Qua trao đổi , thảo luận với đồng nghiệp và thực tế giảng dạy tôi đã rút ra đợc những u điểm chính, thực trạng việc sử dụng đèn chiếu , đồng thời thấy rõ công việc mà giáo viên và học si
Trang 1Luật giáo dục , điều 24.2 đã ghi “ phơng pháp giáo dục phổ thông phải phát huytính tích cực , tự giác chủ động , sáng tạo của học sinh ,phù hợp với đặc điểm củatừng môn học , từng cấp học , bồi dỡng phơng pháp tự học , rèn luyện kỹ năng vậndụng kiến thức vào thực tiễn…”
Trong thực tế , từ trớc đến nay phơng pháp dạy học toán ở trờng phổ thông nớc taphổ biến vẫn là cách dạy truyền thụ kiến thức trong SGK theo kiểu “ thầy đọc tròchép “
Với sự phát triển của khoa học - công nghệ ngày nay đòi hỏi ngời lao động phảinăng động , sáng tạo dáp ứng nền công nghiệp hoá , hiện đại hoá đất nớc đòi hỏi phải
đổi mới nội dung phơng pháp giáo dục nói chung và phơng pháp dạy môn toán nóiriêng , tạo ra những con ngời lao động sáng tạo , linh hoạt đáp ứng sự phát triển kinh
tế xã hội của đất nớc
Theo tinh thần đổi mới thì hớng đổi mới phơng pháp dạy học toán hiện nay ở trờngthcs là tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh, khơi dậy và phát triển khảnăng tự học , hình thành cho học sinh t duy tích cực , độc lập và sáng tạo
Nh vậy trong dạy học muốn nâng cao chất lợng bộ môn và để giờ dạy đạt kết quảtốt đòi hỏi mỗi thầy cô giáo ngoài việc nắm vững kiến thức , nghiên cứu kỹ bài giảngcòn phải biết sáng tạo , nắm vững định hớng đổi mới , không ngừng đổi mới phơngpháp dạy học Đặc biệt phải biết khai thác triệt để tối đa đồ dùng dạy
Trang 2học , các phơng tiện hiện đại hỗ trợ cho dạy học Nhất là trong giai đoạn hiện naygiáo dục đợc coi là quốc sách hàng đầu , Đảng và nhà nớc ta đã rất quan tâm tăng c-ờng đầu t cho giáo dục nhằm nâng cao đân trí , bồi dỡng nhân tài đáp ứng nhu cầucủa đất nớc Các nhà trờng đã đợc trang bị nhiều thiết bị dạy học , phơng tiện hiện
đại hỗ trợ cho việc dạy và học Đèn chiếu là một trong những phơng tiện dạy học
đ-ợc đa vào sử dụng trong những năm gần đây Qua sử dụng đèn chiếu trong dạy vàhọc của bản thân và đồng nghiệp tôi thấy đã có tác dụng góp phần tạo nên sự thànhcông trong mỗi giờ dạy của giáo viên Tuy nhiên sử dụng đèn chiếu sao cho có hiệuquả ? Đó là điều tôi luôn quan tâm Chính vì lí do trên mà tôi chọn đề tài : Vấn đề sửdụng đèn chiếu trong dạy học môn toán ở cấpTHCS
II / Mục đích - Nhiệm vụ :
Qua tìm hiểu để thấy đợc :
- Những u điểm chính khi sử dụng đèn chiếu trong giảng dạy
- Thực trạng việc sử dụng đèn chiếu của giáo viên
- Công tác chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Một số ví dụ có thể sử dụng đèn chiếu đạt hiệu quả
III / Phạm vi nghiên cứu :
Tìm hiểu qua quá trình giảng dạy , các giờ chuyên đề , hội giảng
Phần II : Tổ chức triển khai thực hiện
- Đa số học sinh tích cực , say sa hoạt động dới sự điều khiển của giáo viên tuy nhiên
có biểu hiện ở những cấp độ khác nhau
- Giáo viên chủ động trong việc tổ chức , điều khiển học sinh tích cực học tập
2/ Ph ơng pháp trao đổi , thảo luận với đồng nghiệp :
Trang 3Qua trao đổi , thảo luận với đồng nghiệp và thực tế giảng dạy tôi đã rút ra đợc
những u điểm chính, thực trạng việc sử dụng đèn chiếu , đồng thời thấy rõ công việc
mà giáo viên và học sinh cần chuẩn bị cho giờ học , nêu ra đợc một số ví dụ có thể sửdụng đèn chiếu có hiệu quả
C / các kết quả thực hiện :
1/ Những u điểm chính khi sử dụng đèn chiếu trong giảng dạy:
- Giúp giáo viên tiết kiệm đợc rất nhiều thời gian trong việc ghi chép, vẽ hình, sơ đồbiểu bảng và xoá bảng…
- Cung cấp cho học sinh đợc nhiều thông tin trong một giờ dạy một cách chính xác,
đẹp và khoa học do giáo viên đã đợc chuẩn bị sẵn từ trớc Nội dung thông tin cần thểhiện rất phong phú, đa dạng nh định nghĩa, định lý, các bài tập có tính chất trắcnghiệm, các công thức, hình vẽ, lời giải bài tập…
- Học sinh có hứng thú học tập, quan sát dễ dàng, hình vẽ rõ nét mà không bị giáoviên che khuất nh khi viết bảng, giáo viên chủ động điều khiển mọi hoạt động tronggiờ học
- Cùng một lúc giáo viên có thể kiểm tra đợc nhiều học sinh, qua đó học sinh có thểthấy đợc cách giải, trình bày của bạn để sửa chữa, rút kinh nghiệm học tập lẫn nhau
- Có thể sử dụng đèn chiếu để dạy trong rất nhiều bộ môn khác nhau nh vật lý, kỹthuật, sinh, sử, địa…mà vẫn đạt kết quả tốt
2/ Thực trạng việc sử dụng đèn chiếu của giáo viên:
Đã biết khai thác sử dụng đèn chiếu trong dạy học nhng cha thờng xuyên mà chủyêu chỉ tập chung vào các giờ chuyên đề, hội giảng
Việc sử dụng đền chiếu còn hạn chế trong các giờ lên lớp với lý do :
-Số lợng đèn chiếu ít phải di chuyển từ lớp này sang lớp khác,
- Một số giáo viên sử dụng cha quen
3/ Công tác chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
Sau khi xác định rõ những thông tin cần thiết nêu ra trong giờ học qua phơng tiện
đèn chiếu giáo viên và học sinh cần chuẩn bị sẵn theo nh cách sau:
- Có thể dùng bút dạ tự viết hoặc vẽ lên giấy bóng kính hoặc giấy trong làm phim
- Giáo viên cũng có thể trình bày nội dung trên máy vi tính rồi in lên giấy trong
Trang 4- Thao tác sử dụng đèn chiếu trên lớp học : Phải biết sử dụng thành thạo , điều chỉnh chính xác và bố trí hợp lý sao cho hình ảnh phải rõ nét để cho học sinh quan sát dễ dàng
-Có thể sử dụng lại các bản trong ( lu giữ lại hoặc xoá đi viết lại )
-Học sinh chuẩn bị bản trong theo nhóm ( hoặc cá nhân ) để trình bày bài làm của nhóm mình (hoặc của mình )
4/ Một số ví dụ có thể sử dụng đèn chiếu đạt hiệu quả :
4.1 Dạy định nghĩa , khái niệm , dấu hiệu nhận biết …
Sau khi xây dựng khái niệm , định nghĩa có thể qua ví dụ , qua hình vẽ hoặc qua con đờng nào đó giáo viên yêu cầu học sinh phát biểu định nghĩa , khái niệm cho các
em khác nhận xét , sửa chữa , bổ xung nếu sai Giáoviên có thể dùng đèn chiếu nội dung định nghĩa cho học sinh quan sát rồi cho một học sinh đọc to, rõ ràng một lợt
và yêu cầu học sinh về nhà học thuộc theo SGK
Qua đó cho học sinh chỉ rõ :
Cách chứng minh hai tam giác bằng nhau (⇐)
Nếu hai tam giác bằng nhau thì suy ra điều gì (⇒)
* Ví dụ 2 :
Quan sát hình vẽ nêu khái niệm đa giác đều ( Hình học 8)
Trang 5Đa giác đều là đa giác có các cạnh bằng nhau
Trang 64.4 Dạy tổng kết hệ thống hoá kiến thức , ôn tập … để so sánh , ghi nhớ
∗ Ví dụ1 : Bảng tóm tắt cách giải phơng trình bậc hai ( đại số 9 )
Công thức nghiệm của PT bậc hai
Đối với pt a x2+ bx + c = 0 ( a ≠ 0 )
C thức nghiệm thu gọn cuả PT bậc hai
Đối với pt a x2+ bx + c = 0 ( a ≠ 0 )
Trang 7∗Ví dụ 2 : Sơ đồ hệ thống các loại tứ giác ( Hình học 8 )
4.5 Dạy cách sử dụng bảng , biểu :
∗ Ví dụ 1 : Dạy bài bảng lợng giác ( Hình học 9 )
Tìm góc nhọn α biết sinα =0,4470 (làm tròn đến độ )
SIN
Trang 84.6 Dạy chơi trò chơi :
Trò chơi xây tờng ( Lớp 6 )
* Quy tắc xây tờng : a = b + c
a
Số học sinh
Đi xe buýt Đi xe đạp Đi bộ
Trang 9b c
6 17
4 17
4 17
−
1 17
7 17
− 11
17
“Hãy thể hiện sự nhanh nhẹn của bạn bằng trò chơi này”
4.7 Kiểm tra nhanh học sinh áp dụng kiến thức trong giải toán :
Giáo viên cho học sinh trình bày bài giải ra giáy trong theo thời gian quy định , sau
đó giáo viên chọn một số bài điển hình nh làm đúng , làm sai , trình bày đẹp ….chiếu lên cho học sinh nhận xét , qua đó nhận xét , sửa sai cho học sinh và yêu cầusửa chữa Bằng cách này học sinh có thể rút kinh nghiệm qua cách làm bài của bạn
để có sự học hỏi lẫn nhau và tránh đợc những nhầm lẫn nh của bạn
Phần III : Kết luận
Phơng pháp sử dụng đèn chiếu trong dạy học là mới đối với giáo viên và họcsinh , trong đổi mới dạy học phơng pháp này có thể thực hiện ở nhiều môn học , sựthành công của giờ học phụ thuộc vào sự nhiệt tình , sự chuẩn bị chu đáo của giáo
Trang 10viên và học sinh , thực tế cho thấy những giờ học có sở dụng đèn chiếu đã đem lạiniềm vui , hứng thú cho học sinh trong học tập , đã góp phần đổi mới phơng phápdạy của giáo viên , góp phần đổi mới phơng pháp học của học sinh , giờ học đạt đợchiệu quả tơng đối cao đối với giaó viên và phù hợp với đối tợng học sinh khá trở lên Tuy nhiên khi sử dụng phơng pháp trong dạy học cũng gặp phải không ít hạn chế :
- Cha phù hợp với đối tợng học sinh yếu , kém vì các em nhận thức không kịp
- Hạn chế việc rèn luyện khả năng vẽ hình cho học sinh
- Việc học sinh tự chuẩn bị giấy trong còn gặp khó khăn về kinh tế
Đồng thời nhà trờng cũng còn gặp nhiều khó khăn :
- Số lợng đèn chiếu còn ít
- Linh kiện thay thế ( ở địa phơng ) còn hiếm
Nh vậy việc sử dụng đèn chiếu vào dạy học là cần thiết , nó có vai trò quan trọngtrong việc nâng cao tính trực quan sinh động cho bài giảng giúp cho học sinh tựkhám phá , chiếm lĩnh kiến thức…Tuy nhiên việc sử dụng cần đúng lúc , đúng chỗ , hợp lý thì mới mang lại hiệu quả cao , không nên sử dụng nó một cách hình thức ,phô trơng kém hiệu quả đừng quá lạm dụng cho rằng biểu diễn đèn chiếu là phơngtiện tốt nhất để đổi mới dạy học
Để có những giờ dạy đạt hiệu quả cao , để đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới giáo dục củatoàn xã hội , tôi thiết nghĩ là ngời giáo viên trực tiếp giảng dạy chúng ta cần rút kinhnghiệm sau mỗi lần thực hiện , không ngừng trau dồi chuyên môn nghiệp vụ , họchỏi đồng nghiệp , rèn luyện năng lực nghề nghiệp cho bản thân ,
linh hoạt sáng tạo trong giảng dạy , lựa chọn phơng pháp cho từng bài học Ngoàicác phơng tiện dạy học truyền thống ( tranh ảnh , SGK , sơ đồ , biểu đồ ….) cần
phối hợp sử dụng các phơng tiện hiện đại phù hợp với đối tợng học sinh , luôn tạo ramột giờ học sinh động tạo hứng thú cho học sinh học tập
Trên đây là một số nội dung mà qua thực tế giảng dạy , qua các buổi chuyên đề ,qua các hội giảng bản thân tôi đã tìm hiểu và rút ra đợc một số kinh nghiệm nh vậy
Có lẽ còn nhiều điều chúng ta cần trao đổi xung quanh vấn đề này , tôi rất mong sự
Trang 11góp ý kiến của các thầy cô giáo , bạn bè đồng nghiệp và của Hội đồng khoa học cáccấp
Tôi xin chân thành cám ơn
Bắc kạn, ngày 15 tháng 04 năm2008
Ngời viết
Đặng Thị Hồng Ngân.
Trang 14Phòng giáo dục - đào tạo thị xã bắc kạn
***** ***** ***** ***** *****
Trang 15Đề tài Vấn đề sử dụng đèn chiếu trong dạy học
môn toán ở cấp thcs ♣∗♣∗♣∗♣∗♣∗♣∗♣∗♣♣∗♣∗♣♣∗♣
Trang 16Đề tài Vấn đề sử dụng đèn chiếu trong dạy học
môn toán ở cấp thcs ♣∗♣∗♣∗♣∗♣∗♣∗♣∗♣♣∗♣∗♣♣∗♣
Họ và tên : Đặng Thị Hồng Ngân
Đơn vị : TrờngTHCS Bắc Kạn
Tháng 04 năm 2008