bài 18: tuần hoàn.NC

CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT Ở động vật đơn bào: cơ thể nhỏ, dẹp, chưa có hệ tuần hoàn, các chất được trao đổi qua bề mặt cơ thể.. Ở động vật đa bào: cơ thể có kích thước lớn, v

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU

TIẾT 19 BÀI 18: TUẦN HOÀN MÁU

I CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ TUẦN HOÀN

1 Cấu tạo

2 Chức năng

II CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN

III CHIỀU HƯỚNG TIẾN HÓA CỦA HỆ TUẦN HOÀN

BÀI 18: HỆ TUẦN HOÀN

1 Cấu tạo của hệ tuần hoàn

Hãy nhớ lại kiến thức

ở bậc THCS và cho biết: Hệ tuần hoàn được cấu tạo từ những bộ phận nào?

2 Chức năng của hệ tuần hoàn

Hệ tuần hoàn có chức năng:

a Điều khiển mọi hoạt động sống diễn ra trong cơ

thể.

b Cung cấp năng lượng cho quá trình chuyển hóa

vật chất trong cơ thể.

c Vận chuyển các chất từ bộ phận này đến bộ phận

khác để đáp ứng cho các hoạt động sống của cơ thể.

d Cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết cho các hoạt

động sống của cơ thể.



Đề mục

II CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT

 Ở động vật đơn bào: cơ thể nhỏ, dẹp, chưa có

hệ tuần hoàn, các chất được trao đổi qua bề mặt

cơ thể.

Ở động vật đa bào: cơ thể có kích thước lớn,

việc trao đổi chất qua bề mặt cơ thể không đáp

ứng được nhu cầu của cơ thể  động vật đa bào xuất hiện hệ tuần hoàn.

Tuy nhiên, tùy theo đặc điểm cấu tạo của

cơ thể và mức độ tiến hóa của động vật mà hệ

tuần hoàn được chia thành các dạng khác nhau.

Hệ tuần hoàn

có các dạng

nào?

HỆ TUẦN HOÀN

Hệ Tuần Hoàn Hở

Hệ Tuần Hoàn kín

Hệ Tuần Hoàn đơn

Hệ Tuần Hoàn Kép

 Hệ tuần hoàn hở có ở đa số động vật thân mềm (ốc sên, trai…) và chân khớp (côn trùng, tôm…)

tuộc, giun đốt, chân đầu và động vật có xương sống

Hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn

kín khác nhau như thế nào?

HS quan sát hình vẽ

và hoàn thành PHT

sau đây.

Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn kín Hệ tuần

Tế bào

Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn kín

Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn kín Hệ tuần

Cấu tạo Không có mao mạch Có mao mạch

Máu tiếp xúc và trao đổi chất trực tiếp với các tế bào, sau

đó máu chảy vào tĩnh mạch

và về tim.

Máu được tim bơm đi lưu thông liên tục trong mạch kín: từ động mạch qua mao mạch, tĩnh

mạch sau đó về tim

Máu tiếp xúc và trao đổi chất với các tế bào gián tiếp qua thành mao

Máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao hoặc trung bình Tốc độ máu chảy nhanh

Đáp án PHT số 1

Vì sao gọi là

hệ tuần hoàn

“hở”?

 Vì trong hệ tuần hoàn

“hở” có một đoạn máu

không chảy trong mạch kín (máu tràn vào khoang

cơ thể)

Vì sao gọi là

hệ tuần hoàn

“kín”?

 Vì trong hệ tuần hoàn

“kín” máu chảy hoàn toàn trong mạch kín (từ động mạch qua mao

mạch, tĩnh mạch)

đi được xa, đến các cơ quan nhanh  đáp ứng tốt hơn nhu cầu trao đổi khí và trao đổi chất của

cơ thể

Trong hệ tuần

hoàn, tim có

vai trò gì?

 Tim hoạt động như một cái bơm hút và đẩy máu đi, giúp máu lưu

thông trong

hệ mạch

Tại sao trong hệ mạch

máu luôn chảy 1 chiều

từ động mạch sang

mao mạch, tĩnh mạch

về tim mà không chảy

theo chiều ngược lại

(từ tĩnh mạch, mao

mạch sang động mạch

và về tim)?

 Vì trên thành tĩnh mạch có các

“van tĩnh mạch” Van này chỉ mở một chiều cho máu từ tĩnh mạch chảy về tim

 Hệ tuần hoàn kín bao gồm: Hệ tuần hoàn đơn và hệ tuần hoàn kép

- Hệ tuần hoàn đơn có ở cá

- Hệ tuần hoàn kép có ở nhóm động vật

có phổi như lưỡng cư, bò sát, chim và thú

Hệ tuần hoàn đơn khác hệ tuần hoàn

kép như thế nào? Hệ tuần hoàn nào có

ưu điểm hơn?

HS quan sát hình vẽ:

Mô tả đường đi của máu trong hệ tuần hoàn đơn và hệ tuần

hoàn kép

ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN ĐƠN

Mao mạch mang

Mao mạch

Động mạch lưng Động mạch mang

Tĩnh mạch

TÂM THẤT

TÂM NHĨ

ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN KÉP

Động mạch chủ Mao mạch

Mao mạch phổi

VÒNG TUẦN HOÀN LỚN

VÒNG TUẦN HOÀN NHỎ

Tĩnh mạch

Động mạch phổi Tĩnh mạch phổi

TÂM NHĨ PHẢI TÂM THẤT PHẢI TÂM NHĨ TRÁI

TÂM THẤT TRÁI

 Lưỡng cư , tim có 3 ngăn

 Bò sát (trừ cá sấu) tim có 4 ngăn

nhưng vách ngăn tâm thất không hoàn toàn

thất và 2 tâm nhĩ) hoàn toàn tách biệt nhau

Hãy phân biệt hệ tuần hoàn đơn và

hệ tuần hoàn kép?

Hệ tuần hoàn đơn Hệ tuần hoàn kép

- Tim có 3 hoặc 4 ngăn (2 tâm nhĩ và 1 hoặc 2 tâm thất).

- Máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao.

ra áp lực thuân lợi cho quá trình trao đổi chất ở mao mạch  trao đổi chất diễn ra nhanh.

Đề mục

III CHIỀU HƯỚNG TIẾN HÓA CỦA HỆ

 Từ hệ tuần hoàn hở đến hệ tuần hoàn kín

 Từ hệ tuần hoàn đơn đến hệ tuần hoàn

kép Từ tim có 2 ngăn đến tim có 3, 4

ngăn

Đề mục

Câu 1: Cấu tạo chung của hệ tuần hoàn gồm:

Tim, động mạch, tĩnh mạch, mao mạch Tim, hệ mạch, dịch tuần hoàn

Tim, hệ mạch, máu Động mạch, tĩnh mạch, mao mạch, máu

Câu 2: Đường đi của máu trong hệ tuần hoàn hở

theo thứ tự là:

Động mạch, mao mạch, tĩnh mạch, tim Động mạch, tĩnh mạch, mao mạch, tim Động mạch, xoang cơ thể, tĩnh mạch, tim Động mạch, tĩnh mạch, xoang cơ thể, tim D

C

B

A

Củng cố bài

Củng cố bài

Câu 3: Chiều hướng tiến hóa của hệ tuần

hoàn là:

Hệ tuần hoàn hở  kín; đơn  kép

Hệ tuần hoàn kín  hở; đơn  kép

Hệ tuần hoàn hở  kín; kép  đơn

Hệ tuần hoàn kín  hở; kép  đơn

C

D

B

A

Đúng rồi!!!

1 2 3

Sai rồi!!! 

1 2 3