Việc giáo dục học sinh thông qua các HĐGDNGLL là con đờng quan trọng và cần thiếtNội dung, hình thức HĐGDNGLL phải phù hợp với nhu cầu và đặc điểm tâm lí lứa tuổi của học sinh, với điều
Trang 2Vị trí, vai trò của HĐGDNGLL ở trờng THPT
HĐGDNGLL là những hoạt động giáo dục đợc tổ chức\ ngoài giờ học các môn văn hoá.
HĐGDNGLL có quan hệ chặt chẽ với các hoạt động dạy học, tạo điều kiện gắn lý thuyết với thực hành, thống nhất giữa nhận thức với hành động, góp phần quan trọng vào sự hình thành và phát triển các kỹ năng, tình cảm, niềm tin, tạo cơ sở cho sự phát triển nhân cách toàn diện học sinh trong giai đoạn hiện nay.
HĐGDNGLL là bộ phận hữu cơ trong quá trình giáo dục ở nhà trờng phổ thông, là bộ phận không thể thiếu đợc trong kế hoạch giáo dục- đào tạo của nhà trờng; tạo sự thống nhất giữa giáo dục trong nhà trờng và giáo dục ngoài nhà trờng, giữa thời gian trong năm học và thời gian hè.
Trang 3Mục tiêu của HĐGDNGLL lớp 10
Tăng cờng hiểu biết về các giá trị truyền thống của dân tộc cũng nh những giá trị tốt đẹp của nhân loại ; củng cố, mở rộng kiến thức đã học trên lớp; có ý thức về quyền và trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, nhà trờng và xã hội; bớc
đầu có ý thức về định hớng nghề nghiệp.
Tiếp tục rèn luyện các kĩ năng cơ bản đã đợc hình thành
từ THCS để trên cơ sở đó phát triển một số năng lực chủ yếu nh: năng lực tự hoàn thiện, năng lực thích ứng, năng lực giao tiếp, năng lực hoạt động chính trị − xã hội, năng lực tổ chức quản lí, năng lực hợp tác.
Biết tỏ thái độ trớc những vấn đề của cuộc sống, biết chịu trách nhiệm về hành vi của bản thân ; đấu tranh tích cực với những biểu hiện sai trái của bản thân (để tự hoàn thiện mình) và của ngời khác ; biết cảm thụ và đánh giá cái
đẹp trong cuộc sống.
Trang 4Những quan điểm xây dựng chơng trình HĐGDNGLL
Hoạt động là yếu tố quan trọng quyết định sự hình thành và phát triển nhân cách học sinh Việc giáo dục học sinh thông qua các HĐGDNGLL là con đờng quan trọng và cần thiếtNội dung, hình thức HĐGDNGLL phải phù hợp với nhu cầu và đặc điểm tâm lí lứa tuổi của học sinh, với
điều kiện cụ thể của từng trờng, từng địa phơng; xuất phát
từ quyền trẻ em để xác định nội dung và lựa chọn hình thức hoạt động cho phù hợp.
Học sinh là chủ thể của HĐGDNGLL Vì vậy, các em
có quyền và cần phải đợc tham gia vào mọi khâu của quá trình hoạt động: từ khâu chuẩn bị đến tiến hành hoạt động
và đánh giá kết quả hoạt động Giáo viên là ngời cố vấn, giúp đỡ, định hớng học sinh hoạt động có hiệu quả.
HĐGDNGLL đòi hỏi phải có sự phối hợp tham gia của các lực lợng giáo dục trong và ngoài nhà trờng, trong đó nhà trờng giữ vai trò chủ đạo Huy động tiềm năng của các lực l- ợng giáo dục vào quá trình HĐGDNGLL là một yêu cầu có tính nguyên tắc.
Trang 5Cấu trúc chơng trình
HĐGDNGLL lớp 10
Chơng trình HĐGDNGLL ở trờng THPT nói chung, lớp
10 nói riêng tập trung vào 6 vấn đề lớn, đó là:
- Lẽ sống của thanh niên trong giai đoạn CNH, HĐH
đất nớc.
- Tình bạn, tình yêu và gia đình.
- Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Truyền thống dân tộc và truyền thống cách mạng, bảo
vệ di sản văn hoá.
- Thanh niên với vấn đề lập thân, lập nghiệp.
- Những vấn đề có tính thời đại nh: bệnh tật, đói nghèo, giáo dục và phát triển, dân số, sức khoẻ sinh sản vị thành niên, môi trờng, hoà bình, hợp tác giữa các dân tộc, tệ nạn xã hội, quyền con ngời, quyền trẻ em.
Trang 6cấu trúc Chơng trình-Tháng 9: Thanh niên học tập, rèn luyện vì sự nghiệp CNH, HĐH đất nớc.
- Tháng 10: Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia
- Tháng 2: Thanh niên với lý tởng Cách mạng.
- Tháng 3: Thanh niên với vấn đề lập nghiệp.
- Tháng 4: Thanh niên với hoà bình, hữu nghị và hợp tác.
- Tháng 5: Thanh niên với Bác Hồ.
- Tháng 6, 7, 8 (hè): Mùa hè tình nguyện vì cuộc sống cộng đông (bao gồm tất cả các vấn đề giao thông, xã hội, môi trờng, phòng chống tệ nạn xã hội, văn hoá, thể dục thể thao…)
Trang 7Những nội dung mới cần chú ý
Tích hợp giáo dục Quyền trẻ em
- Thi hỏi đáp về tình bạn, tình yêu và gia đình.
- Thi xử lí tình huống trong giao tiếp, ứng xử.
- Hội thi thời trang.
- Tìm hiểu truyền thống văn hoá của địa phơng.
- Nét đẹp văn hoá tuổi thanh niên.
Trang 8- Hoạt động giải …Ô chữ hoà bình….
- Tìm hiểu ý nghĩa của vấn đề hoà bình, hữu nghị và hợp tác.
- Toạ đàm …Hãy hợp tác cùng nhau….
Chủ đề tháng 5 :
- Công lao của Bác Hồ đối với dân tộc.
- Lời Bác dạy thanh niên.
Tích hợp giáo dục SKSS vị thành niên
Nội dung giáo dục SKSS vị thành niên đợc tích hợp vào các chủ đề hoạt động với những hoạt động cụ thể sau:
Chủ đề tháng 10
- Thi hỏi đáp về tình bạn, tình yêu và gia đình.
- Hội thi những ngời bạn gái, bạn trai đáng mến.
Trang 9- Thi ứng xử linh hoạt.
Chủ đề tháng 12:
- Thanh niên và nhiệm vụ phòng chống tệ nạn xã hội Chủ đề tháng 1:
- Hội thi thời trang.
- Hội thi: Nét đẹp văn hoá tuổi thanh niên.
Chủ đề hè: Mùa hè tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng.
Trang 10Cấu trúc của sách giáo viên
Sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 10 đợc cấu trúc theo mẫu chung của sách giáo viên các môn học Sách viết cho giáo viên chủ nhiệm dới dạng hớng dẫn tổ chức hoạt động theo các chủ đề giáo dục hàng tháng
Cấu trúc của sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 10 có 3 phần :
Phần vấn đề chung giới thiệu những nét lớn về mục tiêu, nội dung chơng trình và một số điểm chủ yếu lu ý khi thực hiện chơng trình và sách
Phần hớng dẫn thực hiện các chủ đề hoạt động là phần chủ yếu của sách, giúp giáo viên và nhà trờng triển khai và vận dụng vào điều kiện cụ thể của lớp, của trờng để tổ chức tốt các hoạt động theo qui mô lớp hoặc khối lớp có hiệu quả.
Cuối cùng là phần t liệu tham khảo, giúp cho giáo viên
và học sinh có thêm những t liệu cần thiết để tổ chức các hoạt động hấp dẫn hơn, có hiệu quả hơn.
Trang 11Cấu trúc của mỗi chủ đề hoạt động
Cấu trúc của mỗi chủ đề hoạt động gồm ba phần : Phần mục tiêu giáo dục của chủ đề; phần nội dung hoạt động của chủ đề và phần gợi ý các hoạt động cụ thể
Cấu trúc của mỗi hoạt động cụ thể là thống nhất gồm
có : Mục tiêu của hoạt động; nội dung hoạt động; công tác chuẩn bị; tổ chức hoạt động và phần kết thúc hoạt động Khi thiết kế một hoạt động cụ thể, giáo viên phải bảo đảm theo cấu trúc này Điều đó sẽ giúp cho công tác quản lý, kiểm tra
và đánh giá thuận lợi và hiệu quả.
Trang 12Nội dung của sách giáo viên
HĐGDNGLL lớp 10
- Phần chung giới thiệu về mục tiêu, nội dung chơng
trình HĐGD NGLL lớp 10 và một số vấn đề lu ý khi thực hiện chơng trình và sách giáo viên HĐGD NGLL lớp 10 (Ph-
ơng thức tổ chức hoạt động; tài liệu và phơng tiện phục vụ tổ chức hoạt động; đánh giá kết quả hoạt động).
- Nội dung phần hớng dẫn thực hiện các chủ đề hoạt
động
Đây là phần chủ yếu của sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 10 bao gồm 10 chủ đề hoạt động với tổng số 33 hoạt động gợi ý cụ thể Những nội dung cơ bản của các chủ đề hoạt
Trang 13- Chủ đề hoạt động tháng 10 : Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia đình
Với nội dung ca ngợi vẻ đẹp trong tình bạn, tình bạn khác giới, trong tình yêu chân chính và những giới hạn cần thiết Đồng thời, thanh niên học sinh phải hiểu rõ những kiến thức về sức khoẻ sinh sản, hiểu rõ quyền và trách nhiệm trong tình bạn, tình yêu, gia đình và với bản thân trong các quan hệ ứng xử hằng ngày.
- Chủ đề hoạt động tháng 11 : Thanh niên với truyền thống hiếu học và tôn s trọng đạo
Nội dung nhấn mạnh đến truyền thống hiếu học và truyền thống tôn s trọng đạo của dân tộc Công ơn của thầy cô giáo và sự đền đáp công ơn thầy cô bằng hành động thực
tế của ngời học sinh trong học tập, rèn luyện và giao tiếp ứng
xử với thầy cô giáo, với mọi ngời.
- Chủ đề hoạt động tháng 12 : Thanh niên với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Nội dung nêu đợc ý nghĩa của
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, truyền thống cách mạng của quân và dân ta; từ đó xác định vai trò, trách nhiệm, quyền và bổn phận của thanh niên học sinh trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc
Trang 14- Chủ đề hoạt động tháng 1 : Thanh niên với việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc
Nội dung tập trung tìm hiểu những di sản văn hoá của dân tộc và của địa phơng Học sinh có quyền thể hiện những nội dung văn hoá ứng xử trong cuộc sống hàng ngày mà các
- Chủ đề hoạt động tháng 3 : Thanh niên với vấn đề lập nghiệp.
Vấn đề lập nghiệp và lựa chọn nghề nghiệp của thanh niên, quyền lựa chọn nghề nghiệp cho tơng lai.
- Chủ đề hoạt động tháng 4: Thanh niên với hoà bình, hữu nghị và hợp tác
ý nghĩa của hoà bình đối với mỗi dân tộc, đối với con ngời Hoà bình mang lại tình hữu nghị và hiểu biết lẫn nhau
Trang 15giữa các dân tộc trên thế giới Thanh niên học sinh biết thể hiện quyền của mình trong việc góp phần giữ gìn hoà bình, tình hữu nghị và hợp tác.
- Chủ đề hoạt động tháng 5 : Thanh niên với Bác Hồ Nội dung của chủ đề về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ, công ơn của Bác đối với dân tộc, những lời dạy của Bác đối với thanh niên, lòng kính trọng và tình cảm của thế hệ trẻ đối với Bác.Thanh niên học sinh có quyền đợc bày
đình xây dựng tổ ấm bình yên, xây dựng gia đình văn hoá mới Đây vừa là trách nhiệm vừa là quyền và bổn phận của thanh niên học sinh
* Nội dung phần t liệu tham khảo: Phần t liệu tham khảo
cung cấp một số t liệu liên quan đến các hoạt động, giúp giáo viên sử dụng vào những hoạt động cần thiết: Lịch sử một số ngày kỷ niệm trong năm; Một số bài hát phục vụ các chủ đề hoạt động; Một số câu danh ngôn; Một số vấn đề liên quan
Trang 16khác nh: Sức khoẻ sinh sản; một số điều Luật giáo dục; một
số điều Luật di sản văn hoá Việt Nam; Công ớc Liên hợp quốc về Quyền trẻ em.
Đổi mới Phơng pháp
a/ Những căn cứ đổi mới phơng pháp
- Mục tiêu của HĐGD NGLL ở lớp 10
Đổi mới phơng pháp tổ chức HĐGD NGLL 10 phải đáp ứng
ba mục tiêu trên, sao cho học sinh thực sự trở thành chủ thể tích cực, sáng tạo nhằm phát huy, phát triển tiềm năng của các em.
- Đặc điểm của học sinh THPT nói chung, học sinh lớp 10 nói riêng
Học sinh THPT ngày nay có những bớc nhảy vọt về chất trong quá trình học tập và rèn luyện Nó đòi hỏi ở các
em tính năng động và độc lập cao hơn, t duy lôgíc nhiều hơn Đây là một trong những đặc điểm rất rõ nét của học sinh THPT Yêu cầu của đổi mới phơng pháp giáo dục phổ thông là phải "khuyến khích, tự học", phải "bồi dỡng cho học sinh năng lực t duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn
Trang 17đề" Học sinh lớp 10 vào trờng THPT với những đặc điểm cụ thể nh:
o Là lớp đầu cấp với học sinh từ nhiều địa bàn, nhiều khu vực khác nhau tập trung lại
o Do học sinh từ nhiều địa bàn đến, do đó các
em dễ dàng tiếp cận, học tập lẫn nhau những kinh nghiệm trong đời sống tập thể ở nhà tr- ờng.
o Học sinh lớp 10 đã có những kinh nghiệm nhất
định trong tổ chức hoạt động tập thể
- Tình hình tổ chức HĐGD NGLL ở trờng THPT hiện nay
Vai trò chủ thể hoạt động của học sinh nhiều khi bị mờ nhạt, nhất là trong các tiết sinh hoạt Giáo viên thờng lặp đi lặp lại một vài hình thức hoạt động đơn giản nh: sơ kết lớp, vui văn nghệ, tuyên dơng khen thởng học sinh Nội dung hoạt động ít thay đổi, hình thức hoạt động thiếu tính đa dạng Vì vậy dễ gây sự nhàm chán, tạo bầu không khí uể oải trong hoạt động của học sinh
b/ Phơng hớng đổi mới phơng pháp tổ chức
Trớc hết, phải đa dạng hoá các hình thức HĐGD NGLL, khắc phục tính chất đơn điệu, lặp đi lặp lại một vài hình thức
Trang 18đã quá quen thuộc với học sinh và gây ra nhàm chán, tẻ nhạt
đối với các em Để thực hiện phơng hớng này cần phải cụ thể hoá ở những điểm sau:
oNắm thật chắc nội dung hoạt động của từng chủ
đề ở từng tháng Mỗi chủ đề hoạt động có mục tiêu giáo dục riêng Mục tiêu đó định hớng giáo viên trong việc xây dựng nội dung hoạt động của chủ đề.
Từ nội dung hoạt động của chủ đề tháng, giáo viên
cụ thể hoá thành nội dung cho hoạt động của từng
tuần, nhng phải đảm bảo tính thống nhất và mối liên
quan chặt chẽ giữa các nội dung hoạt động của các tuần với nhau.
oLựa chọn các hình thức hoạt động phù hợp với nội dung của tuần, của tháng
oGắn đổi mới các hình thức hoạt động với đổi mới phơng pháp tổ chức HĐGD NGLL Điều này thể hiện ở chỗ tăng cờng tính chất tơng tác, tính sáng tạo của học sinh khi tham gia vào hoạt động
- Đổi mới phơng pháp HĐGD NGLL cần định hớng vào việc phát triển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt động độc lập, khả năng tự đề xuất và giải quyết vấn đề trong hoạt động cũng nh khả năng tự kiểm tra đánh giá
Trang 19kết quả hoạt động của các em. Nói cách khác đó là khả năng
tự quản HĐGD NGLL của học sinh Cụ thể là:
oPhải đa học sinh vào những tình huống cụ thể với những công việc đợc giao cụ thể Có nh vậy mới giúp các em có điều kiện để trởng thành.
oPhát huy cao độ khả năng của đội ngũ cán bộ lớp,
đồng thời khéo léo lôi cuốn mọi thành viên trong lớp cùng tham gia vào các khâu của quá trình hoạt
động.
- Đổi mới phơng pháp tổ chức HĐGD NGLL theo phơng hớng tăng cờng vận dụng thiết bị và phơng tiện dạy học của các môn học.
Với bất kỳ một hoạt động nào khi tổ chức thực hiện cũng phải phối hợp nhiều loại thiết bị và phơng tiện dạy học
từ nhiều nguồn khác nhau.
- Đổi mới đánh giá kết quả hoạt động cũng là một bớc trong quá trình đổi mới phơng pháp tổ chức HĐGD NGLL:Khi
đánh giá phải bám sát vào mục tiêu, đối chiếu với mục tiêu
để xem xét, mức độ thực hiện hoạt động của học sinh Đánh giá hoạt động cần nhấn mạnh kỹ năng và hành vi, coi đó là
Trang 20yêu cầu cơ bản cần đạt đợc sau hoạt động Học sinh đợc chủ
động tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau.
Trang 21phơng pháp tổ chức HĐGD NGLL
- Phơng pháp thảo luận:Thảo luận là một dạng tơng tác nhóm đặc biệt mà trong đó các thành viên cùng giải quyết một vấn đề cùng quan tâm nhằm đạt tới một sự hiểu biết chung
- Phơng pháp đóng vai:Đóng vai rất có tác dụng trong việc phát triển "kỹ năng giao tiếp" của học sinh Đóng vai là phơng pháp thực hành của học sinh trong một số tình huống ứng xử cụ thể nào đó trên cơ sở óc tởng tợng và ý nghĩa sáng tạo của các em
- Phơng pháp giải quyết vấn đề:Thờng đợc vận dụng khi học sinh phải phân tích, xem xét và đề xuất những giải pháp trớc một hiện tợng, sự việc nảy sinh
- Phơng pháp giao nhiệm vụ: Giao nhiệm vụ là đặt học sinh vào vị trí nhất định buộc các em phải thực hiện trách nhiệm cá nhân
- Phơng pháp diễn đàn:Diễn đàn là dịp để học sinh đợc trình bày quan điểm của mình về một vấn đề nào đó có liên quan đến bản thân và tập thể các em
- Phơng pháp trò chơi : Sử dụng trò chơi nh một phơng pháp tổ chức hoạt động giúp học sinh có điều kiện thể hiện
Trang 22NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC ĐÁNH GIÁ
1- Nội dung đánh giá:
Đánh giá kết quả hoạt động của học sinh tập trung vào
ba yêu cầu: nâng cao nhận thức, rèn luyện các kĩ năng cơ bản của học sinh THCS và bồi dưỡng thái độ, hứng thú, nhu cầu hoạt động.
Có 4 mức độ đánh giá kết quả hoạt động của học sinh như sau:
+ Tích cực tham gia vào các hoạt động chung của tập thể tuy hiệu quả chưa cao.
+ Có một số kĩ năng tham gia và tổ chức hoạt động tập thể.
Trang 23- Loại trung bình:
+ Ít hiểu biết về các nội dung hoạt đọng của chủ điểu giáo dục, có cố gắng nhưng chưa đạt được mục đích của hoạt động.
+ Không tham gia thường xuyên hoạt động tập thể + Kĩ năng tham gia hoạt động tập thể còn hạn chế.
- Loại yếu:
+ Không hiểu biết gì về nội dung hoạt động của chủ điểm giáo dục.
+ Thiếu ý thức tập thể.
+ Ít tham gia hoạt động.
2- Hình thức đánh giá:
Đánh giá kết quả hoạt động của học sau một chủ điểm có thể được thực hiện với nhiều hình thức khác nhau tùy theo đặc điểm học sinh tường trường, từng địa phương nhưng thường dùng một số hình thức sau:
- Bằng câu hỏi để kiểm tra mức độ thu hoạch về nhận thức các vấn đề của học sinh như: Tham gia hoạt động của chủ điểm tháng , em thu hoạch được gì ?
- Học sinh viết bản tường trình các hoạt động mà mình đã tham gia, trong đó nêu rõ mức độ tham gia của bản thân, tự đánh giá thái độ khi tham gia và kết quả đạt được.
- Đánh giá thông qua sản phẩm hoạt động của học sinh sẽ thấy được ý thức trách nhiệm của các em, biết