- Hai thầy trò nhận định về những chiếc cối xay gió - Đôn – ki đánh nhau với cối xay gió - Quan niệm, cách sử về đau đớn - Quan niệm về chuyện ăn, ngủ * Tóm tắt : Đôn – ki gặp những chiê
Trang 1
Tiết 25- Văn học
Ngày soạn 12-10-2008
Đánh nhau với cối xay gió
<Trích : Đôn Ki Hô - Tê – – >
I Mục tiêu cần đạt :
Giúp h/s thấy rõ tài nghệ của Xéc – Van – Tét trong việc xây dung cặp nhân vật bất hủ
Đôn – ki – hô - tê, Xan – cho pan – xa, tơng phản về mọi mặt, đánh giá đúng các mặt tốt xấu của hai nhân vật ấy, từ đó rút ra bài học thực tiễn
II Chuẩn bị :
Giáo viên :
Đọc phần giới thiệu về tác giả tác phẩm trong cuốn Văn học phơng tây
Su tầm ảnh ( tranh ) chân dung Xéc - van -téc và tranh minh hoạ hai nhân vật Đôn - ki - hô - tê và Xan - chô - pan - xa
Học sinh ;
đọc kĩ đoạn trích và mục chú thích nếu có điều kiện tìm hiểu thêm về tác phẩm và hai bức chân dung đối lập về hai nhân vật Đôn và Xan …
III Tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Trình bày cảm nghĩ của em sau khi đọc xong truyện “cô bé bán diêm”
? Có ý kiến cho rằng cách kết thúc của câu chuyện Cô bé bán diêm vừa có hậu lại vừa không có hậu ý kiến của em là gì ?
3 Bài mới
Hoạt động 1* Giới thiệu bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Hoạt động 2 : H ớng dẫn đọc - tìm hiểu
chung văn bản
Hớng dẫn đọc : Chú ý các câu đối thoại ,
giọng đọc vừa thể hiện sự ngây thơ vừa xen
lấn hài hớc
Gọi học sinh đọc - Giáo viên nhận xét
? Trình bày ngắn gọn hiểu biết của em về tác
giả và bộ tiểu thuyết “Đôn – ki – hô - tê”
- G/v nhận xét, lu ý về tác giả
G/v giải thích tác phẩm “Đôn– ki– hô
-tê” dẫn vào đoạn trích
- G/v kiểm tra việc nhớ từ khó của h/s
3, Từ khó : 12,5 …
- Truyện kiếm hiệp : Truyện về cuộc đời sự
nghiệp của những hiệp sĩ
I Đọc - Tìm hiểu chung
1, Tác giả :
- Xéc – van – téc (1547 – 1616)
- Là nhà văn Tây Ban Nha
- Tác phẩm nổi tiếng “Đôn – ki – hô - tê”
- Đoạn trích “Đánh nhau với cối xay gió” trích trong tác phẩm “Đôn – ki – hô - tê”
Trang 2- Cối xay gió : Cối xay hành động bằng sức
gió thổi quay cánh quạt => phổ biến ở Châu
Âu
Truyện Đôn- ki - hô- tê thuộc thể loaị gì ?
Đoạn trích có thể chia bố cục ra làm mấy
phần ? Nêu ý chính của mỗi phần ?
H/s thảo luận câu hỏi 1 sgk
? Xác định nhân vật trọng tâm của truyện
(Đôn – ki và Xan – chô)
Dựa vào 5 sự việc trên hãy tóm tắt lại đoạn
trích
? Hai nhân vật trung đã đợc tác giả xây dung
bằng nghệ thuật gì? Biểu hiện nh thế nào?
?ấn tợng của em về hai nhân vật Đôn – ki và
Xan – chô ?
Hoạt động 3 : H ớng dẫn phân tích văn bản
? Nhân vật “Đôn – ki – hô - tê” đợc tác giả
khắc hoạ bằng những chi tiết nào?
Vì sao Đôn ki muốn trở thành hiệp sĩ ?
Qua những chi tiết này em có đánh gía gì về
nhân vật Đôn - ki… ?
? Mê truyện kiếm hiệp đến mụ mẫm cả đầu
2, Bố cục :
- Từ đầu… không cân sức => thầy trò Đôn –
ki trớc trận đấu
- Tiếp theo… ra xa => thầy trò
Đôn – ki trong trận đấu
- Còn lại – thầy trò Đôn – ki sau trận đấu
Sự việc chính :
- Hai thầy trò nhìn thấy những chiêc cối xay gió
- Hai thầy trò nhận định về những chiếc cối xay gió
- Đôn – ki đánh nhau với cối xay gió
- Quan niệm, cách sử về đau đớn
- Quan niệm về chuyện ăn, ngủ
* Tóm tắt : Đôn – ki gặp những chiêc cối xay gió
và chàng nghĩ đó là những tên khổng lồ xấu
xa Mặc cho Xan – chô can ngăn, Đôn – ki
đơn phơng độc mã lao tới cánh quạt khiến cả ngời lẫn ngựa bị trọng thơng Trên đờng đi tiếp, Đôn – ki – hô - tê vì danh dự cảu hiệp
sĩ, vì nàng Đuyn – xi – nê - a, tính nóng của chàng nên đã không rên rĩ, không ăn, không ngủ Trong khi ấy Xan – chô vẫn cứ việc ăn no ngủ kỹ
* Nghệ thuật : Xây dung hai nhânvật tơng phản về tính cách
H/s tự bộc lộ
II Đọc - tìm hiểu chi tiết
1, Phân tích nhân vật Đôn – ki – hô - tê
* Giới thiệu về Đôn - ki - hô - tê
- Xuất thân : Gia đình quý tộc
- Hình dáng : Gầy, cao lênh khênh
- Mê truyện kiếm hiệp
- Đánh bóng các thứ vũ khí của tổ tiên
- Nghĩ mình là một hiệp sĩ
- Tự tìm cho mình một ngời yêu dấu để tôn thờ
Trang 3óc, đây chính là nguyên nhân dẫn đến trận
đánh của Đôn – ki với cối xay gió Vậy theo
em Đôn – ki vì sao lại đánh nhau với cối
xay gió?
? Trận đánh của Đôn – ki với cối xay gió đã
diễn ra ntn?
Trong trận đấu này em thấy đôn - ki hô - tê tỏ
ra là ngời ntn?
Kết quả của trận đấu này là gì ? kết quả đó
đã phán ánh điều gì ?
Sau cuộc chiến với cối xay gió , hai thầy trò
đôn - ki lại tiếp tục lên đờng Đôn ki đã có
suy nghĩ và hành động ntn?
? Nhận xét các biểu hiện đó của Đôn – ki?
Điều đó cho thấy Đôn – ki là ngời nh thế
nào?
? Cảm xúc của em trớc những biểu hiện của
Đôn – ki?
Đôn – ki là kẻ cực kỳ hoang tởng, nhng ở
chàng còn có những biểu hiện bình thờng
khác của con ngời Ngoài sự kiên định trong
hành động , dũng cảm , em còn thấy ở nhân
vật này những phẩm chất gì đáng quý?
? Từ đó, tính cách nào của Đôn – ki đợc bộc
lộ?
? Khái quát về đặc điểm nhân vật Đôn – ki
trong việc đánh nhau với cối xay gió?
? Cảm nghĩ của em về nhân vật này? H/s tự
bộc lộ
=>Là ngời có lí tởng sống đẹp nhng suy nghĩ không bình thờng mụ mẫn đầu óc =>
* Đánh nhau với cối xay gió
- Nhìn cối xay gió tởng là những gã khổng lồ gian ác => ra tay diệt trừ các giống xấu xa
- Đánh nhau với cối xay gió : Lấy khiên che kín thân , tay lăm lăm ngọn giáo …phi thẳng =>Không khoan nhợng trớc cái ác , dũng cảm thực hiện lí tởng lớn lao
- Kết quả :Giáo gẫy, ngời, ngựa ngã văng ra,
bị trọng thơng => mê muội khi biến vật vô tri trở thành kẻ thù của mình
* Sau khi đánh nhau :
- Bị thơng đau nhng không rên la
- Không thích thú chuyện ăn uống -Bẻ cành khô làm ngọn giáo Thức suốt đêm để nghĩ tới Đuyn – xi – nê -a
=> Biểu hiện : Không bình thờng, điên rồ, mê muội, hoang tởng
=> hài hớc, buồn cời
=> Phẩm chất đáng quý : coi khinh cáI tầm thờng , có tình yêu say đắm
=> Tính cách cao cả, cao thợng
=> Là ngời hoang tởng, điên rồ, nhng đa cảm, cao thợng
- Đáng chê : Tính hoang tởng
- Đáng khen : Tính cao thợng
4 Củng cố
Nêu những điểm đáng khen và đáng chê ở nhân vật Đôn - ki?
Em có thể kháI quátđiều gì về nhân vật này ?
Theo em xây dựng nhân vật Đôn ki nhà văn muố nói điều gì với ngời đọc
5 H ớng dẫn
Về nhà đọc kĩ lại đoạn trích
Tìm hiểu những mặt đối lập giữa hai nhân vật trong đoạn trích từ đó kháI quát lại ý đồ sáng tác của nàh văn qua hai hình tợng nhân vật này ?
Trang 4
*******************************
Tiết 26- Văn học
Ngày soạn 12-10-2008
Đánh nhau với cối xay gió
<Trích : Đôn Ki Hô - Tê – – >
I Mục tiêu cần đạt : ( nh tiết 25)
II Chuẩn bị :
Học sinh lập bảng so sánh hai nhân vật Đôn ki và Xan chô
III.Tổ chức các hoạt động dạy và học
1 ổ n định tổ chức
2 k iểm tra bài cũ
Trình bày những hiểu biết và đánh giá của em về nhân vật Đôn -ki-hô- tê?
3 Bài mới
Hoạt động cuả thầy và trò Nội dung bài học
Giáo viên nhăc lại ý đã phân tích ở tiết trớc ,
chuyển ý sang tiết mới
? Em hãy dựa vào chú thích cho biết : Nhân
vật này đã đợc tác giả giới thiệu nh thế nào?
? Xan – chô đã nhận định về cối xay gió nh
thế nào? Ông đã căn ngăn Đôn – ki nh thế
nào?
? Vì sao Xan – chô đã có lời can ngăn đó ?
? Quan niệm của Xan- chô về sự đau đớn?
Đánh giá của em
? Quan niệm, cách sử sự về chuyện ăn, ngủ
của Xan – chô nh thế nào?
Đấnh giá của em ?
? Từ đó đặc điểm tính cách nào của Xan –
chô đợc bộc lộ?
? Trong cuộc chiến đấu với cối xay gió Xan
– chô luôn đứng ngoài, điều đó cho ta thấy
tính cách nào của Xan – chô nữa?
Em hiểu gì về nhân vật Xan chô?
Học sinhthảo luận câu hỏi 4 sgk
2, Nhân vật Xan – chô - pan – xa
- Xuất thân : Nông dân
- Hình dáng : Béo, lùn
- Cỡi con lừa, nhận làm giám mã cho Đôn –
ki – hô - tê
- Rất thích chuyện ăn uống
* Nhận định đúng về cối xay gió và can ngăn
Đôn – ki
=> Đầu óc tỉnh táo => không giao tranh với cối xay gió
- Quan niệm về sự đau đớn : Tự biết không chịu nổi đau đớn (rên rỉ ngay…), đầu óc thực
tế, hèn nhát
- Thích ăn uống, biết cách ăn uống => Quá chú trọng cho bản thân => tầm thờng
- Thích ngủ – ham ngủ => Quá coi trọng bản thân
=> Là nhân vật luôn tỉnh táo, thực tế và thực dụng
- ích kỉ, hèn nhát
- Là ngời đầu óc tỉnh táo nhng thực dụng, tầm
Trang 5? Với chúng ta bài học rút ra từ hai tính cách
này là gì?
Hoạt động 4 : H ớng dẫn tổng kết
? Qua đọc và phân tích em hiểu nh thế nào về
hai nhân vật Đôn – ki và Xan – chô?
(H/s thảo luận nhóm)
? Nhận xét về biện pháp nghệ thuật nổi bật
đ-ợc sử dụng trong văn bản này?
? Từ đó em hiểu thêm đợc gì về nhà văn ?
H/s đọc to ghi nhớ
thờng
So sánh hai nhân vật Các đặc
điểm so sánh Đôn-ki-hô-tê Xan chô Pan cha
1, nguồn gốc
2, Ngoại hình
3, Mục đích chuyến đi
4 ,ĐĐ tính cách
5, những
điểm tốt
đáng khen
6, nhợc điểm
7, Giải thích nguyên nhân
- Quí tộc
- Gầy gò
- diệt
ác,bênh yếu , cứu khốn
- dũng cảm, quên mình
Có lí tởng cao đẹp Hoang tởng hão huyền
Do đọc quá
nhiều sách kiếm hiệp nên bị nảnh hởng
Nông dân béo lùn chủ thành
đạt sẽ đợc làm thống
đốc hèn nhát,ích kỉ
sống có thực tế
chỉ quan tâm
đến mình không có lí t-ởng sống cao
đẹp không bị nhiễm sách kiếm hiệp
III Tổng kết – ghi nhớ
* Nội dung :
- Hai nhân vật có tính cách tráI ngợc nhau :
Đôn – ki hoang tởng nhng cao thợng, Xan – chô tỉnh táo, nhng tầm thờng
- Bài học : Con ngời muốn tốt đẹp không đợc hoang tởng và thực dụng ,và cần tỉnh táo và cao thợng
* Nghệ thuật :
- Phép tơng phản trong xây dung nhân vật
- Sử dụng tiếng cời khô dài để diễu cợt cái hoang tởng và tầm thờng, đề cao cái thực tế
và cao thợng
4 Củng cố
Từ phân tích hai nhân vật Đôn ki và Xan chô , em thấy đặc điểm nào ở mỗi nhân vật đáng khen và đáng chê nhất ?
Em rút ra đợc bài học bổ ích và thiết thực gì từ câu chuyện đánh nhau với cối xay gió , từ chân dung của Đôn ki và Xan chô ?
Trang 65 H ớng dẫn
Tiếp tục đọc thêm các đoạn trích khác của truyện
Soạn bài chiếc lá cuối cùng
*****************************
Tiết 27- Tiếng Việt
Ngày soạn 12-10-2008
Tình thái từ
I Mục đích
- học sinh hiểu thế nào là tình thái từ
- Biết sử dụng tình thái từ phù hợp với tình huống giao tiếp
- Rèn kĩ năng phân tích, sử dụng tình thái từ khi đặt câu, viết văn
- Giáo dục ý thức sử dụng trau dồi vốn từ, sử dụng vào viết văn
II Chuẩn bị
1, thầy : Bảng phụ
2,Trò :
III Tiến trình lên lớp
1, ổn định lớp (1’)
2, Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là trợ từ, thán từ ? Cho ví dụ ?
- Yêu cầu: Trợ từ là những từ ngữ đi kèm một từ trong câu để nhấn mạnh hoặc biểu thị
Thái độ đánh giá sự vật sự việc
Ví dụ : (Lấy đợc ví dụ )
Thán từ là những từ dủng để bộc lộ cảm xúc của ngời nói hoặc để gọi đáp
Ví dụ:
3 Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Hoạt động 2: Tìm hiểu chức năng của tình thái
Bảng phụ ghi ví dụ / 80
Đọc ví dụ ?
a, Mẹ đi làm rồi à?
b, “ Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa dầu hỏi, thì tôi oà
khóc rồi cứ thế nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo:
- Con nín đi!” – Nguyên Hồng
c, “Thơng thay cũng một kiếp ngời
Khéo thay mang lấy sắc tài làm chi!” Nguyễn Du
Em chào cô ạ!
? Nếu bỏcác từ gạch chân đi thì ý nghĩa của câu có
I Chức năng của tình thái từ
1, Ví dụ : 2,Nhận xét
- Thông tin sự kiện không có gì
thay đổi
- nhng mục đích giao tiếp bị thay
Trang 7gì thay đổi?
? Ví dụ a: “Mẹ đi làm rồi à!” là câu gì ? – Câu hỏi
- mẹ đi làm rồi Là câu gì ?- Câu trần thuật
B, Con nín đi! là câu gì? – là câu cầu khiến –tình
cảm thơng yêu
- Con nín.- Không phải là câu cầu khiến, nếu có
thì thiếu tình cảm
C, Bỏ từ “thay” thì câu thơ không còn là câu cảm
thán
D, Em chào cô ạ!Từ “ạ” có ý nghĩa gì?- Biểu thị sự
kính trọng lễ phép
- Em chào cô Chỉ là lời chào bình thờng
? Chỉ ra thành phần của các câu chứa những từ
trên?
? Nhận xét những từ (à, đi, thay, ạ) trong câu?
- những từ này không tham gia vào thành phần
câu-*GV: những từ này gọi là tình thái từ.?
? Tình thái từ là gì ?
* bảng phụ: Xác định tình thái từ trong các câu văn
sau: chỉ rõ sắc thái mà câu biểu thị ?
A, Anh đi đi ! - tình thái từ cầu khiến
B, Chị đã về đáy à? – tình thái từ nghi vấn
C, Cô mệt ạ! – tình cảm trân trọng quan tâm,
D, Cuộc sống mới đáng yêu sao!- câu cảm thán
? Qua tìm hiểu ví dụ trên em thấy tình thái từ chia
làm mấy loại nh thế nào?
? Hãy chỉ ra một số ví dụ
? Hãy chỉ ra một số tình thái từ cầu khiến?
? em biết những tình thái từ tình cảm nào ?
? Đọc ghi nhớ?
Hoạt động 3: Hớng dẫn sử dụng tình thái
* bảng phụ có ví dụ ?
-a, bạn cha về à?
- b, Thầy mệt ạ?
- c, ban giúp tôi một tay nhé?
-d, bác giúp cháu một tay ạ!
? Đọc các ví dụ chú vào các từ gạch chân?
? Các từ gạch chân đợc dùng trong hoàn cảnh giao
tiếp khác nhau nh thế nào?
đổi
Nhng nó góp phần tạo nên mục
đích của câuvà biểu thị sắc thái tình cảm
2: Tình thái từ : là những từ đợc thêm vào câu để tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán,và biểu thị sắc thái tình cảm của ngời nói
3, Các loại tình thái từ
- Tình thái từ nghi vấn(à, hả, hử, chứ, chăng, )
- Tình thái từ cầu khiến(đi, nào ,với…)
- - tình thái từ cảm thán (thay , sao…)
- tình thái từ biểu thị sắc thái tình cảm (ạ, nhé, cơ mà…)
II Sử dụng tình thái
Trang 8A, Hỏi thân mật bằng vai
B, hỏi lễ phép với ngời thân
C, Cầu khiến thân mật
D, Cầu khiến của ngời dới với ngời trên,
? nếu ta hỏi : thầy mệt à
Bạn cha về ạ? Thì sắc thái tình cảm sẽ
nh thế nào ?
- Thầy mệt à? _ Thiếu lễ phép cha kính trọng
Bạn cha về ạ! – có thể là đùa tếu , mất tự nhiên
*GV: Khi giao tiếp với ngời lớn tuổi nên dùng tình
thái từ bộc lộ tình cảm lễ phép, tôn trọng
? Nh vậy khi nói, viết ta cần chú ý điều gì khi sử
dụng tình thái từ ?
? Đọc ghi nhớ ?
Câu: Ông là ngời Nam Định phải không ạ?
Anh ăn đi chứ ạ!
Nừu bỏ từ ạđi trong câu thứ nhất thì thái từ nghi
vấn vận tồn tại
nếu bỏ từ ạ” trong câu thứ hai thì tình thái từ cầu
khiến vẫn tồn tại
*GV: Vì vậy một só tình thái từ xuất hiện trong
câu cầu khiến, câu nghi vấn nhng nó không phải là
phơng tiện để tạo nên các kiểu câu này Nếu không
có chúng thì ý nghĩa cầu khiến và nghi vấn vẫn tồn
tại
? Đọc ghi nhớ
Hoạt động 4 : Hớng dẫn làm bài tập
? Đọc bài tập và nêu yêu cầu bài tập? Vì sao từ “
nào” ở câu a không phải là tình thái từ ?Vì nó
không dùng để tạo nên câu câud khiến
? ví dụ b? – Dùng để tạo câu cầu khiến
- Tình thái từ ở trờng hợp c, Vì nó dùng để tạo tình
thái nhấn mạnh
- Còn ở câu d không dùng để tạo tình thái
Xác định yêu cầu đề ?
Học sinh làm bài – trình bày – nhận xét
-Khi nói, viết chú ý cần sử dụng tình thái từ phù hợp , đúng với hoàn cảnh giao tiếp(quan hệ tuổi tác, thứ bậc trong xã hội, tình cảm…)
III Luyện tập
Bài tập 1/81 Xác định tình thái từ trong các câu A,
B
C, làm nh thế mới đúng chứ!
D, Tôi đã khuyên bảo nó nhiều lần rồi chứ có phải không đâu.
Bài tập 2/82 Tìm giải nghĩa các tình thái từ trong các câu
A, tình thái từ nghi vấn
B, Tình thái từ nhấn mạnh
C, Tình thái từ phân vấn, nghi ngờ
D, tình thái từ thân mật, quan tâm Bài tập3: Viết đoạn văn tự sự có dùng tình thái từ
Trang 94 Củng cố
Thế nào là tình thái từ ?
Ngời ta sử dụgn tình thái từ để làm gì ?
Khi sử dụng tình tháI từ cần lu ý điều gì ?
? Trợ từ , tình thái từ, thán từ có gì giống và khác nhau?
+ Giống : đều là những từ đợc thêm vào trong câunhằm mục đích giao tíêp nhất định
+ Khác: Thán từ : để bộc lộ tình cảm, cảm xúchoặc để gọi đạp.
trợ từ : Để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giasự vật, sự việc đợc nói đến ở từ ngữ
đó
Tình thái từ: Để tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán, biểu thị sắc thái tình cảm
5 H ớng dẫn
Đây là những từ lọai rất dễ nhầm lẫn – ta cần phân biệtchúng và sử dụng
đúngtrong văn miêu tả, biểu cảm, tự sự
- Làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị : Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
* rút kinh nghiệm:
********************************