Vạt li 10 CB

+Ñoâi vôùi chuyeơn ñoông thaúng nhanh daăn ñeău, vì ñoô lôùn cụa vaôn toâc toâc ñoô taíng ñeău theo thôøi gian neđn ngöôøi ta ñaõ chöùng minh ñöôïc cođng thöùc tính toâc ñoô trung bình s

Ngaøy soán: 04/09/

Tieât:4

I / MÚC ÑÍCH YEĐU CAĂU:

1-Kieân thöùc :

- Vieât ñöôïc bieơu thöùc ñònh nghóa vaø veõ ñöôïc vectô bieơu dieên cụa vaôn toâc töùc thôøi; neđu ñöôïc yù nghóa cụa caùc ñái löôïng vaôt lí trong bieơu thöùc

- Neđu ñöôïc ñònh nghóa cụa chuyeơn ñoông thaúng bieân ñoơi ñeău, nhanh daăn ñeău, chaôm daăn ñeău

- Vieât phöông trình vaôn toâc cụa chuyeơn ñoông thaúng nhanh daăn ñeău,chaôm daăn ñeău; neđu ñöôïc yù nghóa cụa caùc ñái löôïng vaôt lí trong phöông trìnhñoù vaø trình baøy roõ ñöôïc moâi töông quan veă daâu vaø chieău cụa vaôn toâc vaø gia toâc trong caùc chuyeơn ñoông ñoù

- Vieât ñöôïc cođng thöùc ñöôøng ñi vaø phöông trình chuyeơn ñoông cụa CÑTNDÑ, CDÑ; noùi ñuùng ñöôïc daâu cụa caùc ñái löôïng trong caùc cođng thöùc vaø phöông trình ñoù

- Xađy döïng ñöôïc cođng thöùc tính gia toâc theo vaôn toâc vaø ñöôøng ñi trong CÑTBÑÑ

2-Kyõ naíng :

- Bieât laôp phöông trình CÑ cụa chuyeơn ñoông thaúng ñeău bieât veõ ñoă thò tóa ñoô cụa CÑTÑ

- Giại ñöôïc caùc baøi taôp ñôn giạn veă CÑTBÑÑ

- 3-Thaùi ñoô, tình cạm:

-Mói chuyeơn ñoông ñeău coù quy luaôt, ñoù chính laø phöông trình chuyeơn ñoông

II / CHUAƠN BÒ CỤA THAĂY VAØ TROØ:

- Chuaơn bò cụa thaăy: - SGK , taøi lieôu tham khạo, SGV

- Chuaơn bò (neâu coù) maùy A-tuùt hoaịc boô dúng cú goăm:

+Moôt maùng nghieđng daøi chöøng 1m

+Moôt hoøn bi ñöôøng kính khoạng 1cm, hoaịc nhoû hôn

+Mođït ñoăng hoă baâm giađy (hoaịc ñoăng hoă hieôn soâ)

- Chuaơn bò cụa troø : - OĐn lai kieân thöùc veă chuyeơn ñoông thaúng ñeău,hóc thuoôc baøi cuõ.

IIITIEÂN TRÌNH DÁY HÓC

-1- OƠn ñònh toơ chöùc: Kieơm tra sư soâ

Hoát ñoông 1: (15 phuùt) Xađy döïng caùc cođng thöùc CÑTNDÑ.

Thôøi

6

phuùt

-Neđu cođng thöùc tính vaôn toâc trung

bình trong chuyeơn ñoông thaúng?

+Ñoâi vôùi chuyeơn ñoông thaúng

nhanh daăn ñeău, vì ñoô lôùn cụa vaôn

toâc (toâc ñoô) taíng ñeău theo thôøi

gian neđn ngöôøi ta ñaõ chöùng minh

ñöôïc cođng thöùc tính toâc ñoô trung

bình sau ñađy:

0

2 t

tb

v v

v = +

vôùi v0 laø toẫc ñoô ñaău vaø vt laø toâc

ñoô cuoâi

+Tìm cođng thöùc ñöôøng ñi phú

thuoôc v0,a,t?Coù nhaôn xeùt gì veă

cođng thöùc?

-Gói s laø quaõng ñöôøng ñi ñöôïc trong thôøi gian t Toâc ñoô trung bình cụa chuyeơn ñoông laø:

vtb = s t

-Maịt khaùc, ta lái coù :

v = v0 + a.t +Töø caùc cođng thöùc tređn, ta suy ra:

0

1 2

s v t= + a t

3 Cođng thöùc tính quaõng ñöôøng ñi ñöôïc cụa chuyeơn ñoông thaúng nhanh daăn ñeău:

-Cođng thöùc tính quaõng ñöôøng ñi ñöôïc cụa chuyeơn ñoông thaúng nhanh daăn ñeău:

0

1 2

s v t= + a t (4)

CHUYEƠN ÑOÔNG THAÚNG

BIEÂN ÑOƠI ÑEĂU

CHUYEƠN ÑOÔNG THAÚNG

BIEÂN ÑOƠI ÑEĂU

9

phút

+Hãy tính quãng đường mà thang

máy đi được trong giây thứ nhất,

kể từ lúc xuất phát ở câu C4

SGK?

+Tìm công thức liên hệ giữa vân

tốc, gia tốc và quãng đường

không phụ thuộc đường đi?

-Nếu có một chất điểm M xuất

phát từ một điểm A có tọa độ x0

trên đường thẳng Ox, chuyển

động thẳng nhanh dần đều với

vận tốc v0 và với thời gia tốc a, thì

tọa độ x của M ở thời điểm t được

xác định như thế nào?

Công thức này cho thấy quãng đường đi được trong chuyển động thẳng nhanh dần đều là hàm số bậc hai của thời gian

+ Quãng đường mà thang máy đi được trong giây thứ nhất, kể từ lúc xuất phát là:

1 2

s v t= + a t = 0 +1

2 .0,6.12 = 0,3 (m) + Từ công thức (3) và (4), ta được:

v2− =v02 2 .a s (5)

Hình vẽ:

O A M Vur x S

x0

x -Tọa độ x của M ở thời điểm t được xác định là:

x = x0 + s hay:

1 2

x x= +v t+ a t

4.Công thức liên hệ giữa gia tốc và quãng đường đi được của chuyển động thẳng nhanh dần đều:

Từ công thức (3) và (4),

ta được:

v2− =v02 2 .a s (5)

5 Phương trình chuyển động của chuyển động thẳng nhanh dần đều:

2

1 2

x x= +v t+ a t (6)

Hoạt động 2: Thí nghiệm tìm hiểu một chuyển động thẳng nhanh dần đều.

Thời

10

phút

-Giới thiệu bộ dụng cụ,

-Gợi ý chọn x0 = 0 và v0 =0.Xác

định xem các đại lượng nào cần

phải đo và định luật biến thiên

nào cần phát hiện?

-Tiến hành thí nghiệm

-Xây dựng phương án để xác định chuyển động của hòn bi lăn trên máng nghiêng có phải là chuyển động thẳng nhanh dần đều không?

-Ghi lại kết quả thí nghiệm và rút

ra nhận xét về chuyển động của hòn bi

Hoạt động 3: Xây dựng các công thức của chuyển động thẳng chậm dần đều.

Thời

- Chuyển động thẳng chậm dần

đều vận tốc sau lớn hơn hay nhỏ

hơn vận tốc trướt? Tìm công thức

tính gia tốc trong trường hợp

này?Chon một chiều là chiều

dương

+ Xác dịnh hướng của vectơ gia

tốc trong chuyển động chậm dần

-Nếu chọn chiều của các vận tốc là chiều dương thì v < v0 và ∆v<0 gia tốc a có giá trị âm, nghĩa là ngược dấu với vận tốc

vuur0

vuur0 ar vurt v∆r

III-CHUYỂN ĐỘNG THẲNG CHẬM DẦN ĐỀU:

1 Gia tốc của chuyển động thẳng chậm dần đều:

a, Công thức tính gia tốc:

12

phút

đều?Biểu diễn trên hình vẽ?

- Chuyển động thẳng chậm dần

đều là chuyển động thẳng có độ

lớn giảm dần hay tăng dần đều

theo thời gian?

-Em hãy xây dựng công thức tính

vận tốc?

- Vẽ đồ thị vận tốc – thời gian?

- So sánh đồ thị vận tốc – thời

gian của chuyển động thẳng

nhanh dần đều và chuyển động

thẳng chậm dần đều?

-Xây dựng công thức đường đi và

phương trình chuyển động?

+Chú ý rằng, trong chuyển động

thẳng chậm dần đều có lúc vật

sẽ dừng lại ( v0 =0 ) Nếu gia tốc

của vật vẫn được duy trì thì vật

sẽ chuyển động nhanh dần đều

về phía ngược lại Ví dụ: bắn nhẹ

một hòn bi lên một mặt phẳng

nghiêng

-Vì vectơ vurt cùng hướng nhưng ngắn hơn vectơ vuur0, nên vectơ v∆r

ngược chiều với các vectơ vurt và 0

vuur Vậy vectơ gia tốc trong chuyển động thẳng chậm dần đều ngược chiều với các vectơ vận tốc

-Chuyển động thẳng chậm dần đều là chuyển động thẳng có độ lớn vận tốc giảm dần đều theo thời gian

- Ta có thể viết công thức tính vận tốc dưới dạng tổng quát:

v = v0 + a.t với a ngược dấu với v0

V(m/s)

v0

v v= −0 a t

O t(s)

-Chứng minh tương tự như trong chuyển động thẳng nhanh dần đều, ta có công thức tính quãng đường đi được của chuyển động thẳng chậm dần đều:

1 2

s v t= + a t

trong đó a ngược dấu với v0

-Phương trình chuyển động:

1 2

x x= +v t+ a t

a v v v t 0

−

∆

= =

∆ ∆

b, Vectơ gia tốc:

0 0

t

v v v a

t t t

− ∆

− ∆

ur uur r r

-Vectơ gia tốc trong chuyển động thẳng chậm dần đều ngược chiều với các vectơ vận tốc

2 Vận tốc của chuyển động thẳng chậm dần đều:

a, Công thức tính vận tốc:

v = v0 + a.t (3’) với a ngược dấu với v0

b, Đồ thị vận tốc – thời gian:

V(m/s)

v0

v v= −0 a t

O t(s)

3 Công thức tính quãng đường đi được và phương trình chuyển động của chuyển động thẳng chậm dần đều:

a, Công thức tính quãng đường đi được:

0

1 2

s v t= + a t (4’)

b, Phương trình chuyển động:

1 2

x x= +v t+ a t

(6’)

Chú ý: Trong công thức

(4’) và (6’) a ngược dấu v0

Hoạt động 4: Vận dụng, củng cố.

Thời

6

phút

-Em hãy giải bài toán:

Một xe đạp đang đi thẳng

với vận tốc 3m/s bỗng hãm

phanh và đi chậm dần đều

Mỗi giây vận tốc giảm 0,1

m/s

a, Hãy tính vận tốc của xe sau

khi hãm phanh được 10s?

b, Tính quãng đường mà xe đi

được từ lúc bắt đầu hãm

phanh đến khi dừng hẳn?

c, Dùng công thức (5) để kiểm

tra lại kết quả thu được ở câu

b?

- Các em cần lưu ý khi giải

bài tập dấu của x 0 ,v 0 và a

trong các trường hợp chọn

chiều dương khác nhau thì

khác nhau

Giải:

a, Sau khi hãm phanh được 10s thì vận tốc của xe đạp giảm một lượng là: 0,1.10 = 1 m/s

Với v0 =3 m/s; a = - 0,1 m/s2; t=10s thì vt = 2 m/s

Vậy, vận tốc của xe đạp sau 10 giây là: v = 3 – 1 = 2 m/s

b, Thời gian từ lúc xe bắt đầu hãm phanh đến khi dừng hẳn là:

Quãng đường mà xe đi được từ lúc bắt đầu hãm phanh đến khi dừng hẳn là:

1 2

s v t= + a t

= 3.30 - 12.0,1.302 = 45 (m)

c, Từ công thức :

2 2

0 2

v − =v a s

2 2.( 0,1)

v v

a

−

Giải

Chọ chiều dương là chiều chuyển động

Gốc thời gian lúc xe bắt đầu hãm phanh

a, Ta có gia tốc của xe:

a= ∆v t = −0,11 = −0,1 /m s2

∆

( Dấu - cho biết vận tốc biến thiên giảm)

Vậy, vận tốc của xe đạp sau 10 giây là:

v = v0 + a.t = 3 – 0,1.10 = 2 m/s

b, Thời gian từ lúc xe bắt đầu hãm phanh đến khi dừng hẳn là:

Quãng đường mà xe đi được từ lúc bắt đầu hãm phanh đến khi dừng hẳn là:

1 2

s v t= + a t

= 3.30 - 12.0,1.302 =45m

c, Từ công thức :

2 2

0 2

v − =v a s

2 2.( 0,1)

v v

a

−

Hoạt động 5 : Giao nhiệm vụ về nhà.

Thời

2 phút

- Về nhà trả lời câu hỏi 6,7,8 và

giải các bài tập 11,12,13,14,15

sau bài học

-Ôân bài chuyển động thẳng biến

đổi đều.Đọc phần “ Em có biết

“ và bài tiếp theo

Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Ghi những chuẩn bị bài sau

PHIẾU HỌC TẬP

Câu 1: Chuyển động nào sau đây không phải là chuyển động thẳng biến đổi đều?

A Một viên bi lăn trên máng nghiêng

B Một vật rơi từ trên cao xuống dưới đất

C Một hòn đá được ném theo phương ngang

D Một hòn đá được ném lên cao theo phương thẳng đứng

Câu 2: Phương trình nào sau đây là phương trình chuyển động của vật chuyển động thẳng chậm dần đều

có vậnn tốc ban đầu và điểm xuất phát trùng với vật mốc?

A 0 0 2( , ,0 0

2

at

x x= +v t+ x v a trái dấu)

2

at

x v t= + v a trái dấu)

C 0 2 ( ,0

2

at

x v t= − v a trái dấu)

D 0 0 2( , ,0 0

2

at

x x= +v t− x v a trái dấu)

Câu 3: Khi ôtô đang chạy với vận tốc 12 m/s trên một đoạn đường thẳng thì người lái xe tăng tốc 15 m/s

chọn trục tọa độ trùng với quỹ đạo chuyển động của ôtô, chiều dương trùng với chiều chuyển động, mốc thời gian là lúc xe bắt đầu tăng tốc Hãy tính:

a, Gia tốc của ôtô

b, Vận tốc của ôtô sau 30s kể từ khi tăng tốc

c, Quãng đường ôtô đi được sau 30s kể từ khi tăng tốc

Đáp án:

Câu 3: a, Theo cách chọn ở đề bài, ta có gia tốc của ô tô là:

v v0

a t

−

=

Thay số ta có : 15 12 2

0, 2 / 15

a= − = m s

b, Vận tốc của ôtô sau 30s kể từ khi tăng tốc là:

v v= + = +0 at 12 0, 2.30 18 / = m s

c, Quãng đường ôtô đi được sau 30s kể từ khi tăng tốc là:

0 2 2

0, 2(30)

at

s v t= + = + = m