Bài giảng tiêu chảy và toán bón

4 Cơ chế chính:- Tiêu chảy thẩm thấu - Tiêu chảy dịch tiết - Tiêu chảy do viêm dịch rĩ - Tiêu chảy do rối loạn vận động ruột Phối hợp nhiều cơ chế trên III.. Tiêu chảy Cấp: 4 nguyên nh

TIÊU CHẢY

&

TÁO BÓN

GVHD : Ths Nguyễn Phúc Học Thực hiện : Tổ 5/T20YDH3A

Thành viên tổ 5/T20YDH3A

A TỔNG QUAN VỀ

TIÊU CHẢY

I Định Nghĩa – Phân Loại

1 Định nghĩa:

≥ 3 lần/ 24 giờ

2 Phân Loại:

Tiêu chảy cấp : <= 14 ngày

Tiêu chảy dai dẵng : > 14 – 28 ngày

Bệnh lý

Sơ Sinh 37%

Nhiễm Trùng

Hô Hấp 17%

Tiêu Chảy 16%

• Tiêu chảy gây

tử vong từ 4-5 triệu TE mỗi năm (khoảng 30%)

• 80% là Trẻ

em dưới 2 tuổi

II Dịch Tễ

4 Cơ chế chính:

- Tiêu chảy thẩm thấu

- Tiêu chảy dịch tiết

- Tiêu chảy do viêm (dịch rĩ)

- Tiêu chảy do rối loạn vận động ruột

Phối hợp nhiều cơ chế trên

III Cơ Chế Bệnh Sinh

1 Tiêu chảy Cấp: 4 nguyên nhân chính

Nhiễm trùng

- Virus: Rotavirus, Adenovirus…

- Vi khuẩn: Salmonella, Shigella, E.Coli

- Ký sinh trùng: Amid, giun…

Nhiễm độc

- Từ vi trùng (ngộ độc thực phẩm): E.Coli, Clostridium, Pseudomonas…

- Hóa chất: Chì, thủy ngân, arsenic…

IV Nguyên Nhân

IV Nguyên Nhân (tt)

1 Tiêu chảy Cấp:

Chế độ ăn uống – dùng thuốc

- Uống rượu, bia

- Dị ứng thức ăn

- Tác dụng phụ một số thuốc: Kháng sinh…

Nguyên nhân khác

- Viêm ruột thừa

- Xuất huyết tiêu hóa

- Chứng nghẹt phân

2 Tiêu chảy mạn:

Bệnh lý dạ dày: Sau phẩu thuật cắt dạ dày,

Hội chứng Zollinger – Ellison, Bệnh

Menetrier’s

Bệnh lý ruột non: Cắt ruột non, bệnh

Crohn’s, Suy tụy, thiếu men Disaccharide,

Bệnh Sprue

Viêm đại tràng: viêm loét trực tràng, ung thư

trực tràng

Nguyên nhân khác: AIDS, Suy dinh dưỡng

IV Nguyên Nhân (tt)

* Triệu Chứng:

 Đầy bụng, sôi bụng, Nôn mửa

 Tiêu chảy liên tục, nhiều lần Ban đầu phân lỏng, sau toàn nước

 Khát nước, Người mệt lả, có thể bị chuột rút

 Mắt trũng, Da khô, nhăn nheo, giảm đàn hồi

 Mạch nhanh, HA hạ, chân tay lạnh

 Tiểu ít hoặc vô niệu

* Biến chứng:

 Hạ đường huyết, Rối loạn điện giải

 Suy thận cấp

V Triệu Chứng - Biến Chứng

* Đánh giá mức độ mất nước

 Xét nghiệm máu: khi có sốt, phân có

máu, có dấu hiệu mất nước

Phân:

- Soi phân: tả, lỵ

- Cấy phân: khi điều trị thất bại

Xét nghiệm khác: ion đồ, khí máu, đường huyết, chức năng thận

XQ Phổi, Siêu Âm bụng

* Đánh giá Cận lâm sàng

1 Phòng ngừa và điều trị mất nước

a Phác đồ A (Không hoặc ít mất nước)

- Cho uống nhiều nước hơn bình thường Dùng nước chín,

ORS Tránh dùng nước đường, nước ngọt công nghiệp

- Nếu dùng ORS thì theo liều như sau:

1 Phòng ngừa và điều trị mất nước

- Bù dịch bằng đường uống ORS sau 4-6 giờ theo bảng:

- Hoặc theo cân nặng: 75ml/kg

- Trẻ em <6tháng không bú mẹ cho uống thêm 100-200ml

nước sạch trong khi bù nước

- Nếu bụng có chướng hoặc nôn ói thì có thể truyền IV Lactac Ringer 75ml/kg trong 4 giờ

- Sau 4 giờ đánh giá lại dấu hiệu mất nước để chọn phác đồ thích hợp tiếp theo

1 Phòng ngừa và điều trị mất nước

c Phác đồ C (Mất nước nặng)

IV Điều Trị (tt)

- Truyền IV lập tức Ringer Lactac 100ml/Kg với tốc độ:

- Khi truyền tĩnh mạch cho uống ORS

- Sau khi truyền xong, đánh giá lại dấu hiệu mất nước:

+ Nếu còn dấu hiệu mất nước nặng: 2 lần như trên

+ Nếu cải thiện nhưng còn dấu hiệu mất nước: Phác đồ B

+ Nếu không còn dấu hiệu mất nước: Phác đồ A

- Cần theo dõi bệnh kèm theo để tránh dấu hiệu quá tải

- Nếu không truyền được thì uống ORS 120ml/kg/6h qua sone

 Thuốc chống nhu động ruột (Doperidon)

 Thuốc bảo vệ niêm mạc ruột (Smecta)

 Men vi sinh

3 Dinh dưỡng:

 Khuyến khích trẻ ăn càng nhiều càng tốt

 Trẻ còn bú mẹ nên bú thường xuyên

IV Điều Trị (tt)

* Tái khám ngay khi có dấu hiệu sau:

Ăn uống kém

Khát nước nhiều, sốt cao

Nôn ói, tiêu chảy xối xả, phân có máu

Thể trạng không khá lên sau 3 ngày

VII Theo dõi – Tái Khám

VII Phòng bệnh

Ăn chín, uống sôi

Dùng nước sạch

Rửa tay

A TỔNG QUAN VỀ

TÁO BÓN

Chậm vận chuyển ở Đại Tràng: Thường

do có vấn đề về tắc nghẽn ở trực tràng làm cho phân không vận chuyển được

Rối loạn tống phân ở trực tràng: Nguyên nhân là các bệnh lý làm giảm nhu động ruột, làm phân không được tống ra ngoài

Hai cơ chế trên làm cho phân tồn lại lâu ở đại tràng => Tăng hấp thu nước => phân khô, cứng => khó tống ra

II Cơ Chế Bệnh Sinh

1 Rối loạn đẩy trực tràng

Bệnh lý đường tiêu hóa gây hẹp lòng ruột:

U, Viêm, Hội chứng ruột kích thích…

Thứ phát do rối loạn nội tiết - điện giải:

Thai kỳ, Suy giáp, Cường phó giáp, Tiểu đường…

Kháng Cholinergic, Antacid, Chống Trầm cảm, Lợi Tiểu

III Nguyên Nhân

- Không tập thoái quen đi tiêu tốt

- Lạm dụng thuốc nhuận trường

- Nguyên nhân tâm lý, chế độ ăn uống

III Nguyên Nhân (tt)

Đại tiện <3lần/tuần, phân rắn, vón cục

Đau quặng bụng, đặc biệt vùng hố chậu trái

Đại tiện phải rặn mạnh, vận động nhiều cơ thành bụng

Cảm giác còn phân trong bụng, tắc vùng hậu môn

Bệnh lâu ngày gây cảm giác chướng bụng, đầy hơi, nhức đầu, đánh trống ngực

IV Triệu chứng

1 Thay đổi chế độ ăn uống và lối sống

a Chế độ ăn: ăn nhiều thực phẩm có tính nhuận

tràng cao: Rau, ngũ cốc, Trái cây, củ quả, rau cau, đông sương…

b Thay đổi thói quen:

 Thường xuyên tập thể dục, hạn chế nằm quá lâu, uống nhiều nước Hạn chế bia rượu

 Tập thoái quen đại tiện đều đặn hàng ngày, không nôn nóng

 Không lạm dụng thuốc nhuận trường, nên massage vùng bụng để kích thích tiêu hóa

V Phòng - Điều Trị

Thuốc làm mềm phân (docusat, parafin…)

Thuốc kích thích nhu động ruột(senna,casara)

Thuốc bôi trơn (Microlax…)

V Phòng - Điều Trị