Bài 18 Tuần hoán máu Sinh 11

quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường, đảm bảo cho cơ thể có đủ O2 và CO2 để thực hiện các quá trình oxi hoá các chất trong tế bào D.. trao đổi khí theo cơ chế khuếch tán đế

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LẠNG SƠN

- -SINH HỌC 11 – CƠ BẢN

Tổ: HÓA - SINH

Thực hiện: Nguyễn Thị Nhàn Lạng sơn, tháng 11 năm 2009

Câu 1:Hô hấp ở động vật là

A quá trình tiếp nhận O2 và CO2 của cơ thể từ môi

trường sống và giải phóng năng lượng

B quá trình tế bào sử dụng các chất khí như O2, CO2

để tạo ra năng lượng cho hoạt động sống.

C quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường,

đảm bảo cho cơ thể có đủ O2 và CO2 để thực hiện các quá trình oxi hoá các chất trong tế bào

D tập hợp những quá trình trong đó cơ thể lấy O2 từ

bên ngoài vào để oxi hoá các chất trong tế bào giải phóng năng lượng cho hoạt động sống, đồng thời thải CO2 ra ngoài.

Kiểm tra bài cũ

Câu 2

Trao đổi chất bằng hệ thống khí là hình thức hô hấp của

a ếch nhái b châu chấu c chim d giun đất

Câu 3

Hệ hô hấp ở ngoài có diện tích bề mặt trao đổi khí lớn nhờ có a phế nang b khí quản

c phế quản d mạng mao mạch

Hình thức hô hấp của thuỷ tức là

a hô hấp bằng mang

b trao đổi khí theo cơ chế khuếch tán qua bề mặt cơ thể

c trao đổi khí qua hệ thống ống khí

d trao đổi khí theo cơ chế khuếch tán đến các phế nang

Câu 4

Câu 5

• Ở động vật, hô hấp ngoài được hiểu là:

A Hô hấp ngoại bào

B.Trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường

C.Trao đổi khí qua bề mặt cơ thể

D.Trao đổi khí qua các lỗ thở của côn trùng

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU

HTH của động vật

được cấu tạo từ

những bộ phận nào,

chức năng của các

bộ phận đó là gì ? Ý

nghĩa của tuần hoàn

máu?

* HTH của động vật được cấu tạo từ những bộ phận:

Tim, hệ mạch, dịch tuần hoàn

* Ý nghĩa của HTH : Cung cấp các chất dinh dưỡng, ôxi cho tế bào hoạt động đồng thời đưa các chất thải ra ngoài qua thận, phổi

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU

-Tim: Đẩy máu chảy trong mạch máu

- Hệ thống mạch máu:

Động mạch, mao mạch, tĩnh mạch.

- Dịch tuần hoàn: Máu hoặc hỗn hợp máu – dịch mô

I- CẤU TRÚC

VÀ CHỨC

NĂNG CỦA

HTH

H1.Bằng kiến thức đã học ở lớp 7- 8, dựa vào hình vẽ hãy chỉ ra cấu tạo

chung và chức năng của HTH ?

1, Cấu tạo

chung

2, Chức

năng Vận chuyển các chất từ bộ phận này đến bộ phận

khác để đáp ứng cho các hoạt động sống của cơ thể

H.2.Quan sát hình và cho biết cấu trúc hệ tuần hoàn

ở thủy tức và trùng đế giày?

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU I- CẤU TRÚC

VÀ CHỨC

NĂNG CỦA

HTH

1,Cấu tạo

chung

2, Chức

năng

II- CÁC

DẠNG HTH

Ở ĐỘNG VẬT

- Động vật đơn bào và đa bào nhỏ, dẹp như: Thủy Tức, giun dẹp chưa có hệ tuần hoàn, các chất được trao đổi qua bề mặt

cơ thể

H 3.Quan sát hình và cho biết ở ĐV đa bào kích thước lớn khác ĐV đơn bào và đa bào nhỏ ntn?

- Động vật đa bào có kích thước lớn trao đổi qua bề mặt

cơ thể không đáp ứng được nhu cầu của cơ thể nên các động vật đó phải có hệ tuần hoàn

H.4.Quan sát hình vẽ và cho biết hệ tuần hoàn có những dạng nào?

HTH kín

HTH HTH hở

HTH đơn

HTH kép

H 8 Quan sát hình vẽ, đọc SGK so sánh Đặc điểm của HTH hở và HTH kín?

10 13

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU

VÀ CHỨC

NĂNG CỦA

HTH

1,Cấu tạo

chung

2, Chức

năng

I- CÁC DẠNG

HTH Ở

ĐỘNG VẬT

- Khái niệm: Là HTH có 1

đoạn máu ra đi khỏi mạch

và trộn lẫn với nước mô, lưu thông với tốc độ chậm

1, Hệ tuần

hoàn hở

- Đại diện: Ở đa số ĐV thân

mềm ( Ốc sên, trai…), Chân khớp ( Côn trùng, tôm…)

- Đường đi của máu:

+ Tim Động mạch Khoang cơ thể ( máu + dịch mô -> hỗn hợp máu – dịch mô gọi chung là máu trao đổi chất trực tiếp với các tế bào) tĩnh mạch tim

máu

- Đặc điểm:

+ Máu chảy trong Đ mạch dưới áp lực thấp, tốc độ chậm + Khả năng điều hòa và phân phối máu đến các cơ quan chậm H.5.Quan sát hính 18.1 Cho biết KN, Đại

diện, Đường đi của máu.Đặc điểm của HTH

hở ?

11

H.6 Quan sát hính 18.2 Cho biết KN, Đại diện, Đường đi của máu.Đặc điểm của HTH kín ?

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU I- CẤU TRÚC

VÀ CHỨC

NĂNG CỦA

HTH

1,Cấu tạo

chung

2,Chứcnăng

I- CÁC DẠNG

HTH Ở

ĐỘNG VẬT

máu lưu thông trong mạch kín với tốc độ cao Khả

năng phân phối nhanh

1, Hệ tuần

hoàn hở

- Đại diện: Ở mực ống,

bạch tuộc, giun đốtvà ĐV

có xương sống

- Đường đi của máu:

Tim Động mạch Mao mạch Tĩnh mạch Tim

máu

2, Hệ tuần

hoàn kín

- Đặc điểm:

+Máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao , tốc độ nhanh + Khả năng điều hòa và phân phối máu đến các cơ quan nhanh

12

9

Đặc điểm Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn kín

Khái niêm

Là HTH có 1 đoạn máu

ra đi khỏi mạch và trộn lẫn với nước mô, lưu thông với tốc độ chậm

Là HTH có máu lưu thông trong mạch kín với tốc độ cao Khả năng phân phối nhanh

Đại diện

Ở đa số ĐV thân mềm ( Ốc sên, trai…), Chân khớp

( Côn trùng, tôm…)

Ở mực ống, bạch tuộc, giun đốtvà ĐV có xương sống

Đường đi của máu Tim -> Động mạch -> Khoang cơ thể ->Tim Tim -> ĐM -> MM -> TM -> Tim

Tốcđộ, áp lực của

máu trong ĐM.

Tốc độ chậm, Áp lực

Phân phối Điều hòa và phân phối máu đến các cơ quan

chậm

Điều hòa và phân phối máu đến các cơ quan nhanh

Ph©n biÖt hÖ tuÇn hoµn kÝn vµ hÖ tuÇn hoµn hë

Trong HTH kín, máu chảy trong ĐM dưới áp lực cao Hoặc trung bình, tốc độ máu chảy nhanh, máu đi

được xađến các cơ quan nhanh  đáp ứng tốt hơn nhu Cầu trao đổi khí và trao đổi chất của cơ thể.

H.7.Quan sát hình

vẽ, đọc SGK cho biết ưu điểm của HTH kín

so với HTH hở?

I- CẤU TRÚC

VÀ CHỨC

NĂNG CỦA

HTH

1,Cấu tạo

chung

2,Chứcnăng

I- CÁC DẠNG

HTH Ở

ĐỘNG VẬT

1, Hệ tuần

hoàn hở

2, Hệ tuần

hoàn kín

H.8.Trong HTH máu chảy đều bắt đầu xuất phát

từ tim ->

vai trò của tim ?

- Tim hút máu về và đẩy máu đi như 1 cái bơm

- Tim là động lực chính đẩy máu chảy tuần hoàn trong các mạch máu.

9

- HTH đơn có ở cá

- HTH kép có ở nhóm ĐV có phổi như: lưỡng cư, bò sát, chim và thú

H.9.Quan sát hình vẽ, đọc SGK phân biệt HTH đơn

và HTH kép ?

I- CẤU TRÚC

VÀ CHỨC

NĂNG CỦA

HTH

1,Cấu tạo

chung

2,Chứcnăng

I- CÁC DẠNG

HTH Ở

ĐỘNG VẬT

1, Hệ tuần

hoàn hở

2, Hệ tuần

hoàn kín

a Hệ tuần

hoàn đơn:

H.10.Quan sát hình 18.3A, đọc SGK hãy chỉ

ra đường đi của máu trong HTH đơn của cá

Tại sao ở cá lại là HTH đơn?

•Tim ĐM -> Mang ->MM mang (trao đổi khí

-> Từ MM mang ĐM lưng -> MM( TĐC với TB) -> Từ MM mang TM -> Tâm nhĩ

Máu giàu

CO 2

Máu giàu

O 2

Máu giàu

CO 2

Hệ tuần hoàn ở cá chỉ có 1 vòng tuần hoàn nên gọi là HTH đơn

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU

I- CẤU TRÚC

VÀ CHỨC

NĂNG CỦA

HTH

1,Cấu tạo

chung

I- CÁC DẠNG

HTH Ở

ĐỘNG VẬT

1, Hệ tuần

hoàn hở

2, Hệ tuần

hoàn kín

a Hệ tuần

hoàn đơn:

H.11.Quan sát hình 18.3B, đọc SGK hãy chỉ

ra đường đi của máu trong HTH kép của chim

và thú Tại sao ở chim và thú lại là

HTH kép?

Máu giàu O 2

Máu giàu

CO 2

Máu giàu CO 2

Hệ tuần hoàn ở chim và thú có 2 vòng TH nên gọi

là HTH kép -> Vòng tuần hoàn lớn -> Vòng tuần hoàn nhỏ

b Hệ tuần

hoàn kép: - Tim Phổi ( Trao đổi khí) Tim

Tim ĐM chủ -> các ĐM nhỏ hơn ->MM ở các cq, các bộ phận ( TĐC và trao đổi khí) TM -> tim

Máu giàu O 2

TH nhỏ

TH lớn

hụt

Máu pha ở tim

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU

I- CẤU TRÚC

VÀ CHỨC

NĂNG CỦA

HTH

1,Cấu tạo

chung

2,Chứcnăng

I- CÁC DẠNG

HTH Ở

ĐỘNG VẬT

1, Hệ tuần

hoàn hở

2, Hệ tuần

hoàn kín

a Hệ tuần

hoàn đơn:

b Hệ tuần

hoàn kép:

H.12.Ưu điểm của vòng TH kép so với vòng TH đơn?

Ưu điểm của vòng TH kép so với vòng TH đơn: Máu

từ cq trao đổi khí trở về tim và từ tim đi -> tạo ra áp lực đẩy máu đi rất lớn, chảy nhanh , đi được xa -> tăng hiệu quarcung cấp O 2 và chất dinh dưỡng cho

TB, đồng thời thải nhanh các chất thải ra ngoài

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU

Câu hỏi

trường ngoài ở các động vật đơn bào,đa bào bậc thấp với

các động vật đa bào bậc cao?

giữa các lớp trong ngành ĐVCXS?

BÀI 18 TUẦN HOÀN MÁU

I CẤU TRÚC VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ TUẦN

HOÀN

II- CÁC DẠNG HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT

hoàn đơn

1, Hệ tuần hoàn hở : 2, Hệ tuần hoàn kín

Hệ tuần hoàn kép

Câu hỏi trắc nghiệm

phận :

trao đổi qua bề mặt cơ thể là :

A Động vật đơn bào , Thủy Tức, giun dẹp B.Động vật

đơn bào, cá

C côn trùng, bò sát D con

trùng, chim

động vật là :

A tim -> Mao mạch ->Tĩnh mạch -> Động mạch -> Tim

B tim -> Động mạch -> Mao mạch ->Tĩnh mạch ->

Tim

C tim -> Động mạch -> Tĩnh mạch -> Mao mạch -> Tim

D tim -> Tĩnh mạch -> Mao mạch -> Động mạch -> Tim

giàu ôxi và máu

giàu cacbôníc ở tim

sát, chim