Bài 4: Đơn thức đồng dạng

Đơn thức là biểu thức đại số gồm một số hoặc một biến, hoặc một tích giữa các số và các biến... Bậc của đơn thức có hệ số khác 0 là tổng số mũ của tất cả các biến trong đơn thức đó... a

Vũ Thị Thanh Bình Trường THCS Hồng Hải

Đơn thức là biểu thức đại số gồm một số hoặc một biến, hoặc một tích giữa các số và các biến.

Bài 18a: Tính giá trị của đơn thức 5x2 y 2 tại x = -1; y =

2 1

Giải : Thay x = -1; y = vào đơn thức 5x 2 y 2 ta được:

4

1 1 4

5 4

1 1

5 2

1 ) 1 (

5

2

2  = = =











−

1 Thế nào là đơn thức? Cho ví dụ 1 đơn thức bậc 4 với các biến là x, y, z ? Chữa bài tập 18a (trang 12 Sách bài tập).–

2 1

Trả lời:

Kiểm tra bài cũ:

Ngày 19 tháng 03 năm 2008

Ví dụ: Đơn thức bậc 4 biến x, y, z là: 2x 2 yz.

Bậc của đơn thức có hệ số khác 0 là tổng số mũ của tất cả các biến trong đơn thức đó.

Bài 17: Viết các đơn thức dưới dạng thu gọn:

( )2 2

2 3 3

2

a −

2 Thế nào là bậc của đơn thức có hệ số khác 0?

Muốn nhân 2 đơn thức ta làm thế nào?

Chữa bài tập 17 (trang 12 Sách bài tập).–

Trả lời:

Kiểm tra bài cũ:

Ngày 19 tháng 03 năm 2008

Muốn nhân 2 đơn thức ta nhân hệ số với nhau và nhân phần biến với nhau.

( )xy z yz

x

b) 2 2 2

z y

x5 4 6

−

=

2 3 4

4x y z

=

2 4

2 9 3

2

y x z xy

−

=

z y x yz

x2 4 2 2

=

Tiết 54

Đ4 - đơn thức đồng dạng

1 Đơn thức đồng dạng:

Giải:

a) 3 đơn thức có phần biến giống phần biến của đơn thức 3x 2 yz là:

2x 2 yz ; -5x 2 yz ; x 2 yz

b) 3 đơn thức có phần biến khác phần biến của đơn thức 3x 2 yz là :

3xyz ; - 4x ; abc

3 1

Cho đơn thức 3x 2 yz.

a) Hãy viết 3 đơn thức có phần biến giống phần biến của đơn thức đã cho b) Hãy viết 3 đơn thức có phần biến khác phần biến của đơn thức đã cho.

?1

•Định nghĩa : Hai đơn thức đồng dạng là hai đơn thức có hệ

số khác 0 và có cùng phần biến.

Ví dụ: 2x 3 y 2 ; - 5x 3 y 2 và là những đơn thức đồng dạng.

* Chú ý: Các số khác 0 được coi là những đơn thức đồng dạng.

2 3

4

1

y x

Đ4 - đơn thức đồng dạng

Trả lời: Hai đơn thức trên không đồng dạng vì hai ơn đ thức đó không cùng phần biến

“ 0,9xy 2 và 0,9x 2 y là hai đơn thức đồng dạng”

Bạn Phúc nói: Hai đơn thức trên không đồng dạng“ ”

ý kiến của em ?

?2

áp dụng: Bài tập 15 (trang 34 - SGK): Xếp các đơn

thức sau thành từng nhóm các đơn thức đồng dạng:

y

x2

3

; xy x2 y

2

1

; ; − 2 xy2 ; x2 y

2

4

1

xy x2 y

5

2

; − ; xy

Giải:

* Nhóm 1:

* Nhóm 2:

y

x2

3

5

y

x2

2

1

5

2

; −

2

4

1

; xy

Đ4 - đơn thức đồng dạng

2 Cộng trừ các đơn thức đồng dạng:

? Khi làm bài toán tìm x, nếu cần tính 2x + 3x x ta làm thế –

nào?

2x +3x x = (2 + 3 1)x = 4x– –

Đó là cộng trừ các đơn thức

đồng dạng đơn giản

Trả lời:

Đ4 - đơn thức đồng dạng

Tương tự: 2xy + 7xy = ? 9xy

Để cộng hay trừ đơn thức đồng dạng ta làm thế nào?

Để cộng (hay trừ) các đơn thức đồng dạng, ta cộng (hay trừ) các hệ số với nhau và giữ nguyên phần biến.

Ví dụ 1 (SGK 34):– Cộng hai đơn thức đồng dạng sau: 2x 2 y + x 2 y

Giải: 2x 2 y + x 2 y = (2 + 1)x 2 y = 3x 2 y.

Ví dụ 2 (SGK 34):– Trừ hai đơn thức đồng dạng sau: 3xy 2 - 7xy 2

Giải: 3xy 2 - 7 xy 2 = (3 - 7)xy 2 = - 4xy 2

(3x 2 y là tổng của hai đơn thức 2x 2 y và x 2 y)

(- 4xy 2 là hiệu của hai đơn thức 3xy 2 và 7xy 2 )

Đ4 - đơn thức đồng dạng

Hãy tìm tổng của 3 đơn thức: xy 3 ; 5xy 3 và -7xy 3

?3

Giải:

Tổng của 3 đơn thức trên là: xy 3 + 5xy 3 +(-7xy 3 ) = (1 + 5 7)xy– 3 = -xy 3

Đ4 - đơn thức đồng dạng

Bài 18 (trang 35 SGK)–

Tên của tác giả cuốn Đại Việt sử kí dưới thời vua Trần Nhân Tông được đặt cho một đường phố của Thủ đô Hà Nội Em sẽ biết tên tác giả đó bằng cách tính cho các tổng và hiệu dưới đây rồi viết chữ tương ứng vào ô kết quả đư

ợc cho trong bảng sau:

2 2

2

2

1 3

2x + x − x

2 2

2

1

x

x +

xy xy

xy − 3 + 5

) 7

(

7y2z3 + − y2z3

xy xy

xy − +

3

1 5

y x y

x2 6 2

6 −

−

) 3

(

3xy2 − − xy2











−

+

5

1 5

1

x x

V

N

H

Ê U

Ư

2

2

9

x

=

2

2

1

x

=

xy

3

=

0

=

xy

3

17

=

y

x2

12

−

=

2

6xy

=

2

5

2

x

−

=

2

2

9

2

1

x 3xy

3

17

y

x2

12

−

2

6xy

2

5

2

x

−

1 Khái niệm về đơn thức đồng dạng.

2 Cộng , trừ các đơn thức đồng dạng.

3 Rèn kĩ năng cộng , trừ số hữu tỉ (phân số, số nguyên )

4 áp dụng những kiến thức trên vào làm

bài tập.

- Nắm vững thế nào là hai đơn thức đồng dạng.

- Làm thành thạo phép cộng, trừ các đơn thức

đồng dạng.

HDBT :

Bài 17 (trang 34 SGK):– Tính giá trị của biểu thức sau tại

x = 1 và y = -1: x5y x5y x5y

4

3 2

1

+

−

b Thay x = 1; y = -1 vào biểu thức đã được thu gọn

Đ4 - đơn thức đồng dạng

y x y

x y

4

3 2

1

+

−

a Thu gọn 3 đơn thức đồng dạng

y

x5

) 4

4 4

3 2

1

Mỗi tổ trưởng viết một đơn thức bậc 5 có hai biến Mỗi thành viên trong tổ viết một đơn thức đồng dạng với đơn thức mà tổ trưởng của mình vừa viết rồi chuyển cho tổ trư ởng Tổ trưởng tính tổng của tất cả các đơn thức của mình

và lên bảng viết kết quả Tổ nào viết đúng và nhanh thì tổ

đó giành chiến thắng.