Thao tác lập luận phân tích Thao tác lập luận so sánh Câu 2: Ý nghĩa của việc học những thao tác lập luận trên?. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ:1.. Tiết 81: THAO TÁC
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Kể tên hai thao tác lập luận được học ở học kì
I ?
Thao tác lập luận phân tích
Thao tác lập luận so sánh
Câu 2: Ý nghĩa của việc học những thao tác lập luận trên ?
Vận dụng trong làm văn nghị luận.
Vận dụng trong đời sống.
Trang 3Soạn giảng: Nguyễn Thị Châm
Trường THPT Chuyên Hạ Long
Năm học : 2009 – 2010
Tiết 81
Trang 4I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ:
1 Ngữ liệu:
Có ý kiến cho rằng: Có tiền là có tất cả.
Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
Có tiền, ta có thể mua được ngôi nhà nhưng không thể mua được tổ ấm
Có tiền, ta có thể mua được đồng hồ nhưng không thể mua được thời gian
Có tiền, ta có thể mua được một chiếc giường nhưng không thể mua được giấc ngủ
Có tiền, ta có thể mua được một cuốn sách nhưng không thể mua được kiến thức
Có tiền, ta có thể đến khám bác sĩ nhưng không thể mua được sức khỏe
Có tiền, ta có thể mua được địa vị nhưng không thể mua được sự nể trọng
Có tiền, ta có thể mua được máu nhưng không mua được sự sống.
Có tiền, ta có thể mua được thể xác nhưng không thể mua được tình yêu
Trang 5Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ:
1 Ngữ liệu:
Có ý kiến cho rằng: Có tiền là có tất cả.
Có ý kiến cho rằng: Đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy
là không cần thiết.
Có người than rằng: Thế hệ trẻ ngày nay không
bằng thế hệ cha anh thời trước.
Trang 6
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ:
1 Ngữ liệu:
2 Nhận xét:
a Khái niệm:
Thao tác lập luận bác bỏ là dùng lí lẽ và dẫn chứng đúng đắn, khoa học để chỉ rõ những sai lầm, lệch lạc, thiếu khoa học của một quan điểm, ý kiến nào đó.
b Mục đích:
Phủ định những ý kiến chưa chuẩn xác, hướng tới quan điểm đúng đắn.
c Yêu cầu:
- Nắm chắc những ý kiến sai lầm.
- Đưa ra những lí lẽ và bằng chứng thuyết phục.
- Thái độ thẳng thắn, cẩn trọng, phù hợp.
d Tác dụng:
- Trong văn nghị luận: bài văn sâu sắc và có sức thuyết phục.
- Trong đời sống: nhận thức đúng đắn, tư duy sắc sảo.
Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
Trang 7Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ:
II CÁCH BÁC BỎ:
1 Phân tích ngữ liệu:
a Ngữ liệu 1 (SGK – trang 24, 25):
Trang 8- “Mạn hứng”, “U cư”: mắc
bệnh thần kinh.
- “Văn tế thập loại chúng sinh”,
“Lam giang” : trông thấy
ma quỷ thực
bộ thần kinh rối loạn.
- Mắc bệnh (So sánh với Pa-xcan)
- Khiếu ảo giác, trí tưởng tượng (So sánh với các thi sĩ P.Tây)
Nghệ thuật minh mẫn ở
“ Truyện Kiều” ?
Ng Du là một con bệnh thần kinh Căn cứ ?
Bác bỏ lập luận của Nguyễn Bách Khoa:
thiếu tính khoa học, suy diễn vô căn cứ.
a Ngữ liệu 1:
* Cách diễn đạt: phối hợp nhiều kiểu câu, cách so sánh đặc sắc, thuyết phục.
Trang 9Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
II CÁCH BÁC BỎ:
1 Phân tích ngữ liệu:
a Ngữ liệu 1 (trang 24, 25):
b Ngữ liệu 2 (trang 25):
- Nội dung bị bác bỏ:
Luận cứ “Tiếng nước mình còn nghèo nàn”.
- Cách thức bác bỏ:
+ Trực tiếp phê phán:
+ Phân tích bằng lí lẽ và dẫn chứng:
+ Cách diễn đạt: sử dụng nhiều câu nghi vấn + Tìm nguyên nhân của luận cứ sai lệch:
Bác bỏ một luận cứ lệch lạc.
Trang 10II CÁCH BÁC BỎ:
1 Phân tích ngữ liệu:
a Ngữ liệu 1 (trang 24, 25):
b Ngữ liệu 2 (trang 25):
c Ngữ liệu 3 (trang 25, 26):
- Nội dung bị bác bỏ: Ý kiến “Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi”.
- Cách thức bác bỏ:
+ So sánh tác hại của rượu và tác hại của thuốc lá:
+ Phân tích tác hại do những người hút thuốc lá gây ra: + Cách diễn đạt: phối hợp câu khẳng định và câu cảm thán
Bác bỏ một luận điểm không đúng đắn.
Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
Trang 11II CÁCH BÁC BỎ:
1 Phân tích ngữ liệu:
2 Các cách thức bác bỏ:
- Đối tượng bác bỏ: luận điểm, luận cứ hoặc cách lập luận.
- Cách bác bỏ:
+ Dùng lí lẽ và dẫn chứng để bác bỏ.
+ Nêu tác hại, chỉ ra nguyên nhân, hoặc phân tích những khía cạnh sai lệch, thiếu chính xác, thiếu khoa học của luận điểm, luận
cứ, lập luận ấy Từ đó nêu ý kiến đúng để thuyết phục người
nghe/ người đọc.
+ Diễn đạt chặt chẽ, linh hoạt.
+ Thái độ khách quan, khoa học, đúng mực.
Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
Trang 12III LUYỆN TẬP:
Bài 1 (tr.26,27):
a Nguyễn Dữ
- Cứng quá thì gãy
- Dùng lí lẽ và dẫn
chứng
- Lập luận khúc chiết,
cứng cỏi, đầy ẩn ý
b Nguyễn Đình Thi
- Thơ là những lời đẹp
- Thơ là những đề tài đẹp
- Dùng dẫn chứng
- Giản dị, nhẹ nhàng, tế nhị
Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
Ý kiến bị bác bỏ
Cách bác bỏ
Giọng văn
BÀI HỌC ?
Trang 13Bài 2 (tr.27):
Bác bỏ quan niệm:
Không kết bạn với những người học yếu.
Bài tập bổ sung:
Bác bỏ quan niệm sau:
Vào đại học là con đường lập thân duy nhất của bạn trẻ thời nay.
Tiết 81: THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ
Trang 14HƯỚNG DẪN HỌC BÀI VÀ CHUẨN BỊ BÀI MỚI: HỌC BÀI:
- Nắm vững mục đích, yêu cầu, cách lập luận bác bỏ Có ý thức vận dụng trong làm văn và trong đời sống.
Làm các bài tập thực hành trong SGK (tr
31,32)