Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009 Tiết :65 Đọc văn : Ngày soạn: 01. 2.2010 ( Trích Đại Việt sử kí toàn thư của Ngô Só Liên) I .M ụ c tiêu : Giúp học sinh: 1.Kiến thức : - Hiểu, cảm phục và tự hào về tài năng, đức độ lớn của anh hùng dân tộc Trần Quốc Tuấn, đồng thời hiểu được những bài học đạo lí quý báu cũng là bài học làm người mà ông để lại cho đời sau. 2. Kó năng: -Thấy được cái hay, sức hấp dẫn của một tác phẩm lòch sử nhưng đậm chất văn học qua nghệ thuâït kể chuyện và khắc họa chân dung nhân vật trong sử biên niên Việt Nam và cũng hiểu được thế nào là “văn, sử bất phân”. 3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu mến, kính trọng, tự hào về con người Việt Nam, quý trọng những di sản văn hóa cha ông để lại. II.Chuẩn bò: 1. Chuẩn bò của giáo viên: -Giáo viên thiết kế giáo án, làm một số sơ đồ biểu bảng. 2. Chuẩn bò của học sinh: -Học sinh đọc bài, soạn bài, làm bài tập, chuẩn bò tài liệu và đồ dùng học tập . III. Hoạt động d ạ y h ọ c: 1.n đònh tình hình lớp:(1phút) Kiểm tra só số, vệ sinh phòng học, mặc đồng phục 2. Ki ể m tra bài c ũ : (5phút) 3. Giảng bài m ớ i : * Giới thiệu bài : (1phút) Sinh phùng gia hấn miễn thân trung Mậu kiến Trùng hưng đệ nhất cơng Một hậu dư uy tồi Bắc lỗ Ỷ thiên tràng kiếm dạ minh phong (Đặng Minh Khiêm) Dịch: Sinh ra gặp lúc trong nhà có sự hiềm khích, cố giữ trọn lòng trung, Dựng nên cơng bậc nhất trong thời Trùng hưng. Sau khi mất dư uy vẫn đuổi được giặc Bắc, Thanh gươm dài ngất trời đêm thường kêu trong gió. (Theo Lịch Triều hiến chương loại chí – Phan Huy Chú) Trong lòch sử đấu tranh chống ngoại xâm , dân tộc Việt Nam đã xuất hiện nhiều vò anh hùng dân tộc. Một trong những vò anh hùng, vò tướng tài được thế giới công nhận, đem lại niềm tự hào cho dân tộc là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. -Tiến trình bài dạy: Giáo án 10 cơ bản - 1 - – Nguyễn Văn Mạnh Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009 Giáo án 10 cơ bản - 2 - – Nguyễn Văn Mạnh Thời gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung 5’ 15’ Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung * Dưạ vào tiểu dẫn SGK, em hãy giới thiệu vài nét về tác phẩm : “Đại Việt sử kí toàn thư”? *Em hãy xác đònh vò trí và nội dung đọan trích “Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn”? Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc-hiểu văn bản: Giáo viên gọi học sinh đọc văn bản và giải thích những từ ngữ khó. *Dựa vào những kiến Hoạt động 1 : Học sinh tìm hiểu chung: -Tác giả: Ngô Só Liên Chưa rõ năm sinh năm mất -Người làng Chúc lý , huyện Chương Đức – Hà Tây Năm 1442 đỗ tiến só được cử vào viện hàn lâm dưới triều Lê Thái Tông Đến đời Lê Thánh Tông giữ chức Hữu thò Lang bộ lễ Ông vâng lệnh vua soạn bộ Đại Việt sử ký toàn thư Hoạt động 2: Học sinh đọc-hiểu văn bản: Học sinh đọc văn bản và giải thích những từ ngữ khó. -Đọc rõ ràng - chính xác; chú ý nhấn mạnh ở những chi tiết thể A.Tìm hiểu chung 1/ Tác giả: Ngô Só Liên (? .?) Ông là nhà sử học lớn của dân tộc, có nhiều công lao trong việc biên soạn bộ Đại Viêt sử kí toàn thư theo lệnh của vua Lê Thánh Tông. 2/ Tác phẩm “Đại Việt sử ký toàn thư” -Tác phẩm là bộ chính sử lớn của Việt Nam trong thời trung đại, được hoàn tất 1479- gồm 15 quyển . Nội dung : Ghi chép lòch sử nước ta từ thời Hồng Bàng cho đến khi Lê Thái Tổ lên ngôi. -Giá trò tác phẩm: tác phẩm thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ, vừa có giá trò sử học vừa có giá trò văn học cao. 3/ Vò trí – nội dung – bố cục của đọan trích : - Về vò trí :Đọan trích được trích ở quyển VI- phần “Bản kỷ” của “Đại Việt sử ký tòan thư”. -Nội dung viết về nhân vật lòch sử Trần Quốc Tuấn – người anh hùng kiệt xuất trong lòch sử chống ngoại xâm của dân tộc. - Bố cục : Đọan trích chia 3 phần. B.Đọc-hiểu văn bản: I.Đọc: II.Tìm hiểu văn bản: a. Phẩm chất của Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn: * Trình bày về kế sách giữ nước: - Nên tùy thời thế mà có sách Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009 4.Dặn dò học sinh chuẩn bò cho tiết học tiếp theo: ( 3 phút) - Ra bài tập về nhà : Phẩm chất của Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn? -Chuẩn bò bài : Soạn bài “Thái sư Trần Thủ Độ” . IV. Rút kinh nghiệm, bổ sung : C©u 1: ý nµo sau ®©y kh«ng ®óng vỊ t¸c phÈm “ Đại Việt sử kí toàn thư”? A. Lµ mét t¸c phÈm v¨n häc B. Do Ng« SÜ Liªn biªn so¹n dùa trªn §¹i ViƯt sư kÝ cđa Lª V¨n Hưu vµ Sư kÝ tơc biªn cđa Phan Phu Tiªn C. Gåm 15 qun, ghi chÐp lÞch sư tõ thêi Hång Bµng ®Õn khi Lª Th¸i Tỉ lªn ng«i D. ThĨ hiƯn tinh thÇn d©n téc m¹nh mÏ, võa cã gi¸ trÞ sư häc võa cã gi¸ trÞ v¨n häc §¸p ¸n:A C©u 2: Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn lµ: A. Mét vÞ vua nhµ TrÇn. B. Mét danh tướng nỉi tiÕng cđa níc ta thêi trung ®¹i. C. T¸c gi¶ cđa “HÞch tíng sÜ” D. C¶ B vµ C §¸p ¸n:D C©u 3 Dựng lên chân dung nhân vật lịch sử Trần Quốc Tuấn, tác giả Ngơ Sĩ Liên chủ yếu nhấn mạnh mặt nào? A. Tài năng siêu việt B. Trí tuệ hơn người C. Cơng lao to lớn D. Nhân cách cao cả §¸p ¸n: D C©u 4: Lêi tr×nh bµy vỊ kÕ s¸ch gi÷ níc cho thÊy TrÇn Qc Tn lµ ngêi nh thÕ nµo? A.Lµ mét vÞ tíng tµi ba mu lỵc, cã tÇm nh×n xa tr«ng réng B.Lµ ngêi biÕt th¬ng d©n, träng d©n vµ lo cho d©n C.C¶ A vµ B. §¸p ¸n: C C©u 5: Khi nghe lêi dỈn dß cđa cha, TrÇn Qc Tn “ghi ®Ĩ ®iỊu ®ã trong lßng nh÷ng kh«ng cho lµ ph¶i”.Chi tiÕt nµy cho thÊy Qc Tn lµ ngêi con: A.RÊt th¬ng cha, nhng kh«ng biÕt v©ng lêi cha B.RÊt th¬ng cha, nhng ®Ỉt ch÷ trung lªn trªn ch÷ hiÕu C.RÊt th¬ng cha, nhng vÉn biÕt gi÷ chđ kiÕn, t«n träng lÏ ph¶i D.C¶ B vµ C §¸p ¸n : D C©u 6: Qua c¸ch xư sù cđa TrÇn Qc Tn ®èi víi hai ngêi con, cã thĨ thÊy «ng lµ mét ngêi cha nh thÕ nµo? A. Lu«n cã ý thøc gi¸o dơc con c¸i B. RÊt c«ng b»ng vµ nghiªm kh¾c ®èi víi con c¸i C. C¶ A vµ B ®Ịu ®óng D. C¶ A vµ B ®Ịu sai §¸p ¸n : C . . . . . . Giáo án 10 cơ bản - 3 - – Nguyễn Văn Mạnh Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009 . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trong lịch sử của dân tộc ta nói đến những vị anh hùng thời Trần làm ngời sáng “Hào khí Đơng A” thì trong chúng ta khơng ai khơng biết đến HĐĐV TQT: Một vị anh hùng thuở “Bình Ngun” văn ,võ tồn tài, tên tuổi gắn liền với chiến cơng Bạch Đằng giang bất tử. Thế nhưng từ trước đến nay,thường HS chỉ biết HĐĐV TQTvới tư cách là tác giả của tác phẩm “Hịch tướng sĩ”. Hơm nay, chúng ta sẽ được tìm hiểu về HĐĐV TQT một vị tướng anhhùng đầy tài năng ,mưu lược,một con người có nhiều phẩm chất cao q với tư cách là một nhân vật lịch sử qua cách kể chuyện mạch lạc,khúc chiết,linh hoạt,đầy ấn tượng của sử gia NSL trong “Đại Việt sử kí tồn thư”.Đó là những điều chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hơm nay. Giáo án 10 cơ bản - 4 - – Nguyễn Văn Mạnh Trường THPT Tam Quan Năm học 2008 - 2009 Giáo án 10 cơ bản - 5 - – Nguyễn Văn Mạnh . giới thiệu vài nét về tác phẩm : Đại Việt sử kí toàn thư”? *Em hãy xác đònh vò trí và nội dung đọan trích Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn”? Hoạt động. 2009 4.Dặn dò học sinh chuẩn bò cho tiết học tiếp theo: ( 3 phút) - Ra bài tập về nhà : Phẩm chất của Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn? -Chuẩn bò bài