Bài 17 THỔ NHƯỠNG QUYỂN CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH ĐẤT I.. - Nắm được các nhân tố và vai trị của chúng đối với sự hình thành đất.. Về kỹ năng: - Biết phân tích vai trị của từng nhân tố tron
Trang 1Tiết 20 Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 17 THỔ NHƯỠNG QUYỂN
CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH ĐẤT
I Mục tiêu bài học:
Sau bài học HS cần:
1 Về kiến thức:
- Hiểu thế nào là thổ nhưỡng (đất) Đất khác các vật thể tự nhiên khác ở điểm nào ?
- Nắm được các nhân tố và vai trị của chúng đối với sự hình thành đất
2 Về kỹ năng:
- Biết phân tích vai trị của từng nhân tố trong quá trình hình thành đất
II Thiết bi dạy học:
-Ảnh chụp một phẫu diện đất hoặc một tranh vẽ một phẫu diện đất
-Tranh ảnh về tác động của con người tới đất
III Hoạt động dạy và học:
1 Mở bài:
Đất là tư liệu sản xuất quan trọng nhất, khơng thể thay thế được trong nơng nghiệp Bài học hơm nay sẽ tìm hiểu về các đặc điểm chung của đất và vai trị của các nhân tố trong quá trình hình thành đất
2 Tổ chức dạy học:
HĐ1: cá nhân
Dựa vào sự hiểu biết và sách GK, hãy
cho biết:
-thổ nhưỡng là gì?
-Độ phì của đất là gì?
-Thổ nhưỡng quyển là gì? vai trị của nĩ
đối với họat động sản xuất và đời sống
con người?
-Đất khác các vật thể tự nhiên khác như
đá, nước, sinh vật…như thế nào?
(đất cĩ độ phì, cịn các vật thể tự nhiên
khác thì khơng)
* Đất là vật thể tự nhiên, được hình
thành do tác động của nhiều nhân tố:
HĐ 2: Nhĩm
-Bước 1: Chia lớp thành 6 nhĩm lớn
hoặc mỗi nhĩm nhỏ 2 HS
-Bước 2: GV phân cơng mỗi nhĩm tìm
hiểu từng nhân tố 1, 2, 3, 4, 5, 6 cĩ kèm
I Thổ nhưỡng:
- Thổ nhưỡng là lớp vật chất tơi xốp trên bề mặt lục địa, được đặc trưng bởi độ phì
- Độ phì đất là khả năng cung cấp nước, nhiệt, khí và các chất dinh dưỡng cần thiết cho thực vật sinh trưởng và phát triển
- Thổ nhưỡng quyển (lớp phủ thổ nhưỡng) là lớp vỏ chứa thổ nhưỡng nằm ở bề mặt lục địa- nơi tiếp xúc với khí quyển, thạch quyển, sinh quyển
II Các nhân tố hình thành đất:
1 Đá mẹ:
-Là các sản phẩm phong hố từ đá gốc
-Vai trị: là nguồn cung cấp vật chất vơ cơ cho đất, quyết định thành phần khống vật, thành phần cơ giới và ảnh hưởng đến nhiều tính chất đất
2 Khí hậu:
-Nhiệt và ẩm là hai nhân tố ảnh hưởng trực tiếp Chúng làm cho đá gốc bị phá hủy thành
Trang 2dẫn chứng minh hoạ.
-Bước 3: cho mỗi nhóm trình bày từng
đề mục, GV góp ý, bổ sung
-Đá mẹ có vai trò như thế nào trong quá
trình hình thành đất?
-Cho ví dụ về ảnh hưởng của đá mẹ đến
đặc điểm của đất
-Khí hậu có vai trò như thế nào trong
quá trình hình thành đất?
-Các kiểu khí hậu khác nhau ảnh hưởng
đến sự hình thành đất như thế nào?
-Sinh vật có vai trò như thế nào trong
quá trình hình đất?
-Tác động của sinh vật có gì khác với tác
động của đá mẹ và khí hậu trong sự hình
thành đất?
-Địa hình có vai trò như thế nào trong
quá trình hình thành đất?
-Cho ví dụ để thấy địa hình ảnh hưởng
đến sự hình thành đất
-Trong quá trình hình thành đất con
người có vai trò như thế nào?
(HS phân tích cả hai mặt tích cực và tiêu
cực của con người đến sự hình thành
đất)
những sản phẩm phong hóa, sau đó tiếp tục phong hóa thành đất
Nhiệt, ẩm giúp hòa tan, rửa trôi hoặc tích tụ vật chất, tạo môi trường cho vi sinh vật phân giải và tổng hợp chất hữu cơ cho đất
- Ảnh hưởng gián tiếp thông qua lớp phủ thực vật
3 Sinh vật
Đóng vai trò chủ đạo trong sự hình thành đất: -Thực vật cung cấp chất hữu cơ, phá hủy đá -Vi sinh vật phân giải xác sinh vật và tổng hợp thành mùn
- Động vật sống trong đất góp phần làm biến đổi tính chất đất
4 Địa hình
- Vùng núi cao nhiệt độ thấp quá trình hình thành đất yếu
- Địa hình dốc đất dễ bị xói mòn, tầng đất mỏng
- Địa hình bằng phẳng, có quá trình bồi tụ nên tầng đất thường dày và giàu chất dinh dưỡng hơn
- Địa hình ảnh hưởng tới khí hậu, tạo ra các vành đai đất khác nhau theo độ cao
5 Thời gian
- Tuổi của đất là thời gian hình thành đất
6 Con người
- Con người thông qua các họat động sản xuất nông, lâm nghiệp có thể làm cho đất tốt lên hoặc xấu đi
IV Đánh giá
1 Đất là gì? Nêu đặc trưng cơ bản của đất?
2 Trình bày tóm tắt vai trò của từng nhân tố ttrong quá trình hình thành đất
V Hoạt động nối tiếp
Trả lời các câu hỏi trong SGK ở mỗi phần của bài
Kí duyệt, ngày tháng năm 2007.
Tổ Trưởng
Mã Thị Xuân Thu