Tiết 81: Thao tác lập luận bác bỏ

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già”, Xuân Diệu đã thể hiện quan niệm về thời gian như thế nào.. Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ.. - Lý lẽ của Tào Tháo xác thực bởi vì: + D

Trường thpt nguyễn du

người dạy: trần thị huyền ngọc

Câu 1:

Vì sao “Vội vàng” được coi là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất cho hồn

thơ A Vì bài thơ thể hiện triết lí sống vội vàng của Xuân Diệu. Xuân Diệu trước Cách mạng Tháng 8?

B Vì bài thơ phô bày mọi vẻ đẹp của thiên đường trần thế

C Vì bài thơ bộc lộ niềm khát khao giao cảm với đời và nhiều sáng tạo mới lạ trong hình thức thể hiện.

D Vì bài thơ thể hiện cái nhìn nhạy cảm với thời gian của Xuân Diệu.

Câu 2:

Với hai câu thơ: “Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già”, Xuân Diệu đã thể hiện quan niệm về thời gian như thế nào?

A Thời gian luân chuyển tuần hoàn

i KiÓm tra bµi cò

B Thời gian phát triển theo đường thẳng, không quay trở lại.

TiÕt 81: thao t¸c lËp luËn b¸c bá

I Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ.

1 Ví dụ:

Đoạn trích: “Tào Tháo uống rượu luận anh hùng” - Tam Quốc Diễn Nghĩa - La Quán Trung.

1 Ví dụ:

- Tào Tháo dùng 6 lý lẽ để bác bỏ ý kiến của Lưu Bị:

+ Viên Thuật - xương khô trong mả.

+ Viên Thiệu - nhút nhát, ích kỷ.

+ Lưu Biểu - hư danh, không thực tài.

+ Tôn Sách - nhờ danh tiếng của bố.

+ Lưu Chương - như chó giữ nhà.

+ Trương Tú, Trương Lỗ, Hàn Toại - đều là tiểu nhân.

- Lý lẽ của Tào Tháo xác thực bởi vì:

+ Dựa trên những chỗ còn phiến diện trong lập luận của Lưu Bị.

+ Trên thực tế, những nhân vật Tào Tháo bác bỏ sau này đều bị tiêu diệt

hoặc quy phục Tào.

- Đó là một kết luận đúng đắn, sắc bén  Mục đích bác bỏ được thực hiện.

Đoạn trích: “Tào Tháo uống rượu luận anh hùng” - Tam Quốc Diễn Nghĩa - La Quán Trung.

2 Khái niệm:

- Lập luận bác bỏ là dùng lý lẽ và chứng cứ để gạt bỏ những quan điểm,

ý kiến sai lệch hoặc thiếu chính xác… từ đó nêu ý kiến đúng của mình

để thuyết phục người nghe (người đọc).

- Mục đích:

+ Biết cách phê phán, bác bỏ cái sai để khẳng định sự thật và chân lý.

- Yêu cầu:

+ Nắm chắc sai lầm của đối tượng cần bác bỏ (sai ở đâu?).

+ Đưa ra lý lẽ và bằng chứng thuyết phục (vì sao như thế là sai?).

+ Thái độ bác bỏ cần khách quan, đúng mực.

3 Mục đích, yêu cầu:

II Cách thức bác bỏ.

1 Bảng phân tích ví dụ:

Ví dụ a b c

Vấn đề

bị bác

bỏ

Bác bỏ

như thế

nào

Giọng

điệu

bác bỏ

- Nguyễn Du bị bệnh thần kinh căn

cứ vào chứng ngôn người cùng thời với Nguyễn Du, vào di bút của thi sỹ, vào khiếu ảo giác bộc

lộ ở “Văn tế thập loại chúng sinh”

và một số bài thơ khác.

luận

- Nhiều đồng bào chúng ta biện minh việc từ bỏ tiếng mẹ đẻ là do tiếng nước mình nghèo nàn.

- Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi.

- Suy luận để cái sai của luận điểm được bộc lộ đầy đủ:

Hút thuốc là quyền

của anh…những

người ở gần anh.

- Đưa ra những bằng chứng thực tế

để bác bỏ: Vợ con

của những người

nghiện hút cũng bị đau tim mạch, viêm phế

- Tác giả trực tiếp phê phán:

“Lời trách cứ này không có

cơ sở nào cả”.

- Đưa ra lý lẽ, dẫn chứng để bác bỏ sai lệch của luận cứ.

- Chỉ ra những suy diễn vô căn cứ của Nguyễn Bách Khoa khi giảng giải phân tích lời nói và những câu thơ của Nguyễn Du.

- Thẳng thắn, kiên quyết.

- Dứt khoát, chắc nịch.

- Mềm mỏng, tế nhị

Bảng phân tích ví dụ

2 Cách bác bỏ:

- Bác bỏ luận cứ: Vạch ra sai lầm, giả tạo trong lý lẽ, dẫn chứng.

- Bác bỏ lập luận: Vạch ra mâu thuẫn trong suy luận, sai lầm trong so sánh, áp đặt trong liên hệ…

- Ngoài ra có thể kết hợp bác bỏ bằng cả 3 cách trên.

Dùng phép suy luận để bác bỏ.

III Ghi nhớ: SGK Trang 26.

IV Luyện tập:

Bài tập 1: Bài 1b - SGK trang 27.

Câu hỏi:

- Chỉ ra ý kiến, quan điểm mà Nguyễn Đình Thi đã bác bỏ ở đoạn trích?

- Tác giả đã bác bỏ bằng cách nào?

IV Luyện tập:

Bài tập 2:

- Sơ đồ sau sẽ diễn tả những lập luận nào?

- Những lập luận đó nhằm bác bỏ điều gì? Nêu cách thức bác bỏ?

- Viết tiếp những lập luận tương tự để bác bỏ điều đó?

? Có thể mua

Vũ khí

Thức ăn

Phục tùng

? Không thể mua

Hoà bình

Ngon miệng

Kính trọng

Bác bỏ lập luận

Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ

Bảo vệ chân lý

Xác định sự thật

Tìm ra: Sai ở đâu?

Vì sao sai?

Thái độ khách quan, đúng mực

Cách thức bác bỏ

Bác bỏ luận điểm Bác bỏ luận cứ

Dùng thực

tế

Dùng phép suy luận giả tạo trong lý lẽ, Vạch ra sai lầm,

bằng chứng

Vạch ra mâu thuẫn trong suy luận

Bài tập về nhà:

1 Làm bài tập 1a - SGK trang 27.

2 Cho đoạn thơ sau:

“…Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật

Không cho dài thời trẻ của nhân gian

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại

Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi…”

( Vội vàng - Xuân Diệu )

Cảm ơn quý thầy cô giáo

cùng các em học sinh

đã đến tham dự buổi hội

giảng hôm nay !