Về kiến thức: - Hiểu đặc điểm phân bố dân cư trên Thế giới và các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư.. - Biết cách tính mật độ dân số, xác định vị trí các thành phố lớn trên bản đồ.
Trang 1Tiết 27 Ngày soạn:8/12/2007
Ngày dạy:13/12/2007
Bài 24 PHÂN BỐ DÂN CƯ.
CÁC LOẠI HÌNH QUẦN CƯ VÀ ĐƠ THỊ HĨA
I Mục tiêu bài học:
Sau bài học HS cần:
1 Về kiến thức:
- Hiểu đặc điểm phân bố dân cư trên Thế giới và các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư
- Phân biệt được các loại hình quần cư, đặc điểm và chức năng của chúng
- Hiểu được bản chất và đặc điểm của quá trình đơ thị hĩa
- Biết cách tính mật độ dân số, xác định vị trí các thành phố lớn trên bản đồ
2 Về kỹ năng:
- Rèn luỵên kĩ năng nhận xét, phân tích biểu đồ, sơ đồ, lược đồ và bảng số liệu về tình hình phân bố dân số, các hình thái quần cư và dân cư thành thị
II Thiết bi dạy học:
- Bản đồ giáo khoa treo tường Phân bố dân cư và đơ thị lớn trên Thế giới
- Hình 24.1 trong SGK (phĩng lớn)
- Một số hình ảnh về nơng thơn và thành phố lớn trên Thế giới
III Hoạt động dạy và học:
GV Vào bài mới:
HĐ1 cá nhân
- Tìm hiểu khái niệm phân bố dân
cư
- VD: Dân số Việt Nam năm 2005
là 83.3 triệu, diện tích là 330,991
km2 Tính mật độ dân số nước ta
252 người/km2
Từ đĩ rút ra khái niệm mật độ dân
số là gì?
HĐ 2: nhĩm
HS nhận xét các bảng số liệu 24.1
và 24.2 rút ra các kết luận về sự
phân bố dân cư
- Tại sao dân cư phân bố khơng
đều?
I Phân bố dân cư.
1 Khái niệm:
- Là sự sắp xếp dân số một tự phát hoặc tự giác trên một lãnh thổ nhất định, phù hợp với điều kiện sống và các nhu cầu xã hội
- Mật độ dân số là số người cư trú, sinh sống trên một đơn vị diện tích (người/km2.)
2 Đặc điểm:
a Phân bố dân cư khơng đều theo thời gian Mật độ dân số trung bình Thế giới là 48 người/km2
b Biến động về phân bố dân cư theo thời gian
3 Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư.
- Phân bố dân cư là một hiện tượng kinh tế - xã hội cĩ tính chất quy luật
- Các nhân tố ảnh hưởng:
Trang 2HĐ 3.nhóm
Chia thành 4 nhóm lớn, làm việc
theo nhóm nhỏ 4HS/nhóm
- Nhóm 1 So sánh quần cư nông
thôn và quần cư thành thị
- Nhóm 2 Nhận xét bảng số liệu
24.3
- Nhóm 3 Nhận xét bản đồ hình 24
- Nhóm 4 Tìm hiểu những ảnh
hưởng của quá trình đô thị hóa
- Cả lớp cùng suy nghĩ và trả lời
như thế nào là phổ biến lối sống
thành thị
HS báo cáo, bổ sung
GV nhận xét và tổng kết
+ Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, tính chất của nền sản xuất là nhân tố quyết định
+ Điều kiện tự nhiên, lịch sử khai thác lãnh thổ, chuyển cư …
II Các loại hình quần cư:
1 Khái niệm
Là hình thức biểu hiện cụ thể của việc phân bố dân cư trên bề mặt Trái Đất
2 Phân loại và đặc điểm:
- Quần cư nông thôn: xuất hiện sớm, phân tán trong không gian, gắn với tổ chức sản xuất nông nghiệp
- Quần cư thành thị: gắn với chức năng sản xuất phi nông nghiệp, mức độ tập trung dân số cao
III Đô thị hóa:
1 Khái niệm.
Là một quá trình kinh tế - xã hội mà biểu hiện
là sự tăng nhanh về số lượng và quy mô các điểm dân cư đô thị, sự tập trung dân cư trong các thành phố, nhất là thành phố lớn và phổ biến rộng rãi lối sống thành thị
2 Đặc điểm.
- Dân cư thành thị có xu hướng tăng nhanh
- Dân cư tập trung vào các thành phố lớn và cực lớn
- Phổ biến rỗng rãi lối sống thành thị
3 Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế - xã hội.
a Ảnh hưởng tích cực
- Góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển
- Chuyển dich cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động
- Làm thay đổi phân bố dân cư và lao động
- Thay đổi quá trình sinh tử…
b Tiêu cực
- Khi đô thị hóa không xuất phát từ quá trình CNH, không phù hợp và cân đối với quá trình CNH sẽ gây ra những ảnh hưởng xấu:
+ Thiếu lao động ở nông thôn + Thiếu việc làm, nghèo đói, ô nhiễm môi trường … ở thành thị
Trang 3+ Và nhiều hiện tượng XH tiêu cực khác.
IV Đánh giá.
Làm bài tập số 3 sau bài học
V Hoạt động nối tiếp.
Tìm hiểu về các thành phố lớn trên Thế giới
PHỤ LỤC
Các nhân tố ảnh hưởng tới
sự phân bố dân cư
Khí
Địa hình và đất đai
Khoáng sản
Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
Tính chất của nền kinh tế
Lịch sử khai thác lãnh thổ
Chuyển cư
Kí duyệt, ngày tháng năm 2007
Tổ Trưởng
Mã Thị Xuân Thu
