A.KIểM TRA BÀI CŨ Trong “ Bài kí đề danh tiến sĩ”, Thân Nhân Trung đã khảng định:” Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, hiền tài có vai trò quan trọng đối với đất nước như thế nà
Trang 1TRÍCH “ĐẠI VIỆT SỬ KÍ TỒN
THƯ” CỦA NGƠ SĨ LIÊN
Trường TTHPT Trần Quang Khải
Tiết 67
Ban: Cơ bản, khối 10
Người soạn:Trần Ánh Dương
Trang 2A.KIểM TRA BÀI CŨ
Trong “ Bài kí đề danh tiến
sĩ”, Thân Nhân Trung đã
khảng định:” Hiền tài là
nguyên khí của quốc gia”,
hiền tài có vai trò quan
trọng đối với đất nước như
thế nào ? Bằng những hiểu
biết về lịch sử dựng và giữ
nước của ông cha theo em
có thể xem Hưng Đạo Đại
Vương Trần Quốc Tuấn là
hiền tài không ? Vì Sao ?
Bia Tiến sĩ, Văn Miếu, Hà Nội
Trang 3 Người có tài cao, học rộng là khí
chất ban đầu làm nên sự sống còn và
sự phát triển của đất nước ,xã hội
Hiền tài có quan hệ lớn đối với sự
thịnh suy của đất nước Trần Quốc
Tuấn là nguyên khí của quốc gia
Thượng quốc công tiết chế Hưng Đạo
Vương Trần Quốc Tuấn (?-1300) không chỉ là hiền tài mà hơn thế, còn là một vị hiền tài đặc biệt, anh hùng dân tộc , một trong những
danh tướng nổi tiếng thế giới, bởi hai lần chỉ huy quân đội nhà Trần chiến thắng quân
Mông – Nguyên xâm lược
ĐÁP ÁN
Trang 4Trong bài “Tổ Quốc bao giờ đẹp như thế này chăng” nhà thơ Chế Lan Viên có viết:
…”Khi Nguyễn Huệ cởi voi vào cửa Bắc
Hưng Đạo diệt quân Nguyên trên sóng Bạch Đằng”
Hưng Đạo diệt quân Nguyên là một những sự kiện lịch sử lớn trong lịch sử dựmg nước và giữ nước
của ông cha ta Hưng Đạo là người như thế nào? Tài năng và đức độ ra sao? Hưng Đạo được Ngô Sĩ
Liên khắc họa trong Đại Việt sử ký toàn thư, chúng
ta cùng tìm hiểu
B GIỚI THIỆU BÀI:
Trang 5I.Tìm hiểu chung:
(Học sinh đọc tiểu dẫn)
1 Tiểu dẫn: Giới thiệu vài nét về cuộc
đời và sự nghiệp của Ngô
Phần tiểu dẫn SGK
trình bày những nội
dung gì ?
Trang 6 Giới thiệu Đại Việt sử ký toàn
Được biên soạn trên cơ sở sách Đại
Việt sử kí toàn thư của Lê văn
Hưu( thời Trần) và Sử kí tục biên của phan Phu Tiên ( thời hậu Lê)
Tác phẩm thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ và có giá trị sử học vừa có giá trị văn học
Trang 72 “Quốc Tuấn …cho Quốc
Tuấn vào tiếp”.
3 “Mùa thu, tháng 8…Vạn
kiếp tông bí truyền thư”
Đoạn 1: Quốc Tuấn trả lời vua
Đoạn 2: Quốc Tuấn hỏi ý các gia nô và các con
Đoạn 3: Tài và đức của Quốc Tuấn
Trang 8Sự kiện ứng xử thứ nhất của Quốc Tuấn là đối với nhà vua.
Vua hỏi Quốc Tuấn về kế sách chống quân xâm lược
Nhà Triệu: dùng kế thanh dã;
Đinh, Lê: dùng người tài giỏi, trên dưới một lòng; Lý: đánh vào sào huyệt của giặc
Trang 9 Điều kiện quan trọng nhất là
đoàn kết, đồng tâm, phải khoan
thư sức dân, (giảm thuế, bớt
hình phạt, chăm lo cho dân)
Trang 10
Là tướng tài năng
mưu lược, có lòng
trung quân thương
dân, trọng dân, lo cho
Qua câu trả lời của Trần
Quốc Tuấn đối với nhà vua em
thấy Trần Quốc Tuấn là người
thế nào ?
Trang 11Lời cha dặn dò Trần
Quốc Tuấn ghi trong lòng
nhưng không cho là phải,
vậy Quốc Tuấn có phải là
người con hiếu thảo
không?
(Cho học sinh thảo luận lòng
hiếu thảo của Trần Quốc
Tuấn, giáo viên tóm tắt)
Sự kiện ứng xử thứ hai của Quốc Tuấn là hỏi ý kiến
Yết Kiêu và Dã Tượng.
Trần Quốc Tuấn vì quốc gia mà không nghe theo ý cha, vì quốc gia dân tộc mà quên tình riêng, vậy ta không thể nói Quốc Tuấn
là người bất hiếu
Quốc Tuấn là người có lập trường vững vàng
Trang 12Giọt nước
mắt của Quốc
Tuấn, lời khen ngợi
2 gia nô đã nói lên
điều gì?
Nhân cách cao thượng và tấm lòng trung nghĩa, thẳng thắn,cương trực của hai nô bộc vì chủ
Mặt khác khảng định tư tưởng củaTrần Quốc Tuấn là hoàn toàn đúng, nên đã tìm được sự đồng cảm của mọi người , kể cả gia nhân
Trang 13Quốc Tuấn đối
với 2 con nói lên
điều gì?
Sự kiện ứng xử lần thứ 3 và lần thứ 4 là đối với 2 con của ông.
Đồng ý với ý kiến của Hưng Vũ Vương Vì cho rằng Hưng Vũ Vương nói đúng
Trước lời của Hưng Nhượng Vương Quốc Tảng ông nổi giận rút gươm định trị tội
Hết lòng tận trung với vua, nghiêm khắc trong việc giáo dục con cái.
Trang 14III Nghệ thuật kể chuyện và
? )
Nhân vật Trần Quốc Tuấn được xây dựng trong nhiều mối quan hệ và đặt trong nhiều tình huống có thử thách: Hiếu và Trung ; Giặc kéo sang
và nhà vua thử lòng Làm nổi bật những phẩm chất cao quý của ông nhiều
phương diện
Trang 15 Đối với vua : hết lòng hết dạ
Đối với dân: quan tâm lo lắng: sống
“khoan thư sức dân”, chết “hiển linh phò trợ dân”
Đối với tướng sĩ: tận tâm dạy bảo tiến cử người tài
Đối với con cái: nghiêm khắc giáo dục
Đối với bản thân: khiêm tốn giữ đạo trung nghĩa
Trang 16cách giải quyết mối quan
hệ ấy của Trần Quốc Tuấn
có ý nghĩa gì ?
Để lại trong người đọc những ấn tượng sâu sắc về tài và đức của Trần Quốc Tuấn
Những trang sử của Ngô sĩ Liên không những chỉ có giá trị lịch
sử mà còn là những trang văn tràn đầy cảm xúc
Trang 172 Nghệ thuật kể chuyện:
Ngô Sĩ Liên đặt câu
chuyện vào sự kiện
Không theo trình tự thời gian tạo nên câu chuyện không đơn điệu
NGhệ thuật kể truyện trong đoạn trích điêu luyện và đạt hiệu quả cao giúp người đọc tiếp nhận một cách hứng thú những gì mà nhà viết sử
muốn truyền tải
Trang 182 Câu hỏi trắc nghiệm
Qua cách kể chuyện hấp dẫn, chi tiết chọn lọc và xúc động, đoạn trích
khắc họa đậm nét hình ảnh Quốc Tuấn, một nhân cách vĩ đại, bất tử trong lòng dân tộc Qua
đó cũng ca ngợi lòng yêu nước và phẩm chất cao quý của người Việt Nam.
Trang 19CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
a) Dựa vào Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu
b) Dựa vào Sử Ký tục biên của Phan Phu Tiên.
c) Cả a và b đều đúng
d) Mang tính độc lập của Ngô Sĩ Liên.
Câu 1: Đại Việt Sử Ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên ghi chép:
Trang 20Câu 2: Quốc Tuấn nêu lên cách giữ nước của nhà
Triệu, nhà Đinh-Lê, nhà Lý trước đây với mục
nhau, phải linh hoạt không rập khuôn.
d) Cả 3 câu trên đều đúng.
Trang 21a) Ông là người không tham tư lợi.
b) Đặt quyền lợi quốc gia lên trên quyền lợi
gia đình.
c) Tận trung với vua.
d) Cả 3 ý trên đều đúng.
Câu 3: Chi tiết Trần Quốc Tuấn
đem lời cha dặn ra hỏi ý kiến 2
người gia nô cùng 2 người con và
phản ứng của ông khi nghe câu trả
lời của họ đã được thể hiện:
Trang 22Câu 4: Quốc Tuấn có công lớn trong việc đánh quân xâm lược:
a) Minh.
b) Tống.
c) Nguyên.
d) Thanh.
Trang 23Câu 5:Câu nói nổi tiếng của Trần
Quốc Tuấn khi giặc xâm lược là:
a) Thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vua
đất Bắc.
b) Đầu tôi chưa rơi xin bệ hạ chớ lo.
c) Bệ hạ chém đầu tôi trước rồi hãy hay.
d) Cả 3 câu trên đều đúng.
Trang 24Sông Bạch Đằng
Trang 25Cọc gỗ trên sông Bạch Đẳng
Trang 26Tượng Hưng Đạo Đại Vương ở đền Kiếp Bạc
Trang 27Đền thờ Trần Quốc Tuấn ở Kiếp Bạc
Trang 28Đền thờ Trần Hưng Đạo ở Q1, TP Hồ Chí Minh
Trang 29HẾT