Về kiến thức: - Nắm khái niệm về quy luật địa đới, nguyên nhân và biểu hiện của quy luật - Trình bày được khái niệm và biểu hiện của quy luật địa ơ và quy luật đai cao.. Mở bài: Sự phân
Trang 1Tiết 24 Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 21 QUY LUẬT ĐỊA ĐỚI VÀ QUY LUẬT PHI ĐỊA ĐỚI
I Mục tiêu bài học:
Sau bài học HS cần:
1 Về kiến thức:
- Nắm khái niệm về quy luật địa đới, nguyên nhân và biểu hiện của quy luật
- Trình bày được khái niệm và biểu hiện của quy luật địa ơ và quy luật đai cao
2 Về kỹ năng:
- Rèn luyện năng lực tư duy (phân tích sự tác động giữa các thành phần, hiện tượng tự nhiên), quy nạp
3 Vê thái độ:
- Nhận thức đúng đắn về quy luật tự nhiên, từ đĩ biết vận dụng, giải thích các hiện tượng địa lí tự nhiên một cách đúng đắn
II Thiết bi dạy học:
- Phĩng to các hình trong SGK
- Bản đồ các kiểu thảm thực vật và các nhĩm đất chính trên thế giới
III Hoạt động dạy và học:
1 Mở bài: Sự phân bố và tính chất của các yếu tố tự nhiên trên Trái Đất tuân theo
các quy luật nhất định Quy luật đĩ là gì? Chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này trong bài học hơm nay
2 Hoạt động dạy-học
HĐ1: cá nhân
-Quy luật địa đới là gì?
-Nguyên nhân hình thành quy luật
địa đới
HĐ 2: nhĩm
GV cho lớp hoạt động theo nhĩm,
hồn thành phiếu học tập theo mẫu
về sự phân bố các vịng đai nhiệt trên
Trái Đất
(Phụ lục)
-Bước 1: GV phân cơng
+nhĩm 1: Tìm hiểu vịng đai nĩng
+nhĩm 2: Tìm hiểu các vịng đai ơn
hồ
+nhĩm 3: Tìm hiểu các vịng đai lạnh
+nhĩm 4: Tìm hiểu các vịng đai
I Quy luật địa đới:
1 Khái niệm
Quy luật địa đới là sự thay đổi cĩ quy luật của tất cả các thành phần địa lí và cảnh quan địa lí theo vĩ độ (từ xích đạo đến cực)
2 Nguyên nhân
Do Trái Đất hình cầu làm cho gĩc chiếu của tia sáng Mặt Trời đến bề mặt đất (gĩc nhập xạ) thay đổi từ Xích đạo về hai cực nên lượng bức xạ Mặt Trời cũng thay đổi theo
3 Biểu hiện của quy luật địa đới
a Sự phân bố các vịng đai nhiệt trên Trái Đất
Cĩ 7 vịng đai nhiệt:
(Phiếu học tập)
Trang 2băng giá vĩnh cửu.
-Bước 2: Các nhóm trình bày
HĐ 3 : Cả lớp
-Tại sao ranh giới các vòng đai nhiệt
không lấy theo các đường vĩ tuyến
mà lại lấy theo các đường đẳng nhiệt
trung bình năm?
-Trên bề mặt Trái Đất có các đai khí
áp và các đới gió nào?
-Hãy kể tên các đới khí hậu trên Trái
Đất
-Sự phân bố các nhóm đất và các
kiểu thảm thực vật có tuân theo quy
luật địa đới không? Cho ví dụ
-Hãy kể tên các nhóm đất từ Xích
đạo về cực
-Hãy kể tên một số kiểu thảm thực
vật từ xích đạo về cực
-Thế nào là quy luật phi địa đới?
-Nguyên nhân tạo nên quy luật phi
địa đới
-Quy luật đai cao là gì? Nguyên nhân
và biểu hiện của nó
-Quy luật địa ô là gì? Nguyên nhân
và biểu hiện của nó
-Quan sát hình 19.1 trang 70, hãy
cho biết :
+Ở lục địa Bắc Mỹ, dọc theo vĩ
tuyến 400B từ Đông sang Tây có
những kiểu thảm thực vật nào?
+Giải thích vì sao các kiểu thảm thực
vật lại phân bố như vậy?
-Các quy luật địa đới và phi địa đới
không tác động riêng lẻ mà diễn ra
đồng thời và tương hỗ lẫn nhau
-Trong từng trường hợp cụ thể, mỗi
quy luật đóng vai trò chủ đạo, chi
b Các đai khí áp và các đới gió -Có 3 đai khí áp thấp (một ở Xích đạo và hai ở ôn đới); 4 đai khí áp cao ở chí tuyến
và cực
-Có 6 đới gió hành tinh: 2 đới gió mậu dịch, 2 đới gió Tây ôn đới, 2 đới gió đông cực
(Hình 12.1 trang 44 SGK)
c Các đới khí hậu Mỗi bán cầu có 7 đới khí hậu chính: Xích đạo, cận Xích đạo, nhiệt đới, cận nhiệt đới, ôn đới, cận cực, cực
(Hình 14.1 trang 53 SGK)
d Các nhóm đất và các kiểu thảm thực vật
(Hình 19.1, 19.2 trang 70 SGK)
II Quy luật phi địa đới
1 Khái niệm
Quy luật phi địa đới là quy luật phân bố không phụ thuộc vào tính chất phân bố theo địa đới của các thành phần địa lí và cảnh quan
2 Nguyên nhân
Do nguồn năng lượng bên trong Trái Đất
đã tạo ra sự phân chia bề mặt Trái Đất thành lục địa, đại dương và địa hình núi cao
3 Biểu hiện của quy luật
a Quy luật đai cao
- Khái niệm: quy luật đai cao là sự thay đổi có quy luật của các thành phần tự nhiên theo độ cao địa hình
- Nguyên nhân: do sự giảm nhanh nhiệt
độ theo độ cao cùng với sự thay đổi về độ
ẩm và lượng mưa
- Biểu hiện rõ nhất là sự phân bố của các vành đai đất và thực vật theo độ cao (Hình 18 trang 67 và hình 19.11 trang 73)
b Quy luật địa ô
- Khái niệm: quy luật địa ô là sự thay đổi
có quy luật của các thành phần tự nhiên
và cảnh quan theo kinh độ
- Nguyên nhân: do sự phân bố của:
Trang 3phối chiều hướng phát triển của tự
nhiên
-Có thể phân lớp ra làm các nhóm
chẵn, lẻ:
+Nhóm chẵn tìm hiểu quy luật địa
đới, cho ví dụ
+Nhóm lẻ tìm hiểu quy luật phi địa
đới, cho ví dụ
+ đất liền và đại dương làm cho khí hậu
ở lục địa bị phân hóa từ Đông sang Tây + Các dãy núi chạy theo hướng kinh tuyến
- Biểu hiện: sự thay đổi các kiểu thảm thực vật theo kinh độ
IV Đánh giá.
Trình bày khái niệm, nguyên nhân và các biểu hiện của quy luật địa đới, quy luật phi địa đới
V Hoạt động nối tiếp.
Làm câu 2 trang79 SGK
VI Phụ lục
Phiếu học tập
Các vòng đai
Vị trí Giữa các đường đẳng nhiệt Khoảng vĩ tuyến
Vòng đai nóng Giữa hai đường đẳng nhiệt năm200C của hai bán cầu
Khoảng giữa hai vĩ tuyến 300B→300N Hai vòng đai ôn
hoà
Giữa các đường đẳng nhiệt năm 200C và đường đẳng nhiệt
100C của tháng nóng nhất
300→600 ở cả hai bán cầu
Hai vòng đai lạnh Giữa đường đẳng nhiệt 1000C của tháng nóng nhất. 0C và Ở các vĩ độ cận cựccủa hai bán cầu Hai vòng đai băng
giá vĩnh cửu
Nhiệt độ quanh năm dưới 00C Bao quanh cực
Kí duyệt, ngày tháng năm 2007
Tổ Trưởng
Mã Thị Xuân Thu