Nắm được nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lí nhân vật trong tác phẩm, tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu của cô em gái.. HDHS đọc -Đọc cần phân biệt rõ giữa lời kể, các đối thoại,
Trang 1Ngày soạn:
Tuần 22
Tiết 81-82
BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
Tạ Duy Anh
I Mục tiêu.
Giúp HS
Nắm được nội dung, ý nghĩa của truyện của truyện Nắm được nghệ thuật kể
chuyện và miêu tả tâm lí nhân vật trong tác phẩm, tình cảm trong sáng và lòng nhân
hậu của cô em gái
II Chuẩn bị.
-GV: Giáo án, tham khảo
-HS: Soạn bài ở nhà theo hướng dẫn của giáo viên
III Tiến trình lên lớp.
1 Ổn định tổ chức: ktss
2 Kiểm tra bài cũ:
-Cảnh sông nước ở Cà Mau và cảnh chợ Năm Căn được miêu tả như thế nào?
-Trình bày nghệ thuật và ý nghĩa của văn bản
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Trước tài năng của người khác con người dễ bị tự ái, tổn
thương, đố kị Nhưng khi nhận ra và vượt qua thì mới đáng khen, …
HĐ1 HDHS tìm hiểu
-Yêu cầu học sinh đọc chú thích
*
?Nêu đôi nét về tác giả?
Tóm lược về tác giả
?Em hãy nêu xuất xứ của văn
bản?
?Em hãy nêu những từ khó cần
giải thích ngoài những từ đã nêu
trong SGK?
HĐ2 HDHS đọc
-Đọc cần phân biệt rõ giữa lời
kể, các đối thoại, diễn biến tâm
lí của nhân vật người anh qua
các chặng chính
-Đọc trước một đoạn
-Yêu cầu học sinh đọc
-Nhận xét giọng đọc của học
sinh
HĐ3 HDHS tìm hiểu văn bản
-Đọc chú thích * -Nêu về tác giả
-Nêu về tác phẩm
-Nêu từ khó, giải nghĩa
-Đọc theo HD của giáo viên
-Nhận xét giọng đọc của các bạn
I Giới thiệu:
1 Tác giả: Tạ Duy Anh sinh
1959 quê ở Chương Mỹ – Hà Tây (nay thuộc Hà Nội)
2 Tác phẩm: Là truyện
ngắn đoạt giải nhì trong cuộc thi "Tương lai vẫy gọi" do báo thiếu niên Tiền Phong tổ chức
II Đọc - Hiểu văn bản
1 Đọc:
Trang 2
?Nhân vật chính trong truyện là
ai?
?Truyện được kể theo lời và ý
nghĩ của nhân vật nào?
?Truyện được kể theo ngôi thứ
mấy?
?Việc lựa chọn cách kể như vậy
có tác dụng gì?
?Có thể đặt lại nhan đề của
truyện như thế nào?
Nhân vật chính được tác giả
xây dựng bằng cách nhân vật
tự kể, tự thể hiện bộc lộ tâm
trạng của chính mình thông
qua đại từ ở ngôi thứ nhất.
Nếu truyện được kể theo ngôi
thứ ba thì nội dung sẽ thay đổi
vì nhân vật không thể bộc lộ
cảm xúc của mình như thật
vậy
?Em hãy nêu chủ đề của văn
bản?
HĐ4 Tìm hiểu và phân tích
diễn biến tâm trạng của hai anh
em
* vấn đáp:
?Ở nhân vật Kiều Phương có
điểm nào nổi đáng chú ý về tài
năng?
?Cô em gái được miêu tả như
thế nào?
?Em có nhận xét gì về nhân vật
cô em trong truyện?
Kiều Phương là 1 nhân vật
hiếu động, hồn nhiên và có
lòng nhân hậu Mặc dù được
đánh giá cao, được mọi người
quan tâm nhưnng Kiều
Phương vẫn không hề mất đi
sự trong sáng và nhất là vẫn
dành cho anh trai những tình
-Nhân vật người anh mới
là nhân vật chính
-Lời nhân vật xưng tôi(lời người anh)
-Ngôi thứ nhất
-Diễn tả được ý nghĩ, trạng thái, nội tâm của nhân vật người anh
-Có thể: Chuyện anh em Kiều Phương
* Phân tích:
Chủ đề: Truyện bộc lộ ý nghĩa về sự tự đánh giá, tự nhận thức một phẩm chất rất cần thiết trong sự hoàn thiện nhân cách của mỗi người
-Say mê hội hoạ
-Đó là một cô bé lem luốc
-Là một cô bé hồn nhiên,
có lòng nhân hậu, rất có tình cảm
2 Tìm hiểu văn bản:
a Nhân vật Kiều Phương:
-Say mê hội hoạ
-Hồn nhiên, trong sáng, nhân hậu
Trang 3cảm tốt đẹp qua bức vẽ
?Tâm trạng của người anh từ
trước cho đến lúc thấy em tự chế
màu vẽ?
*Phân tích:?Tâm trạng của
người anh diễn biến như thế nào
khi tài năng của em được phát
hiện, khi xem lén những bức
tranh em vẽ và khi đứng trước
bức tranh đạt giả nhất của em?
?Khi nhận ra mình trong tranh
người anh như thế nào?
Vốn quen coi thường em gái,
tự cho mình là hơn hẳn Vậy
mà giờ đây, tất cả dường như
đã đảo ngược, hỏi sao người
anh không buồn bực, mặc
cảm, cái buồn bực, tự ái ấy rất
phù hợp với tâm lí tuổi thiếu
niên đang rất có ý thức tự
khẳng định mình
?Theo em nhân vật người anh
đáng yêu hay đáng ghét? Vì
sao? Em có thích một người anh
như thế ?
*Phân tích: Người anh đáng
trách nhưng cũng đáng cảm
thông vì những tính xấu trên.
Sự hối hận, day dứt chứng tỏ
cậu ta cũng là người biết sửa
mình, muốn vươn lên.
HĐ5 HDHS tổng kết
?Em hãy nêu nghệ thuật bài?
?Qua văn bản em rút ra bài học
gì cho bản thân?
-Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ
HĐ6 HDHS luyện tập
-Nhận xét - sửa sai
-Coi thường, tò mò theo dõi việc làm của em
-Ghen tuông, đố kị cảm thấy mình bị bỏ rơi, bất tài
trở nên gắt gỏng, bực bội
và xét nét vô cớ với em
-Ngỡ ngàng, hãnh diện và xấu hổ
- Tự do tranh luận
-Nêu nghệ thuật bài
-Tình cảm trong sáng, hồn nhiên và lòng nhân hậu của
cô em gái đã giúp người anh nhận ra hạn chế của mình
-Đọc ghi nhớ SGK
-Viết đoạn văn và đọc lên trước lớp
- Nhận xét
b Diễn biến tâm trạng của
nhân vật người anh:
-Quan sát những biểu hiện của lòng say mê hội hoạ của Kiều Phương
-Mặc cảm vì nghĩ rằng bản thân không có năng khiếu gì -Xúc động khi cảm nhận được tâm hồn, lòng nhân hậu của Kiều Phương qua bức tranh
“Anh trai tôi”
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
-Kể ở ngôi thứ nhất tạo tính chân thật cho câu chuyện -Miêu tả tinh tế, chân thật tâm
lí nhân vật
2 Ý nghĩa Tình cảm trong
sáng, nhân hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét, đố kị
Ghi nhớ: sgk/35
IV Luyện tập:
1* Viết đoạn văn thuật lại tâm trạng của anh trai khi đứng trước bức vẽ
Trang 44 Củng cố:
Hệ thống lại nội dung của bài
5 Hướng dẫn:
-Hoàn thành phần luyện tập
-Chuẩn bị bài: “Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh”
IV Rút kinh nghiệm.
………
………
………
Tiết 83-84
LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH
VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
I Mục tiêu.
Giúp HS
-Biết cách trình bày và diễn đạt vấn đề bằng miệng trước tập thể thực chất là rèn luyện kĩ năng nói
-Từ nội dung nói giúp học sinh nắm kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng
và nhận xét trong văn miêu tả
II Chuẩn bị.
-GV: Giáo án, dàn bài, thang điểm
-HS: Chuẩn bị bài nói ở nhà.
III Tiến trình lên lớp.
1 Ổn định tổ chức: ktss
2 Kiểm tra bài cũ:
-Để làm bài văn so sánh, người viết cần có những năng lực gì?
-Làm bài tập 2,3 trang 29
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Để rèn luyện về kĩ năng nói trong văn miêu tả Tiết học này
chúng ta sẽ làm quen với tiết luyện nói trong văn miêu tả …
HĐ1 HDHS nắm được yêu
cầu luyện nói
-Vấn đáp:
Gọi học sinh nêu một vấn đề
nào đó để rồi từ đó nhận xét về
kĩ năng nói của các em
-Nêu vai trò và tầm quan trọng
của việc luyện nói, nói chứ
không phải là đọc, không viết
thành văn cần nói rõ ràng,
mạch lạc, không ấp a ấp úng
-Nghe
I Yêu cầu:
-Dựa vào dàn ý, nói rõ ràng, mạch lạc
-Nói với âm lượng vừa đủ,
có ngữ điệu, diễn cảm
-Tác phong mạnh dạn, tự tin
Trang 5-Nêu nhiệm vụ của tiết luyện
nói
HĐ2 HDHS luyện nói trên
lớp
-Yêu cầu học sinh chia nhóm
thảo luận
-Yêu cầu cử đại diện lên nói
trước lớp
-Yêu cầu học sinh đọc bài tập 1
-Yêu cầu học sinh lập dàn ý
-Nhận xét - sửa sai
Hình ảnh người anh thực và
người anh trong bức tranh
xem kĩ thì không khác nhau.
Hình ảnh anh trong bức
tranh thể hiện bản chất, tính
cách của người anh qua cái
nhìn trong sáng, nhân hậu
của cô em gái
HĐ3 HDHS làm bài tập 2
-Yêu cầu học sinh đọc bài tập
2
-Mời đại diện lên nói
-Nhận xét - sửa sai
HĐ4 HDHS làm bài tập 3*
-Yêu cầu học sinh đọc bài tập
3
-Mời đại diện lên trình bày bài
nói
-Nhận xét - sửa sai
-Thảo luận nhóm
-Đại diện nhóm lên nói trước lớp
-Đọc bài tập 1
-Lập dàn ý
-Nhận xét –bổ sung
-Đọc bài tập 2
*Thực hành:
-Mời đại diện nhóm lên nói
-Nhận xét - bổ sung
-Đọc bài tập 3 -Đại diện lên trình bày bài nói
-Nhận xét - sửa sai
II Luyện nói trước lớp:
Bài tập 1:
a Nhân vật Kiều
Phương:
-Hình dáng: Gầy, mặt lọ lem, mắt sáng, răng khểnh
-Tính cách: Hồn nhiên, trong sáng, độ lượng, tài năng
b Nhân vật người anh:
-Hình dang: Có thể cũng gầy, cao, sáng sủa, đẹp trai
-Tính cách: Ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, tự ti, ân hận,
ăn năn
Bài tập 2: Nói về anh hay chị của mình:
-Hình dáng:
-Tính tình:
-Sở thích:
-Tình cảm:
Bài tập 3: Tả đêm trăng nơi
em ở:
-Đó là đêm trăng đẹp, đáng nhớ
-Đêm trăng có gì đặc sắc -Bầu trời, vầng trăng, cây cối, nhà cửa, đường làng,…
4 Củng cố:
Hệ thống lại nội dung của bài
5 Hướng dẫn:
-Hoàn thành phần luyện tập
Trang 6-Chuẩn bị bài: “Vượt thác”.
IV Rút kinh nghiệm.
………
………
………
………
………
………
TT ký duyệt:
Phạm Khưu Việt Trinh