giáo án ngữ văn lớp 6 bài 11

- HS hiểu được nội dung, ý nghĩa truyện; nét đặc sắc của truyện: cách kể ý vị, với ngụ ý sâu sắc khi đúc kết bài học về sự đoàn kết.. Truyện nói về các nhân vật Chân, Tay, Tai, Mắt, Miện

Bài:12 - Tiết :45

Tuần dạy:12

Hướng dẫn đọc thêm:CHÂN, TAY, TAI,

MẮT, MIỆNG (Truyện ngụ ngôn)

1.Mục tiêu:

1.1.Kiến thức:

- HS biết: đặc điểm thể loại ngụ ngôn trong văn bản:

Chân, tay, tai, mắt, miệng”; Biết ứng dụng nội dung

truyện vào thực tế cuộc sống

- HS hiểu được nội dung, ý nghĩa truyện; nét đặc sắc của truyện: cách kể ý vị, với ngụ ý sâu sắc khi đúc kết bài học về sự đoàn kết

1.2.Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc, hiểu truyện ngụ ngôn

- Phân tích, hiểu ngụ ý của truyện

- Kể lại được truyện

1.3.Thái độ:

- Giáo dục HS tinh thần đoàn kết, tôn trọng lẫn nhau

2.Trọng tâm:

Nội dung ý nghĩa truyện: tinh thần đoàn kết, yêu thương, tôn trọng nhau

3.Chuẩn bị:

3.1.GV: Tư liệu tham khảo có liên quan, bảng phụ.

3.2.HS: Đọc, tìm hiểu ý nghĩa truyện.

4.Tiến trình:

4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện:

Kiểm diện: 6A1:

4.2.Kiểm tra miệng:

Câu hỏi kiểm tra bài cũ:

Câu 1:

 Kể lại truyện”Ếch ngồi đáy giếng” theo ngôi thứ nhất Từ truyện này em rút ra được bài học gì cho bản thân?(5đ)

Bài học: Chăm học hỏi, mở rộng hiểu biết, không chủ quan , kiêu ngạo…

Câu 2:

 Kể lại truyện “Thầy bói xem voi” cho biết truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Từ truyện này em rút ra được bài học gì cho bản thân? (5đ)

Ngôi thứ ba Muốn hiểu biết, đánh giá sự việc,

phải xem xét một cách toàn diện

Nhận xét, chấm điểm

Câu hỏi kiểm tra nội dung tự học:

Hôm nay chúng ta học bài gì? Truyện nói về ai?

λ Hôm nay chúng ta học bài“Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng”

Truyện nói về các nhân vật Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng,

vì tị nạnh, so bì nhau rồi dẫn đến hậu quả

4.3.Bài mới :

Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học

 Giới thiệu bài: Truyện ngụ ngôn

có nhiều câu chuyện rất lí thú và

sâu sắc Một trong các câu chuyện

đó là truyện “Chân, Tay, Tai, Mắt,

Miệng”mà tiết này chúng ta sẽ đi

vào tìm hiểu

 Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh

đọc- hiểu văn bản

GV hướng dẫn HS đọc: GV đọc, gọi

HS đọc

GV nhận xét, sửa sai

Gọi HS kể lại truyện

Nhận xét

Lưu ý một số từ ngữ khó SGK

 Văn bản “ Chân, Tay, Tai, Mắt,

Miệng” có thể chia thành mấy

phần? Nêu nội dung chính mỗi phần?

Ba phần

Phần 1:Từ đầu… “kéo nhau về”:

Chân, Tay, Tai, (Mắt quyết định không

làm lụng, không chung sống với lão

Miệng nữa.)

Phần 2:Tiếp theo đến “đành họp

nhau lại để bàn”: (Hậu quả của

quyết định này.)

Phần 3: Còn lại: Cách sửa chữa

hậu quả

 Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh

I Đọc-hiểu văn bản:

1.Đọc:

2.Kể:

3.Chú thích: SGK/115 4.Bố cục: 3 phần

II Tìm hiểu văn bản:

1.Chân, Tay, Tai, Mắt quyết định không làm

tìm hiểu văn bản.

 Trước khi quyết định chống lại lão

Miệng, các thành viên của nhóm

Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng đã sống

với nhau như thế nào?

Sống thân thiện, đoàn kết với

nhau trong một cơ thể người

 Vì sao Chân, Tay, Tai, Mắt lại đồng

lòng chống lại lão Miệng?

 Quyết định chống lại lão Miệng

được thể hiện cao nhất qua thái độ

và lời nói nào của Chân, Tay, Tai,

Mắt?

 Thái độ và lời nói ấy mang tích

chất đoạn tuyệt hay thù địch?

Đoạn tuyệt (không quan hệ nữa,

không cùng chung sống.)

 Quyết định không cùng chung sống

với Miệng được Chân, Tay, Tai, Mắt

thế hiện bằng hành động nào?

Cả bọn “không làm gì nữa”

 Chuyện gì xảy ra với họ khi họ

quyết định không làm gì nữa”?

Chân, Tay không còn muốn chạy

nhảy, Mắt lúc nào cũng lờ đờ, Tai

lúc nào cũng ù ù như xay lúa,

Miệng nhợt nhạt cả hai môi, không

buồn nhếch mép

 Theo em vì sao cả bọn phải chịu

hậu quả đó?

Suy bì, tị nạnh, chia rẽ, không đoàn

kết làm việc

 Em nhận ra ý nghĩa ngụ ngôn gì từ

lụng, không chung sống với Miệng nữa.

- Chân, Tay, Tai, Mắt cho rằng họ phải “làm việc mệt nhọc quanh năm, còn lão Miệng chẳng làm gì cả, chỉ ngồi ăn không”

- Họ kéo đến nhà lão miệng không chào hỏi, nói thẳng với lão “Từ nay chúng tôi không làm để nuôi ông nữa”

2 Hậu quả của quyết định không cùng chung sống:

- Miệng không được ăn: chẳng những Miệng nhợt nhạt, hai hàm khô cứng mà Chân, Tay, Tai, Mắt cũng mệt mỏi rã rời, không cất mình lên được

việc này?

Nếu không biết đoàn kết, hợp tác

thì một tập thể cũng bị suy yếu

 Ai đã nhận ra nguyên nhân của

tình trạng cả bọn bị tê liệt sức

sống?

Bác Tai

 Hãy tóm tắt lời giải thích của Tai

về vấn đề này?

Nếu không làm cho Miệng có cái

ăn thì tất cả sẽ bị tê liệt Miệng

có công việc nhai chứ chẳng phải

ăn không ngồi rồi Phải đến làm

lành với Miệng

 Lời khuyên của Tai đã được cả

bọn hưởng ứng như thế nào?

 Sau đó cả bọn lại sống với nhau

như thế nào?

Tất cả thấy đỡ mệt nhọc rồi

khoan khoái như trướcHoà thuận

với nhau

 Em nhận ra ý nghĩa ngụ ngôn gì từ

sự việc này?

Đồng tâm hiệp lực sẽ làm thành

sức mạnh của mỗi cá nhân và cả

tập thể

 Đọc những câu ca dao, tục ngữ thể

hiện ý nghĩa của sự đoàn kết?

Đoàn kết là sống, chia rẽ là

chết; Đoàn kết…thành công, “một

cây làm chẳng nên non, ba cây

chụm lại nên hòn núi cao”…

Liên hệ giáo dục học sinh ý thức

đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ lẫn

nhau trong học tập cũng như trong

cuộc sống lao động.

 Em thấy sự độc đáo trong hệ

thống nhân vật của truyện ngụ

ngôn này là gì?

2.Cách sửa chữa hậu quả:

- Cả bọn cố gượng dậy đến nhà Miệng, vực Miệng dậy đi tìm thức ăn cho Miệng

- Cả bọn lại hoà thuận, mỗi người một việc

Các nhân vật đều là những bộ

phận của cơ thể người được nhân

hoá

 Theo em cách ngụ ngôn của truyện

này là gì?

Mượn truyện các bộ phận cơ thể

người để nói về con người

Sử dụng nghệ thuật ẩn dụ: mượn

các bộ phận của cơ thể người để

nói chuyện con người

Tích hợp kiến thức đã học, yêu

cầu HS xác định danh từ riêng trong

truyện

thuật động não”, GV đặt vấn đề

trước lớp:

Mượn các bộ phận cơ thể người để

nói về mối quan hệ giữa cá nhân

với tập thể Truyện “ Chân, Tay, Tai,

Mắt, Miệng” giúp ta hiểu thêm điều

gì?

-Liệt kê tất cả ý kiến đưa lên

bảng

-GV phân loại ý kiến

-Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ

ràng, thảo luận sâu từng ý

Bài học rút ra:

+Khi mỗi cá nhân thực hiện chức

năng, nhiệm vụ của bản thân mình

có nghĩa là họ đã đóng góp công

sức với cộng đồng

+Hành động ứng xử của mỗi người

vừa tác động đến chính họ, lại vừa

tác động đến tập thể

Gọi HS đọc ghi nhớ SGK

 Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện

tập

Gọi HS đọc bài tập

 Hãy nhắc lại định nghĩa truyện ngụ

ngôn

 Ghi nhớ SGK/116

III Luyện tập:

- Định nghĩa truyện ngụ ngôn:

- Các truyện ngụ ngôn đã học:

Là loại truyện kể bằng văn xuôi

hoặc văn vần, mượn truyện loài vật

hoặc về chính con người để nói

bóng gió, kín đáo chuyện con người

Nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta

một bài học nào đó trong cuộc

sống

 Em hãy nêu tên các truyện ngụ

ngôn đã học?

Ếch ngồi đáy giếng; Thầy bói

xem voi; (Đeo nhạc cho mèo); Chân,

Tay, Tai, Mắt, Miệng

GV hướng dẫn HS làm

Nhắc HS làm bài trong vở bài tập

4.4.Câu hỏi, bài tập củng cố :

Câu 1:

 Kể tóm tắt truyện “ Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng”?

HS kể

Câu 3:

GV treo bảng phụ ghi câu hỏi:

 Truyện “ Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” thuộc phương thức biểu đạt nào?

A Nghị luận C Tự sự

B Biểu cảm D Miêu tả

4.5.Hướng dẫn HS tự học:

-Đối với bài học ở tiết học này:

+ Đọc kĩ truyện, tập kể diễn cảm theo đúng trình tự

sự việc

+ Học phần bài ghi, học thuộc phần ghi nhớ trong SGK

– 116

+ Xem lại định nghĩa truyện ngụ ngôn, kể tên các

truyện ngụ ngôn đã học

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:

* Chuẩn bị bài “Treo biển”, “Lợn cưới-áo mới”: Trả

lời câu hỏi SGK:

+ Định nghĩa truyện cười

+ Nội dung giáo dục phía sau tiếng cười trong từng văn bản

* Học lại các kiến thức Tiếng Việt để kiểm tra 1

tiết

5.phụ lục: