BÀI GIẢNG HOOCMÔN THỰC VẬT

Chồi, hạt đang nảy mầm, tầng phân sinh bên, nhị hoaKích thích Tham gia vào: nguyên phân, tính cảm ứng, sinh trưởng ưu thế đỉnh, dãn dài kích thích ra rễ Tạo quả không hạt, nuôi cấy mô,

HOOCMÔN THỰC VẬT

I Khái niệm

 Đặc điểm chung:

- Được tạo ra ở một nơi nhưng gây ra một

phản ứng ở nơi khác trong cây.

- Với nồng độ rất thấp gây ra những biến đổi

mạnh trong cơ thể.

- Tính chuyên hóa thấp hơn nhiều so với

hoocmôn ở động vật bậc cao.

II Hoocmôn kích thích

Nơi tạo ra Nơi phân

bố chủ yếu

Tự nhiên

Nhân tạo

Tự nhiên

Nhân tạo

Tự nhiên

Nhân tạo

Chồi, hạt đang nảy mầm, tầng phân sinh bên, nhị hoa

Kích thích Tham gia vào:

nguyên phân, tính cảm ứng, sinh trưởng ưu thế đỉnh, dãn dài kích thích ra rễ

Tạo quả không hạt, nuôi cấy mô, kích thích ra rễ ở cành chiết, ghép

Gibê

relin

Lá và rễ Lá, hạt , củ chồi

đang nảy mầm,lóng thân,

Kích thích Kéo dài thân,

lóng

nguyên phân, … Sinh trưởng dãn dài Kích thích sự nảy

Ngọn Kích thích sự Sự nảy mầm,

Phân bào, ưu thế đỉnh

Chậm sự hóa Già

Trong nuôi cấy mô: Auxin/xitôkinin cao kích thích sự tạo chồi

Mức tế bào Mức cơ thể

Tự nhiên

(zeatin)

Nhân

tạo (kinetin)

Tự nhiên

Nhân

tạo

Tự nhiên

Nhân tạo

 Tính hướng động của cây: hướng sáng, hướng

có thể nhận biết được trọng lực để phân

bố auxin

auxin được vận chuyển đến bên không

được chiếu sáng, kích thích sự kéo dài

tế bào, phần được chiếu sáng sinh

trưởng chậm hơn  cây hướng về phía

có ánh sáng

Auxin

auxin ức chế sự sinh trưởng của chồi bên.

• Thể hiện tính ưu thế đỉnh

 Kích thích sự hình thành rễ

Tác động sinh lý

Kích thích sự sinh trưởng kéo dài của thân

Sinh trưởng các đột biến lùn (thiếu gene chịu trách nhiệm tổng hợp enzyme trong con đường tổng hợp GA)

Gibêrelin

Tác động sinh lý

Kích thích sự nảy mầm của hạt,

củ

Kích thích sự vươn dài của các lóng

Gibêrelin

Tăng kích thước quả và tạo quả không hạt: GA kích thích cuống nho sinh trưởng, tạo không gian cho quả phát triển

Kích thích sự sinh trưởng của cây: phun GA

Tác động sinh lý

Xitôkinin

Điều hoà phân chia tế bào

* Bên trái: cây thuốc lá bình thường

* Bên phải: cây bị đột biến không

tổng hợp được xitôkinin

Điều hoà sự phân hóa cơ quan

auxin/xitokinin cao  kích thích ra rễ

auxin/xitokinin thấp  kích thích nảy chồi

Kìm hãm sự già hoá của cây

Bên trái: cây được xử lí với xitokinin

Bên phải: cây đối chứng

1 Êtilen

 Được sinh ra ở hầu hết các phần khác nhau của hầu

hết các thực vật

 Tốc độ hình thành êtilen phụ thuộc vào loại mô,

giai đoạn phát triển của cơ thể, điều kiện môi

Ứng dụng:

Thúc quả chín

2 Axit abxixic (AAB)

 Ở thực vật có hoa, AAB

được sinh ra trong lá (lục lạp), chóp rễ AAB được tích lũy ở cơ quan đang hóa già

Nguồn gốc, phân bố:

Tác động sinh lý

 Liên quan đến sự chín và ngủ của hạt

 Điều chỉnh sự ngủ nghỉ (tỉ lệ AAB/GA quyết định

trạng thái của cơ quan);

 Đóng mở khí khổng;

 Giúp cây biến đổi với điều kiện bất lợi;

 Loại bỏ hiện tượng sinh con

III TƯƠNG QUAN HOOCMÔN THỰC VẬT

 Tương quan giữa hoocmôn kích thích và

ức chế

 Tương quan giữa các hoocmôn kích thích

với nhau

Tương quan giữa auxin/xitôkinin

auxin/xitôkinin cao  kích thích ra rễ

auxin/xitôkinin thấp  kích thích nảy chồi

Sự phối hợp GA và auxin để tạo

quả không hạt

Tương quan giữa GA/ AAB: kích thích/ ức chế

sự nảy mầm của hạt, củ

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Nêu tác động sinh lý và ứng dụng của các

hoocmôn kích thích và ức chế của cơ thể thực vật?

Sự ra hoa ở thực vật chịu sự chi phối của những

nhân tố nào?

CỦNG CỐ

Khi sử dụng hoocmôn thực vật trong thực tiễn

cần lưu ý điều gì? Vì sao?