BÀI GIẢNG VIRURS DẠI - ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH

VIRUS DẠI- CƠ CHẾ GÂY BỆNH VÀ ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH CỦA VẬT CHỦ TS.. Đáp ứng miễn dịch của vật chủ đối với virus dại... − Phần cuống não bị nhiễm trước tiên, sau đó vùng dưới đồi và cuối cù

VIRUS DẠI- CƠ CHẾ GÂY BỆNH VÀ ĐÁP ỨNG MIỄN

DỊCH CỦA VẬT CHỦ

TS BS Nguyễn Thị Kiều Anh Trung tâm Y tế Dự phòng Hà Nội

NỘI DUNG

1 Các đặc điểm cấu trúc, phân loại của virus.

2 Ổ chứa, vector, đường truyền, khả năng và cơ

chế gây bệnh

3 Đáp ứng miễn dịch của vật chủ đối với virus

dại.

ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC, PHÂN

LOẠI VIRUS

ĐẶC ĐIỂM VIRUS DẠI

Xắp xếp các yếu tố sau vào hai nhóm: bền vững và tiêu diệt virus, giải thích lý do?

1 Đặc điểm genome và tính chất lý hoá

 Genome 12kb, ARN sợi âm, không có tính gây nhiễm

 Vỏ: Glycoprotein do vậy virus nhạy với các chất

hoà tan Lipid; Xà phòng, hypochlorite, tia cực tím, formaldehyde…

 Không bền với nhiệt độ và acide

2 Phân loại virus

THẢO LUẬN

1 Bao nhiêu kiểu gien, nhóm gien virus dại/lyssavirus?

2 Vaccine hiện nay sản xuất trên chủng thuộc kiểu

gien nào?

3 Hiệu quả của vaccine như thế nào?

Phân loại Lyssavirus gây bệnh dại/viêm não tuỷ

úc, Bắc cực, Nam cực Dơi

ở châu Mỹ

Động vật ăn thịt, dơi hút máu và nhiều loài dơi ăn côn trùng

- 55.000 người (Chó) -100s (dơi hút máu) -1-2 do dơi khác

Chưa có báo cáo

Không rõ (1 chủng – dơi ăn côn trùng

Chưa có báo cáo

12 Shimoni virus

(Phylo2) Châu Phi Không rõ chủng – dơi ăn (1

côn trùng)

Chưa có báo cáo

3 virus mới, Châu

Phi và Châu Âu

chưa phân loại

1 12 kiểu gien đã được xác định; 3 virus mới đang chờ phân loại Thuộc 3 phylogroup (bảng phân loại quốc tế 2012);

5 Các Phylogroup khác: Không

Ổ CHỨA, ĐƯỜNG TRUYỀN,

CƠ CHẾ GÂY BỆNH

Ổ CHỨA, ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN

Ổ CHỨA VIRUS DẠI

Ổ chứa virus dại ở các loài động vật hoang dại

trên thế giới

Bộ mèo

− Lan truyền bệnh dại trong tự nhiên:

di chuyển kiếm mồi hoặc do xuất

nhập cảnh động vật bị dại

− Cơ chế lan truyền từ động vật sang

người: cắn, airosol infection, TX

nước bọt, mô não, ăn sống thịt động

vật , sữa bị nhiễm dại, butchering.

− Sự lây truyền từ người sang người:

ghép mô, phủ tạng; tiếp xúc nước bọt của người (02)và từ mẹ sang con

(01- Sipahioglu and Alpaut, 1985)

CƠ CHẾ LÂY TRUYỀN

− Xâm nhập qua da, niêm

− Thải Virus ra ngoài:

nước tiểu, nước bọt,

dịch não tuỷ

CƠ CHẾ GÂY BỆNH

− Phần cuống não bị nhiễm trước tiên, sau đó vùng dưới đồi và cuối cùng là phần vỏ não bị tổn thương: Lấy mẫu – cuống não, đồi thị

− Khi virus tràn đầy trong hệ thần kinh trung

ương tràn ra hệ thần kinh ngoại biên, các

mô, tuyến nước bọt và đào thải virus theo

nước dãi của con vật bị mắc dại

chú ý trong chẩn đoán và điều trị dự phòng

ĐẶC ĐIỂM ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH CỦA VẬT CHỦ ĐỐI VỚI VIRUS DẠI

3 Kháng thể trung hòa có tác dụng trung hòa virus ở

những thời điểm nào khi cơ thể bị phơi nhiễm

virus?

4 Thời điểm nào là cơ hội tốt nhất điều trị dự phòng

khi bị phơi nhiễm với virus dại?

Vật chủ

Bên ngoài

Nhiễm virus dại tự nhiên

Nhận dạng mẫu phân

tử phổ biến giữa các tác nhân gây bệnh

Các tế bào miễn dịch ban đầu:

Vật chủ

Bên ngoài

Các tế bào miễn dịch ban đầu

Vật chủ

Bên ngoài

Tổ chức lympho

Tế bào trình diện kháng nguyên:

Sự nhân lên của tế bào B đặc hiệu kháng nguyên virus dại

Sản xuất kháng thể đặc hiệu kháng nguyên virus dại

Loại trừ các tác nhân gây bệnh

・ Các kháng thể

・ Các tế bào T độc

Vật chủ

Bên ngoài

cơ Virus dại

MMDR tháng 3 2010

Sự thật về sự phòng thủ của virus dại

1 Khi nhiễm vi rút dại cục bộ sẽ không tạo ra được miễn dịch bảo vệ ⇒ Có lẽ

vì chúng ẩn nấp trong cơ và tế bào thần kinh, các mô không chịu tác động của đáp ứng miễn dịch (miễn dịch đặc quyền).

2 Vi rút đã xâm nhập vào hệ thống thần kinh rất khó bị trung hòa bởi các

kháng thể ⇒ Các Immunogrobulin không thể vào trong các tế bào thần kinh

3 Các đáp ứng dịch thể bảo vệ xuất hiện ở ngày thứ 7 và được tạo đầy đủ

vào ngày thứ 14 sau khi tiêm vaccine ⇒ Để trung hòa vi rút dại, chúng ta cần cung cấp đủ lượng kháng thể ở cả vị trí lây nhiễm và/ hoặc ở các

sinap thần kinh

TRƯỚC KHI VIRUS TẤN CÔNG VÀO THẦN KINH TRUNG ƯƠNG.

Và bây giờ, khi người bị phơi nhiễm với

virus dại thì họ chỉ có rất ít thời gian ngăn chặn sự toàn phát của bệnh dại.

Tất cả người dân và xã hội phải được biết sự

thật này

KẾT LUẬN

1 Diệt virus: cồn, xà phòng, (hypochlorite – phòng thí nghiệm).

2 Có nhiều kiểu gien, nhóm gien Vaccine có thể bảo vệ chống virus kiểu

gien 1, có bảo vệ chéo trong nhóm gien 1 Các nhóm khác không hoặc

chưa biết rõ Khi làm việc với các lyssavirus phải tuân thủ tuyệt đối an

toàn.

3 Nhiễm virus dại tự nhiên hầu như không tạo ra kháng thể (trừ giai đoạn

cuối) ⇒ Có lẽ vì chúng ẩn nấp trong cơ và tế bào thần kinh, các mô không chịu tác động của đáp ứng miễn dịch (miễn dịch đặc quyền).

4 Vi rút đã xâm nhập vào hệ thống thần kinh rất khó bị trung hòa bởi các

kháng thể ⇒ Các Immunogrobulin không thể vào trong các tế bào thần kinh

3 Các đáp ứng dịch thể bảo vệ xuất hiện ở ngày thứ 7 và được tạo đầy đủ

vào ngày thứ 14 sau khi tiêm vaccine ⇒ Để trung hòa vi rút dại, chúng ta cần cung cấp đủ lượng kháng thể ở cả vị trí lây nhiễm và/ hoặc ở các

sinap thần kinh.

CƠ HỘI CỨU BNTRƯỚC KHI VIRUS TẤN CÔNG VÀO

THẦN KINH TRUNG ƯƠNG.