tt Phần đầu: - Đầu tinh trùng rất to so với phần cổ và đuôi.. Tế bào sinh dục cái  Ở động vật khác nhau, hình thái và kích thước trứng khác nhau.. Tế bào sinh dục c

5 Nguyễn Thị Thúy Hằng ntthang@agu.edu.vn

6 Trần Thị Kim Tuyến ttktuyen@agu.edu.vn

7 Lê Văn Lễnh lvlenh@agu.edu.vn

8 Bùi Thị Kim Xuyến btkxuyen@agu.edu.vn

Chương VI

Sự phát triển phôi ở cá

Phần đầu Phần cổ

Phần đuôi

Cấu tạo tinh trùng

1 Tế bào sinh dục đực

1 Tế bào sinh dục đực (tt)

 Phần đầu:

- Đầu tinh trùng rất to so với phần cổ và đuôi

- Hialuronidaza có tác dụng hòa tan màng tế bào

- Nhân tinh trùng nằm dưới thể đỉnh, to và đông

4

2 Tế bào sinh dục cái

 Ở động vật khác nhau, hình thái và kích thước trứng khác nhau

 Có hình cầu, elip, dài hoặc hình dạng không ổn định

 Kích thước của trứng lớn hơn nhiều so với tinh trùng

Vd: rô phi: 1000-2000µm; vẹm: 60µm; mè trắng: 1,2mm, ếch 1,5mm

2 Tế bào sinh dục cái (tt)

 Kích thước trứng phụ thuộc vào phương thức phát triển động vật

- Nếu trải qua giai đoạn ấu trùng tự do, hàm lượng chất dinh dưỡng ít thì kích thước trứng bé

- Nếu phát triển không qua giai đoạn ấu trùng tự do, hàm lượng noãn hoàng tương đối lớn

 Môi trường ngoài thường không thuận lợi cho tinh trùng.

 Động vật thụ tinh ngoài cần một lượng tinh trùng lớn

Anh iu ơi! Em đây

cơ mà…

tt biến dị

tt biến dị

Quá trình xâm nhập tinh trùng vào trứng

 Xâm nhập của tinh trùng vào tế bào trứng chỉ vài giây.

 Khi vào trứng, nhân tinh trùng chuyển động về phía nhân của trứng Màng của nhân vỡ ra và hai bộ nhiễm sắc thể hòa nhập vào nhau

3.1 Thụ tinh

Sau khi thụ tinh sự trao đổi chất của trứng diễn ra mạnh mẽ.

- Lượng tiêu hao oxygen tăng lên

- Quá trình sinh nhiệt được đẩy mạnh

- Tiêu thụ photpho, glycogen, sự nhập các acid

amin, tổng hợp protein tăng lên

4.2 Quá trình phát triển của phôi

Quá trình phát triển của phôi

Câu hỏi: Hãy điền vào các khoảng trống và trả lời câu hỏi trứng đang ở giai đoạn hay thời kỳ nào?

4.3 Giai đoạn hình thành một số cơ quan

 Sau khi cá nở được 24 - 36 giờ:

- Hệ tuần hoàn đã có huyết tố

- Phía trước noãn hoàng là các mạch máu nhỏ

- Ở xoang của nếp vây hậu môn có tĩnh mạch đuôi

- Miệng cử động

- Mang bắt đầu hoạt động

- Xuất hiện một số sắc tố không rõ ràng

VD: cá tra, cá mè vinh

Hình ảnh phát triển phôi của cá Zebrafish

Hình ảnh phát triển phôi của cá Zebrafish

Hình ảnh phát triển phôi của cá Zebrafish

Hình ảnh phát triển phôi của cá Zebrafish

5 Giai đoạn hậu ấu trùng

Chia thành 4 giai đoạn:

- Giai đoạn dinh dưỡng bằng noãn hoàng

- Giai đoạn dinh dưỡng hỗn hợp: cá nở 2-5 ngày

- Giai đoạn dinh dưỡng bên ngoài: cá 5-7 ngày

- Giai đoạn hoàn thành vây đơn, vây đuôi: cá nở 9-10 ngày

7 Các kiểu dị hình của phôi

- Thời kỳ phôi vị

- Thời kỳ phần đuôi tách khỏi noãn hoàng

- Loại dị hình bẩm sinh

- Loại dị hình do các yếu tố gây ra

Hình ảnh phôi dị hình

Dị hình noãn