Lý do chọn đề tài: - Qua tình hình HĐGD NGLL thực tế của Trường THCS Sơn Nguyên trong thời gian hoạt động từ năm học 2006 - 2007 đến đầu năm học 2008 - 2009 và thông qua các báo cáo tổng
Trang 1MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài Trang 4
2 Mục đích nghiên cứu Trang 4
3 Đối tượng và khách thể Trang 4
4 Nhiệm vụ nghiên cứu Trang 4
5 Phương pháp nghiên cứu Trang 5
NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÍ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
2 Cơ sở lí luận Trang 6
3 Cơ sở thực tiễn Trang 6
CHƯƠNG II: THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1 Khái quát phạm vi Trang 7
2 Thực trạng đề tài nghiên cứu Trang 7
3 Nguyên nhân . Trang 9
CHƯƠNG III: BIỆN PHÁP, GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1 Cơ sở đề xuất và giải pháp Trang 9
2 Giải pháp chủ yếu Trang 9
3 Tổ chức triển khai thực hiện Trang 11
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận Trang 12
2 Kiến nghị Trang 12
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
- Qua tình hình HĐGD NGLL thực tế của Trường THCS Sơn Nguyên trong thời gian hoạt động từ năm học 2006 - 2007 đến đầu năm học 2008 - 2009 và thông qua các báo cáo tổng kết của các liên đội trong huyện về tình hình HĐGD NGLL trong các năm qua Kết quả mà các liên đội đạt được thông qua hoạt động
- HĐGD NGLL tạo cho các em không khí vui tươi, sôi nổi trong học tập, giảm bớt căn thẳng cho các em trong các giờ ngồi học trong lớp và tạo cho các em tình thân, tính đoàn kết Thông qua HĐGD NGLL các em hiểu biết thêm về xã hội, quê hương đất nước con người VIệt Nam, Trường, Đảng, Đoàn, Đội
- Ngoài ra HĐGD NGLL được sự quan tâm của Bộ GD&ĐT thông qua chỉ đạo, chương trình bồi dưỡng, thay sách giáo khoa
- Bắt nguồn từ những vấn đề trên Tôi nhận thấy HĐGD NGLL là một hoạt động không thể thiếu trong hoạt động của các liên đội
Vì vậy tôi chọn “Nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp”
làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm
2 Mục đích nghiên cứu:
Tạo cho các em không khi vui tươi trong học tập, giải trí lành mạnh, bổ ích cho các em Qua hoạt động này giáo dục các em hiểu biết thêm về lối sống đạo đức, tình yêu quê hương, đất nước, con người Việt Nam, khắc sâu theo từng mảng kiến thức chủ
điểm khác nhau như: Về “Truyền thống của Đảng CSVN”, “Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh”, “Đội TNTP Hồ Chí Minh”, “Cách mạng Việt Nam”, “Tôn sư trọng đạo”,
“Truyền thống hiếu học”, “Hiểu biết về ATGT” … Từ đó, phát huy sự thi đua mạnh
dạn của học sinh và sự tích lũy kiến thức để các em đem ra áp dụng thực hành trong học tập và cuộc sống có hiệu quả hơn Hiểu biết hơn về đất nước – con người Việt Nam Từ đó có lòng yêu quê hương đất nước để ra sức học tập xây dựng nước nhà sau này, góp phần xây dựng cho buôn làng, xã hội ngày càng giàu mạnh và phát triển Giúp con người ngày càng hoàn thiện hơn về lối sống đạo đức
Giúp cho GVPT và học sinh hiểu rõ hơn về HĐGD NGLL trong trường học để
từ đó hoạt động này ngày càng đạt kết quả tốt hơn
3 Đối tượng và khách thể:
3.1 Đối tượng: Học sinh Trường THCS Sơn Nguyên
3.2 Khách thể:Nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
4 Nhiệm vụ nghiên cứu :
Thường xuyên tham mưu với lãnh đạo nhà trường và kết hợp với các giáo viên
bộ môn có liên quan đến mảng đề tài cần thực hiện cho HĐGD NGLL như: GV bộ môn Sử, Địa, GDCD … Hội PHHS, các lão thành cách mạng ở địa phương, tham khảo
tư liệu sách báo ở Huyện Đoàn … tạo điều kiện cho học sinh gắn bó với GVPT trong
Trang 3các cuộc thi do GV-TPT đề ra và tạo thói quen tốt cho các em biết tham khảo tư liệu để
các em thực hiện theo đúng với phương châm “Học mà chơi, chơi mà học” Đó là một
quan niệm đúng đắng
Tham gia phối hợp cùng nhau tuyên truyền vận động thu hút các em sinh hoạt có tổ chức, có kỷ luật nhằm tạo cho các em gần gũi nhau hơn, đoàn kết gắn bó để tạo nên sức mạnh tập thể, tự tin và có bản lĩnh hơn trong cuộc sống Về phía học sinh phải thường xuyên tham khảo sách, truyện, báo ở thư viện nhà trường để tăng thêm kiến thức
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Trắc nghiệm câu hỏi
- Phiếu điều tra
- Tham khảo ý kiến
Trang 4NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÍ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1 Cơ sở pháp lý:
- Các hệ thống văn bản liên quan đến đề tài
- Giáo dục đội viên biết các chủ điểm tháng, các ngày kỷ niệm trong tháng Thông qua HĐGD NGLL
- Hướng dẫn việc rèn luyện đội viên dự bị và đôi viên măng non theo chủ điểm hàng tháng
- Tập các bài múa quy định trong năm học, tập Nghi thức đội, động tác cá nhân tại chỗ, di động đội hình, đội ngũ
- Sinh hoạt sao đội, đúng lịch theo các bước qui định
2 Cơ sở lí luận:
- Trong các trường học THCS hiện nay Đội TNTP Hồ Chí Minh là lực lượng nồng cốt trong nhà trường Đội TNTP Hồ Chí Minh là đội ngũ không thể thiếu được trong và ngoài nhà trường, là lực lượng hậu bị của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Hoạt động Đội với mục tiêu chính là giúp các em phấn đấu vươn lên trong học tập rèn luyện, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và vui chơi đồng thời thực hiện tốt luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Qua đó nhà trường phát hiện những em có năng khiếu để bồi dưỡng chuẩn bị cho các kì thi các cấp tổ chức Ngoài sự nổ lực của GV - TPT thì vai trò của GVPT không kém phần quan trọng góp phần vào sự thành công cho phong trào thi đua của Liên đội
- Tạo cho các em không khí vui tươi trong học tập, làm quen với sinh hoạt cộng
đồng Nhằm thực hiện theo phương châm “Học mà chơi – Chơi mà học“ trong công tác
giáo dục và phong trào Đội Mặt khác, hoạt động Đội là để giúp các em phát triển một
cách toàn diện về “Văn – Thể – Mỹ”õ Để giúp học sinh giải trí lành mạnh, bổ ích sau những giờ học căng thẳng và tạo điều kiện tốt cho các em tiếp thu bài học mới có hiệu quả Thông qua các hoạt động giúp cho các em hiểu biết thêm về quê hương đất nước, những tấm gương của các anh hùng nhỏ tuổi, biết thêm về các hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh Mặt khác, đối với địa bàn miền núi, các em ít có điều kiện vui chơi, giải trí nên cần phải lồng ghép các hoạt động vui chơi cho các em
3 Cơ sở thực tiễn :
- Từ chương trình thay sách giáo khoa của Bộ GD&ĐT ở cấp THCS trong những năm qua và thông qua các chương trình tập huấn công tác Đội về HĐGD NGLL do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Tôi nhận thấy tiết HĐGD NGLL rất bổ ích cho cả GVPT
và học sinh
Trang 5- Vì qua đó giúp các em hiểu biết và khắc sâu một số kiến thức cần thiết về các mảng đề tài khác nhau theo từng chủ điểm từng tuần, từng tháng qua vai trò của GVPT
và GV – TPT Tuỳ theo chủ điểm hàng tháng mà GV – TPT có thể lồng ghép giáo dục các em thêm về hai mặt giáo dục một cách phong phú và hiệu quả
- Chương trình học hiện nay với nhiều đổi mới lồng ghép trong chương trình học khối THCS hiện nay Đối với học sinh miền núi thiếu thốn những hoạt động vui chơi, giải trí Nên môn học HĐGD NGLL đối với học sinh miền núi quả là một hoạt động hữu ích
CHƯƠNG II THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1 Khái quát phạm vi:
Trường THCS Sơn Nguyên, đa số là học sinh người kinh trong đó cũng có phần
ít là học sinh người đồng bào dân tộc thiểu số với nhiều lứa tuổi không đồng đều, một địa bàn thiều thốn các thông tin giải trí Nên rất cần các tiết học HĐGD NGLL để các
em trao đổi thông tin, vui chơi sau những giờ học căn thẳng trên lớp Vì vậy tôi chọn đối tượng nghiên cứu là học sinh THCS
2 Thực trạng đề tài nghiên cứu:
Một phần do một số GV – TPT chưa được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ và một phần do GVPT lâu nay chỉ làm qua loa cho hết trách nhiệm nên không gây được
sự hứng thú cho học sinh Từ đó dễ đem lại sự nhàm chán cho tiết HĐGD NGLL ở tại lớp Ngoài ra kinh phí của chi đội và Liên đội cũng hạn hẹp nên việc Liên đội tổ chức các buổi văn nghệ, các cuộc thi … và việc thực hiện tiết HĐGD NGLL ở lớp không đem lại hiệu quả cao Nghiên cứu thực trạng ở Liên đội để đưa ra biện pháp lôi cuốn GVPT và học sinh tham gia hưởng ứng nhiệt tình cho hoạt động này là phần chính của
đề tài
Xuất phát từ tình hình đó và qua 5 năm đổi mới chương trình thay sách giáo
khoa của bậc học THCS đến nay nên tôi chọn đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lơp” làm đề tài nghiên cứu.
2.1 Đối với GV phụ trách:
Đây là một hoạt động mang tính vui chơi và lồng ghép giáo dục nhiều mặt đối với học sinh Nhưng trong thời gian qua, một số giáo viên phụ trách chưa làm hết trách nhiệm đối với tiết dạy này Đa số làm để đối phó vì nghĩ đó là tiết dạy hoặc tiết sinh hoạt đơn thuần không mang tính hấp dẫn để kích thích việc vui chơi của học sinh Từ
đó, làm ảnh hưởng đến chất lượng của hoạt động này và làm cho học sinh nhận thức chưa đúng về vấn đề này
Vì vậy, đây là vấn đề cần giải quyết cấp bách để đưa nhận thức của học sinh ngày càng đúng đắn hơn nhằm đem lại hiệu quả đào tạo cao hơn
Trang 6Mặt khác năng lực tổ chức của GVCN cịn hạn chế, chưa giao việc cho các em
tự làm, tự quản lý để tổ chức các cuộc thi tại lớp (GVPT chỉ là hướng dẫn, tư vấn cho
các cuộc của BCH chi đội).
2.2 Đối với học sinh :
* Quá trình thực hiện điều tra và theo dõi
Ngay từ khi mới đổi mới chương trình thay sách giáo khoa THCS, phần lớn các
em cịn bỡ ngỡ chưa hiểu hết tính quan trọng của tiết này nên chưa tích cực tham gia các hoạt động này
Qua quá trình theo dõi và điều tra sự ham thích của các em từ năm 2007 đến
2009 như sau: Năm 2007: 30 % HS khối 6,7,8,9 thích hoạt động này; Năm 2009: 50 %
HS khối 6,7,8,9 thích hoạt động này
0 10
20
30
40
50
2007-2008
2008-2009
Học sinh ham thích
Biểu đồ 1
2.3 Đối với GV-TPT:
Qua việc theo dõi kiểm tra đối với học sinh, tơi nhận thấy cần phải cĩ biện pháp thích hợp đối với cơng việc này Tham mưu với BGH đề xuất một số nội dung như sau:
+ Tổ chức tập huấn nhiều lần về phương pháp tổ chức một lần hội thi, cở cấu nhân sự, nội dung chính và lồng ghép các đề tài khác để nội dung thêm phong phú và hấp dẫn khơng gây sự nhàm chán
+ Tổ chức làm mẫu một, hai lần và giáo viên phụ trách là các thí sinh của các đội chơi và các em trong BCH chi đội tới tham dự để biết cách tổ chức cho lớp mình thực hiện
+ Lựa chọn chủ đề và nội dung là khâu quan trọng đến chất lượng và hiệu quả hội thi hoặc vui chơi Trong đĩ vui chơi là chính kết hợp lồng ghép các nội dung cần
Trang 7giáo dục về mặt học tập, đạo đức, biết ơn các “Anh hùng liệt sĩ” có công với đất nước;
về “Trật tự ATGT” …
+ Thông báo nội dung thi thuộc về chủ điểm cần làm trước 15 đến 20 ngày để học sinh và GVCN chủ động tìm hiểu, tham khảo tư liệu trong và ngoài nhà trường
+ Phối hợp với Đoàn thanh niên, giáo viên bộ môn để tổ chức chủ điểm hàng tháng sao cho phù hợp với trình độ và điều kiện ở trường
+ Chủ động thời gian hoạt động thích hợp (trừ lý do thời tiết).
+ Phần thưởng cũng nên có giá trị một chút để hấp dẫn học sinh dự thi
+ Lựa chọn đại biểu tham dự cũng không kém phần quan trọng nhằm mang tính trang trọng, quy mô cũng như phát biểu ý kiến giáo dục, kích thích cho các em theo hướng tích cực
3 Nguyên nhân:
Do GVPT chưa thực hiện phong phú các nội dung theo chủ đề từng tuần, từng tháng đưa ra Do đó cần phải đổi mới nội dung cho phù hợp với học sinh Đồng thời qua đó mới kích thích được tính tích cực của học sinh về vấn đề này
Học sinh chưa mạnh dạn trong giờ hoạt động, các em còn thụ động chưa giám phát biểu hoặc trao đổi làm cho HĐGD NGLL không sôi nổi Dẫn đến các em nhàm chán, một phần do GVPT chưa nhiệt tình
CHƯƠNG III
BIỆN PHÁP, GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1 Cơ sở đề xuất và giải pháp:
- Để thực hiện được điều đó thì GV - TPT và GVPT phải có lòng yêu nghề, yêu trẻ, tài biến hoá, phải có sự chuẩn bị về nội dung, nội dung phải được chọn lọc phong phú kết hợp lồng ghép kiến thức văn nghệ, TDTT – Nhạc – Hoạ trong các cuộc thi Tránh đem lại sự nhàm chán, lặp lại Tuyên truyền, đề xuất một số biện pháp thực hiện thích hợp có hiệu quả cho GVPT và học sinh
- Khi tổ chức phải có phần thưởng cho các đội thắng và kết thúc có nhận xét động viên và khuyến khích các đội thua để các em có tinh thần khắc phục và vươn lên
- Khi thực hiện chương trình kế hoạch phải thông báo trước, để các Chi đội có thời gian chuẩn bị Để chương trình khi thực hiện đem lại hiệu qua cao
- Sau mỗi lần tổ chức cần phải kiểm điểm lại, rút kinh nghiệm để khắc phục
- Khi tổ chức chương trình hay hoạt động, cần phải có trang trí, nếu tổ chức toàn liên đội thì cần phải có âm thanh
- Câu hỏi phải mang tính chất phù hợp với lứa tuổi Phải có câu hỏi cho cổ động viên
2 Giải pháp chủ yếu:
2.1 Đối với nhà trường:
- Nêu được ý nghĩa quan trọng và việc nhận thức của GVPT về mảng HĐGD NGLL trong các cuộc họp hội đồng hoặc chuyên môn Tham mưu tốt với Ban giám
Trang 8hiệu bằng các đề xuất thiết thực kết hợp với chuyên môn dự các tiết sinh hoạt NGLL của GVPT
- Thường xuyên theo dõi, kiểm tra việc làm của GVPT và BCH chi đội để có biện pháp khắc phục kịp thời
2.2 Đối với ban ngành, đoàn thể:
- Phối hợp phụ trách trang trí các đợt hội thi trong phòng và ngoài sân bãi tuỳ theo quy mô chủ điểm Vận động tăng thêm nguồn quỹ hổ trợ cho hoạt động này
2.3 Đối với GV phụ trách:
- Khắc phục những tồn tại để phát huy tính độc lập, dân chủ của học sinh
- Cố vấn cho các em thực hành ở lớp để tập cho các em mạnh dạn, tự tin khi tham gia cấp trường hoặc cấp huyện
- Nên làm bài bản, trách qua loa gây sự nhàm chán trong học sinh
- Tham mưu với GV-TPT để nội dung hoạt động thích hợp, phong phú
- Tập luyện các tiết mục hoặc tiểu phẩm theo đề tài nội dung thi để lồng ghép trong hội thi
- Thành lập hướng dẫn cổ động viên cổ động cho lớp một cách có văn hoá, lành mạnh
2.4 Đối với giáo viên bộ môn:
- Như trên đã nói, tuỳ theo chủ điểm từng tháng mà GV-TPT lựa chọn để đặt câu hỏi cho nội dung thích hợp Tuy nhiên phải bảo đảm bí mật nội dung câu hỏi cần đặt ra trong hội thi
Ví dụ: Chủ điểm về chào mừng kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt
Nam 22/12 (Nội dung tìm hiểu truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam).
+ Ngoài các câu hỏi GV-TPT đề ra cần bổ sung thêm một số câu hỏi của các giáo viên bộ môn lịch sử có liên quan đến nội dung thi
+ Có rất nhiều chủ đề để hoạt động trong năm nên nội dung sẽ rất phong phú
Ví dụ: Đề tài “ Tôn sư trọng đạo” (giáo viên: GDCD); tìm hiểu quê hương đất nước và con người VN (giáo viên môn: Văn, Địa, Sử…), Hiểu biết về kiến thức
“Đoàn – Đội – Xã hội”, hoặc “Về đề tài ATGT” (có thể tham mưu và mời Công an giao thông đến tham dự).
2.5 Đối với Hội phụ huynh học sinh:
Tăng cường phối hợp tuyên truyền ý nghĩa giáo dục con em đối với cha mẹ các
em Ban chấp hành Hội phụ huynh học sinh cũng là đại biểu tham dự trong các hoạt động này Mặt khác, giúp phụ huynh thấy được tầm quan trọng và mục đích tích cực
của việc này là “Học mà chơi – Chơi mà học” góp phần giải trí lành mạnh cho học
sinh Xin thêm kinh phí hổ trợ cho hoạt động
2.6 Đối với GV – TPT:
Lên kế hoạch ngay từ đầu năm học và dự kiến kinh phí để tổ chức các hoạt động chủ của năm học
2.7 Phương pháp tổ chức:
- Tuỳ theo chủ điểm hàng tháng mà tổ chức 1 đến 2 lần hội thi (có thể tổ chức riêng cho từng khối hoặc chung cho toàn liên đội)
- Tổ chức chung cho từng khối sau đó thành lập đội tuyển các khối để thi chung trong toàn liên đội với nội dung tương đối cho các đối tượng (Khối nào cũng trả lời được)
Trang 9- Khơng nên đưa ra nhiều nội dung quá khĩ, học sinh khơng trả lời được dẫn đến dễ chán nãn
- Xen kẽ văn nghệ trong hội thi
- Phần thi cho cổ động viên (ngồi phần quà tượng trưng sẽ được cộng thêm
điểm cho đội chơi của lớp mình nếu trả lời đúng, sai khơng cộng điểm).
- Cụ thể trong năm học 2009-2010 tơi đã tổ chức một số Hội thi như: Thi tìm hiểu về Luật giao thơng 2008; thi tìm hiểu về bệnh HIV/AIDS; thi tìm hiểu về bệnh lao; thi tìm hiểu về mơi trường
3 Tổ chức triển khai thực hiện:
Qua quá trình nghiên cứu đổi mới phương pháp và mơ hình hoạt động Bản thân tơi đã nhận thấy kết quả việc thực hiện HĐGD NGLL của liên đội như sau:
- Đối với GVPT đã cĩ phần tiến bộ với vai trị chủ nhiệm của mình
- Đối với học sinh đã kích thích được tính tích cực tham gia và thấy được ích lợi của hoạt động này Giúp các em phát huy tính độc lập dân chủ, sự tự tin mạnh dạn
và khắc sâu hiểu biết thêm một số vấn đề theo các đề tài chủ điểm đưa ra Để cho các
em thấy được trường học là nơi thân thiện, giúp cho các em ham thích đến trường để
học và vui chơi đúng với câu “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” Qua các
đợt tổ chức HĐGD NGLL theo từng chủ điểm Tỷ lệ học sinh hứng thú tham gia và
cổ động ngày càng tăng lên theo các năm 2007 - 2008; năm 2008 - 2009 và năm học
2009 – 2010 như sau:
0 20 40 60 80 100
2007-2008
2008-2009
2009-2010
Học sinh ham thích
Biểu đồ 2 :
Trang 10KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Qua thực tế dò xét thăm hỏi và điều tra tình hình học sinh để biết được thực trạng về hoạt động này Bản thân tôi rút ra một số vấn đề như sau:
1 Kết luận:
1.1 Nguyên nhân:
-Phần lớn GVPT chưa nhiệt tình với công tác này
- Học sinh chưa hiểu rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động này
- Tổ chức không hấp dẫn, nội dung nghèo nàn không phong phú sẽ dễ đem đến
sự nhàm chán cho học sinh
1.2 Biện pháp :
- Tổ chức nhiều lần trong tháng càng tốt
- Nội dung phải biến hoá phong phú
- Giải thưởng tương đối hấp dẫn (tuỳ theo tính chất quy mô của hoạt động)
- Phải lồng ghép việc giáo dục học sinh một cách thích hợp
- Câu hỏi hoặc hoạt động vui chơi phải phù hợp với đối tượng tham gia
Trên đây là những đúc kết kinh nghiệm của bản thân từ khi bắt đầu chương trình thay sách giáo khoa ở bậc học THCS Qua quá trình tìm hiểu nguyên nhân thực trạng không thu hút kích thích sự vui chơi giải trí lành mạnh cho hoạt động này Tôi đã có sáng kiến kinh nghiệm cho hoạt động này thực hiện có hiệu quả ngày càng cao hơn
với đề tài : “Nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp”.
2 Kiến nghị:
Thông qua các tiết hoạt động GD NGLL,tôi nhận thấy cần có một số kiến nghị sau : + Về phía Hội đồng Đội cũng như Phòng giáo dục hằng năm cần tổ chức cho BCH liên đội giao lưu, học hỏi để các em tiếp thu thêm kiến thức sinh hoạt ở các Liên đội bạn
+ Về phía nhà trường trang bị thêm một số dụng cụ đồ dùng âm thanh, ánh sáng phục vụ cho các hoạt động ngoài trời cho toàn liên đội
Sơn nguyên, ngày 13 tháng 05 năm 2010
Người viết đề tài
Trần Đại Đồ Long
