Bai 4.T6,7,8-Thuc hanh su dung dong ho do dien

Các dụng cụ đo l ờng điện nh vôn kế, am pe kế, vạn năng kế, công tơ …được sử dụng rất rộng rãi trong sản đ ợc sử dụng rất rộng rãi trong sản xuất và trong sinh hoạt.. Các dụng cụ này đ ợ

Các dụng cụ đo l ờng điện nh vôn kế, am pe kế, vạn năng kế, công tơ …được sử dụng rất rộng rãi trong sản đ ợc sử dụng rất rộng rãi trong sản xuất và trong sinh hoạt Các dụng cụ này đ ợc sử dụng nhằm mục đích xác định các đại l ợng nh điện áp, c ờng

độ dòng điện, điện trở, điện năng …được sử dụng rất rộng rãi trong sản Cũng nhờ các dụng

cụ đo l ờng điện ta có thể phát hiện những h hỏng nặng,

sự làm việc không bình th ờng của các thiết bị điện và mạch điện Mỗi dụng cụ đo có đặc tính sử dụng riêng, vì thế để sử dụng đúng và tránh các sai lầm đáng tiếc cần nắm vững chức năng của từng loại dụng cụ đo

Để củng cố kiến thức, kĩ năng về đo l ờng điện chúng

ta cùng làm bài thực hành.

Bài 4:

Thực hành sử dụng đồng hồ

đo điện

Thực hiện : 3 tiết

I DỤNG CỤ, VẬT LIỆU VÀ THIẾT BỊ

Để thực hành “ o điện năng tiêu đo điện năng tiêu

thụ của mạch điện” ta phải chọn

những dụng cụ , vật liệu , thiết bị

nào sau đây ?

x x

x x x

Oát kế Bóng đèn (220V – 100W)

Ii N ội dung ội dung i dung i dung TH C HÀNH TH C HÀNH ỰC HÀNH ỰC HÀNH

- Tìm hiểu các kí hiệu được ghi trên mặt đồng hồ.

- Chức năng của đồng hồ đo: đo đại lượng gì?

- Tìm hiểu đại lượng đo và thang đo.

- Cấu tạo bên ngoài đồng hồ đo: các bộ phận

chính và các núm điều chỉnh của đồng hồ

- Cấu tạo bên ngoài đồng hồ đo: các bộ phận

chính và các núm điều chỉnh của đồng hồ

1.Tìm hi u ểu đồng hồ đo điện đo ñieän naêng tieâu ồng hồ đo điện ng h o i n ồng hồ đo điện đo ñieän naêng tieâu đo ñieän naêng tieâu ện.

1.Tìm hi u ểu đồng hồ đo điện đo ñieän naêng tieâu ồng hồ đo điện ng h o i n ồng hồ đo điện đo ñieän naêng tieâu đo ñieän naêng tieâu ện.

MỘT SỐ LOẠI ĐIỆN KẾ VẠN NĂNG

Điện kế vạn năng kết hợp điện kế kìm Vôn kế

Điện kế vạn năng kết hợp

Ampe kế

- Tìm hiểu đồng hồ đo điện

- Mệ̃T Sễ́ KÍ HIỆU CỦA ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN

Dụng cụ đo điện áp: Vôn kế

Dụng cụ đo dòng điện áp: ampe kế

Dụng cụ đo công suất: oát kế

Dụng cụ đo điện năng: công tơ

Dụng cụ đo kiểu điện từ

Dụng cụ đo kiểu điện động

Dụng cụ đo kiểu cảm ứng

Dụng cụ có cơ cấu đo kiểu tĩnh điện

MỘT SỐ KÍ HIỆU CỦA ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN

Dông cô dïng víi dßng ®iÖn 1 chiÒu

Dông cô dïng víi dßng ®iÖn xoay chiÒu

Dông cô dïng víi dßng ®iÖn xoay chiÒu

vµ 1 chiÒu.

Dông cô dïng víi dßng ®iÖ 3 pha.

Mệ̃T Sễ́ KÍ HIỆU CỦA ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN

Điện thế thử cách điện của dụng cụ là 2kV

Hoặc

2kV

2

Ngoài kí hiệu theo đại l ợng cần đo, theo nguyên

lí làm việc, trên mặt dụng cụ đo còn có nhiều kí hiệu khác chỉ loại dòng điện, vị trí đặt, cấp chính xác.

Cần phải chú ý đồng hồ đo điện xoay chiều hay một chiều, thang đo của đồng hồ.

Ví dụ: Trên mặt đồng hồ có ghi

1

Vôn kế Cơ cấu đo

kiểu điện từ

Cấp chính xác cấp 1 Đặt nằm ngang Điện áp thử cách

điện 2KV

V

2

Chức năng của các núm điều khiển của đồng hồ đo điện:

+ 2 núm 2 bên để nối với nguồn điện và phụ tải

+ Núm còn lại dùng để điều chỉnh vị trí kim đồng hồ về vị trí

số 0 tr ớc khi thực hành

Hãy cho biết các chức năng của đồng hồ đo vạn năng?

• Ampe kế _ đo cường độ dòng điện một chiều

• Vôn kế _ đo điện thế một chiều

và xoay chiều

• Ôm kế _ đo điện trở

• Ampe kế _ đo cường độ dòng điện một chiều

• Vôn kế _ đo điện thế một chiều

và xoay chiều

• Ôm kế _ đo điện trở

CẤU TẠO CHUNG

Các bộ phận của ampe kế 1: nam châm 2: lò xo xoắn 3: chốt giữ

lò xo 4: thước hình cung 5: cuộn dây dẫn điện 6: kim

Các bộ phận của ampe kế 1: nam châm 2: lò xo xoắn 3: chốt giữ

lò xo 4: thước hình cung 5: cuộn dây dẫn điện 6: kim

Gồm 2 phần: cơ cấu đo và mạch đo

CƠ CẤU ĐO

Muốn đo điện áp của nguồn điện thực hành hãy làm

quen với co cấu đo kiểu điện từ, là cơ cấu đo phổ biến trong dụng cụ đo điện áp xoay chiều.

+ Cấu tạo:Phần tĩnh của cơ cấu đo kiểu điện từ là cuộn dây bẹt (H5a) hoặc cuộn dây tròn (H5b) Phần động là một miếng sắt lệch tâm (H5a) gắn với trục quay và kim Đối với cơ cấu đo có cuộn dây tròn, phần động là miếng sắt gắn với trục và

kim.Ngoài ra còn một miếng sắt nữa gắn với cuộn dây phần

tĩnh (H5b)

+ Nguyên lí làm việc:

Khi cho dòng điện cần đo vào cuộn dây phần tĩnh sẽ tạo nên từ tr ờng làm từ hoá miếng sắt phần động.Từ tr ờng này sẽ hút miếng sắt lệch tâm tạo nên mô men quay Khi miếng thép bị hút làm cho lò xo bị xoắn lại tạo nên mô men cản ở vị trí cân bằng, mô men quay bằng mô men cản và góc quay tỉ lệ với dòng điện cần đo ở cơ cấu cuộn

dây tròn, khi đ a dòng điện cần đo vào cuộn dây sẽ từ hoá miếng sắt cùng cực tính và sinh ra lực đẩy làm cho phần động quay.

+ Đặc điểm sử dụng:

-Góc quay tỉ lệ với bình ph ơng của dòng điện cần đo, thang đo chia không đều

-Dụng cụ kiểu điện từ không có cực tính, do đó đo đ ợc cả dòng

điện xoay chiều và dòng điện 1 chiều

-Dụng cụ có độ chính xác không cao, chịu ảnh h ởng của từ tr ờng ngoài vì từ tr ờng của bản thân yếu

-Cấu tạo đơn giản, rẻ tiền

-Khả năng quá tải tốt vì cuộn dây ở phần tĩnh nên có thể chế tạo tiết diện lớn

- Cấu tạo bên ngoài của đồng hồ đo: các bộ phận chính và

các núm điều chỉnh của đồng hồ…được sử dụng rất rộng rãi trong sản

ĐỒNG HỒ ĐO VẠN NĂNG (V.O.M)

Kim chỉ

Vít chỉnh không

Mặt trước

Núm chỉnh không của ôm

kế

Núm chỉnh không của ôm

Thước giá trị điện trở

Thước giá trị điện trở

Thước giá trị điện thế xoay chiều

Thước giá trị điện thế xoay chiều

ĐỒNG HỒ ĐO VẠN NĂNG (V.O.M)

Thang đo điện thế xoay chiều

Thang đo điện thế xoay chiều

Thang đo điện

Lỗ cắm que đo màu đỏ (+)

Lỗ cắm que đo

màu đen (-)

Lỗ cắm que đo

màu đen (-)

II.THỰC HÀNH ĐỒNG HỒ VẠN NĂNG

1.Đo điện áp một chiều DC bằng đồng hồ vạn năng

Nguồn DC 6V

-Dùng tuốc nơ vít ->

chỉnh kim về giá trị 0

Chuyển thang đo về thang DC tương ứng với giá trị cần đo

Cắm dây màu đỏ vào cực dương , cắm dây màu đen vào cực âm của nguồn

điện cần đo Không chọn thang giá trị nhỏ

hơn giá trị cần đo (kim sẽ báo” kịch kim”) Không chọn thang giá trị quá lớn

vì kết quả đo không chính xác

Đo điện áp một chiều DC bằng đồng hồ vạn năng

Chỉnh kim về giá trị số 0 (bằng vít điều chỉnh)

Chuyển thang đo về thang DC và để ở thang đo lớn hơn điện áp cần đo

Ví dụ : Đo điện áp 6V ta để DC 10V

+ Nếu để ở thang đo thấp hơn điện áp (<6) kim báo

“kịch kim”

+ Ngược lại nếu thang đo quá cao thì sẽ có kết quả thiếu chính xác

Cắm que màu đỏ vào cực dương (+) , que màu

đen vào cực âm (-) của nguồn điện

Những thao tác bị SAI trong quá trình đo điện áp

Nguồn DC 6V

-a) Chọn sai thang đo

Đo điện áp một chiều DC mà ta để đồng hồ thang xoay chiều AC (Giá trị báo sai sẽ gấp 2 lần

giá trị thực -> nhưng đồng hồ không bị hỏng)

b) Đo điện áp một chiều DC mà ta để đồng hồ thang

đo cường độ -> Đồng hồ bị

hỏng ngay

c) Đo điện áp một chiều DC

mà ta để đồng hồ thang

đo điện trơ -> Đồng hồ bị

hỏng ngay

- Đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng

chính xác.

a,Ph ¬ng ¸n 1:

12 10  K  120K

10

Đo giá trị của điện trở sau đây

12 10  K  120K

NGUYÊN TẮC CHUNG KHI ĐO ĐIỆN TRỞ

* Điều chỉnh núm chỉnh 0

Chập mạch hai đầu que đo (nghĩa là điện trở đo bằng 0), nếu kim

chưa chỉ về 0 thì cần phải xoay núm chỉnh 0 để kim chỉ về số 0 của thang đo.

Chập mạch hai đầu que đo (nghĩa là điện trở đo bằng 0), nếu kim

chưa chỉ về 0 thì cần phải xoay núm chỉnh 0 để kim chỉ về số 0 của thang đo.

Thao tác này cần được thực hiện cho mỗi lần đo.

* Đo điện trở

Khi đo cần bắt đầu thang đo lớn nhất rồi

giảm dần, cho đến khi nhận được kết quả

đo thích hợp Điều này tránh cho kim bị

va đập mạnh.

Khi đo cần bắt đầu thang đo lớn nhất rồi

giảm dần, cho đến khi nhận được kết quả

đo thích hợp Điều này tránh cho kim bị

va đập mạnh.

Chọn thang Rx1 Nối chập mạch hai đầu que đo

và hiệu chỉnh để kim về 0 Lần lượt thực hiện đo

các điện trở.

Chọn thang Rx1 Nối chập mạch hai đầu que đo

và hiệu chỉnh để kim về 0 Lần lượt thực hiện đo

Sở hữu của : CÔNG TY ĐIỆN LỰC 2

+ THỰC HÀNH SỬ DỤNG CÔNG TƠ ĐIỆN

Bước 1:

Đọc và giải thích những ký hiệu ghi trên mặt công tơ điện

1 3 5 2 là số kWh

Số điện năng tiêu thụ được tính :

K.1352 = 1.1352 = 1352 kWh

(K=1)

Ký hiệu 450v/kWh :

1kWh dĩa nhôm quay 450 vòng

định mức của công tơ

b,Ph ¬ng ¸n 2:

Bước 2: Tìm hiểu sơ cấu tạo của Công tơ điện

Dĩa nhômCuộn dây điện áp

nối dây

Bước 3 : Tìm hiểu sơ đồ mạch điện của Công tơ điện

Các nhóm quan sát sơ đồ mạch điện hình 4.2 SGK.

-> Trả lời các câu hỏi sau :

Các phần tử đó được nối với nhau như thế nào ?

NHỮNG SỰ CỐ THƯỜNG GẶP KHI SỬ DỤNG CÔNG TƠ ĐIỆN

- Dĩa nhôm quay ngược

Do công tơ điện kiểu cảm ứng có cực tính Điều này chứng tỏ cực tính của cuộn dây cường độ

hoặc cuộn dây điện áp bị sai -> Phải đổi lại một trong hai cuộn dây.

Hệ thống cân đồng

hồ điện

Bước 4 : Đo điện năng tiêu thụ của mạch điện

Trình tự thực hành :

Đọc và ghi chỉ số của công tơ trước khi tiến hành đo

Quan sát tình trạng làm việc của công tơ

Tính điện năng tiêu thụ điện năng sau 30 phút ( của 4 đèn) Viết báo cáo thực hành theo bảng 4.1 SGK / tr 22

~

kWh A

Các nhóm lắp mạch điện theo sơ đồ sau :

III TỔNG KẾT SAU THỰC HÀNH

+ Thu phiếu thực hành

+ Thái độ tham gia thực hành của nhóm

+ Đảm bảo an toàn lao động

+ Vệï sinh sau khi thực hành

+ Xem kiến thức đo điện trở bằng

đồng hồvạn năng /Tr 20 – 21 SGK

+ Chuẩn bị thực hành : Sử dụng

đồng hồ vạn năng