Vai tro cua ca nhan trong cac cuoc cmts

IINăm II1877, IIsau IIkhi IIquân IIkhởi IInghĩa IIvùng II Balkan IIbị IIquân IIđội IIOttoman IItrấn IIáp, IIAleksandr IIII IItuyên IIchiến IIvới IIOttoman.[14] IIThất IIbại IIcủa IIquân

Aleksandr II của Nga

Aleksandr II

Александр IIII

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIqua IInét IIvẽ IIcủa IINikolai Yegorovich IISverchkov II(1817 II- II1898).

Hoàng đế , Sa hoàng nước Nga

Trị vì II2 IItháng II3 IInăm II1855 II– II13 IItháng II3 IInăm II1881

[hiện]Hậu duệ

Sinh 29 IItháng II4 , II 1818

Moskva , II Nga

Mất 13 IItháng II3 , II 1881 II(62 IItuổi)

Sankt-Peterburg , II Nga

An táng Đại IIgiáo IIđường IIThánh IIPhêrô IIvà II

II(tiếng IINga: IIАлександр II Николаевич, IIChuyển IItự IItiếng IINga IIsang IIký IItự IILatinh: IIAleksandr II

Nikolayevich Alexander (Aleksandr) II Nikolaevich, IIphiên IIâm IItiếng IIViệt IIlà IIA-lếch-xan-đrơ

II[1]) II(29 IItháng II4 II[cũ II17 IItháng II4] IInăm II1818, IIMoskva II– II13 IItháng II3 II[cũ II1 IItháng II3] IInăm II1881, IIPeterburg), IIcũng IIđược IIbiết IInhư IIAleksandr vị Nga hoàng giải phóng II(tiếng IINga: IIАлександр Освободитель, IIAleksandr IIOsvoboditel'), IIlà IImột IItrong IInhững IIvị IIHoàng IIđế, IIhay IISa IIhoàng IIcuối IIcùng IIcủa IIđế IIquốc IINga, IItrị IIvì IItừ IInăm II3 IItháng II3 IInăm II1855 IIđến IIkhi IIông IIbị IIám IIsát IIvào IInăm II1881 IIÔng IIcũng IIkiêm IInhiệm IIchức IIĐại IIcông IItước IIxứ IIPhần IILan IIvà IIVua IIBa IILan IINhà IIsử IIhọc IIEdvard IIRadzinsky II(sinh IInăm II1936) IIđã IIviết IIcuốn IIsách IIvề IIông IIcó IItựa IIlà IIThe Last Great Tsar, IItức IIVị Nga Hoàng Vĩ Đại Cuối Cùng.[2] IISở IIdĩ IIngười IIta IIgọi IIông IIlà II"Aleksandr IIvị IINga IIhoàng IIgiải IIphóng"[3] IIlà II

Sankt-do IIông IIđã IIgiải IIphóng II20 IItriệu IIngười IInông IInô IINga IIvào IInăm II1861.[4] IITuy IInhiên, IItriều IIđại IIông IIđã IIkết IIthúc IImột IIcách IIbi IIkịch II[5]

Là IIcon IIcủa IINga IIhoàng IINikolai III, IIông IItừng IIlà IImột IIhọc IIsinh IIcủa IInhà IIthơ IIVasily IIAndreyevich IIZhukovsky.[6] IINikolai IImất IInăm II1855 IIvà IIAleksandr IIII II(36 IItuổi[7]) IIlên IIngôi IIgiữa IIlúc IInước IINga IIgặp IIbất IIlợi IItrong IIchiến IItranh IIKrym IIThất IIbại IIthảm IIhại IIcủa IIquân IINga IItrong IIchiến IItranh IIKrym IIvà IInền IIgiáo IIdục IItheo IIxu IIhướng IIchủ IInghĩa IItự IIdo IIcủa IIông IIđã IIthúc IIđẩy IIông IIthực IIhiện IImột IIcuộc IIcải IIcách IIquy IImô IIlớn IIÔng IIđã IIthực IIhiện IIcuộc IIcải IIcách IInổi IItiếng IInhất IIvới II"Sắc IIlệnh IIgiải IIphóng IInông IInô" IInăm II1861,[8] II(trong IIkhi IIchế IIđộ IInông IInô IIvốn IIđã IIsuy IIsụp IIkể IItừ IIcuộc IIkhởi IInghĩa IItrong IIcác IInăm II1773 II

- II1775).[9] IItheo IIđó IInhững IIngười IInông IIdân IIcó IIthể IImua IIđất IIcủa IIđịa IIchủ.[10] IICuộc IIcải IIcách IIcủa IINga IIhoàng IIđã IIđược IIủng IIhộ IIbởi IIem IItrai IIcủa IIông IIlà IIĐại IICông IItước IIKonstantin IINikolayevich, IIcùng IIvới IInhững IInhân IIvật IIkhác IInhư IIJ III IIRostovtsev, IID IIA IIMilyutin, IIN IIA IIMilyutin, IIJ IIF IISamarin, IINgoài

ra, IIông IIcòn IIđề IIxướng IInhững IIcải IIcách IIvề IIĐại IIhọc II(1863), IIpháp IIluật II(1864), IIbáo IIchí II(1865), IIquân II

sự II(1870), IIhay IIquyền IItự IItrị IIcủa IIchính IIquyền IIcác IItỉnh II(1864) IIvà IIcác IIthành IIphố II(1870).[11] IINhững IIcải IIcách IItiến IIbộ[12] IIcủa IIông IIđã IIthúc IIđẩy IIsự IIphát IItriển IIcủa IInền IIkinh IItế IINga IItheo IIđường IIlối IIchủ IInghĩa

tư IIbản II[13]

Về IImặt IIđối IIngoại, IItriều IIđình IIAleksandr IIbành IItrướng IImạnh IImẽ, IIđặc IIbiệt IIlà IIở IIchâu IIÁ IIQuân IINga IItrấn IIáp IIcủa IIkhởi IInghĩa IITháng IIGiêng IInăm II1863 IIở IIBa IILan, IIđánh IIbại IIquân IIOttoman, IIchiếm IItỉnh IIMaritime IItừ IItay IItriều IIđình IIMãn IIThanh, IIchinh IIphạt IIcác IIxứ IIKhiva, IIBokhara, IITurkestan IIở IITrung IIÁ, II

và IIbán IIAlaska IIcho IIMỹ IIvới IIgiá II7.2 IItriệu IIđô IIla.[8][4] IITrong IIcác IInăm II1873 II- II1874, IILiên IIminh IIba IIhoàng IIđế II(Nga, IIĐức, IIÁo-Hung) IIđược IIthành IIlập IINăm II1877, IIsau IIkhi IIquân IIkhởi IInghĩa IIvùng II

Balkan IIbị IIquân IIđội IIOttoman IItrấn IIáp, IIAleksandr IIII IItuyên IIchiến IIvới IIOttoman.[14] IIThất IIbại IIcủa IIquân IIOttoman IItrước IIquân IINga IInăm II1878 IIđã IIdẫn IItới IIHiệp IIước IISan IIStefano IIvà IIsự IIhình IIthành IIcủa IINhà IInước IIBulgaria II- IInơi IIvua IIAleksandr IIII IIđược IIxem IIlà IImột IItrong IInhững IIquốc IIphụ.[15] IITuy IInhiên, IIcác II

đế IIquốc IITây IIÂu IIcan IIthiệp IIvào IItình IIhình IINga-Thổ, IItại IIHội IInghị IIBerlin IInăm II1878 IIngười IINga IIđã IInhận IIlấy IIthất IIbại IIvề IIngoại IIgiao II[11]

Ông IItrị IIvì IInước IINga IItrong IIthời IIkỳ IIvàng IIson IIcủa IInền IIvăn IIhọc IIquốc IIgia IInày,[16] IIvới IInhững IInhà IIvăn IInổi IItiếng IInhư IIFyodor IIMikhailovich IIDostoevsky, IILev IINikolayevich IITolstoy, IIvà IIIvan IISergeyevich II

Turgenev.[17] IIDù IIlà IImột IINga IIhoàng IIcó IItư IItưởng IItự IIdo IInhất,[18][19][20] IIbên IIcạnh IIđó IIông IIcũng IIlà IIvị IIvua IIbằng IImọi IIcách IIquyết IIphải IIgiữ IIngôi IIvị II"Đấng IIcầm IIquyền IIchuyên IIchính" IIcủa IItriều IIđại, IIngoài IIra IIcải IIcách IIcủa IIông IIvẫn IIcòn IIhạn IIchế, IItàn IItích IIcủa IIchế IIđộ IInông IInô IIvẫn IIcòn.[21] IITừ IInăm II1866, IIchính IIquyềnNga IIhoàng IIbắt IIđầu IImột IIthời IIkỳ IIcủa IInhững IIvụ IItrấn IIáp IISau IIkhi II"Sắc IIlệnh IIgiải IIphóng IInông IInô" II

được IIban IIbố, IIphong IItrào IIgiải IIphóng IItại IINga IIbước IIvào IIgiai IIđoạn IICách mạng dân chủ tư sản, IInói II cách IIđây IIlà IIgiai IIđoạn IIcủa IIcác IIcuộc IIđấu IItranh IIdo IInhững IIngười IIDân tuý II(các IItầng IIlớp IIphi IIquý IItộc II

bao IIgồm IIthương IIgia, IItiểu IItư IIsản, IIlớp IIthầy IItu IIbên IIdưới IIvà IInông IIdân) IIlãnh IIđạo.[22] IINước IINga IIdưới IItriều IIAleksandr IIII IItrở IIthành IInơi IIra IIđời IIcủa IIchủ IInghĩa IIkhủng IIbố IIhiện IIđại.[17] IITrong IIthập IIniên II1870 II

và II1880, IInhững IIngười IItheo IIchủ IInghĩa IIdân IItúy IIđóng IIvai IItrò IIkhông IInhỏ IItrong IIcuộc IIđấu IItranh IIchốngchế IIđộ IIquân IIchủ IIchuyên IIchế,[23] IIvà IIAleksandr IIII IIlà IImục IItiêu IIcủa IInhiều IIvụ IIám IIsát II(1866, II1867, II

1879, II1880).[11] IIPhong IItrào IIcông IInhân IINga IIcũng IIthành IIlập IImột IIsố IItổ IIchức IItrong IIthời IIgian IInày.[1]

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIđã IIcưới IIQuận IIchúa IIMaria IIAleksandrovna IIxứ IIHesse IItừ IIkhi IIông IIcòn IIlà IIThái IItử IITuy IInhiên, IIcuối IInăm II1864, IItrong IImột IIchuyến IIviếng IIthăm IIchính IIthức IIđến IIhọc IIviện II

Smolny IItại IISankt-Peterburg, IIông IIgặp IImột IInữ IIsinh IItên IIlà IIYekaterina IIMikhailovna IIDolgorukova, II

và IIyêu IIsay IIđắm IIngười IIphụ IInữ IInày.[24] IIÔng IIvà IIDolgorukova IIcó IIbốn IIngười IIcon; IIhọ IIđã IIgửi IIthư IItình IIcho IInhau IItrong IIsuốt II15 IInăm, IIlại IIcòn IIcưới IInhau IIkhi IIHoàng IIhậu IIMaria IIqua IIđời IInăm II1880 IITháng II5 IInăm II2007, IIngười IIta IIđem IIbán IIđầu IIgiá II11 IIbức IIthư IItình IIđược IIAleksandr IIII IIviết IItừ IItháng II2 IInăm II1868cùng IIvới II11 IIbức IIthư IItình IIkhác IIdo IItình IInhân IItrẻ IItuổi IIviết IIcho IInhà IIvua IItừ IItháng II10 IInăm II1871 II[25][12]Nếu IIvua IIAleksandr IIII IIkhông IIbị IIám IIsát, IIông IIsẽ IIban IIhành IIbản IIHiến IIpháp IIđầu IItiên IIcủa IInước IINga IIvào IIgiai IIđoạn IItự IIdo IIchủ IInghĩa IInhư IIở IIchâu IIÂu:[17] IIvào IIngày II13 IItháng II3 II[cũ II1 IItháng II3] IInăm II1881, IIông II

đã IIphê IIduyệt IIbản IIhiến IIpháp IILoris-Melikov, IItheo IIđó IIthành IIlập IIhai IIủy IIban IIlập IIpháp, IIgồm IInhững IIđại IIbiểu IIđược IIgián IItiếp IIbầu IIchọn IITuy IInhiên, IIđúng IIngày IIđó, IInhững IIthành IIviên IIthuộc IImột IItổ IIchức IIkhủng IIbố IIcánh IItả IIlà IINarodnaya IIVolya II(Dân ý) IIđã IIđặt IIbom IIám IIsát IIông.[26] IIÔng IIbị IIthương IInặng IIvà IIqua IIđời IIcùng IIngày, IItrong IIkhi IInhà IIcách IImạng IIIgnacy IIHryniewiecki II- IIngười IIđã IIlàm IInổ IIquả IIbom II- IIcũng IIthiệt IIhại.[22] IISau IIđó, IINga IIhoàng IIAleksandr IIIII IIlên IInối IIngôi IIđã IIduy IItrì IImột IIchính IIsách IIchuyên IIchế IIhơn, IIbãi IIbỏ IInhiều IIcải IIcách IIcủa IItiên IIđế II II[10] II II IIvà IIkhông IIchấp IIthuận IIhiến IIpháp IILoris-Melikov[27], IImở

ra IImột IIthời IIkỳ IIcủa IIsự IIbảo IIthủ IIvà IItrấn IIáp

Mục lục

 1 IITuổi IItrẻ II II

 2 IINhững IIcải IIcách IIcủa IIAleksandr IIII II II

o 2.1 IIBối IIcảnh IIlịch IIsử II II

o 2.2 IIGiải IIphóng IInông IInô IInăm II1861 II II

o 2.3 IINhững IIcải IIcách IIkhác IIvà IIsự IIphát IItriển IIcủa IItư IIbản IIchủ IInghĩa II II

o 2.4 IIBan IIthưởng IInhững IIngười IItrung IIthành IIvà IIkhuyến IIkhích IIchủ IInghĩa IIdân IItộc IIPhần II II IILan IIphát IItriển IIở IINga

 3 IINhững IIhoạt IIđộng IIđối IIngoại II II

o 3.1 IIBán IIAlaska IIcho IIHoa IIKỳ II II

o 3.2 IINhững IIcuộc IIbành IItrướng IItại IITrung IIÁ II II

o 3.3 IIChiến IItranh IIchống IIOttoman II II

o 3.4 IIQuan IIhệ IIvới IIcác IInước IIÁ IIĐông II II

 4 IIBạo IIloạn IIdưới IIthời IIAleksandr IIII II II

o 4.1 IIĐối IIphó IIvới IIphong IItrào IIkhởi IInghĩa IIBa IILan II II

o 4.2 IIChủ IInghĩa IIdân IItúy IIvà IIphong IItrào IIcông IInhân II II

o 4.3 IINhững IIvụ IIám IIsát IIhụt IInhằm IIvào IIAleksandr IIII II(1866 II- II1880) II II

 5 IICái IIchết IIcủa IIAleksandr IIII II II

o 5.1 IIĐề IIxuất IIcủa IIMikhail IITarielovich, IIBá IItước IILoris-Melikov II II

o 5.2 IIDiễn IIbiến IIvụ IIám IIsát II(1881) II II

 6 IIGia IIquyến II II

o 6.1 IIAleksandr IIII IIvà IIYekaterina IIM IIDolgorukov II II

o 6.2 IINhững IIbức IIthư IItình IIđược IIbán IIđấu IIgiá II II

 12 IITài IIliệu IItham IIkhảo II II

 13 IILiên IIkết IIngoài II II

[ sửa ] Tuổi trẻ

Công IIchúa IIPhổ IICharlotte IIcùng IIvới IIhai IIđứa IIcon IIđâu IIlòng IIlà IIAleksandr IIvà IIMaria IINikolaievna

Ông IIchào IIđời IInăm II1818 IItại IIthành IIphố IIMoskva,[11][28] IIlà IIcon IIcủa IIĐại IICông IItước IINga IINikolai IIvà IICông IIchúa IIAlexandra IIFyodorovna II- IIcon IIgái IIFriedrich IIWilhelm IIIII IIcủa IIPhổ IIvà IILouise IIcủa II

Mecklenburg-Strelitz IITrước IIkhi IIcưới IIĐại IICông IItước IINikolai IIvà IItheo IIChính IIThống IIgiáo IIĐông IIphương, IIcông IIchúa IIFyodorovna IIcó IItên IIlà IICharlotte, IIcòn IINikolai IIthì IItrở IIthành IINga IIhoàng IInăm II

1825.[8] IIThiếu IIthời, IIông IIđã IIbộc IIlộ IIchút IIít IItiềm IInăng IIcơ IIbản IIcủa IImình; IIđến IIkhi IIông IIlên IIngôi IInăm II

1855, IItuổi II37, IImột IIsố IIngười IIcho IIrằng IIhậu IIthế IIsẽ IIxem IIAleksandr IIlà IImột IIông IIvua IIcó IIkhả IInăng IIthực II

hiện IInhững IIcải IIcách IImang IItính IIthử IIthách IInhất IItrong IIlịch IIsử IINga, IIkể IItừ IIthời IIvua IIPyotr IIĐại IIđế II(1682 II- II1725).

Việc IIgiáo IIdục IIvị IINga IIhoàng IItương IIlai IIđược IIthực IIhiện IIdưới IIsự IIgiám IIsát IIcủa IImột IInhà IIthơ IIlãng IImạntheo IIxu IIhướng IItự IIdo, IIđồng IIthời IIcũng IIlà IImột IIdịch IIgiả IItài IIba IItên IIlà IIVasily IIAndreyevich II

Zhukovsky

II II[6] II II, IIcùng IIvới IIM IIM IISperansky IIvà IIE IIF IIKankrin.[29] IIÔng IIđược IIdạy IIkỹ IImột IIvốn IIkiến IIthứcnông IIcạn IItrong IIrất IInhiều IImôn IIhọc, IIvà IItrở IInên IIrành IIrọt IInhững IIngôn IIngữ IItiêu IIbiểu IIở IIchâu IIÂu IIthời IIhiện IIđại IICác IIthầy IIcho IIrằng IIThái IItử IIAleksandr IIlà IIngười IIcó IIthiện IIý, IIhòa IIđồng, IIrất IIgiỏi IImôn IIkhoa IIhọc IInhưng IIcó IIthói IIdễ IIlùi IIbước IItrước IIkhó IIkhăn.[29] IICả IIthầy IIZhukovsky IIvà IIvua IIcha IINikolai III IIđều IIcố IIgắng IItruyền IIảnh IIhưởng IIvào IIcon IIngười IIAleksandr IINăm IIxưa, IIbác IIcủa IIông IIlà IIAleksandr III II- IIđược IIgiáo IIdục IIbởi IImột IIông IIthầy IIhọc IItheo IIJean-Jacques IIRousseau IIvà IIcó IItư IItưởng IICộng IIhòa IIngười IIThụy

Sĩ II- IItừng IIlà IIvị IIhoàng IIđế IIcó IItư IItưởng IItự IIdo, IIhoặc IIlà IImột IIngười IIchuyên IIquyền IItheo IIchủ IInghĩa IInhân IIđạo IIở IImột IImức IIđộ IInào IIđó, IInay IIAleksandr IIcũng IIvậy.[8]

Thưở IIbé, IIAleksandr IIđã IItỏ IIra IIyêu IIthích IInhững IIhoạt IIđộng IIquân IIsự, IIchẳng IIhạn IInhư IInhững IIcuộc IIduyệt IIbinh IIhoặc IInhững IItrò IIchơi IIchiến IIsự.[30] IISau IInày IIông IIđã IItrở IIthành IIsĩ IIquan IIchỉ IIhuy IIcủa IIđội IIvệ IIbinh IIKể IItừ IIkhi IIAleksandr IIđược IItấn IIphong IIlàm IIHoàng IIthái IItử, IIông IItrở IIthành IIHiệu IItrưởng IIcủa IImộttrường IIquân IIsự IItại IINga IIKhác IIvới IIvua IIcha, IIông IIkhông IIyêu IIthích IIquân IIđội IINga IIthời IIbấy IIgiờ IICó IIngười IIcho IIrằng IIảnh IIhưởng IItừ IIthầy IIZhukovsky IIđã IIkhiến IIông IIkhông IIcó IIthiện IIcảm IIvới IIquân IIđội IINga.[31] IICác IIsử IIgia IIvề IIsau IIđã IIphát IIhiện IIrằng IIông IIkhông IIcó IIhứng IIvới IIviệc IIquân IIsự, IIvà IIcó IIlẽ IIđây IIchỉ II

là IIphản IIứng IIcủa IIông IIđối IIvới IIthất IIbại IIcủa IIHoàng IIgia IINga IItrong IIcuộc IIChiến IItranh IIKrym, IIvà IIđối IIvớinhững IIhậu IIquả IImà IIđất IInước IIphải IIgánh IIchịu IItrong IIcuộc IIchiến IItranh IItàn IIkhốc IInày IIThái IItử II

Aleksandr IIđã IIthực IIhiện IImột IIchuyến IIhành IItrình IIsáu IItháng, IIthăm IIviếng II20 IItỉnh IItrên IIkhắp IInước IINga[32], IImột IIviệc IIlàm IIkhác IIthường IItrong IIthời IIkỳ IInày IIÔng IIcũng IIthăm IIviếng IInhiều IIquốc IIgia IIgiàu IImạnh IIở IITây IIÂu.[33] IIÔng IItrở IIthành IIThái IItử IInhà IIRomanov IIđầu IItiên IIđến IIthăm IIXibia II[34]

Ngày II2 IItháng II3 IInăm II1855, IINga IIhoàng IINikolai III IIlâm IIbệnh IImất, IItrong IIlúc IIchiến IItranh IIKrym IIcòn IItiếp IIdiễn IITheo IIđạo IIluật IIvề IIquyền IIthừa IIkế IIngôi IIHoàng IIđế II(ban IIhành IInăm II1797),[11] IIhoàng IIthái IItử IIAleksandr IIlên IInối IIngôi IIở IItuổi II36,[8] IItức IIlà IIHoàng IIđế IIAleksandr II IIcủa IINga IINgày II26 IItháng II8 IInăm II

1856, IIông IIlàm IIlễ IIđăng IIquang IItại IIĐại IIgiáo IIđường IIUspensky II(Cái chết của Đức Mẹ Đồng trinh) IIở II

điện IIKremlin II(Cẩm Linh).[35]

[ sửa ] Những cải cách của Aleksandr II

[ sửa ] Bối cảnh lịch sử

Trong IIthời IIgian IIcầm IIquyền IIcủa IImình II(1825 II- II1855), IINga IIhoàng IINikolai III IIđã IIthực IIhiện IInhững IIchính IIsách IIchuyên IIchế IIDưới IIthời IINikolai III, IIđế IIquốc IINga IIlâm IIvào IItình IItrạng IIquan IIliêu IIvà IIkinh IItế IIsuy IIsụp IITheo IIđủ IIthứ IIhình IIthứ IIcủa IIchế IIđộ IIđương IIthời, IItrật IItự IIquân IIđội IIđược IIthành IIlập IIở IIkinh IIđô IISankt-Peterburg IINăm II1825, IItriều IIđình IINikolai IItrấn IIáp IIcuộc IInổi IIdậy IITháng IIChạp, IIdo IInhững IIsĩ IIquan IIquân IIđội IItheo IIxu IIhướng IItự IIdo IIcầm IIđầu.[22] IITrong IIxã IIhội, IIđịa IIchủ IIđối IIxử IIvới IInông IInô IIchẳng IIkhác IIgì IIđối IIxử IIvới IIloài IIthú IIvật II[36]

Tuy IInhiên, IIdưới IIchế IIđộ IIđộc IIđoán IIkhe IIkhắt IIcủa IINga IIhoàng IINikolai III, IInền IIvăn IIhóa IIlại IIphát IItriển IIrầm IIrộ IIở IIthành IIphố IISankt-Peterburg IIĐây IIlà IIthời IIđại IIcủa IInhiều IIvăn IInghệ IIsĩ IInổi IItiếng IItăm IItrong IIlịch IIsử IINga, IIchẳng IIhạn IInhư IIAleksandr IISergeyevich IIPushkin, IIMikhail IIIvanovich IIGlinka IIhay II

Fyodor IIMikhailovich IIDostoevsky IIPuskin IIthì IIđã IIkết IIthúc IIsự IInghiệp IIvăn IIthơ IIvào IInăm II1837 IIkhi IInhà IIthơ IInày IIchết IItrong IImột IIcuộc IIđấu IIsúng, IIđể IIlại IIcho IIđời IIsau IInhững IItác IIphẩm IICòn IIGlinka IIlà IImộttrong IInhững IInhạc IIsĩ IInổi IItiếng IInhất IItrong IIlịch IIsử IINga, IIđã IIbỏ IIthời IIgian IIra IIchế IItác IInhững IIvở IInhạc IIkịch IIvà IInhạc IIthính IIphòng IIcó IItiếng IItăm IItại IIkinh IIđô IIPeterburg IIFyodor IIDostoyevsky IIthì IIlà IImột IInhà IIvăn, IItừ IInăm II1837 IIđến IInăm II1844 IIDostoyevsky IIcư IIngự IItại IIPeterburg, IIcho IIra IImắt IIcác IItác IIphẩm.[22] IIDostoyevsky IItrở IIthành IImột IIngười IIbất IIđồng IIchính IIkiến IIvới IItriều IIđình IINga IIhoàng, IItham IIgia IItrong IIphong IItrào IItrí IIthức IINga II"Petrashevsky" IIDù IIcao IItrào IIcách IImạng IIở IITây IIÂu IInăm II1848 II(được IIsự IItham IIgia IIcủa IImột IIsố IIngười IINga IInhư IIHerzen IIhay IIBakunin) IIđã IIkết IIthúc, IINikolai III IIvẫn IIlo IIsợ IIchế IIđộ IINga IIhoàng IIphải IIchống IInhau IImột IIcao IItrào IIcách IImạng IInhư IIthế, IInên IIthực IIhiện IIchính IIsách IItrấn IIáp IIQuan IIquân IIđi IIlùng IIbắt IIcác IIthành IIviên IIcủa IItổ IIchức IIPetrashevsky, IIbỏ IIhọ IIvào IIhầm IIcủa IIpháo IIđài IIThánh IIPhêrô IIvà IIPhaolô.[37] IINăm II1849 IInhà IIvăn IInày IIsúy IInữa IIthì IIbị IIhành IIhình IItrước IIkhi IIđược IIgiảm II

án IImà IIđày IIsang IIXibia II[38]

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIđược IIxức IIdầu IIthánh

Mặc IIdù IInền IIkinh IItế IIlạc IIhậu, IInước IINga IIcũng IIdần IIdần IIthực IIhiện IInhững IIbước IItiền IItrên IIcon IIđường IIphát IItriển IIkỹ IIthuật IIVào IInăm II1837, IIngười IIta IIkhai IIthông IImột IItuyến IIđường IIsắt IInối IIliền IIkinh IIthành IISankt-Peterburg IIvới II"Hoàng IIThôn" II(Tsarskoye Selo) IIcủa IIHoàng IIgia IINga IINăm II1851, IIngười IIta IIlạihoàn IIthành IItuyến IIđường IIsắt IIthứ IIhai IItrong IIlịch IIsử IINga, IIkết IInối IISankt-Peterburg IIvới IIMoskva.[22] IITrước IIđó, IInăm II1851 IIngười IIta IIdựng IInên IIcây IIcầu IIvĩnh IIcửu IIđầu IItiên IIbắc IIqua IIsông IINeva, IIkhông IIphải IIsử IIdụng IInhững IIchiếc IIcầu IIphao IItạm IInhư IItrước IIđó IInữa IINăm II1853, IIđế IIquốc IIOttoman II- IIđược II

sự IIgiúp IIđỡ IIcủa IIquân IIAnh, IIPháp II- IItuyên IIchiến IIvới IINga IIChiến IItranh IIKrym IIbùng IInổ IIvà IIkéo IIdài IIchođến IInăm II1856 II[39]

Từ IIsau IIcuộc IIkhởi IInghĩa IInông IIdân IItrong IIcác IInăm II1773 II- II1775, IIchế IIđộ IInông IInô IINga IIsuy IIsụp.[9] IIMộtphong IItrào IInhân IIđạo IIđang IIphát IItriển, IIở IInhững IInăm IIsau IInày IIđã IIliên IIkết IIvới IIphong IItrào IIbãi IInô IIở II

Hoa IIKỳ IItrước IIcuộc IInội IIchiến IInước IInày, IItấn IIcông IIchế IIđộ IInông IInô IINăm II1859, IIcó II23 IItriệu IInông IInô

(tổng IIdân IIsố IINga IIkhi IIđó IIlà II67,1 IItriệu IIngười)[40], IIsống IItrong IInhững IIđiều IIkiện IIthường IIlà IItồi IItệ IIhơn II

so IIvới IIcác IInông IIdân IITây IIÂu IItại IIcác IIthái IIấp IIthế IIkỷ II16 IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIlên IIngôi IIgiữa IIlúc II

cuộc IIchiến IItranh IIKrym IIvẫn IIcòn IItiếp IIdiễn, IIlợi IIthế IInghiêng IIvề IIđối IIphương IISau IIkhi IISevastopol IIthấtthủ, IImột IIcận IIthần IIcủa IINga IIhoàng IIlà IICông IItước IIGorchakov IIđã IItiến IIhành IIđàm IIphán IIhóa IIbình IIVới IIviệc IIký IIkết IIHiệp IIước IIParis, IIcuộc IIchiến IItranh IIKrym IIchấm IIdứt,[41] IIđế IIquốc IINga IImất IIvùng IIlãnh IIthổ IIphía IInam.[42] IIThất IIbại IIê IIchề IItrong IIcuộc IIchiến IItranh IIKrym IIđã IIlàm IIcho IIđế IIquốc IINga IIbị IIchoáng IIváng II

và IInhục IInhã.[22][43] IINhững IIvụ IIhối IIlộ, IItrộm IIcắp IIvà IItham IInhũng IIxảy IIra IIở IImọi IInơi.[44] IITrước IItình IIcảnh II

đó, IInhiều IIngười IINga IImong IImuốn IIcải IIcách IINền IIkinh IItế IIđất IInước IIcần IIphải IIđược IIchấn IIhưng IIvà IIvà IInền IIchính IItrị IIphải IIđược IIgiữ IIổn IIđịnh IIhơn IItrước.[22] IIVới IInhững IIý IIđịnh IInày, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII II

đã IIđề IIxướng IInhững IIcải IIcách IItiến IIbộ:

Bài chi tiết: Cải cách giải phóng nông nô năm 1861

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIchào IIthần IIdân

Khi IIAleksandr IIII IIlên IIngôi IIhoàng IIđế IInăm II1855, IIchưa IIcó IIsự IIbáo IItrước IIrằng IIông IIsẽ IIlà IImột IInhà IIcải IIcách.[11] IICuộc IIchiến IIvùng IIKrym IIkhiến IIông IInhận IIra IIrằng IInước IINga IIkhông IIcòn IIlà IImột IIthế IIlực IIlớn II

về IIquân IIsự IInữa IINhững IIcố IIvấn IIcủa IIông IIcho IIrằng IInền IIkinh IItế IIphụ IIthuộc IIvào IInông IInô IIcủa IINga IIsẽ IIkhông IIthể IIcạnh IItranh IIvới IIcác IInước IIcông IInghiệp IIhóa IInhư IIAnh IIvà IIPháp IIGiờ IIđây IIAleksandr IIII IIbắt IIđầu IInghĩ IIđến IIkhả IInăng IIkết IIthúc IIcủa IIchế IIđộ IInông IInô IIở IINga.[41] IITuy IInhiên, IIý IIđịnh IIcải IIcách IIcủa IIông II

đã IIgặp IIphải IIsự IIphản IIđối IItừ IItầng IIlớp IIquý IItộc, IIvà IINga IIhoàng IIđã IItuyên IIbố IIvới IImột IInhóm IIquý IItộc IIthành IIphố IIMoskva[41] IIvào IIngày II30 IItháng II3 IInăm II1856: II[29][45]

—Nga IIhoàng IIAleksandr IIII

Dù IIlà IIvị IIHoàng IIđế IInắm IIquyền IIhành IIchuyên IIchế IItrị IIvì IIđế IIquốc IINga, IItrong IImột IIvài IInăm IIông IIcó IInhững IIhoạt IIđộng IIhơi IIgiống IImột IIvị IIvua IIlập IIhiến IIcủa IIđế IIquốc IIrộng IIlớn IInày IIĐại IIvăn IIhào IIFyodor IIMikhailovich IIDostoyevsky II- IIvốn IIđã IIbị IIđày IIsang IIXibia IInhư IIđã IInêu II- IIđược IINga IIhoàng IImới IIkhôi IIphục IIđịa IIvị IItrong IItầng IIlớp IIquý IItộc IIcũng IInhư IItrong IIquân IIđội IINga IINăm II1859, IIông IIcũng IIcho IIphép IIDostoyevsky IIđược IIvề IISankt-Peterburg IIsau II10 IInăm IIlưu IIđày IImà IIsống IItrong IIquãng IIđời IIcòn IIlại, IInhưng IIkhông IIban IIcho IIvăn IIhào IInày IImột IIđặc IIân IIhay IIđặc IIlợi IIgì IIđồng IIthời IIDostoyevsky IIkhông IIthể II

thoát IIkhỏi IItầm IItheo IIdõi IIcủa IIlực IIlượng IIcảnh IIsát IIan IIminh IIDù IIsao IIthì IIsự IIkhoan IIhồng IIcủa IINga IIhoàng IIcũng IIlà IImột IItrong IInhững IIlý IIdo IIkhiến IIFyodor IIMikhailovich IIDostoyevsky IIthay IIđổi IIquan IIđiểm.[46][37]

Triều IIđình IIAleksandr IIII IIgiải IIquyết IIsố IIphận IIcủa IIgiai IIcấp IInông IInô IImột IIcách IItáo IIbạo IINhững IIđịa IIchủ IIngười IIBa IILan IIở IIcác IItỉnh IIthuộc IILitva IIhy IIvọng IIrằng IItình IIhình IIquan IIhệ IIgiữa IIhọ IIvới IIcác IInông IInô

có IIthể IIđược IIdung IIhòa IIvà IItrở IInên IItốt IIđẹp IIhơn II(thực IIchất, IIcác IIđịa IIchủ IImong IImuốn IItình IIhình IIquan II

hệ IIđịa IIchủ II- IInông IInô IIsẽ IItrở IInên IItốt IIđẹp IIhơn IIđối IIvới IIchính IIhọ), IIvà IIkiến IInghị IIvới IItriều IIđình IINga IIhoàng IIvề IIhy IIvọng IInày IIThế IIlà IIông IIcho IIphép IIhình IIthành IInhững IIủy IIban II" IIcải IIthiện IIthân IIphận IIcủa IInhững IIngười IInông IIdân", IIvà IIđặt IIra IInhững IIquy IIđịnh IImà IItheo IIđó IIviệc IIcải IIthiện IIđược IIthực IIhiện

Bước IItiến IInày IIđược IItiếp IInối IIbởi IImột IIbước IItiến IIquan IItrọng IIhơn IIKhông IItham IIvấn IIcác IIcố IIvấn IIthông IIthường IIcủa IImình, IIAleksandr IIhạ IIlệnh IIcho IIBộ IItrưởng IIBộ IINội IIvụ IIgửi IImột IIthông IItư IIcho IIcác IItỉnh IItrưởng IIcủa IIphần IIthuộc IIchâu IIÂu IIcủa IINga, IItrong IIđó IIcó IIchứa IImột IIbản IIsao IIcủa IIcác IIchỉ IIthị IIđã IIđược IIgửi IIđến IIquan IIToàn IIquyền IIxứ IILitva, IItán IIdương IIlòng IIhào IIphóng IIvốn IIđã IIđược IIđòi IIhỏi, IIcũng IInhư IInhững IIý IIđịnh IImang IItính IIyêu IInước IIcủa IIcác IIđịa IIchủ IIxứ IILitva, IIvà IIcho IIrằng IIcó IIlẽ IIcác IIđịa IIchủ IIở IInhững IItỉnh IIkhác IIđã IIbày IItỏ IImột IImong IImuốn IItương IItự IITrong IIthông IIthư IInày IIcó IImột IIđoạn IIghi IIbóng IIgió: II"ở IItất IIcả IInhững IItỉnh IIcó IInông IInô IItồn IItại, IInhững IIủy IIban IIgiải IIphóng IIđược IIhình IIthành"

Nhưng IIcông IIcuộc IIgiải IIphóng IIkhông IIchỉ IIlà IImột IIvấn IIđề IInhân IIđạo IIcó IIthể IIđược IIgiải IIquyết IIngay IIlập IItức IIbởi IISắc lệnh II(ukase) IIcủa IIchế IIđộ IINga IIhoàng IICuộc IIgiải IIphóng IIchứa IIđựng IInhiều IIvấn IIđề IIrất IIphức IItạp, IIảnh IIhưởng IIsâu IIsắc IIđến IIkinh IItế, IIxã IIhội, IIchính IItrị IIvà IItương IIlai IIcủa IItoàn IIthể IIdân IItộc IINga

Aleksandr IIII IIcòn IIphải IIlựa IIchọn IImột IItrong IIhai IIphương IIsách IImà IIngười IIta IIđã IIthỉnh IIcầu IIông IIthực IIhiện: IIhoặc IIlà IIđể IInông IInô IItrở IIthành IInhững IIngười IInông IIdân IIlệ IIthuộc IIvề IIkinh IItế IIvà IIhành IIchính IIđối IIvới IIcác IIđịa IIchủ, IIhoặc IIlà IIhọ IIsẽ IItrở IIthành IImột IItầng IIlớp IImới: IIđó IIlà IItầng IIlớp IIchủ IIsở IIhữu IIở IIcác IIcông II

xã IIđộc IIlập IITrước IIkhi IInhà IIvua IIban IIbố II"Sắc IIlệnh IIgiải IIphóng IInông IInô", IIvào IInăm II1860 IInhà IIvăn IInổi IItiếng IIngười IINga IIIvan IISergeyevich IITurgenev IIđã IIviết IItác IIphẩm II"Đêm IIHôm IITrước" II(On IIthe IIEve), IIthể IIhiện IIsự IImong IImuồn IIcủa IInhân IIdân IINga IIđối IIvới IIcải IIcách IIcủa IIchế IIđộ IINga IIhoàng II[37]

Cuối IIcùng IIthì IINga IIhoàng IIAleksandr IIđã IIủng IIhộ IIphương IIsách IIthứ IIhai IICụ IIthể IIhơn, IIsáu IInăm IIsau IIkhiAleksandr IIII IIlên IIngôi, IIngày II3 IItháng II3 IInăm II1861, IIluật IIgiải IIphóng IIđã IIđược IIký IIkết IIvà IIban IIbố IINhững IIngười IItham IIgia IIvào IIviệc IIthực IIhiện IIbản IItuyên IIngôn IIgiải IIphóng IIlà IIĐại IICông IItước II

Konstantin II- IIem IItrai IIcủa IIAleksandr IIII, IIYakov IIIvanovich IIRostovtsev IIvà IINikolay IIAlekseyevich IIMilyutin IINgày II3 IItháng II3 II(19 IItháng II2 II(Lịch IIJulian) IIlà IIngày IIAleksandr IIII IIđược IIthần IIdân IImến IImộ IInhất IItrong IIđời IIông.[11] IIVới II"Sắc IIlệnh IIgiải IIphóng IInông IInô", IIhoàng IIđế IItuyên IIbố IIrằng IIchế IIđộ IInông IInô

sẽ IIbị IIbãi IIbỏ IIvà IItoàn IIbộ IInông IIdân IIsẽ IIcó IIthể IImua IIđất IItừ IIcác IIđịa IIchủ IIcủa IIhọ.[41] IITheo II"Harmsworth IIhistory IIof IIthe IIworld" IIthì IIkhoảng II23 IItriệu IIngười IINga IInhận IIlấy IIquyền IItự IIdo.[47] IITuy IInhiên, IItheo IImột IItài IIliệu IIcủa IInhững IItác IIgiả IINga IIthì IIkhoảng IImười IItriệu IIngười IINga IIđã IIthoát IIkhỏi IIthân IIphận IInông IInô,được IIcấp IImột IIsố IIít IIđất IIđai.[48] IINhững IIngười IInông IIdân IINga IItrở IIthành IImột IItrong IInhững IInhóm IInông IIdân IIcuối IIcùng IIở IIchâu IIÂu IIđược IItự IIdo IIĐến IIgiờ IItriều IIđình IINga IImới IIgiải IIphóng IInông IInô, IIsau IIkhi IIchế IIđộ IInô IIlệ IIđã IIbị IIcác IIchính IIphủ IITây IIÂu IIbãi IIbỏ II[21] IICải IIcách IIgiải IIphóng IInông IInô IInăm II1861 IItrở IIthành IIcuộc IIcải IIcách IInổi IIbật IInhất IIdưới IItriều IIAleksandr IIII II[28] IICuộc IIcải IIcách IInày IIđược IIxem IIlà II

"phong IItrào IIxã IIhội IIvĩ IIđại IInhất IIkể IItừ IIcuộc IIĐại IIcách IImạng IIPháp" IIvà IItạo IInên IImột IIbước IItiến IIquan IItrọng IIcho IIphong IItrào IIgiải IIphóng IInhân IIdân IIlao IIđộng IINga.[8] IINó IIđược IIvua IIAleksandr IIII IIthực IIhiện II

một IInăm IItrước IIkhi IITổng IIthống IIMỹ IIAbraham IILincoln IItuyên IIbố IIgiải IIphóng IInhững IIngười IInô IIlệ II(1862) II[49][50]

Những IIngười IICozak IIbái IItạ IIAleksandr IIII, IItrong IIlễ IIđăng IIquang IInăm II1856

Bên IIcạnh IIđó, IIcuộc IIcải IIcách II- IIbị IIxem IIlà IInửa IIvời IIbịp IIbợm[51] II- IIvẫn IIcòn IIhạn IIchế: IInhững IIngười IItá IIđiềncanh IItác IInhững IImảnh IIđất IInào IIcòn IIbị IIép IIbuộc IIphải IItrả IIlệ IIphí IIcho IInhững IImảnh IIđất IIđó.[22] IIVì IIthế, IInhững IIcải IIcách IIcủa IIông IIđã IIlàm IIcho IIngười IInông IIdân IIthất IIvọng IIỞ IImột IIsố IIvùng, IIngười IInông IIdân IInhận IIlấy IIđất IIđai IItrong IIgần II20 IInăm IINhiều IIngười IIbị IIbắt IIphải IItrả IIlệ IIphí IIcao IItrong IIkhi IIđất IIđai IIcủa IIhọthì IIcằn IIcỗi IIvà IImột IIsố IIngười IIkhác IIthì IIđược IIgiao IIcho IImột IIsố IIlượng IIđất IIkhông IIthỏa IIđáng IIvới IImong IIước IIcủa IIhọ IINhìn IIchung, IIcuộc IIcải IIcách IIcủa IIông IIcũng IIkhông IIđáp IIứng IIđược IInhu IIcầu IIcủa IInhững IIngười IIcó IItư IItưởng IItiến IIbộ, IIvì IIhọ IImuốn IIthành IIlập IImột IInền IIdân IIchủ IInghị IIviện IIvà IItự IIdo IItư IItưởng IIgiống IInhư IIở IIHoa IIKỳ IIvà IIphần IIlớn IIcác IIquốc IIgia IIchâu IIÂu IIkhác.[41] IISau IIcuộc IIcải IIcách IInăm II1861, IInước IINga IIchưa IIthoát IIkhỏi IIsự IIphân IIchia IIgiai IIcấp, IIngoài IIra IIchế IIđộ IInông IInô IIxưa IIvẫn IIcòn IItồn IItại IInhững IIvết IItích IIcủa IInó IITuy IInhiên, IIdù IIsao IIthì IIcuộc IIcải IIcách IIcũng IIgiúp IIcho IIchế IIđộ IItư IIbản IIthế IIchỗ IIcho IIchế IIđộ IInông IInô IIxưa, IIsự IIphân IIchia IIgiai IIcấp IINga IIcũng IIkhông IIphải IIlà IIkhông IIcó IIchuyển IIđổi II

Vladimir IIIlyich IILenin, IItrong IIBáo sự thật, IIcó IInhận IIđịnh IIvề IIcuộc IIcải IIcách IInày:[21]

Và khi chế độ nông nô đã bị xoá bỏ, vào cuối thế kỷ XVIII - đầu thế kỷ XIXI - ở nước Nga, muộn hơn các nơi khác, vào năm 1861 - thì nhà nước tư bản thay thế cho nhà nước phong kiến; nó tuyên bố mọi người đều được tự do, nó nói rằng nó là biểu hiện ý chí của tất cả mọi người, nó không nhận nó là một nhà nước giai cấp; thế là giữa những người

xã hội chủ nghĩa đấu tranh cho tự do của toàn thể nhân dân và nhà nước tư bản diễn ra một cuộc đấu tranh, nó vừa đưa đến việc thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa xô- viết và đang lan tràn khắp thế giới.

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIvà IIvợ IIông, IIHoàng IIhậu IIMaria, IIcùng IIvới IIcon IItrai IIlà IINga IIhoàng IIAleksandr

III IItương IIlai

Ít IIlâu IIsau IIcuộc IIđàm IIphán IIhòa IIbình IInhằm IIchấm IIdứt IIchiến IItranh IIKrym, IInhững IIthay IIđổi IIquan IItrọng IIđược IIthực IIhiện IItrong IIluật IIpháp IIvề IIcông IIthương IInghiệp, IIvà IIsự IItự IIdo IImới IInày IIđã IIdẫn IIđến IIsự IIthành IIlập IIrất IInhiều IIcông IIty IItrách IInhiệm IIhữu IIhạn, IIphát IItriển IIhệ IIthống IIngân IIhàng IIvà IIgia IItăng IIxuất IIkhẩu IIngũ IIcốc IIDưới IItriều IIvua IIAleksandr IIII, IInền IIkinh IItế IINga IIđạt IIđược IIkhông IIít IIthành IIquả IINgười IIta IIcòn

dự IIđịnh IIxây IIdựng IImột IImạng IIlưới IIđường IIsắt IIto IIlớn, IInhằm IImục IIđích IIkhai IIthách IInguồn IItài IInguyên IIthiên IInhiên IIcủa IIđất IInước, IIvà IIcũng IInhằm IImục IIđích IIgia IItăng IIsức IImạnh IIcủa IInó IItrong IIviệc IIphòng IIthủ

và IItấn IIcông IISách IIVề trí thức Nga - Tập tiểu luận về tầng lớp trí thức Nga IIghi IInhận:

Nền kinh tế Nga đạt nhiều thành tựu: chiều dài đường sắt tăng từ 965 km lên 22.525 km, quá trình xây dựng đường sắt đã kích thích rất nhiều sự phát triển kinh tế theo chiều hướng tư bản.[48]

Trong IIbốn IImươi IInăm IIđầu IItrong IIcông IIcuộc IIxây IIdựng IIchủ IInghĩa IItư IIbản IInước IINga II(1861 II– II1917), II

hệ IIthống IIsản IIxuất IIđại IIcông IInghiệp IIđược IIthiết IIlập IITrong IIthời IIgian IInày, IIcác IIngành IIcọng IInghiệp IInặng IIcó II30% IItỷ IItrọng, IItrong IIkhi IINga IIcó IIsản IIlượng IInhiều IIhơn IItrước IIđến IIbảy IIlần IIVề IInhững IIngành IIkhai IIthác IInguyên IIliệu IIkhoáng, IIđúc IIgang, IIsản IIxuất IIthép IIvà IIchế IItạo IImáy II(mà IIquan IItrọng IIhơn IIcả IIlà IIngành IIchế IItạo IIcác IIphương IItiện IIvận IItải), IINga IIgần IInhu IIkhông IIthua IIPháp IINgười IINga IIcũng IIthiết IIlập II

hệ IIthống IIcho IIvay IIvà IImượn IItiền IIở IIngân IIhàng IICó IIhệ IIthống IInày IIthì IIdĩ IInhiên IIlà IIphải IIthành IIlập IIngân IIhàng IINga IIcó IIđến II39 IIngân IIhàng IIvào IInăm II1876, IIđến IInăm IInăm II1900 IIthì IItăng IIlên II43 IIngân IIhàng II[1]

Ngoài IInhững IIcải IIcách IInói IItrên, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIcòn IIthực IIhiện IInhững IIcải IIcách IIvề IIquân IIđội IIvà IIpháp IIluật.[22] IITrong IIkhi IIcác IInước IIkhác IIở IIchâu IIÂu IIđang IIthực IIhiện IInhững IIcuộc IIcải IIcách IIvề IIquân IIsự, IINga IInhận IIlấy IIchiến IIbại IInặng IInề IItrong IIChiến IItranh IIKrym IIkhông IIlâu IItrước IIđó IITrước IItình IIcảnh IInày, IItriều IIđình IIAleksandr IIII IIthực IIhiện IIviệc IIchỉnh IIđốn IIvà IItái IIvũ IItrang IIQuân IIđội IIvà IIHải IIquân IINhững IIthay IIđổi IIbao IIgồm IIchế IIđộ IIcưỡng IIbách IItòng IIquân IItoàn IIthể IImọi IIngười, IIđược IIbắt IIđầu IIvào IIngày II1 IItháng II1 IInăm II1874.[52] IITheo IIđó, IIcon IItrai IIcủa IInhững IIngười IIgiàu, IInghèo, IIthuộc IIcác II"đẳng IIcấp" IIkhác IInhau IIđều IIphải IIphục IIvụ IItrong IIquân IIđội.[53] IINhững IIcải IIcách IIkhác IIlà IIthành IIlập IImột IIđạo IIquân IIdự IIbị IIvà IIcơ IIcấu IIquản IIhạt IIcó IItrách IInhiệm IItrông IIcoi IIviệc IIquân IIsự II(không IIbị IIxóa IIbỏ IItrong IIthế II

kỷ IIsau IIđó) IIhay IIviệc IIxây IIdựng IInhững IIcon IIđường IIsắt IIchiến IIlược IINgoài IIra, IIviệc IIgiáo IIdục IIvề IIquân II

sự IIđối IIvới IIcác IIquân IIđoàn IIcủa IIsĩ IIquan IIcũng IIđược IIchính IIquyền IInhấn IImạnh, IIcác IItrường IIhọc IIquân IIsựđược IIcải IItiến IINhục IIhình IItrong IIquân IIsự IIvà IImột IIhình IIphạt IIkhác IIlà IIlàm IIô IIdanh IIcác IIbinh IIsĩ IIcũng IIbị IIbãi IIbỏ.[54] IICải IIcách IIvề IIquân IIsự IInăm II1874 IIđược IIxem IIlà IIcải IIcách IIquan IItrọng IIcuối IIcùng IIcủa II

Aleksandr IIII.[11]

Năm II1864, IItriều IIđình IIban IIbố IIđạo IIluật IIcải IItổ IIluật IIpháp.[55] IIVới IIđạo IIluật IInày, IIhệ IIthống IItư IIpháp IINga II

về IInhiều IImặt IIquan IItrọng IIcó IIthể IIso IIsánh IIđược IIvới IIhệ IIthống IItư IIpháp IIcác IInước IIphương IITây IICũng IItheo IIđạo IIluật IInày, IIcác IIhội IIđồng IIđịa IIphương IIđược IIthiết IIlập IIthông IIqua IIviệc IIbầu IIcử II(zemstva) IIVề IInhững IIvấn IIđề IIgiáo IIdục, IIy IItế, IIcác IIngành IInghề IIthủ IIcông, IInông IInghiệp,… IIcác IIhội IIđồng IInày IIđược IIquyết IItự IIquyết IITuy IInhiên, IIquyền IIbầu IIcử IIthành IIviên IIlại IIhạn IIchế IIvề IItay IInhững IIngười IIgiàu IIcó.[41] IINgoài IIra, IItriều IIđình IIcũng IIxóa IIbỏ IInhững IIhình IIphạt IIcó IIthể IIgọi IIlà II"mọi IIrợ", IIcũng IInhư IInhững IIquy IIđịnh IIquản IIlý IIxã IIhội IImang IItính IIchuyên IIchế IIViệc IIthiết IIlập IInhiều IItrường IIđại IIhọc IIở IINga IIđã IIđạt IIthành IItựu IIlớn: IIđến IInăm II1897, IIcó IIđến IIhơn IImột IItrăm IInghìn IIngười IINga IIcó IItrình IIđộ IIđại IIhọc.[48]

Năm II1870, IItriều IIđình IIcũng IIthực IIhiện IIcải IIcách IInữa IIvề IIchính IIquyền IIthành IIphố.[41] IINhờ IIcó IIcải IIcách IInày, IIchính IIquyền IIthành IIphố IISankt-Peterburg IInhận IIđược IIquyền IItự IItrị IIở IImức IIđộ IIcao IInhất.[22] IIDù IIAleksandr IIII IIlà IIvị IIhoàng IIđế IIcó IItư IItưởng IItự IIdo, IIdưới IItriều IIông IIngười IIDo IIThái IIkhông IIđược IIphép IIthuê IInô IIlệ IIngười IIKi-tô IIgiáo, IIkhông IIcó IIđất IImà IIlàm IIchủ IIvà IIhạn IIchế IIđi IIlữ IIhành II[56]

Phần Lan phát triển ở Nga

Đài IItưởng IIniệm IIAleksandr IIII II(Romanov) IIở IIHelsinki, IIPhần IILan

Năm II1863 IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IItái IIlập IINghị IIviện IIPhần IILan IIvà IIthực IIhiện IImột IIsố IIcải IIcách IInhằm IIgia IItăng IIquyền IItự IItrị IIcủa IIxứ IIPhần IILan IItrong IIđế IIquốc IINga IIÔng IIcho IIthành IIlập IIđơn IIvị IItiền IItệ IIriêng IIcủa IIPhần IILan II- IIMarkka IISự IItự IIdo IIthương IImại IIđã IIkhiến IIcho IInước IIngoài IItăng IIcường IIđầu IItư IIvào IIPhần IILan IIvà IIcông IInghiệp IIđược IImở IIrộng

Cuối IIcùng, IItiếng IIPhần IILan IIđược IInâng IIlên IItừ IImột IIngôn IIngữ IIcủa IIdân IIchúng IIthành IImột IIngôn IIngữ IIquốc IIgia IIngang IIhàng IIvới IItiếng IIThuỵ IIĐiển IICải IIcách IInày IIđã IItạo IIsự IIcân IIxứng IIkhông IInhỏ IItrong IIxã IIhội IIĐến IInay, IIngười IIPhần IILan IIvẫn IIxem IIAleksandr IIII IInhư IImột IINga IIhoàng IIcó IIlòng IInhân IIái.

Những IIcải IIcách IInày IIcó IIthể IIđược IIxem IInhư IIkết IIquả IIcủa IImột IIý IInghĩ IIchính IIxác IIrằng IIcải IIcách IIdễ IIđược IIthực IIhiện IIở IImột IIvùng IIđất IIthưa IIdân, IIthuần IInhất IIhơn IIlà IIở IInước IINga IIrộng IIlớn IIChúng IIcũng IIcó IIthể IIđược IIxem IInhư IIsự IIban IIthưởng IIcho IIlòng IItrung IIthành IIcủa IInhững IIthần IIdân IIĐông IITây IIcủa IItriều IIđình IINga IItrong IIcuộc IIchiến IItranh IIKrym IIvà IIcuộc IIkhởi IInghĩa IIcủa IInhân IIdân IIBa IILan IIViệc IIkhuyến IIkhích IIsự IIphát IItriển IIcủa IIngôn IIngữ IIvà IIchủ IInghĩa IIdân IItộc IIPhần IILan IIcũng IIcó IIthể IIđược IIxem IInhư IIlà IImột IIcố IIgắng IIđể IIlàm IIgiảm IIbớt IInhững IIphụ IIthuộc IIvào IIvương IIquốc IIThụy IIĐiển

Mười IIba IInăm IIsau IIkhi IIông IIbị IIám IIsát, IIđài IItưởng IIniệm IINga IIhoàng IIAleksandr II"Nhà IIgiải IIphóng" IItại IIQuảng IItrường IIThượng IINghị IIviện IIđược IIxây IIdựng IIở IIHelsinki IInăm II1894 IIKhi IIđó, IIPhần IILan IIvẫn IIlà IImột IIcông IIquốc IIthuộc IIđế IIquốc IINga IIDưới IItượng IIđài IIcó IIghi IIniên IIđại II"1863" II- IItức IInăm IItái IIlập IINghị IIviện IIPhần IILan IIĐài IItưởng IIniệm IInày, IInêu IIrõ IIlòng IIbiết IIơn IIcủa IInhân IIdân IIPhần IILan IIđối IIvới IINga IIhoàng IIAleksandr IIII, IIvẫn IItồn IItại IInguyên IIvẹn IIqua IInhiều IIthời IIkỳ IIcăng IIthẳng IIvà IIchiến IItranh IIvới IINga IIdưới IInhiều IIchính IIthể IIcủa IIquốc IIgia IIrộng IIlớn IInày IIvề IIsau

Dù IIkhông IItriệt IIđể, IInhững IIcải IIcách IInêu IItrên IIcủa IINga IIhoàng IIAleksandr IIII II- IIcòn IIgọi IIlà IIcuộc II"đại IIcảicách" II- IIthường IIđược IIxem IIlà IInhững IIsự IIkiện IIquan IItrọng IInhất IItrong IIlịch IIsử IInước IINga IIthời IIcận IIđại, II

kể IItừ IIthời IIvua IIPyotr IIĐại IIđế IIcho IIđến IIkhi IInhững IIphong IItrào IIcách IImạng IINga IInăm II1905 IIvà II1907 IIbùng IInổ II[57]

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIqua IInét IIvẽ IIcủa IIKonstantin IIMakovsky II(1881)

Vấn IIđề IIĐông IIphương IIlà IIvấn IIđề IIđầu IItiên IImà IIchính IIsách IIđối IIngoại IIcủa IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIhướng IItới IIChiến IIbại IIcủa IIquân IINga IItại IIvùng IIKrym IIđã IIlàm IIvị IIthế IIquốc IItế IIcủa IINga IIbị IIsuy IIgiảm IIvà IIlàm IINga IImất IIđi IIthế IImạnh IIcủa IIhọ IItrên IIvùng IIBalkan IISự IItrung IIlập IIhóa IIBiển IIĐen IIđã IIkhiến IIcho IIvùngbiển IItại IIbiên IIgiới IIphía IInam IIcủa IInước IINga IIkhông IIđược IIphòng IIvệ, IIthế IIlà IIsự IIphát IItriển IIcủa IImiền IINam IINga IIvà IIphá IIvỡ IIsự IImở IIrộng IIcủa IIviệc IIngoại IIthương II[14]

Dưới IItriều IIvua IIAleksandr IIII, IIcác IInhà IIngoại IIgiao IINga IImong IImuốn IIxóa IIbỏ IIcác IIđiều IIkhoản IIcủa IIHiệp IIước IIParis IIĐể IIthực IIhiện IIđược IIý IIđồ IInày, IINga IIcần IIphải IIcó IImột IIđồng IIminh IIđáng IItin IIcậy IIThời IIbấy IIgiờ, IIAnh IIlà IIđối IIthủ IInguy IIhiểm IInhất IIcủa IINga, IItranh IIgiành IIthuộc IIđịa IIvới IINga IItại IIvùng II

Transcaucasia IIvà IITrung IIÁ IIĐế IIquốc IIÁo-Hung IIthì IIcố IIgắng IIlập IIlại IItrật IItự IItại IIvùng IIBalkan IIĐế IIquốcOttoman IIthì IIthực IIhiện IIchính IIsách IIthân IIAnh, IIcòn IIPhổ IIlà IImột IInước IIyếu IINhư IIvậy IINga IIcần IIphải IInối IIlại IItình IIhữu IInghị IIvới IIđế IIchế IIPháp II- IInước IIcạnh IItranh IIvới IIđế IIquốc IIAnh IItại IIĐịa IITrung IIHải IIĐể IInâng IIcao IIvị IIthế IIcủa IINga IIở IIphía IIĐông, IIchính IIquyền IINga IIhoàng IIgiúp IIđỡ IIcuộc IIkhởi IInghĩa IIcủa IItín IIđồ IIKi-

tô IIgiáo IIchống IISultan IIOttoman.[14]

Tháng IIba IInăm II1859, IIHiệp IIước IIPháp-Nga IIđược IIký IIkết IITheo IIđó, IINga IIhoàng IIgiữ IIvai IItrò IItrung IIlập IItrong IIcuộc IIchiến IIcủa IIPháp IIvà IISardinia IIchống IIquân IIÁo-Hung IITuy IInhiên, IItin IIchắc IIrằng IIPháp IIkhông IIủng IIhộ IINga IItrong IInhững IIvấn IIđề IINga IIquan IItâm IIở IIphía IIĐông, IINga IIhoàng IIđã IIcố IIgắng IIlập IIlại IItình IIhữu IInghị IIvới IIVương IIquốc IIPhổ II[14]

Trong IImột IIchuyến IIthăm IIviếng IILiên IIbang IINga IIcủa IITổng IIthống IIHoa IIKỳ IIBarack IIObama, IITổng IIthống IINga IIlúc IIđó IIlà IIDmitry IIAnatolyevich IIMedvedev IIđã IIgởi IItặng IIObama IImột IIbộ IIsưu IItập IIvăn IIkiệnlịch IIsử IIBộ IIsưu IItập IIbao IIgồm II10 IIbản IIsao IIthư IIcủa IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIgửi IIAbraham IILincoln II- II

vị IItổng IIthống IIthứ II16 IItrong IIlịch IIsử IIHoa IIKỳ II- IIđược IIviết IIbằng IItiếng IIAnh IIvà IItiếng IIPháp IIDưới IInhững

lá IIthư IIđó IIcó IIdòng IIký IIcủa IIAleksandr IIII: IINgười bạn tốt của ngài IINgoài IIra, IIbộ IIsưu IItập IIcòn IIchứa II

một IIbản IIsao IIcủa IIbài IIdiễn IIvăn IIgửi IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIcủa IInhân IIdân IIcác IIbang IImiền IIBắc IIHoa II

Kỳ IInhằm IIcảm IIơn IIsự IIcảm IIthông IIvà IIgiúp IIđỡ IIhọ IIcủa IInước IINga IItrong IIcuộc IInội IIchiến IIHoa IIKỳ.[58]

Năm II1874, IInhận IIlời IImời IIcủa IInữ IIhoàng IIAnh IIlà IIVictoria, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIđã IIthực IIhiện IIchuyến IIviếng IIthăm IIđến IIVương IIquốc IIAnh II[59]

Bài chi tiết: Thương vụ Alaska

Năm II1867, IIđế IIquốc IINga IIđã IIbán IIcác IIđảo IIAleutian[35] IIvà IIvùng IIđất IIAlaska IIcó IIdiện IItích II

1.600.000km2 IIcho IIHiệp IIchủng IIquốc IIHoa IIKỳ IITrước IIkhi IIviệc IIbán IIđất IIđược IIthực IIhiện, IIAlaska IIvà II

Xibia IIlà II“một” IIvùng IInằm IItrong IIđế IIquốc IINga IILúc IIbấy IIgiờ, IItriều IIđình IIAleksandr IIII IIcòn IIđang IIđối IIđịch IIvới IIHoàng IIgia IIAnh.[60] IIDo IIlo IIngại IIrằng IInước IINga IIsẽ IIkhông IIgiữ IIvững IIđược IIAlaska, IIông IItruyền IIlệnh IIcho IIđại IIsứ IINga IItại IIHoa IIKỳ IIlà IIEduard IIde IIStoeckl IIthương IIthuyết IIvới IIngoại IItrưởng IIHoa II

Kỳ IIlà IIWilliam IISeward, IInhằm IImục IIđích IIbán IIAlaska IIcho IIHoa IIKỳ, IItránh IItrường IIhợp IIvùng IIđất IIđịa IIđầu IInày IIbị IIđế IIquốc IIAnh IIchiếm IIđóng IIĐêm II30 IItháng II3 IInăm II1867, IIhai IIbên IIthực IIhiện IIthương IIthuyết, IIđến II9 IIgiờ IIsáng, IIphía IINga IIchấp IInhận IIbán IIAlaska IIvới IIgiá II7,2 IItriệu IIđôla IIMỹ, IItương IIđương IIvới IIkhoảng II1,67 IItỉ IIđôla IIMỹ IIngày IInay II[60]

Thương IIvụ IIAlaska IIđã IIkhông IIđược IIdư IIluận, IIđặc IIbiệt IIlà IIbáo IIchí IIMỹ IIthời IIđó IIvui IImừng, IIhọ IIxem IIđây II

là II“trò IIđiên IIcủa IIngoại IItrưởng IISeward”, II“vườn IIgấu IIbắc IIcực IIcủa IItổng IIthống IIAndrew IIJohnson”.[60] II

Dù IIvậy, IIngoại IItrưởng IIMỹ IISeward IIcho IIrằng IIthương IIvụ IInày IIlà IIcả IImột IItính IItoán IIvề IIchiến IIlược IIVùng IIAlaska IInằm IIgần IIsát IIvới IICanada, IImột IIphần IIthuộc IIđế IIquốc IIAnh IIMục IIđích IIcủa IIviệc IIbán IIAlaska IIlà IIMỹ IIsẽ IIcùng IIliên IIminh IIvới IINga IIđương IIđầu IIvới IIAnh IITrước IIđây, IINga IIlà IInước IIủng IIhộ IIpheliên IIquân IItrong IIcuộc IInội IIchiến IIHoa IIKỳ, IItrong IIkhi IIAnh IIthì IIngược IIlại IINgày II18 IItháng II10 IInăm II

1867, IIhai IIbên IIthực IIhiện IIlễ IIchuyển IIgiao IIvùng IIđất IIAlaska IITuy IInhiên, IIcho IItới IInăm II1917 II(50 IInăm IIsau IIthương IIvụ IIAlaska) IIvà IItới IIngày IInay, IIngười IINga IIđã IIhối IIhận IIvề IIthương IIvụ IIAlaska.[60]

Chiến IIbại IIcủa IIquân IINga IItrước IIdu IImục IIKhiva

Quan IIhệ IIthương IImại IIvới IITrung IIÁ II- IImột IIyếu IItố IIrất IIquan IItrọng IIđối IIvới IInền IIkinh IItế IInước IINga II- IItrở IInên IIrắc IIrối IIvì IInhững IIbất IIđồng IItrong IInội IIbộ IIvùng IInày IITriều IIđình IINga IIhoàng IItỏ IIra IIlo IIngại IItrước IInhững IIcố IIgắng IIvề IIngoại IIgiao IIcủa IIAnh IInhằm IIchiếm IIlấy IIcác IIHãn IIquốc IIKokand IIvà IIKhiva IIthông IIqua IIvua IIAfghanistan IICùng IIvới IIvua IIcha IINikolai III IIvà IIvua IIcon IIAleksandr IIIII, IIAleksandr IIII IItiếp IItục II

mở IImang IIlãnh IIthổ IIcủa IIđế IIquốc IINga IIrộng IIlớn.[61]

Năm II1864, IIquân IIđội IINga IIbắt IIđầu IItiến IIđánh IIcác IIHãn IIquốc IIvùng IITrung IIÁ IIMùa IIxuân IInăm II1866, II

họ IIgặt IIhái IIthành IIcông IItrong IInhững IIchiến IIdịch IIđánh IIđánh IIBukhara IITháng II3 IInăm II1868 IIvua IIxứ IIBukhara IItuyên IIbố IImột IIcuộc II"thánh IIchiến" IIchống IINga IIhoàng, IInhưng IIbị IIđánh IIbại IITháng II6 IInăm IIđóvua IIxứ IIBukhara IIphải IIký IImột IIhòa IIước IIbất IIbình IIđẳng IIvới IIchính IIphủ IINga IIhoàng II[14]

Nga IIđã IIthôn IItính IIđược IIBukhara, IIvùng IITrung IIÁ IIcòn IImột IIHãn IIquốc IIlớn IInữa IIlà IIKhiva IITuy IInhiên, IItrước IIkhi IIxâm IIlược IIxứ IInày, IIchính IIphủ IINga IIhoàng IIquyết IIđịnh IIdùng IInhững IIbiện IIpháp IIlàm IIgiảm IIsự IIcăng IIthẳng IItrong IIquan IIhệ IIvới IIVương IIquốc IIAnh IINăm II1873, IIsau IImột IIthời IIgian IIthỏa IIthuận, IIhai IInước IIAnh IIvà IINga IIcông IInhận IIAfghanistan IIlà IImột IIvùng IItrung IIlập, IIngoài IIra IINga IIđược IIphép IIxâm IIchiếm IIxứ IIKhiva IITháng II2 IInăm II1873 IIquân IIđội IINga IImở IImàn IIchiến IIdịch IIđánh IIHãn IIquốc IIKhiva IITháng II5 IInăm II1873 IIvua IIKhiva IIđầu IIhàng, IIsang IItháng II8 IInăm IIđó IIvua IIKhiva IIphải IIký IImột IIhiệp IIước IIvới IIđế IIquốc IINga: IIxứ IIKhiva IItrở IIthành IImột IIchư IIhầu IIcủa IINga IIhoàng II[14]

Sau IIkhi IIdập IItắt IImột IIcuộc IIkhởi IInghĩa IItại IIKokand II(1875-1876), IIngày II19 IItháng II2 IInăm II1876 IINga IIhoàng IItuyên IIbố IIvùng IIKokand IItrở IIthành IImột IIphần IIcủa IIxứ IITurkistan IIthuộc IINga IITuy IInhiên, IIcác IIHãn IIquốc IIBukhara IIvà IIKhiva IIđã IIdữ IIđược IInền IIđộc IIlập IItrên IIdanh IInghĩa IITrong IIcác IInăm II1878 II- II

1879 IIVương IIquốc IIAfghanistan IIcũng IIbị IIthực IIdân IIAnh IIxâm IIchiếm IIvà IIbảo IIhộ

Ngoài IIra, IIđầu IIthập IIniên II1870, IIquân IIđội IINga IIhoàng IIbắt IIđầu IItiến IIđánh IIcác IIbộ IIlạc IITurkmen IITriều IIđình IINga IIthực IIhiện IIchính IIsách IIchấp IIthuận IInhững IItruyền IIthống IIbản IIđịa IIcủa IIdân IIthuộc IIđịa IITrung II

Á IINgười IINga IIcũng IIxây IIdựng IIluật IIpháp IItại IITrung IIÁ IIXung IIđột IInội IIbộ IIvùng IITrung IIÁ IIkết IIthúc IINgười IINga IIvà IIngười IIcác IInước IIláng IIgiềng IIđược IItự IIdo IIdi IIcư IIđến IITrung IIÁ II[14]

Thời IIbấy IIgiờ IIngười IINga IIcũng IItiến IIđánh IIvùng IIKavkaz IIvà IIchiếm IIđược IInhiều IIvùng IIđất IITrong IIthập IIniên II1860 IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIđã IIhoàn IIthành IIcuộc IIchinh IIphạt IIvùng IIKavkaz.[8] IITháng IItư IInăm II

1873, IIhai IInước IINga IIvà IIĐức IIký IIkết IIhiệp IIước IIquân IIsự IIvà IIphòng IIthủ IICùng IInăm IIđế IIquốc IIÁo-Hung II

và IIĐức IIký IIkết IIvới IINga IImột IIhiệp IIước IIchính IItrị: II"Liên IIminh IIba IIhoàng IIđế" IIđược IIthành IIlập

Nhìn IIchung, IIdưới IItriều IIvua IIAleksandr IIII, IInước IINga IIđược IImở IIrộng IItới IITrung IIÁ II- IImột IIkhu IIvực IIcó IInhiều IIkhoáng IIsản, IIchinh IIphục IIcác IIquốc IIgia IITurkestan, IIBokhara IIvà IIKhiva IItrong IIthập IIniên II1870, IIcũng IInhư IIVùng IIliên IICaspi II[62]

Bài chi tiết: Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1877-1878)

Xem thêm: Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ , Hội nghị Constantinopolis , và Hội nghị Luân Đôn

Đài IItưởng IIniệm IIvị IINga IIhoàng IIgiải IIphóng IIở IISofia, IItưởng IInhớ IIvai IItrò IIquyết IIđịnh IIcủa IIAleksandr IIII IIđối IIvới IIcuộc IIgiải IIphóng IIBulgaria IIkhỏi IIách IIthống IItrị IIcủa IIThổ II(Chiến IItranh IINga-Thổ IINhĩ IIKỳ II(1877–1878))

Năm II1855, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIlên IInối IIngôi IITheo IIsau IIlễ IIgia IImiện IIcủa IIông IIlà IImột IIcâu IIhỏi: II

"Phải IIlàm IIgì IIvới IIđế IIquốc IIThổ IINhĩ IIKỳ?" II- IImà IIngười IIta IIthường IIgọi IIlà II"vấn IIđề IIĐông IIphương" IIKể II

từ IIkhi IIquân IIđội IIOttoman IIchiếm IIkinh IIđô IIConstantinopolis IIcủa IIđế IIquốc IIĐông IILa IIMã, IIngười IINga IIluôn IIkhao IIkhát IIchiếm IIlại IIConstantinopolis IIvà IIđặt IIlại IIThánh IIgiá IIlên IIGiáo IIđường IIHagia IISophia IIVới IIkhát IIvọng IInày, IItrước IIđây IIquân IINga IIđã IIkhông IIít IIlần IIgiao IIchiến IIvới IIquân IIOttoman IIVấn IIđề IInày IIđã IIchi IIphối IIchính IIsách IIđối IIngoại IIcủa IIAleksandr IIII, IIcuối IIcùng IIdẫn IItới IIchiến IItranh II[63]

Trước IIchiến IItranh, IISerbia IIđã IIđược IItự IItrị IInăm II1833,[64] IIcòn IIBulgaria IIvẫn IIlà IIxứ IIthuộc IIđế IIquốc IIOttoman IINăm II1875, IIkhủng IIhoảng IIchính IItrị IIxảy IIra IIở IIBalkan IIDo IIchính IIquyền IIOttoman IIđánh IIsưu IIcao IIthuế IInặng IIlên IIngười IIdân IIBosnia IIvà IIHerzegovina, IIhọ IIphải IInổi IIdậy IIđấu IItranh IINgười IISerbia IIthấy IIBosnia IIHerzegovina IIlàm IIloạn IIcũng IIgiúp IInhững IIngười IIBulgaria II- IIvốn IIđã IIbị IItrấn IIáp IInặng IInề IItại IIđế IIquốc IIOttoman II- IIvùng IIdậy IIkhởi IInghĩa IIChính IIquyền IIOttoman IImong IImuốn IIdập IItắt IInhanh IIchóng IIcác IIcuộc IIkhởi IInghĩa IInày IIđể IIlấy IItrường IIhợp IIBulgaria IIra IIlàm IIbài IIhọc IIcho IInhững IIngười IIkhác II

và IItrấn IIáp IIkhởi IInghĩa IIBulgaria IImột IIcách IItàn IInhẫn IITrong IItriều IIđình IIAleksandr IIII, IIdù IIBộ IItrưởng IINgoại IIgiao IIAleksandr IIGorchakov IIlà IIngười IIphản IIđối IIchủ IInghĩa IIĐại IISla-vơ, IInhiều IItriều IIthần IItheo IIchủ IInghĩa IInày.[65] IIKể IItừ IIcuối IIthập IIniên II1860, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIít IIquan IItâm IIđến IIHoàng IIgia II

và IIxã IIhội IISankt-Peterburg IIvì IIvướng IIvào IImối IItình IIkhó IIgiấu IIgiếm IIvới IIYekaterina IIDolgorukov, IIhơnnữa, IIsự IImặc IIcảm IItội IIlỗi IIcủa IIông IIđã IIkhiến IIông IIdễ IIbị IItổn IIthương IItrước IIáp IIlực IIcủa IIcác IInhà IIdân IItộc IIchủ IInghĩa IIĐại IISla-vơ II- IInhững IIngười IIđã IInhờ IIbà IIHoàng IIhậu IIđau IIyếu IIbào IIchữa IIcho IIhọ IIkhi IISerbia IItuyên IIchiến IIvới IIđế IIquốc IIOttoman IIvào IInăm II1876.[8][66] IIĐược IINga IIxúi IIdục, IISerbia IIvà IIMontenegro IItuyên IIchiến IIvới IIđế IIquốc IIOttoman IITuy IInhiên IINga IIkhông IIthể IItrực IItiếp IItuyên IIchiến IIvới IIThổ II

Ottoman IIvì IItrong II“Liên IIminh IIba IIhoàng IIđế”, IIÁo-Hung IIkhông IImuốn IINga IIcan IIthiệp IIquá IImạnh IImẽ IIvào IIvùng IIBalkan IIvì IIhọ IIcó IItham IIvọng IIđối IIvới IIvùng IIđất IIđó IIAleksandr IIII IIbèn IIđề IInghị IIhoàng IIđế IIÁo-Hung IIgiữ IIthái IIđộ IItrung IIlập IInếu IINga IIcan IIthiệp IIvào IIkhủng IIhoảng IIchính IItrị IIvùng IIBalkan IIKhông IInhận IIđược IIsự IIhồi IIđáp, IIAleksandr IIđã IIgửi IItiền, IIquân IInhu, IIvà IIcả II“những IIcựu IItướng IIlĩnh IIvà IIsĩ IIquan” IIđến IIgiúp IIphong IItrào IIkhởi IInghĩa IIvùng IIBalkan IIÁo-Hung IIvà IIđặc IIbiệt IIvà IIAnh IIkhông IImuốn IINga IIbảo

hộ IIThổ IINhĩ IIKỳ II- IIđồng IIminh IIcủa IIhọ IItrong IIchiến IItranh IIKrym IIngày IItrước IIHọ IIđã IItriệu IItập IImột IIHội IInghị IIConstantinopolis IInhưng IIkhông IIthành IIcông IITrong IIlúc IInày, IIchiến IItranh IIvẫn IItiếp IIdiễn, IIphong IItrào IIkhởi IInghĩa IIđến IIhồi IIthất IIthế IICuối IInăm II1876 IIquân IIThổ IIOttoman IIđã IIáp IIđảo IIquân IIkhởi IInghĩa IIThổ IINhĩ IIKỳ IIcó II400.000 IIquân IItrong IIkhi IIlực IIlượng IIkhởi IInghĩa IIcủa IIBulgaria, IISerbia, IIvà II

Montenegro IIchỉ IIcó II105.000 IIquân II[63]

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIđược IIchào IImừng IItại IIBucharest, IIkinh IIđô IIxứ IIRomania

Cuối IInăm II1876, IIngười IINga IIđau IIxót IItrước IIcảnh IIchính IIquyền IIOttoman IItrấn IIáp IInhững IIngười IIanh II

em IISla-vơ IIcủa IIhọ IIDù IInhiều IIngười IImong IImuốn IIvua IIAleksandr IIII IIcan IIthiệp IIvào IItình IIhình IIBalkan, IInhưng IIông IIkhông IImuốn IItuyên IIchiến IIÔng IIlo IIsợ IIrằng IIđế IIquốc IIÁo-Hung IIsẽ IIphản IIứng, IIdẫn IIđến IIcuộc IIchiến IIvới IIthế IIlực IInày IIMột IIhội IInghị IIkhác IIđược IItriệu IItập IInhưng IIcũng IIkhông IIthành IIcông IIDù IIsao IIthì IIHội IInghị IILuân IIĐôn IIđã IInghiêm IIkhắc IIcảnh IIcáo IIthái IIđộ IIbất IIcông IIcủa IISultan IIOttoman IIđối IIvớitín IIđồ IIKi-tô IIgiáo IIKhi IIngười IIThổ IIphớt IIlờ IIcảnh IIcáo IInày, IIđế IIquốc IIÁo-Hung IIcho IIphép IINga IIđánh IIOttoman IIHoàng IIđế IIÁo-Hung IIsẽ IIgiữ IIvai IItrò IItrung IIlập IItrong IIcuộc IIchiến IIsắp IItới II- IImãi IIcho IIđến IIkhi II

họ IIchiếm IIđược IIBosnia IIvà IIHerzegovina IINhững IIngười IISerbia, IIHy IILạp IIvà IIMontenegro IIsẽ IIdành IIlại IItoàn IIbộ IIlãnh IIthổ, IIBulgaria IIvà IIRomania IIsẽ IIđộc IIlập, IIcòn IIConstantinopolis IIsẽ IItrở IIthành IImột IIthành IIphố IItự IIdo IISau IInhững IIquyết IIđịnh IInày, IInăm II1877, IIdù IItự IInhận IIlà IImột IIngười IIyêu IIhòa IIbình IIvà IIkhôngsẵn IIlòng IItham IIchiến,[67] IItrước IIáp IIlực IIcủa IIcác IInhà IIdân IItộc IIchủ IInghĩa IIĐại IISla-vơ[65][68] IINga IIhoàng IItuyên IIbố IIông IIlà IIngười IIbảo IIvệ IIcủa IIgiáo IIdân IIChính IIThống IIgiáo IIĐông IIphương IIsống IItrong IIđế IIquốc IIOttoman, IIrồi IItuyên IIchiến IIvới IIđế IIquốc IInày IIvào IIngày II12 IItháng II4 IIĐây IIlà IIcuộc IIchiến IItranh IIcuối IIcùng IItrong IImột IIloạt IIcuộc IIchiến IItranh IINga-Thổ IItrong IIlịch IIsử.[63] IINgày II10 IItháng II5 IInăm II1877, IImột II

xứ IIthuộc IIđịa IIcủa IIThổ IIlà IICông IIquốc IIRomania IItuyên IIbố IIđộc IIlập.[69] IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIphái II1.200.000 IIquân IIđến IIđánh IIquân IIOttoman IItại IIvùng IIKavkaz IITuy IInhiên, IIsự IIthối IInát IIhết IIthuốc IIchữ IIcủa IIquân IIđội IINga IIđã IIkhiến IIcho IIhọ IInhận IIlấy IItổn IIthất IInặng IInề IIvà IIcuộc IIchiến IItrở IInên IIđẫm IImáu IIDù IIAleksandr IIII IIđã IIcải IIcách IIquân IIđội IINga IItheo IIkiểu IIPhổ, IInhững IIcải IIcách IInày IIđã IIkhông IIkhiến IIquân IIđội IIkhắc IIphục IItình IItrạng IIvô IIhọc IIcủa IIcác IIbinh IIsĩ.[70][63] IITuy IInhiên, IIkhả IInăng IIchịu IIđau IIvà IIchịu IIkhó IIcủa IIngười IINga, IIcũng IInhư IIniềm IIkhao IIkhát IIcháy IIbỏng IImuốn IInhìn IIthấy IIcảnh IIConstantinopolis IIbị IItáichiếm, IIđã IIkhiến IIhọ IIchậm IIrãi IItiến IIvề IIphía IItrước.[63] IIVào IItháng II2 IInăm II1878, IIcuối IIcùng IIquân IINga IIcũng IIđánh IIđuổi IIquân IIThổ IIvà IIkinh IIthành IIConstantinopolis IIhiện IIra IItrước IImắt IIhọ, IIdù IIhọ IItổn IIthất IInặng IInề IIƯớc IImơ IIcủa IIbiết IIbao IIngười IINga IIđã IItrở IIthành IIhiện IIthực, IIConstantinopolis IInhất IIđịnh IIsẽ IIthất IIthủ II[63]

Nguy IIcơ IIthất IIthủ IIcủa IIConstantinopolis IIđã IIkhiến IIcho IIđế IIquốc IIthực IIdân IIAnh IIHọ IIkhông IIhề IImuốn IIConstantinopolis IItrở IIthành IImột II"thành IIphố IItự IIdo" IItiếp IIthu IInhiều IIảnh IIhưởng IItừ IINga IIChiến IIthắng IIcủa IINga IIcó IIthể IIđe IIdọa IIđến IIKênh IIđào IISuez IImà IIAnh IImới IIchiếm IIđược IIvà IIcon IIđường IIbuôn IIbán IIcủa II

họ IItới IIẤn IIĐộ IIChính IIvì IIvậy IIhọ IIkhông IIđời IInào IIchịu IInhìn IIthấy IIcảnh IINga IIkiểm IIsoát IIcác IIeo IIbiển IIvà IIđặt IIảnh IIhưởng IIlên IIConstantinopolis IIThế IIlà IIchính IIphủ IIAnh IIgửi IImột IIđội IItàu IIchiến IIđến IIbiển II

Marmara, IIlại IIcó IIđe IIdọa IIsẽ IIcắt IIđứt IIquan IIhệ IIngoại IIgiao IIvà IItuyên IIchiến IInếu IINga IIđánh IIchiếm IIkinh IIđô

Constantinopolis.[63][14] IICuộc IIchiến IItranh IINga-Thổ IIcũng IIlàm IIgia IItăng IIcăng IIthẳng IIvới IIđế IIquốc Hung, IIvì IIÁo-Hung IIcũng IIcó IItham IIvọng IIở IIvùng IIBalkan.[71] IITương IItự IInhư IIAnh, IIÁo-Hung IIcũng IIđe IIdọa IIchiến IItranh IIvà IIgửi IImột IIđạo IIquân IIđông IIđảo IIđến IIhòng IItấn IIcông IIbên IIsườn IIquân IINga IITrước IIsự IIcan IIthiệp IIcủa IIcác IIđế IIquốc IITây IIÂu, IIAleksandr IIII IInhận IIthấy IInước IIông IIkhông IIcó IItiềm IIlực IIvề IIquân II

IIÁo-sự IIđể IItham IIgia IImột IIcuộc IIchiến IItranh IInữa II(mà IIlần IInày IIthì IIđối IIphương IIquá IImạnh), IIbèn IItiếc IInuối IIhạ IIlệnh IIcho IIquân IIsĩ IIkhông IIchiếm IIđóng IIConstantinopolis IISự IIkiện IInày IIđã IIkhiến IIcho IIbiết IIbao IIngười IINga IIthất IIvọng IIKhông IInhững IIthế, IIông IIcũng IInhận IIthấy IIrằng IIcứ IIkéo IIdài IIchiến IItranh IIthì IInước IINga IIcũng IIkhông IIcó IIthêm IIlợi IIlộc IIgì, IIbèn IIhạ IIlệnh IIngừng IIbắn.[63] IINhững IInhà IIngoại IIgiao IIvà IItướng IIlĩnh IItheo IIchủ IInghĩa IIdân IItộc IINga IIđã IIthuyết IIphục IINga IIhoàng IIbuộc IItriều IIđình IIOttoman IIphải IIký IIkết IIHiệp IIước IISan IIStefano.[72] IIHiệp IIước IInày IIđược IIký IIkết IIvào IIngày II19 IItháng II2 II(3 IItháng II3) IInăm II1878, IItheo IIđó

đế IIquốc IIOttoman IIphải IIthừa IInhận IIsự IIthành IIlập IIcủa IINhà IInước IIBulgaria II(trong IIđó IIcó IIMacedonia IIvà IIRumelia) IIĐồng IIthời IISerbia, IIMontenegro IIvà IIRomania IIcũng IIgiành IIđược IIđộc IIlập,[73][14] IIlãnh IIthổ IISerbia IIvà IIMontenegro IIđược IImở IIrộng.[74] IINgười IIBulgaria IIgọi IIvua IIAleksandr IIII IIlà II"Czar II

Osvoboditel", IItức II"vị IINga IIhoàng IIgiải IIphóng" IIHọ IIcòn IIxem IIông IInhư IImột IItrong IInhững IIquốc IIphụ IIBulgaria, IIvà IItạc IItượng IIông IItại IItrái IItim IIcủa IIthủ IIđô IISofia IIvà IInhiều IIthành IIphố IIBulgaria.[15] IICũng IItheohiệp IIước IInày IIquyền IIkiểm IIsoát IIcủa IINga IIđối IIvới IIxứ IIArmenia IIđược IIcủng IIcố, IItoàn IIbộ IIlực IIlượng IIOttoman IItrên IIsông IIDanube IIbị IItiêu IIdiệt, IItất IIcả IIcác IInước IIđều IIcó IIquyền IIra IIvào IIcác IIeo IIbiển, IItriều IIđình IIOttoman IIphải IIcống IIcho IINga IImột IIkhoản IIbồi IIthường IIđồ IIsộ[63] IIvà IIhứa IIcải IIcách IIxứ IIBosnia IIvà IIHerzegovina.[74] IINhư IIvậy IIlà IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIphá IIvỡ IIthỏa IIthuận IItrước IIđây IIvới IIhoàng IIđế IIÁo-Hung, IItheo IIđó IIÁo-Hung IIsẽ IIchiếm IIlấy IIBosnia IIand IIHerzegovina.[63] IIVới IIchiến IIthắng IIcủa IIquân IINga IItrong IIcuộc IIchiến IItranh II1877-1878, IIHiệp IIước IIParis IIbị IIhủy IIbỏ IIvà IIngười IINga IIđã IIgỡ IIđược IIcái IInỗi IInhục IIthất IIbại IItrong IIchiến IItranh IIKrym IIvà IIchiếm IIđược IImiền IIBắc IIBessarabia IIvà IIcác IIthành IIKare,Ardagan IIvà IIBatum.[14] IIChiến IIthắng IItrước IIđế IIquốc IIOttoman IIvào IInăm II1878 IIlà IIthành IItựu IIlớn IInhất IIvềmặt IIngoại IIgiao IImà IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIđã IIđạt IIđược IItrong IIthời IIgian IIcầm IIquyền IIcủa IIông II[35]

Hiệp IIước IISan IIStefano IIđã IIbị IInhiều IIquốc IIgia IIphản IIđối, IIchủ IIyếu IIlà IIAnh IIvà IIÁo-Hung IIMột IIquốc IIgia IIBulgaria IIsẽ IIkhiến IIcho IIđế IIquốc IIÁo-Hung IIbị IIngăn IIchặn IItừ IIbiển IIAegean IIvà IIConstantinopolis, IIcòn II

đế IIquốc IIAnh IIthì IIrất IIlo IIsợ IIngười IINga IIsẽ IImang IIảnh IIhưởng IIlớn IIlao IIvào IIcác IIeo IIbiển IIvà IIKênh IIđào IISuez.[63] IIVì IIvậy, IIhai IIđế IIquốc IInày IItuyên IIbố IIrằng IIhọ IIkhông IIcông IInhận IIhiệp IIước IISan IIStefano, IIngười IINga IIphải IIký IImột IIhiệp IIước IIkhác IIvới IIhọ IIThủ IItướng IIĐức IIOtto IIvon IIBismarck IIđã IIhỗ IItrợ IIviệc IIđàm IIphán IIdẫn IItới IIcuộc IIhội IIđàm IIBerlin II- IImột IIthất IIbại IIvề IIngoại IIgiao IIcủa IINga IIKhi IIHội IInghị IIBerlin IIdiễn II

ra, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIgiận IIdữ, IInhưng IIông IIkhông IIthể IItừ IIchối IIDĩ IInhiên IIlà IIAleksandr IIII IIkhông IIđồng IIý IIvới IIviệc IIký IIkết IImột IIhiệp IIước IImới, IInhưng IInếu IIông IItừ IIchối, IIchiến IItranh IInhất IIđịnh IIphải IInổ IIra IIThế IIlà IIông IIđành IIphải IIcông IInhận IIviệc IIký IIkết IImột IIhiệp IIước IImới IIHiệp IIước IIBerlin IInăm II

1878, IIđiều IIchỉnh IIlại IIHiệp IIước IISan IIStefano IItrước IIđó, IIđã IIđược IIký IIkết: IIđế IIquốc IIOttoman IIlấy IIlại IIđược IImột IIphần IIlãnh IIthổ IIbị IImất IIcủa IIhọ, IItrong IIsố IIđó IIcó IIthành IIBayazet, IIđế IIquốc IIÁo-Hung IIchiếm IIgiữ IIBosnia IIvà IIHerzegovina, IIcòn IIAnh IIthì IInhận IIlấy IIđảo IISíp.[14] IIChiến IItranh IINga-Thổ IINhĩ IIKỳ II(1877 II

- II1878) IIchính IIthức IIkết IIthúc II[63]

Xem thêm: Đại Công tước Aleksei Aleksandrovich của Nga và Thiên hoàng Minh Trị

Năm II1860, IIVladivostok IItrở IIthành IIthủ IIphủ IIcủa IInước IINga IIở IImiền IIViễn IIđông.[8] IIChính IIsách IICận IIđông IIcủa IIvua IIAleksandr IIII IIgắn IIliền IIvới IIquá IItrình IIthực IIdân IIhóa IIvùng IIđất IInày IIvà IIphát IItriển IIquan IIhệngoại IIthương IIgiữa IINga IIvà IInhà IIMãn IIThanh IIcủa IITrung IIQuốc IILúc IInày, IIsau IIhai IIcuộc IIchiến IItranh IIthuốc IIphiện, IItriều IIđại IIMãn IIThanh IIđã IIsuy IIyếu

Nga IIhoàng IIđã IIký IIkết IIvới IItriều IIđình IIMãn IIThanh IIHiệp IIước IIÁi IIHuy IInăm II1858 IIĐây IIlà IImột IIhiệp IIướcbất IIbình IIđẳng IIđối IIvới IIngười IITrung IIQuốc, IIvì IItheo IIđó IIhọ IIphải IInhượng IIcho IINga IItất IIcả IImọi IIvùng IIđấtphía IIbắc IIHắc IILong IIgiang IIcùng IIvới IImột IIphần IIlãnh IIthổ IIlớn IIở IIphía IIĐông IIÔ IITề IILí IIGiang IIcho IIđế IIquốc IINga.[75] IITheo IItác IIphẩm II"Sử IITrung IIQuốc" IIcủa IINguyễn IIHiến IILê, IInăm II1860, IINga IIđứng IIra IIlàm II

"trung IIgian" IItrong IIHiệp IIước IIBắc IIKinh IIgiữa IIAnh, IIPháp IIvới IITrung IIQuốc, IIlại IIbắt IIMãn IIThanh IInhượng IItoàn IIbộ IImiền IIBắc IIÔ IITê IILí IIGiang IIcho IItới IIbờ IIbiển IIvà IIcho IIphép IIcác IInhà IIbuôn IIngười IINga IItha IIhồ IItới IIBắc IIKinh IITriều IIđình IIMãn IIThanh IIđã IImất IItỉnh IIMaritime IIvề IItay IIđế IIquốc IINga IIhoàng.[8] IINgoài IIra, IIqua IIhai IIhiệp IIước IInày, IINga IIhoàng IIđã IInhận IIđược IIquyền IIcai IIquản IIvùng IIbiển IIấm IIáp IIkhông

xa IIđất IInước IIMặt IItrời IImọc IIvà IIchính IIthức IIthành IIlập IIHạm IIđội IIThái IIBình IIDương.[76]

Năm II1855, IIHiệp IIước IIShimoda IIđược IIký IIkết IIgiữa IINhật IIBản IIvà IInước IINga IISa IIhoàng IIVới IIHiệp IIước IInày, IINhật IIBản IIvà IINga IIđã IIthành IIlập IImối IIngoại IIgiao IIsong IIphương IINgoài IIra, IIHiệp IIước IIcòn IIchỉ IIra IIvùng IIbiên IIgiới IINga-Nhật IInằm IIgiữa IIcác IIđảo IIIturup II(Etorofu), IIUrup II(Uruppu) IIvà IIhai IIphần IIcủa IIquần IIđảo IIKuril IIGiờ IIđây IItàu IIthuyền IINga IIđã IIđược IIphép IIra IIvào IIcác IIcảng IIShimoda, IIHakodate IIvà IINagasaki IIcủa IINhật IIBản II[77]

Mặc IIdù IIcả IIhai IInước IIvẫn IIcùng IIcai IIquản IISakhalin, IIngười IINhật IIlại IIđặt IIquyền IIcai IIquản IIlên IInhững IIhòn IIđảo IIIturup, IIKunashir II(Kunashiri), IIShikotan IIvà IIKhabomai II(Habomai) II- IIgiữa IIlúc IIngười IIchủ IIcủa IInhững IIhòn IIđảo IInày IIchưa IIđược IIxác IIđịnh IIlà IIai II[78]

Đến IInăm II1875, IIHiệp IIước IISankt-Peterburg IIđược IIký IIkết IIgiữa IIđế IIquốc IINhật IIvà IINga: IItất IIcả IIcác IIquầnđảo IIKurile IIgiờ IIđây IInằm IIdưới IIquyền IIkiểm IIsoát IIcủa IItriều IIđình IINhật IIhoàng IIĐáp IIlại, IINga IIđược IIđặt IIquyền IIcai IIquản IIlên IIđảo IISakhalin IIMãi IIđến IInăm II1905, IIchiến IIbại IIcủa IINga IItrong IIchiến IItranh IINga-Nhật II(1904 II- II1905) IIđã IIkhiến IINga IImất IIquyền IIkiểm IIsoát IIphía IInam IIđảo IISakhalin II[78]

Qua IInhững IIhoạt IIđộng IIbành IItrướng IIđã IInêu IItrên, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIlà IIngười IIcó IInhững IIcống IIhiến IIkhông IInhỏ IIđối IIvới IIsự IIphát IItriển IIcủa IIcái IIđược IIgọi IIlà II"chủ IInghĩa IIđế IIquốc IIhòa IIhợp" IItrong IIlịch II

sử IINga II[8]

[ sửa ] Bạo loạn dưới thời Aleksandr II

Dưới IIthời IIAleksandr IIII, IItriều IIđình IINga IIhoàng IIphải IIđối IIphó IIvới IImột IIvài IIcuộc IIbạo IIloạn.[22] IINăm II

1863 IImột IIphong IItrào IIkhởi IInghĩa IIbùng IInổ IItại IIBa IILan, IIcuối IIcùng IIcũng IInhận IIlấy IIchiến IIbại IIvào IImùa IIthu IInăm II1864.[79] IINăm IIxưa, IIcác IIthầy IIcủa IIông IIđã IIcho IIrằng IIAleksandr IIlà IIngười IIdễ IIlùi IIbước IItrước IIkhó IIkhăn, IIthật IIvậy, IItrong IInhững IInăm II1865 II- II1866 IIông IIchán IInản IIvì IInhững IIcải IIcách IIcủa IIông IIđã IIkhông IIlàm IIcho IIxã IIhội IInước IINga IIđược IIhòa IIthuận.[80] IISang IIthập IIniên II1870 IINga IIhoàng IIcòn IIphải IIđối IImặt IIvới IIsự IIphát IItriển IIcủa IItrào IIlưu II"chủ IInghĩa IIdân IItúy" IIcủa IItầng IIlớp IIthanh IIniên IItrí IIthức II[23]

Polonia, IItranh IIcủa IIJan IIMatejko, IIcho IIthấy IIhậu IIquả IIcủa IIcuộc IIkhởi IInghĩa IItháng IIGiêng IInăm II1863, IIđã

bị IItriều IIđình IIAleksandr IIII IItrấn IIáp IINhững IIngười IItù IIchờ IIbị IIđày IItới IIXibia; IIcác IItướng IIsĩ IINga IIgiám IIsát IIngười IIthợ IIrèn IItrói II"Polonia", IIngười IIphụ IInữ IIđại IIdiện IIcho IIBa IILan

Xem thêm: Quốc tế thứ nhất

Ngay IItừ IIkhi IIAleksandr IIII IImới IIlên IIlàm IIvua, IIông IIđã IInói IIlời IItuyên IIbố IInổi IItiếng IIvới IInhững IIngười IIBa II

Lan: II"Đừng có mơ" IIThời IIđó, IIngười IIBa IILan IIsống IIở IIVương IIquốc IILập IIhiến IIBa IILan, IITây IIUkraina,

Litva, IILivonia IIvà IIBelarus IITrước IIsự IIđối IIxử IIbất IIbính IIđẳng IIcủa IIchế IIđộ IINga IIhoàng, IIngười IIBa IILan II

đã IIphất IIcờ IIkhởi IInghĩa, IIxảy IIra IIcuộc IIkhởi IInghĩa IITháng IIGiêng IIkéo IIdài IItừ IInăm II1863 IIđến IInăm II1864.[81] IINăm II1863, IIPhổ IIký IIkết IIhiệp IIđịnh IIvới IINga, IItheo IIđó IIPhổ IIủng IIhộ IINga IIhoàng IItrong IIcuộc IIkhởi IInghĩa IItại IIBa IILan.[14] IISau II8 IItháng IIthực IIhiện IIchiến IItranh IIdu IIkích,[82] IIquân IIkhởi IInghĩa IIbị IIquân IIđội IINgahoàng IItrấn IIáp IINgày II22 IItháng II7 IInăm II1863, IImột IIhội IInghị IIcủa IIcông IInhân IIđược IIhọp IItại IIthành IIphố II

Luân IIĐôn, IIvới IIquan IIđiểm IIủng IIhộ IIkhởi IInghĩa IIBa IILan IIvà IIphản IIkháng IIlại IIsự IIủng IIhộ IIcủa IIcác IIlãnh IIđạo IIÂu IIchâu IIvới IIchính IIquyền IIAleksandr IIII IINăm IIsau II(1864), IIvào IIngày II28 IItháng II9, IIcông IInhân IIcácnước IIAnh IIvà IIPháp IIlại IIhọp IItại IILuân IIĐôn, IItỏ IIra IIquan IIđiểm IIchống IIđối IIviệc IIquân IINga IIdập IItắt IIcuộc IIđấu IItranh IIcủa IInhân IIdân IIBa IILan II[83]

Hàng IItrăm IIngười IIBa IILan IIbị IIxử IItử, IIvà IImột IIsố IIngười IIbị IItrục IIxuất IIđến IIXibia IICái IIgiá IIcủa IIkhởi IInghĩa

đó IIlà IIsự IIủng IIhộ IIcủa IINga IIđối IIvới IIcông IIcuộc IIthống IInhất IInước IIĐức IIdo IIngười IIPhổ IIlãnh IIđạo IIĐược II

sự IIủng IIhộ IIcủa IINga, IIThủ IItướng IIPhổ IIOtto IIvon IIBismarck IIđã IIđánh IIbại IIquân IIĐan IIMạch II(1864), IIÁo II(1866) IIvà IIPháp II(1871).[14] IIThế IImà IIhai IImươi IInăm IIsau, IIđế IIchế IIĐức IItrở IIthành IImột IIkẻ IIthù IIđáng IIgờm IIcủa IIngười IINga IItrên IIlục IIđịa

Tất IIcả IIcác IIlãnh IIthổ IIcủa IIBa IILan-Litva IItrước IIđây IIđều IIbị IIloại IItrừ IIkhỏi IInhững IIchính IIsách IItự IIdo IIđược IIAleksandr IIthực IIhiện IILuật IIquân IInhân IIở IILitva, IIđược IIgiới IIthiệu IInăm II1863, IIkéo IIdài IItrong II40 IInăm IIsau IICác IIngôn IIngữ IIbản IIđịa, IILitva, IIUkraina IIvà IIBelarus IIhoàn IItoàn IIbị IIloại IIbỏ IIkhỏi IIcác IIvăn IIbản IIđược

in IIra II(xem IIthêm IIbài IISắc IIlệnh IIEms) IITriều IIđình IIcũng IIcấm IInói IIvà IIviết IItiếng IIBa IILan IIở IIcác IItỉnh, IIngoại IItrừ IIVương IIquốc IILập IIhiến IIBa IILan, IInơi IInó IIchỉ IIđược IIcho IIphép IIdùng IItrong IInhững IIcuộc IIđàm IIthoại IIcá IInhân

Bài chi tiết: Chủ nghĩa dân túy

Cải IIcách IIgiải IIphóng IInông IInô IInăm II1861 IIcó IIhạn IIchế IInhư IIđã IInêu, IIvà, IIcho IIđến IIđầu IIthế IIkỷ IIXX IInước IINga IIvẫn IIcòn IInằm IIdưới IIchế IIđộ IIquân IIchủ IIchuyên IIchế IINga IIhoàng.[1] IISau IIcuộc IIgiải IIphóng IInông IInô II

năm II1861, IIphong IItrào IIgiải IIphóng IItại IINga IIvẫn IIchưa IIkết IIthúc IINó IIbước IIvào IIgiai IIđoân IICách mạng dân chủ tư sản, IInói IIcách IIđây IIlà IIgiai IIđoạn IIcủa IIcác IIcuộc IIđấu IItranh IIdo IIcác IItầng IIlớp IIphi IIquý IItộc II(các II

tầng IIlớp IIphi IIquý IItộc IIbao IIgồm IIthương IIgia, IItiểu IItư IIsản, IIlớp IIgiáo IIsĩ IIbên IIdưới IIvà IInông IIdân) IIlãnh IIđạo.[1] IIƯớc IInguyện IIcủa IInhững IInhà IIcách IImạng IIphi IIquý IItộc IIlà IIngười IIdân IIsẽ IIđi IIvào IIcon IIđường IIdẫn IItới II

cuộc IIsống IIcông IIbằng, IIhạnh IIphúc, IIhọ IIđược IIgọi IIlà IInhững người dân tuý.

Năm II1877, IIcác IInhà IIcách IImạng IIthực IIhiện IIcuộc IIvận IIđộng IItích IIcực IIvà II“chớp IInhoáng”, IItheo IIđó IIhọ IIkêu IIgọi IInhân IIdân IItại II37 IItỉnh IIthuộc IIđế IIquốc IINga II(thuộc IIphần IIchâu IIÂu) IIngay IIlập IItức IIphải IIphất IIcờ IIkhởi IInghĩa, IIchống IInhau IIvới IIchế IIđộ IIquân IIchủ IIchuyên IIchế IINga IIhoàng IIvà IItầng IIlớp IIđịa IIchủ IITuy IIvậy, IIquần IIchúng IInông IIdân IIđã IIkhông IIlàm IItheo IInhững IIlời IIkêu IIgọi IInày IIĐể IInắm IIbắt IItình IIhình IIhoạt IIđộng IIcủa IInhững IIngười IIdân IItúy, IIcảnh IIsát IIcủa IItriều IIđình IIAleksandr IIII IIđã IIđưa II4 IInghìn IIngười IIvào IIcơ IIquan IImật IIvụ

Tuy IInhiên, IInhững IIngười IItheo IIchủ IInghĩa IIdân IItúy IIđã IIthay IIđổi IIhình IIthức IIhoạt IIđộng IIcủa IIhọ, IImà IInguyên IInhân IIlà IIdo IIsự IIbắt IIbuộc IIcủa IIchính IIcuộc IIsống IINăm II1876, IItại IIkinh IIđô IISankt-Peterburg, IImộthội IIbí IImật IImang IItên II“Ruộng IIđất IIvà IItự IIdo” IIđược IIAleksandr IIMikhailov, IISophia IILvovna II

Perovskaya, IIGeorgi IIValentinovich IIPlekhanov,… IIthiết IIlập IIHội IInày IIđã IItách IIthành IIhai IItổ IIchức IIhoạtđộng IIriêng IIbiệt: II“Chia IIđều IIcác IIruộng IIđất” IIvà II“Dân IIý” II(năm II1879) IIDù IInông IIdân IIđã IItỏ IIra IIthờ IIơ IItrước IIlời IIkêu IIgọi IIkhởi IInghĩa, IInhững IIthành IIviên IIcủa IItổ IIchức II“Chia IIđều IIcác IIruộng IIđất”, IIlãnh IIđạo IIbởi IIPlekhanov IIkhông IInản: IIhọ IIvẫn IIcố IIkêu IIgọi IInông IIdân IIđấu IItranh IItrong IImột IIthời IIgian IInữa IICòn IInhóm II"Dân IIý" IIthì IIchủ IItrương IIdùng IIthủ IIđoạn IIkhủng IIbố IIđể IIchiến IIđấu IIchống IItriều IIđình IIRomanov, II

họ IIcho IIrằng: IInhân IIdân IIsẽ IIvùng IIlên IIkhởi IInghĩa IIsau IIkhi IINga IIhoàng IIbị IIám IIhại IINăm II1880, IIlực IIlượngmật IIvụ IIvà IIcảnh IIsát IIcủa IIchế IIđộ IINga IIhoàng IIđẩy IImạnh IIviệc IItruy IIkích IItổ IIchức II"Chia IIđều IIcác IIruộng IIđất", IIkhiến IIthủ IIlĩnh IIPlekhanov IIvà IInhững IIthành IIviên IIkhác IIcủa IItổ IIchức IInày IIphải IIrời IIkhỏi IInước IINga II[1]

Ngoài IIra, IItrong IIthời IIgian IInày IIphong IItrào IIcông IInhân IINga IIcũng IIcó:

 “Hội IIliên IIhiệp IIcông IInhân IImiền IINam IINga” IIđược IIthiết IIlập IIvào IInăm II1875

 “Hội IIliên IIhiệp IIcông IInhân IImiền IIBắc IINga” IItại IIthành IIphố IISankt-Peterburg, IIđược IIthiết IIlập IInăm II1878 IIHội IInày IItồn IItại IIcho IIđến IInăm II1880.[1]

Thật IIvậy, IIdưới IIsự IIlãnh IIđạo IIcủa IIBan IIchấp IIhành, IItổ IIchức II“Dân IIý” II(Narodnaya Volya) IIđã IIthực IIhiện II

tổng IIcộng IIlà IItám IIvụ IIám IIsát IInhằm IIvào IINga IIhoàng IIAleksandr IIII, IInhưng IIkhông IIthành IIcông IItrong IInhững IIlần IIđầu II[1]

Một IInăm IIsau IIkhi IIcon IItrưởng IIcủa IInhà IIvua IImất II(1866),[84] IIAleksandr IIII IIbị IInhà IIcách IImạng IItrẻ IItuổi IIDimitry IIKarakozov IImưu IIsát IIÔng IIthoát IIchết IItrong IIgang IItất, IIvà, IIđể IItưởng IIniệm IIsự IIthoát IIchết IIcủa IINga IIhoàng II(bản IIthân IIông IIgọi IIlà II"sự IIkiện II4 IItháng II4 IInăm II1866), IInhiều IInhà IIthờ IIvà IInhà IInguyện IIđược IIxây IIdựng IIở IIcác IIthành IIphố IINga IIKhông IInhững IIthế, IIViktor IIHartmann, IImột IIkiến IItrúc IIsư IIngườiNga, IIcòn IIdự IIđịnh IIxây IImột IIcổng IIđồ IIsộ IIđể IItưởng IIniệm IIsự IIkiện IInày IITuy IInhiên, IIđây IIchỉ IIlà IIdự IIđịnh, IIcánh IIcổng IIđồ IIsộ IIđó IIđã IIkhông IIđược IIxây IInên IISau IInày, IItrong IIphần IIcuối IItác IIphẩm IIKartinki IIs II

vystavki II– IIVospominaniye IIo IIViktore IIGartmane IIcủa IIModest IIMussorgsky, II"Cảnh IIcổng IIlớn IIthành II

Kiev" IIđược IImô IItả IIdựa IItrên IIbản IIphác IIthảo IIcủa IIHartmann

Một IIsố IInhà IIcải IIcách IIcũng IItheo IIđuổi IIbiện IIpháp IIkhủng IIbố IIđể IIthực IIhiện IIcải IIcách: IIvào IIngày II14 IItháng

4 IInăm II1879, IIAleksandr IISoloviev, IImột IIcựu IIsinh IIviên, IIđã IImưu IIsát IIAleksandr IIÔng IIlại IIthoát IIchết IIcòn IISoloviev IIbị IIxử IItử IIvào IItháng IIsau IINgoài IIra, IIcòn IIcó II16 IIngười IIkhác IIbị IItình IInghi IIlà IIkhủng IIbố II[41]

Lo IIsợ IIbị IIám IIsát, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIđã IIbổ IInhiệm IIsáu IIquan IIToàn IIquyền II- IInhững IIngười IIthực IIhiện IIquyển IIkiểm IIduyệt IIkhắt IIkhe IIở IINga IITất IIcả IInhững IIquyển IIsách IImang IItư IItưởng IItiến IIbộ IIđều IIbị IIcấm IIđoán IIvà IInhững IIngười IIcó IItư IItưởng IIcách IImạng IIbị IIchính IIquyền IIbắt IIvà IIbỏ IIvào IInhà IIngục.[41] IITrong IIsố IIđó IIcó IIPeter IIKropotkin II- IImột IIngười IIchỉ IItrích IInền IIchính IItrị IINga IIthời IIbấy IIgiờ II- IIbị IIbắt IIgiữ IInăm II1874 II[85]

Vào IItháng II12 IInăm II1879, IIhai IIthành IIviên IIcủa IItổ IIchức II"Dân IIý" IIlà IIAndrei IIZhelyabov IIvà IISophia IIPerovskaya IIđã IIdùng IInitrôglyxêrin IIđể IIphá IIhoại IIchiếc IIxe IIlửa IIcủa IINga IIhoàng IITuy IIvậy, IInhững IIngười IIkhủng IIbố IIđã IItính IItoán IIsai IIlệch IIvà IIkết IIquả IIlà IImột IIchiếc IIxe IIlửa IIkhác IIbị IIphá IIhoại IIMột IIâm IImưu IIdùng IIchất IInổ IIđể IIphá IIchiếc IIcầu IIKamenny IIở IIkinh IIthành IISankt-Peterburg IIkhi IIAleksandr IIII IIđi IIqua IIchiếc IIcầu IInày IIcũng IIkhông IIthành IIcông II[41]

Sau IIđó, IIông IIlại IItrở IIthành IInạn IInhân IIcủa IImột IIvụ IIám IIsát IIhụt IIkhác IIdo IIStefan IIKhalturin IIthực IIhiện IIStefan IIKhalturin IIlà IImột IIthợ IImộc, IItham IIgia IItrong IItổ IIchức IIkhủng IIbố II"Dân IIý".[86] IIStefan IIKhalturin IIđến IIkiếm IIviệc IIở IICung IIđiện IIMùa IIĐông, IIđược IIcho IIphép IIngủ IItại IIđó IIThế IIlà IIStefan IIKhalturin IIđem IInhững IIgói IIthuốc IInổ IIdynamit IIvào IIphòng IIcủa IImình IIvà IIgiấu IIgiếm IIchúng IIdưới IIbộ IIđồ IIgiường IIcủa IIKhalturin

Vào IIngày II17 IItháng II2 IInăm II1880, IItheo IIlệnh IIcủa IItổ IIchức II"Dân IIý", IIKhalturin IIđặt IImìn IItrong IImột IItầnghầm IIdưới IIphòng IIăn IItrong IICung IIđiện IIMùa IIĐông IIQuả IImìn IIsẽ IInổ IIvào IIlúc IINga IIhoàng IIAleksandr IIII II

ăn IItối, IItheo IItính IItoán IIcủa IItổ IIchức II"Dân IIý" IIRủi IIthay IIcho IInhững IInhà IIcách IImạng, IIkhách IIcủa IIông IIlà IIVương IIcông IIAlexander IIxứ IIBulgaria IIđến IItrễ, IIvì IIthế IIAleksandr IIchưa IIngồi IIvào IIbàn IIăn IIThế IIlà IIông IIlại IIthoát IIkhỏi IImột IIvụ IIám IIsát IIkhác IIdù II67 IIngười IIbị IIgiết IIvà IIbị IIthương IItrong IIvụ IInổ

[ sửa ] Cái chết của Aleksandr II

Đài IItưởng IIniệm IIvua IIAleksandr IIII IImới IIđược IIhoàn IIthành, IInằm IIở IIphía IItrước IIĐại IIgiáo IIđường IIChúa

Ki-tô IIcứu IIthế IIở IIMoskva

Xem thêm: Pervomartovtsiz và Sophia Perovskaya

Trước IIkhi IIAleksandr IIII IIbị IIgiết, IInhà IIcách IImạng IIngười IIBa IILan IIIgnacy IIHryniewiecki II- IImột IItrong IInhững IIngười IItham IIgia IIvụ IImưu IIsát IINga IIhoàng II- IIcó IIviết: II[87]

Nga hoàng Aleksandr II nhất định phải chết Ông ta sẽ chết, và chúng ta - kẻ thù của ông ta, đao phủ của ông ta - cũng sẽ chết Có bao nhiêu người phải hy sinh để đất nước được tự do? Tôi là một người có số phận chết yểu, tôi sẽ không thấy chiến thắng của chúng ta, tôi sẽ không được sống trong một ngày, một giờ chiến thắng huy hoàng của chúng ta, nhưng tôi tin rằng, với cái chết của tôi, tôi sẽ làm tròn nghĩa vụ của mình, và không có một ai trên thế giới này có thể đòi hỏi tôi làm một điều gì nữa .

Xem thêm: Mikhail Tarielovich, Bá tước Loris-Melikov

Nga IIhoàng IIbổ IInhiệm IIMikhail IITarielovich, IIBá IItước IILoris-Melikov IIlàm IIChủ IItịch IIUỷ IIban IIHành IIpháp IItối IIcao II- IImột IIUỷ IIban IIvừa IIđược IIthiết IIlập IItại IISankt-Peterburg IIsau IIvụ IImưu IIsát IIAleksandr IIII IIvào IItháng II2 IInăm II1880, IIvới IItrọng IItrách IIđối IIphó IIvới IIphong IItrào IIcách IImạng.[88] IIHội II"Dân IIý" IItuyên II

bố IIsẽ IIchấm IIdứt IInhững IIhoạt IIđộng IIkhủng IIbố IInếu IItriều IIđình IINga IIban IIbố IImột IIbản IIHiến IIpháp IIcông IInhận IIquyền IItự IIdo IIbầu IIcử IIvà IIbãi IIbỏ IIcơ IIquan IIkiểm IIduyệt IIVào IIngày II25 IItháng II2 IInăm II1880, II

Aleksandr IIII IItuyên IIbố IIrằng IIông IIđang IIsuy IIxét IIvề IIviệc IIban IIbố IIHiến IIpháp IIĐể IIchứng IItỏ IIý IIđịnh IItốt IIcủa IImình, IIông IIra IIlệnh IIcho IIcác IInhà IItù IIphóng IIthích IImột IIsố IIlượng IIlớn IItù IInhân IINgoài IIra, IIông IIcũng II

hạ IIlệnh IIcho IILoris-Melikov IIsoạn IIthảo IImột IIbản IIHiến IIpháp, IIvới IInhững IIquy IIđịnh IIlàm IIthoả IImãn IInhững IInhà IIcách IImạng IInhưng IIđồng IIthời IIbảo IIvệ IIquyền IIlợi IIcủa IItầng IIlớp IIthống IItrị.[41] IITháng II8 IInăm II

1880, IIUỷ IIban IIHành IIpháp IITối IIcao IIbị IIgiải IItán, IILoris-Melikov IIđược IInhà IIvua IIbổ IInhiệm IIlàm IIBộ IItrưởng IINội IIvụ, IInắm IIđặc IIquyền IItrong IItay.[89]

Trong IIthời IIgian IInày, IIBộ IICông IIan IINga IIthiết IIlập IITổ IIchức IIMật IIvụ IIthời IINga IIhoàng, IIcòn IIgọi IIlà II

"Okhrana" IITheo IIlệnh IIcủa IIBộ IItrưởng IINội IIvụ IILoris-Melikov, IInhững IIngười IIlàm IItay IItrong IIbắt IIđầu IItham IIgia IIcác IItổ IIchức IIchính IItrị IIchủ IItrương IIvận IIđộng IIcải IIcách IIxã IIhội IIthời IIbấy IIgiờ

Vào IItháng II1 IInăm II1881, IIBá IItước IILoris-Melikov IIđề IIxuất IInhững IIdự IIđịnh IIcủa IImình IIvới IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IITrong IInhững IIdự IIđịnh IInày IIcó IIviệc IImở IIrộng IIquyền IIlực IIcủa IIcác IIZemstvo IISự IImở IIrộngnày IIsẽ IIgiúp IIcho IImỗi IIzemstov IIcó IIthể IIgửi IIcác IIđại IIbiểu IIđến IImột IIHội IIđồng IIQuốc IIgia IIđược IIgọi IIlà II

"Gosudarstvenny IISoviet" IIHội IIđồng IIQuốc IIgia IInày IIcó IIquyền IIban IIhành IIluật IIpháp IIAleksandr IIII IIlo IIngại IIrằng IInếu IIthực IIhiện IInhững IIđề IIxuất IIcủa IILoris-Melikov, IIHội IIđồng IIQuốc IIgia IIsẽ IInhận IIđược IIquá IInhiều IIquyền IIlợi IIVì IIthế, IIthay IIvì IIban IIbố IIngay IIHiến IIpháp, IIông IItriệu IItập IImột IIuỷ IIban IIcó IIvai IItrò IIxem IIxét IInhững IIđề IIxuất IIcủa IILoris-Melikov II[41]

Tháng II2 IInăm II1881, IITổ IIchức IIMật IIvụ IIOkhrana IIđã IIphát IIhiện IIra IImột IIâm IImưu IIám IIsát IINga IIhoàng IIdo IIAndrei IIZhelyabov IIthực IIhiện IIZhelyabov IIbị IIbắt IIgiữ IInhưng IItừ IIchối IIcung IIcấp IIbất IIcứ IImột IIthông IItin IInào IIvề IIâm IImưu IInày IIZhelyabov IIlại IIcòn IInói IImột IIcách IItự IItin IIrằng IIcảnh IIsát IIđừng IImong IIrằng IIhọ IIsẽ IIbảo IIvệ IIđược IItính IImạng IIcủa IINga IIhoàng IIAleksandr IIII.[41]

[ sửa ] Diễn biến vụ ám sát (1881)

Vua IIAleksandr IIII IIbị IIám IIsát IItại IINga IITranh IIvẽ IIcủa IIG IIBroling IIvào IInăm II1881

Tổ IIchức II"Dân IIý" IItrở IInên IIgiận IIdữ IIvì IIchế IIđộ IINga IIhoàng IIđã IIkhông IIban IIhành IImột IIHiến IIpháp IImới IIcho IIđế IIquốc IINga IIThế IIlà IIhọ IIquyết IIđịnh IIám IIsát IIAleksandr IIII IINhững IIngười IItham IIgia IItrong IIvụ IInày IIbao IIgồm IISophia IIPerovskaya, IIAndrei IIZhelyabov, IIGesia IIGelfman, IINikolai IISablin, IIIgnatei II

Grinevitski, IINikolai IIKibalchich, IINikolai IIRysakov IIand IITimofei IIMikhailov II[41]

Sau IInhiều IIlần IIthoát IIchết, IIđến IIngày II13 IItháng II3 II(tức IIngày II1 IItháng II3 IItheo IILịch IIcũ) IInăm II1881, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIcuối IIcùng IIcũng IItrở IIthành IInạn IInhân IIcủa IImột IIâm IImưu IIám IIsát IITrớ IItrêu IIthay, IItrong IIngày IIhôm IIđó, IIông IIđã IIphê IIduyệt IImột IIbản IITuyên IIcáo II IIcòn IIgọi IIlà IIHiến IIpháp IILoris-Melikov II IItheo IIđó IIthành IIlập IIhai IIủy IIban IIlập IIpháp, IIgồm IInhững IIđại IIbiểu IIđược IIgián IItiếp IIbầu IIchọn II[27] IINhững II

sự IIkiện IIxảy IIra IIsau IIđó IIđã IIkhiến IIcho IInhững IIdự IIđịnh IIcủa IILoris-Melikov IIkhông IIbao IIgiờ IIđược IIthực IIhiện IICũng IItrong IIngày IIhôm IIđó IIngười IIvợ IImới IIcủa IINga IIhoàng IIlà IIYekaterina IIDolgorukov IIđã IIkhuyên IIông IIkhông IInên IIra IIngoài IIđường IIvì IIbà IIcó IIlinh IIcảm IIrằng IIông IIsẽ IIgặp IIkhó IIkhăn IIÔng IIđã IIlàm II

cho IIbà IIbớt IIlo IIlắng IIbằng IIviệc IIôm IIấp IIDolgorukov IItrên IImột IIcái IIbàn IItrong IIcăn IIphòng IIcủa IIbà IIvà IIbỏ IIlại IIbà IIở IIđó IIQuả IInhiên, IIvài IItiếng IIsau IIAleksandr IIII IIbị IIthương IInặng, IIđược IImang IIvề IIcung IIđiện IIvề IImất IIdo IIthiếu IIquá IInhiều IImáu: II[90][91]

Từ IInhiều IInăm IItrước, IIcứ IImỗi IIChủ IINhật IIthì IINga IIhoàng IIlại IIđến IIManezh IIđể IIchứng IIkiến IIcuộc IIduyệt IIbinh IIcủa IIcác IIvệ IIsĩ IINgày IIhôm IIđó, IItrên IIđường IItới IIManezh IIcũng IInhư IItrên IIđường IIvề, IIông IIngồi IItrên IImột IIchiếc IIxe IIngựa IIkín, IIđược IIhộ IItống IIbởi IIsáu IIngười IICozak, IIcùng IImột IIchỗ IIngồi IIthứ IIbảy IInằm IIở IIphía IIbên IItrái IIngười IIđánh IIxe IITheo IIsau IIxe IIcủa IIAleksandr IIII IIcó IIhai IIchiếc IIxe IItrượt IItuyết IIchở IIcảnh IIsát IItrưởng IIvà IIngười IIđứng IIđầu IItoán IIvệ IIbinh IIcủa IINga IIhoàng IINhư IIthường IIlệ, IIbọn IIhọ IIphải IIđi IItheo IIđường IIkênh IIEkaterina IIvà IIvượt IIqua IIcầu IIPevchesky IICác IIthành IIviên IIhội II"Dân IIý" IIđã IItheo IIdõi IINga IIhoàng IItrên IIsuốt IIquãng IIđường[41] IINằm IIhai IIbên IIđường IIlà IInhững IIlề IIđường IIchật IIhẹp IIdành IIcho IIngười IIdân IIthường IITrên IImột IIgóc IIphố IIgần IIkênh IIEkaterina, IISophia IIPerovskaya IIra IIhiệu IIcho IINikolai II

Rysakov IIvà IITimofei IIMikhailov IIđặt IIbom IItại IIxe IIngựa IIHoàng IIđế IIMột IIthành IIviên IItrẻ IIcủa IItổ IIchức II

"Dân IIý" II(Narodnaya Volya), IINikolai IIRysakov, IIđang IIcầm IImột IIcái IIhộp IInhỏ IImàu IItrắng IIđược IIbao II

bọc IIbởi IImột IIchiếc IIkhăn IImùi IIxoa:

Sau một lúc do dự tôi đã thả bom Tôi đặt nó dưới những chiếc móng ngựa với suy nghĩ rằng nó

sẽ làm nổ tung chiếc xe ngựa Hoàng đế… Quả bom nổ đã khiến tôi bị đập vào hàng rào.[92]

Aleksandr IIII IItrong IIgiờ IIphút IIcuối IIcùng IIcủa IIcuộc IIđời IIông II(1881)

Quả IIbom IInổ: IImột IIngười IICozak IIthiệt IImạng, IIngười IIlái IIxe IIvà IIdân IIbên IIđường IIbị IIthương IItrầm IItrọng II

và IIchỉ IIlàm IIhỏng IIchiếc IIxe IIngựa IIcó IIkhả IInăng IIchống IIcác IIcan IInhiễu IItừ IIbên IIngoài, IImột IImón IIquà IIcủa IIhoàng IIđế IIPháp IINapoléon IIIII IItặng IIAleksandr IIII IIÔng IIhoảng IIsợ, IInhưng IIkhông IIbị IIsao IIÍt IIlâu IIsau IIđó IINikolai IIRysakov IIbị IIbắt IICảnh IIsát IItrưởng IIDvorzhitsky IInghe IIthấy IItiếng IIRysakov IIgọi IImột IIai IIđó IItrong IIđám IIđông IITrong IIlúc IIđó, IIAleksandr IIII IIkhăng IIkhăng IIđòi IIrời IIkhỏi IIxe IIđể IIbăng IIbó IIcho IInhững IIngười IIbị IIthương.[41] IIMột IIthành IIviên IItrẻ IIkhác IIcủa IIhội IIDân ý, IIIgnacy IIHryniewiecki, IIđứng IIbên IIhàng IIrào IIcủa IIkênh IIEkaterina, IIđã IIgiơ IIcả IIhai IIbàn IItay IIlên IIvà IIthả IImột IIthứ IIgì IIđó IIxuống IIchân IIAleksandr IINgười IIta IIcho IIrằng IIHryniewiecki IIđã IInói II"vẫn IIcòn IIsớm IIđể IIcầu IInguyện IIChúa".[93] IIĐó IIlà IImột IIquả IIbom: IInó IIđã IIgiết IIchết IIcả IINga IIhoàng IIlẫn IIHryniewiecki II[41] IISau IInày IIcảnh IIsát IItrưởng IIDvorzhitsky IIđã IIviết:

“ Một quả bom nổ, nó làm tôi đau đầu, bị cháy, bị thương và ngã xuống đất Đột

nhiên, giữa màn khói và tuyết mờ, tôi nghe thấy tiếng kêu cứu yếu ớt của Thánh

thượng! Bằng mọi sức lực mà tôi có, tôi cố vực dậy và chạy tới chỗ Thánh hoàng bị ”

thương Lúc đó, tôi thấy Hoàng thượng nửa ngồi, nửa hấp hối, tựa lên cánh tay trái của vua Nghĩ rằng vua chỉ bị thương nặng, tôi có gắng đỡ vua nhưng hai chân của Hoàng thượng bị gãy, và máu chảy ra Lúc đó có hai mươi người ở trên vỉa hè và

đường phố, ít ra thì họ đều có vết thương Một số người cố gắng đứng dậy, một số

người khác thì cố gắng lê chân, còn một số người khác thì tìm cách thoát khỏi những cái xác ngã vào họ Tuyết, mảnh vỡ và máu giúp cho người ta có thể nhìn thấy

những mảnh quần áo, cầu vai rách, những mảnh đao kiếm bị gãy và những mảnh

thịt người vấy máu.

—Dvorzhitsky [94]

Thánh IIđường IIChúa IIKi-Tô IICứu IIThế IITrên IIVũng IIMáu IIđược IIxây IItại IIđịa IIđiểm IINga IIhoàng IIAleksandr

II IIbị IIám IIsát

Sau IInày IIngười IIta IIcòn IIphát IIhiện IIcó IImột IIngười IIđặt IIbom IIthứ IIba IItrong IIđám IIđông IIIvan IIEmelyanov IIđang IIđứng IIở IItư IIthế IIsẵn IIsàng, IIôm IImột IIchiếc IIcặp IIchứa IIbom IIEmelyanov IIsẽ IIxông IIra IIđặt IIbom IInếu IIhai IIkẻ IIđặt IIbom IItrước IIEmelyanov IIkhông IIthành IIcông

Một IIchiếc IIxe IItrượt IItuyết IIđã IIchở IINga IIhoàng IItới IICung IIđiện IIMùa IIĐông IITrớ IItrêu IIthay, IIngười IInằm IItrên IIchiếc IIxe IIchính IIlà IIông IIvua IIđã IIthực IIhiện IIcải IIcách IInông IInô1 IIvào IInăm II1861 II- IIgần IIhai IImươi IInăm IItrước IIngày IIông IIbị IIám IIsát IIAleksandr IIII IIchết IIdo IImất IIquá IInhiều IImáu, IIhai IIchân IIông IIbị IIgãy, IIbụng IIông IIbị IIxé IIra IIcòn IIkhuôn IImặt IIông IIthì IIbị IIcắt IIxén.[95] IICác IIthành IIviên IIHoàng IIgia IIRomanov IIđều IIkéo IInhau IIđến IIhiện IItrường IIHay IItin, IIDolgorukov IIchạy IIvào IIcăn IIphòng IIcủa IIAleksandr IIII IIvà IItình IIcờ IInhìn IIthấy IIthi IIthể IINga IIhoàng, IIbà IIkhóc II"Sasha! IISasha!"[96] IITrong IIhồi IIký IIcủa IImình, IIĐại IICông IItước IIAleksandr IIMikhailovich IIcho IIbiết IIchiếc IIáo IIkhoác IImàu IIhồng IIvà IItrắng IIcủa IIDolgorukov IIđã IIđược IInhúng IIvào IImáu IIcủa IIAleksandr IIII II[97]

Vị IINga IIhoàng IIhấp IIhối IIđược IIlàm IIlễ IIban IIthánh IIthể IIvà IIlễ IIxức IIdầu IIlần IIcuối IIcùng IINgười IIta IIhỏi IIquan IIThái IIy IISergey IIPetrovich IIBotkin IIrằng IINga IIhoàng IIcòn IIcó IIthể IIsống IIđược IIbao IInhiêu IIlâu IInữa, IIBotkin IInói II"còn II15 IIphút IInữa".[98] IILúc II3 IIgiờ IIrưỡi IIngày IIhôm IIđó, IIAleksandr IIII IIqua IIđời IItại IICung IIđiện IIMùa IIĐông,[11] IIThái IItử IIAleksandr IIAleksandrovich IIlên IInối IIngôi IIở IItuổi II36 IITheo IIOlga IILiubatovich, IIgần IItrưa, IIngười IIta IIloan IItin IIvề IIcái IIchết IIcủa IIvua IIAleksandr IIII IIvà IIviệc IInối IIngôi IIcủa IIvua IIAleksandr IIIII, IIngười IIdân IINga IIbắt IIđầu IItụ IIhọp IItại IIcác IIgiáo IIđường IIDo IIThái IIvà IIthánh IIđường IIKi-tô IIgiáo IIđể IItuyên IIthệ IItrung IIthành IIvới IINga IIhoàng II[41]

Vụ IIám IIsát IIđã IIgây IItrở IIngại IIlớn IIđối IIvới IIphong IItrào IIcải IIcách IIMột IItrong IInhững IIý IItưởng IIcuối IIcùng IIcủa IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIlà IIthiết IIlập IImột IInghị IIviện IIthông IIqua IIviệc IIbầu IIcử, IItức IIĐuma IIVào IIngày IIáp IIchót IItrong IIcuộc IIđời IIAleksandr IIII, IIviện IIĐuma IIđã IIđược IIhình IIthành IInhưng IIông IIchưa IItuyên II

bố IIvới IInhân IIdân IINga IITrong IIkhoảng II48 IIgiờ, IIông IIđã IIdự IIđịnh IItuyên IIbố IIvề IIkế IIhoạch IIthành IIlập IIĐuma IIcủa IIông IIcho IInhân IIdân IINga IINếu IIông IIkhông IIbị IIám IIsát, IInước IINga IIcó IIthể IIchuyển IIhóa IIthành IImột IIquốc IIgia IIquân IIchủ IIlập IIhiến IIthay IIvì IIxảy IIra IInhững IIvụ IItrấn IIáp IIcủa IIAleksandr IIIII IIViệc IIlàm IIđầu IItiên IIcủa IINga IIhoàng IIAleksandr IIIII IIsau IIlễ IIđăng IIquang IIlà IIxóa IIbỏ IInhững IIdự IIán IInày IIMãi IIđến IInăm II

1905, IImột IIphong IItrào IIcách IImạng IIbùng IInổ IItại IINga, IIkhiến IINga IIhoàng IINikolai IIII II- IIcon IItrai II

Aleksandr IIIII II- IIphải IItuyên IIbố IIthành IIlập IIviện IIĐuma IIQuốc IIgia IINga II(1906) IIThế IImà IIĐuma IIQuốc IIgia IInày IIđã IIgiải IItán IIít IIlâu IIsau IIđó II[99]

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIđược IIchôn IIchất IItại IIĐại IIgiáo IIđường IIThánh IIPhêrô IIvà IIPhaolô IItại IIkinh IIđô IISankt-Peterburg IITại IIđịa IIđiểm IIxảy IIra IIvụ IIám IIsát IIông, IIThánh IIđường IIChúa IIKi-Tô IICứu IIThế IITrên IIVũng IIMáu IIđược IIxây IInên II[35]

Hậu IIquả IIthứ IIhai IIcủa IIvụ IIám IIsát IInày IIlà IIlàn IIsóng IIsát IIhại IIngười IIDo IIThái IIlan IIrộng IItại IIđế IIquốc IINga, IItrong IIcác IInăm II1891 II- II1892 II[100]

Một IIhậu IIquả IIthứ IIba IIvụ IIám IIsát IIlà IIsự IItrấn IIáp IIdân IIquyền IItại IINga IIvà IIlực IIlượng IIcảnh IIsát II- IIvốn IIít IIhungbạo IIhơn IIdưới IIthời IIAleksandr IIII II- IIlại IItrở IInên IIhung IIbạo IInhư IItrước IICái IIchết IIcủa IINga IIhoàng II

Aleksandr IIII IIđược IIchứng IIkiến IItrực IItiếp IIbởi IIcon IItrai IIông IIlà IIAleksandr IIIII IIvà IIcháu IInội IIông IIlà II

Nikolai IIII IICả IIhai IINga IIhoàng IInày IIđều IInguyện IIthề IIrằng IIhọ IIsẽ IIkhông IIchết IIgiống IInhư IIAleksandr IIII IITrong IIsố IInhững IIngười IIdíu IIlíu IItới IIvụ IIám IIsát IIAleksandr IIII, IINikolai IISablin IItự IItử IItrước IIkhi IIông IIta IIcóthể IIbị IIbắt IIcòn IIGesia IIGelfman IIthì IIchết IItrong IIngục IItù IISophia IIPerovskaya, IIAndrei IIZhelyabov, IINikolai IIKibalchich, IINikolai IIRysakov IIvà IITimofei IIMikhailov IIbị IItrep IIcổ IIvào IIngày II3 IItháng II4 IInăm II

1881.[41] IIAleksandr IIIII IIvà IINikolai IIII IIđã IIdùng IIlực IIlượng IIOkhrana IIđể IIbắt IIgiam IInhững IIngười IIphản IIkháng, IIdiệt IItrừ IInhững II"băng IInhóm IIphản IInghịch" IIbị IItình IInghi IIvà IIngày IIcàng IItrấn IIáp IIquyền IItự IIdo IIcánhân IIcủa IIngười IIdân IINga

[ sửa ] Gia quyến

Chân IIdung IIHoàng IIthái IItử IIAleksandr IINikolayevich IItrên IIlưng IIngựa, IItranh IIvẽ IIcủa IIFranz IIKrüger II(1797–1857) IIHiện IIđược IItrưng IIbày IItại IIBảo IItàng IIHermitage, IISankt-Peterburg.

Hồi IIcòn IIchưa IIcó IIvợ, IIAleksandr IIthực IIhiện IIchuyến IIthăm IIcấp IINhà IInước IIđến IIVương IIquốc IIAnh IInăm II

1838 IIÔng II- IIlớn IIhơn IInữ IIhoàng IItrẻ IIVictoria IIchỉ IImột IItuổi II- IIthực IIsự IIđã IIở IIgần IIvới IIVictoria IItrong IIthờigian IIngắn IINữ IIhoàng IIVictoria IIcưới IIngười IIanh IIhọ IIcủa IImình, IIVương IIcông IIAlbert IIcủa IISaxe-Coburgvào IItháng II2 IInăm II1840 IIVào IIngày II16 IItháng II4 IInăm II1841, IIở IItuổi II23, IIHoàng IIthái IItử IIAleksandr IIcưới IIQuận IIchúa IIMarie IIcủa IIHesse IIở IIkinh IIthành IISankt-Peterburg IIVề IIsau IIMarie IIđược IIđặt IIcái IItên IINga II

"Maria IIAleksandrovna"

(Maria IIAleksandrovna IIlà IIcon IIgái IIhợp IIpháp IIcủa IILudwig IIII, IIĐại IIcông IItước IIcủa IIHesse IIvà IIbởi IIRhine

và IIQuận IIchúa IIWilhelmina IIcủa IIBaden, IImặc IIdù IIcó IImột IIsố IItin IIđồn IInhảm IInghi IIngờ IIbà IIlà IIcon IIcủa IIngười IItình IIWilhelmina, IINam IItước IIAugust IIvon IISenarclens IIde IIGrancy, IIngười IIcha IIvề IIsinh IIlý IIcủa IIbà IIAleksandr IIII IIđã IInhận IIthấy IInghi IIngờ IIvề IIquan IIhệ IIcha IIcon IIcủa IIvợ IImình)

Cuộc IIhôn IInhân IIđã IIđem IIlại IIcho IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIvà IIHoàng IIhậu IIMaria IIAleksandrovna IIsáu IIngười IIcon IItrai IIvà IIhai IIngười IIcon IIgái:

Đại IICông IInương II

còn IIcó IItên IIlà IILina, IIchết IIdo IIviêm IImàng IInão IIở IIkinh IIthành II

Sankt-Peterburg, IIkhi IImới IIsáu IItuổi

Hoàng IIthái IItử II

hứa IIhôn IIDagmar IIcủa IIĐan IIMạch II(Maria IIFeodorovna) II

Do IIHoàng IIthái IItử IINikolai IIchết IInăm II1865 IInên IIhôn IIlễ IIkhông IIđược IIthực IIhiện

Hoàng IIthái IItử II

Aleksandr IIIII.Đại IICông IItước II

Khi IIAleksandr IIII IIvà IIMaria IIAleksandrovna IIvẫn IIcòn IIlà IIvợ IIchồng, IIông IIcũng IIcó IInhiều IItình IInhân IIvà IIlàm IIcha IIcủa IIbảy IIđứa IIcon IIkhông IIhợp IIpháp:

 Antoinette IIBayer II(20 IItháng II6 IInăm II1856 II– II24 IItháng II1 IInăm II1948), IIcon IIcủa IIWilhelmine IIBayer

 Michael-Bogdan IIOginski II(10 IItháng II10 IInăm II1848 II– II25 IItháng II3 IInăm II1909), IIcon IIcủa IInữ IIbá IItước IIOlga IIKalinovskya II(1818–1854)

 Joseph IIRaboxicz

 Charlotte IIHenriette IISophie IIJansen II(15 IItháng II11 IInăm II1844 II– IItháng II7 IInăm II1915), IIcon IIcủa IISophie IICharlotte IIDorothea IIVon IIBehse II(1828–1886)

Bài chi tiết: Yekaterina Mikhailovna Dolgorukova

Cuối IInăm II1864, IItrong IImột IIchuyến IIviếng IIthăm IIchính IIthức IIđến IIhọc IIviện IISmolny IItại

IISankt-Peterburg, IIông IIgặp IImột IInữ IIsinh IItên IIlà IIYekaterina IIMikhailovna IIDolgorukova, IIvà IIyêu IIsay IIđắm IIngười IIphụ IInữ IInày.[24] IISau IIđó, IIYekaterina IIMikhailovna IIDolgorukova IItrở IIthành IItình IInhân IIcủa IInhà IIvua II- IIngười IIđã IInói IIvới IIbà II"Giờ IIđây IInàng IIđã IItrở IIthành IIngười IIvợ IIbí IImật IIcủa IITrẫm IIQuả IInhân IInguyện IIthề IIrằng IInếu IITrẫm IIđược IItự IIdo, IITrẫm IIđây IInhất IIđịnh IIsẽ IIcưới IInàng IIlàm IIvợ".[24][102] IINgười IIphụ

nữ IInày IIcư IIngụ IIkhông IIxa IIHoàng IIcung II(Cung IIđiện IIMùa IIĐông) IIở IIkinh IIthành IISankt-Peterburg IINhờ IIthế, IIbằng IIlối IIbí IImật, IIbà IIkhông IIgặp IItrở IIngại IItrong IIviệc IIra IIvào IIcung IIđiện IImà IIgặp IInhà IIvua IISau IIvụ IImưu IIsát IINga IIhoàng IInăm II1866, IIAleksandr IIII IIbắt IIđầu IIcó IIquan IIhệ IItình IIdục IIvới IIYekaterina II

Mikhailovna IIDolgorukova.[103] IIĐây IIlà IImột IIbước IIchuyển IIbiến IItrong IIđời IItư IIcủa IIvua IIAleksandr IIII IIQuan IIhệ IIkhó IIgiấu IIgiếm IInày IInày IIđã IIkhiến IIcho IIông IIxao IIlãng IIgia IIđình IIông IIcũng IInhư IIxã IIhội IISankt-Peterburg.[8] IITháng II2 IInăm II1876, IIDolgorukova IIđau IIđẻ IIkhi IImang IIthai IIđứa IIcon IIthứ IIba IIlà IIBoris, IIvì IIvậy IIbà IIđược IIđưa IIđến IICung IIđiện IIMùa IIĐông IIvà IIsinh IIhạ IIBoris IItại IIphòng IIcủa IINga IIhoàng IITuy IInhiên, IIsau IIđó IIđứa IIbé IIđược IIđưa IIvề IInơi IIcư IIngụ IIcủa IIDolgorukova IIvì IIngười IIphụ IInữ IInày IIđã IIkhỏe IIlại IIHoàng IItử IIBoris IIchết IIyểu IIvài IItuần IIsau IIđó II[104]

Tranh IIbiếm IIhọa IIAleksandr IIII IICó IIghi IIchú II"La IIcivilisation IIRusse".

Cuộc IItình IIđã IIbị IIHoàng IIgia IINga IIvà IIcác IIquan IItrong IItriều IIphản IIđối IIkịch IIliệt IINgười IIta IIcho IIrằng IIYekaterina IIMikhailovna IIDolgorukova IIđã IIhợp IItác IIvới IInhững IItên IIthương IInhân IIbất IIlương[105], IIcó IImưu IIđồ IIchiếm IIđoạt IIngôi IIHoàng IIhậu IIvà IIthao IItúng IINga IIhoàng IItrong IIviệc IItrị IIquốc IIMột IIsố IIhoàng IIthân IIcòn IInghĩ IIđến IIchuyện IIcác IIcon IIcủa IIYekaterina IIsẽ IIcướp IIquyền IIthực IIkế IIcủa IInhững IIngười IIthừa II

tự IIhợp IIpháp IIcủa IINga IIhoàng IINăm II1880, IIlo IIsợ IIrằng IIDolgorukova IIsẽ IIbị IIám IIsát, IIông IIđã IIđưa II

Dolgorukova IIvà IIcác IIcon IIcủa IIbà IIđến IItầng IIba IIcủa IICung IIđiện IIMùa IIĐông IICác IItriều IIthần IIđã IItruyền IImiệng IIrằng IIbà IIHoàng IIhậu IIhấp IIhối IIMaria IIbị IINga IIhoàng IIbắt IIphải IInghe IItiếng IIcác IIcon IIcủa II

Dolgorukova IIchuyển IIđộng, IIdù IInhững IIcăn IIphòng IIcủa IIDolgorukova IIcó IIkhoảng IIcách IIrất IIcao IIso IIvới IInơi IIHoàng IIhậu IIở II[106]

Trong IIhồi IIký IIcủa IImình, IIĐại IICông IItước IIAlexander IIMikhailovich IIghi IInhận IIrằng IINga IIhoàng IIđối IIxửnhư IImột IIcậu IIthiếu IIniên IIkhi IIYekaterina IIcó IImặt, IIcòn IIYekaterina IIcũng IIhết IIsức IIyêu IIquý IIông.[107] IICó IIlần, IINga IIhoàng IIcó IIý IIđịnh IIphong IIchức IIĐại IICông IItước IIcho IIcon IItrưởng IIcủa IIYekaterina IIlà IIGeorge II

Dù IIYekaterina IIđã IIphản IIđối: II"Sasha, IIvì IIThượng IIĐế, IIxin IIHoàng IIthượng IIđừng IIlàm IInhư IIvậy!", IIý IIđồ IInày IIđã IIkhiến IIHoàng IIgia IIlo IIsợ IIrằng IIông IIsẽ IItấn IIphong IIYekaterina IIlàm IIHoàng IIhậu, IIrồi IItruất IIphế IInhững IIngười IIthừa IItự IIhợp IIpháp IIcủa IIông IIrồi IIthay IIthế IIhọ IIbằng IInhững IIthành IIviên IItrong II"gia IIđình IIthứhai" IIcủa IIông IIHoàng IIgia IIcũng IIbực IIbội IIkhi IIhọ IInghe IIYekaterina IIDolgorukova IIgọi IINga IIhoàng IIbằng IIcái IItên IIthân IImật II"Sasha." IITheo IIghi IInhận IIcủa IIĐại IICông IItước IIAlexander IIMikhailovich, IIcha IIcủa IIMikhailovich IIlà IIĐại IICông IItước IIMikhail IINikolaevich IIcủa IINga IIđã IIxin IIlỗi IIYekaterina IIvì IIthái IIđộ IIlạnh IInhạt IIcủa IIHoàng IIgia IIđối IIvới IIbà II[108]

Đến IIngày II6 IItháng II7 IInăm II1880, IIgần IImột IItháng IIsau IIkhi IIHoàng IIhậu IIMaria IImất II(ngày II8 IItháng II6 IInămđó), IIAleksandr IIII IIchính IIthức IIkết IIhôn IIkhông IIđăng IIđối IIvới IIDolgorukova, IIcó II4 IIngười IIcon IICuộc IIhônnhân IIđã IIlàm IIcho IIHoàng IIgia IIvà IInhân IIdân IIkhông IIvui, IInhưng IIông IIbuộc IIhọ IIphải IIchấp IIthuận IIÔng IIphong IIDolgorukov IIlàm II"Vương IIphi IIYurievskaya" IIvà IIhợp IIpháp IIhóa IIcác IIcon IIcủa IIbà, IIdù IIhọ II- IIvới IItưcách IIlà IInhững IIđứa IIcon IIcủa IImột IIcuộc IIhôn IInhân IIkhông IIđăng IIđối II- IIkhông IIcó IIquyền IIkế IIvị IIngôi IIvua.[109] IITrong IImột IIchuyến IIđến IIKrym, IIông IIđã IIđi IIcùng IIYekaterina IIM IIDolgorukova, IIbị IIgiới IIquan IIchức IINga IInói IIxấu IIsau IIlưng.[87] IIMệt IImỏi IItrước IIsự IIchỉ IItrích IIcủa IIngười IIthân, IIít IIlâu IIsau IIcuộc IIhôn IInhân IIông IIbèn IIgửi IIthư IIcho IIem IIgái IIlà IIcông IInương IIOlga IINikolaevna IIxứ IIWürttemberg; IItrong IIthư IIông IIcho IIrằngDolgorukova IIkhông IIhề IItham IIgia IIviệc IItriều IIchính, IIdù IIcó IInhững IIngười IIđã IIđồn IIbậy IIvề II

Dolgorukova.[110] IISau IImột IInăm IINga IIhoàng IIAleksandr IIvà IIVương IIphi IIYekaterina IIMikhailovna II

Dolgorukova IIsống IIvới IInhau, IIông IIbị IIám IIsát II(1881) IITrước IIđó, IInhà IIvua IIđã IIcó IIdự IIđịnh IIphong IIngườiphụ IInữ IInày IIlàm IIHoàng IIhậu II[8]

Wikisource IIcó IIvăn IIbản IIgốc IIAnh II

ngữ IIliên IIquan IIvới IIbài: II

An intimate glimpse into the

family life of Alexander II

(1871)

Tháng II11 IInăm II2006, IImột IItập IIthư IIcủa IINga IIhoàng IIAleksandr IIII II(phần IIlớn IIđược IIlưu IItrữ IIở IIviện IIbảo IItàng IIMoskva) IIđược IIđem IIbán IIđấu IIgiá, IIvới IItổng IIgiá IItrị IIlà II131.400 IIeuro

Ngày II15 IItháng II5 IInăm II2007, IItheo IIdự IIkiến IIcác IIbức IIthư IItình IIcủa IIAleksandr IIII IIsẽ IIđược IIđem IIđấu IIgiá II

Đó IIlà II11 IIbức IIthư IItừ IItháng II2 IInăm II1868, IIvà II11 IIbức IIthư IIkhác IItừ IItháng II10 IInăm II1871, IIđược IIông IIviết IItặng IInhững IItình IInhân IItrẻ IItuổi IITheo IIước IItính, IImỗi IIbức IIthư IIsẽ IIđược IItrả IIkhoảng II3.000 II- II15.000 IIeuro.[25]

Phần IIlớn IInhững IIbức IIthư IIđược IIviết IIbằng IItiếng IIPháp IIHồi IIđó, IIngôn IIngữ IInày IIđược IIgiới IIquý IItộc IIở IINga IIsử IIdụng IIthịnh IIhành IIBộ IIphim II"Kẻ IItội IIđồ IIcao IIthượng" IInăm II1959, IIvới IIsự IIdiễn IIxuất IIcủa IInữ IIdiễn IIviên IIRomy IISchneider IIngười IIÁo, IIđã IIlấy IIcảm IIhứng IItừ IInhững IIbức IIthư IInày

Trong IIcác IIlá IIthư IInày, IIAleksandr IIII IIcho IIrằng IIông II"sẽ IItrao IIcả IIthể IIxác IIvà IItâm IIhồn" IIcho IItình IInhân IIchỉ IImới II20 IItuổi II- IIVương IIphi IIYekaterina IIDolgorukova IISau IIkhi IIvua IIAleksandr IIII IIqua IIđời, II

Dolgorukova IIsang IIđịnh IIcư IIở IIBiarritz, IInước IIPháp IIDù IIchính IIquyền IINga IIrất IImuốn IIlấy IIcác IIlá IIthư IItình IIđó IIvề, IIbà IIquyết IIđịnh IIgiữ IIchúng IIlại IIbên IImình.[25] IINgười IIđứng IIđầu IInhà IIđấu IIgiá IIChristie’s IIở II

Paris II(Pháp), IIông IIChristoph IIAuvermann IIgiải IIthích:

“ Đối với Hoàng tộc, việc để lộ những bức thư tình của Nga hoàng là một điều đáng

xấu hổ bởi chúng là bằng chứng chứng minh cho tính "trăng hoa" của Nga hoàng. ”

—Christoph IIAuvermann [25]

Cũng IItheo IIlời IIcủa IIChristoph IIAuvermann, IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIvà IIYekaterina IIDolgorukova IIcóquan IIhệ IIlâu IIdài IIvới IInhau, IIvà IIhọ IIgửi IIthư IIcho IInhau IItrong IIsuốt II15 IInăm, IIđôi IIkhi IIchỉ IIvài IIbức IItrong II

một IIngày IIAuvermann IInhận IIđịnh II"thật thú vị khi biết trong chuyện tình cảm, vua chúa cũng

không khác bất cứ người bình thường nào".[25]

[ sửa ] Nhận định

Xem thêm: Pyotr I của Nga , Pyotr Arkadyevich Stolypin , Cách mạng Nga , và Vladimir Ilyich Lenin

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IImặc IIáo IIchoàng IIvà IIđội IImão IIcủa IITrung IIđoàn IIKỵ IIbinh IIHoàng IIgia IINga IITranh IIvẽ IIkhoảng IInăm II1865

Nga IIhoàng IIAleksandr IIII IIlà IImột IIAbraham IILincoln IIcủa IInước IINga, IIvà IIlà IIông IIhoàng IIDuy IITân IIvĩ IIđại IInhất IIcủa IINga IIkể IItừ IIthời IIPyotr IIĐại IIđế.[17] IIKhông IIít IIngười IINga IIxem IIông IIlà IImột IIvị IIanh IIquân, IIdo IIông II

đã IIđề IIxuất IImột IIloạt IIcuộc IIcải IItổ IIlớn IIlao IIvề IIxã IIhội II- IItrong IIsố IIđó IIcó IIcuộc IIgiải IIphóng IInhững IIngười IInông IInô.[46] IICuộc IIcải IIcách IIgiải IIphóng IInông IInô II(1861) IIcủa IIông IIđã IImở IIđường IIcho IIsự IIphát IItriển IIcủa IIchủ IInghĩa IItư IIbản IItại IINga.[36] IINếu IIkhi IIAleksandr IIII IIlên IIngôi IINga IIhoàng, IInước IINga IIchỉ IIcó IIgần II965 II

km IIđường IIray IItàu IIhỏa, IIthì IIkhi IIông IIqua IIđời IInước IINga IIđã IIcó IIkhoảng II22.525 IIkm IIđường IIsắt.[8] IITuy II

nhiên, IIsách IIVề trí thức Nga - Tập tiểu luận của tầng lớp trí thức Nga IIcủa IInhiều IItác IIgiả II(Nga) IIcó II

ghi IInhận: II[48]

…Bất chấp nhiều thành tựu kinh tế, sự xung đột tinh thần giữa trí thức Nga và chính quyền chuyên chế của Nga hoàng vẫn ngày càng gia tăng Vì sao lại như vậy? Ta có thể hiểu được phần nào tình trạng dị thường này khi xem xét những đặc thù của triều đại Nga hoàng Alexandr II (1818-1881), một nhân vật lịch sử nhận được những đánh giá đầy mâu thuẫn của hậu thế.

Một mặt, trong thời kỳ trị vì của Alexandr II (1855-1881) nước Nga đã có nhiều tiến bộ rất quan trọng về kinh tế và văn hóa: Năm 1861 chế độ nông nô bị bãi bỏ khiến cho khoảng 10 triệu nông nô trở thành người tự do và được cấp một chút ít đất đai… Nền kinh tế Nga đạt nhiều thành tựu… quá trình xây dựng đường sắt đã kích thích rất nhiều

sự phát triển kinh tế theo chiều hướng tư bản…

Mặt khác, các bằng chứng lịch sử cho thấy Alexandr II không có phẩm chất của một minh quân Ông bãi bỏ chế độ nông nô chỉ vì hoàn cảnh thúc ép với câu nói: “Tốt hơn là hủy bỏ chế độ nông nô từ bên trên còn hơn là chờ cho đến khi nông nô tự giải phóng mình từ bên dưới.“ Việc bãi bỏ chế độ nông nô trên thực tế không đem lại lợi ích cho nông nô mà chỉ đem lại lợi ích cho các chức sắc nhà nước kiểu như lý trưởng, chánh tổng, là những người có quyền chia ruộng đất và thu thuế Về quan điểm chính trị thì Alexandr II là kẻ bảo hoàng quyết giữ địa vị thiên tử cho dòng tộc bằng mọi giá, đời sống cá nhân có một số bê bối tình ái không giấu giếm được nên bị giới quý tộc bảo thủ lợi dụng gây thêm sức ép theo hướng phản động chuyên chế Có lẽ vì vậy mà sự căng thẳng với giới trí thức vẫn gia tăng Năm 1866 Alexandr II bị mưu sát và chỉ thoát chết trong gang tấc Cuộc trấn áp dân chúng sau đó đã khởi đầu cho thời kỳ đàn áp dã man

các phong trào phản kháng Nhiều vụ mưu sát Nga hoàng vẫn tiếp tục và năm 1881 Alexandr II bị giết chết trong một vụ đánh bom.

Tượng IIđài IIAleksandr IIII IIở IICzęstochowa, IItrái IItim IItinh IIthần IIcủa IIđất IInước IIBa IILan

Sống IItrong IIgiai IIđoạn IIvàng IIson IIcủa IIvăn IIhọc IINga, IInhưng IIông IIyêu IIthích IIchơi IIbài IIuýt IIvà IIđi IIsăn, IIthay

vì IInhững IItuyệt IItác IIcủa IITolstoy, IIDostoyevsky IIvà IITurgenev IISo IIvới IInhững IInhân IIvật IIđương IIthời, IIông IIlà IImột IIvị IINga IIhoàng IIyếu IIkém IIvà IIthiếu IIquyết IIđoán: IIlúc IIthì IIlà IImột IIông IIhoàng IIDuy IITân, IIlúc IIthì

là IImột IIkẻ IIbảo IIthủ IIchống IInhững IIngười IIcó IItư IItưởng IIcải IIcách.[111] IICó IIthể IInói IIông IIlà IImột IInhân IIvật IIlịch

sử IIvĩ IIđại IIchứ IIkhông IIphải IIlà IImột IIcon IIngười IIvĩ IIđại, IIbởi IIvì IInhững IIgì IIông IIlàm IIquan IItrọng IIhơn IIthân IIthế IIcủa IIông IIPhải IIcông IInhận IIrằng IInhững IIcải IIcách IIlớn IIlao IIcủa IIông IIcó IItầm IIquan IItrọng IIlớn IInhư IInhững IIthay IIđổi IInước IINga IIcủa IIvua IIPyotr IIĐại IIđế IIvà IIlãnh IItụ IIVladmir IIIlyich IILenin, IItuy IIvậy IInhân IIcách IIông IIbị IIđánh IIgiá IIthấp IIhơn IIhọ IIVai IItrò IIcủa IIAleksandr IIII IItrong IIlịch IIsử II- IIcái IIquan IItrọng IInhất IIđể IIxét IIvề IIông II- IIgần IInhư IIhoàn IItoàn IIlà IImột IINga IIhoàng IIchuyên IIchế, IItrị IIvì IIđế IIquốc IINga IIrộng IIlớn IIgiữa IIlúc IIchế IIđộ IINga IIhoàng IIđang IIở IIgiai IIđoạn IInguy IIkịch IIVề IImặt IIđối IIngoại, IInhững IIhoạt IIđộng IIbành IItrướng IIcủa IIAleksandr IIII IIđã IImở IIđường IIcho IInhững IIgiai IIđoạn IIphát IItriển IIcủa IIchủ IInghĩa IIđế IIquốc IINga

ở IIchâu IIÁ IIsau IInày.[8]

Chương IItrình IItruyền IIhình IItrực IItiếp II"Tin IItức IItrong IItuần" II(Vesti IINedeli) IIngày IIchủ IInhật II28 IItháng II12

năm II2008 IIđã IItổng IIkết IIchính IIthức: IIĐại IICông IItước IInổi IItiếng IIAleksandr IIYaroslavich IINevsky IIvào II

thế IIkỷ IIXIII IIđược IIbình IIchọn IIlà IIbiểu IItượng IIcủa IInước IINga IINgoài IIra, IIAleksandr IIII II- IImột IItrong IInhững IIvị IINga IIhoàng IIkiệt IIxuất IIcủa IItriều IIđại IIRomanov[17] II- IIcũng IIlà IImột IItrong IInhững IInhân IIvật IIlịch II

sử IInhận IIđược IIkhông IIít IIphiếu IIbình IIchọn II[112][113]

[ sửa ] Trong tiểu thuyết

Nhân IIvật IIAleksandr IIII IIđược IIđề IIcập IIđến IItrong IIhai IItập IIđầu IItruyện II"Michael IIStrogoff" IIcủa IIJules IIGabriel IIVerne, IIđược IIxuất IIbản IInăm II1876 IIkhi IINga IIhoàng IIAleksandr IIII IIvẫn IIcòn IItrị IIquốc IITrong IItruyện IInày, IIgiữa IImột IIbuổi IIyến IItiệc IIlinh IIđình, IInhà IIvua IIđã IIrời IIkhỏi IIphòng IIkhiêu IIvũ IItrong IICung IIđiện IIMới, IIkhi IIhay IItin IIvề IInhững IIsự IIkiện IInghiêm IItrọng IIxảy IIra IIở IIphía IIbên IIkia IIbiên IIgiới IIvùng IIUral IIMột IIcuộc IIbạo IIđộng IIdữ IIdội IIbùng IInổ, IIquân IInổi IIdậy IIđe IIdọa IIchiếm IInhững IItỉnh IIXibia IItừ IItay IItriều IIđình IINga IIhoàng II[114]

Nhà IIvăn IIJules IIGabriel IIVerne IImiêu IItả IIrất IItích IIcực IIvề IIAleksandr IIII, IIcho IIthấy IIông IIlà IImột IIvị IIvua IIsáng IIsuốt IIvà IIquyết IIđoán, IIđối IIphó IIvới IIcuộc IInổi IIdậy IImột IIcách IItự IItin IIvà IIdứt IIkhoát IIChủ IInghĩa IItự IIdo IIcủa IIAleksandr IIđược IInhấn IImạnh IItrong IIcuộc IIđối IIthoại IIgiữa IINga IIhoàng IIvà IIviên IIcảnh IIsát IItrưởng II- IIngười IIđã IInói:

"Bẩm Hoàng thượng, trong thời gian này KHÔNG có ai trở về từ Xibia hết ạ!"

Viên IIcảnh IIsát IItrưởng IIlập IItức IIbị IIkhiển IItrách IIbởi IINga IIhoàng IIÔng IItrả IIlời:

"Vậy à? Thôi, chừng nào mà Trẫm đây còn chưa băng, người ta ĐƯỢC QUYỀN trở về

10 II Frederick IIII IIEugene, IICông IItước

13 II Nữ IILãnh IIchúa IIFrederika IILouisa

Bách IIkhoa IItoàn IIthư IImở IIWikipedia

(đổi IIhướng IItừ IIWashington, IIGeorge)

Bước IItới: IImenu, IItìm IIkiếm II

Bài này viết về Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ Đối với bài về tên tương tự, xem George

Tiền nhiệm Chức IIvụ IImới IIthành IIlập

Đệ nhất tổng tư lệnh Lục quân Lục địa Tại chức 15 IItháng II6, II1775 II– II23 IItháng II12,

1783

Bổ nhiệm

bởi

Quốc IIhội IILục IIđịa

Tiền nhiệm Chức IIvụ IImới IIlập

Tướng tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ thứ 7 Tại chức 13 IItháng II7, II1798 II– II14 IItháng II12,

1799

Bổ nhiệm

bởi

John IIAdams

Tiền nhiệm James IIWilkinson

Lục địa Tại chức 10 IItháng II5, II1775 II– II15 IItháng II6, II

1775

Lục địa Tại chức 5 IItháng II9, II1774 II– II26 IItháng II10, II

1774

Tiểu sử Sinh 22 IItháng II2, II1732

Westmoreland, II Thuộc IIđịa II Virginia

Mất 14 IItháng II12, II1799 II(67 IItuổi)

Mount IIVernon, II Virginia

Nơi an nghĩ Hầm IImộ IIgia IIđình IIở IIMount II

Nông IIgia II(đồn IIđiền)

Quân IInhân II(sĩ IIquan)

Chữ ký

Binh nghiệp Tuyên thệ

phục vụ

II Vương IIquốc IIAnh

II Hoa IIKỳ

Quân chủng Địa IIphương IIquân IIVirginia

Lục IIquân IILục IIđịa

Lục IIquân IIHoa IIKỳ

phục vụ Lục IIquân IILục IIđịa: II1775–1783

Lục IIquân IIHoa IIKỳ: II1798–1799

Đại IIthống IItướng

(được IIvinh IIthăng IInăm II1976)

Tư lệnh Trung IIđoàn IIđịa IIphương IIquân II

 Cuộc IIviễn IIchinh IIForbes II II

Chiến IItranh IICách IImạng IIMỹ

 Chiến IIdịch IIBoston II II

 Chiến IIdịch IINew IIYork II II

 Chiến IIdịch IINew IIJersey II II

 Chiến IIdịch II II II Philadelphia

 Chiến IIdịch IIYorktown II II

Tặng

thưởng

Huân IIchương IIvàng IIQuốc IIhội Huân IIchương IITạ IIơn IIcủa IIQuốc II hội

George Washington II(22 IItháng II2, II1732 II– II14 IItháng II12, II1799) IIlà IInhà IIlãnh IIđạo IIchính IItrị IIvà IIquân IIsự

có IIảnh IIhưởng IIlớn IIđối IIvới IIquốc IIgia IInon IItrẻ IIHoa IIKỳ IItừ IInăm II1775 IIđến IInăm II1799 IIÔng IIđã IIlãnh IIđạo IIngười IIMỹ IIchiến IIthắng IIVương IIquốc IIAnh IItrong IIcuộc IIChiến IItranh IICách IImạng IIMỹ IIvới IItư IIcách IIlà IItổng IItư IIlệnh IILục IIquân IILục IIđịa IInăm II1775–1783, IIvà IIông IIcũng IIđã IItrông IIcoi IIviệc IIviết IIra IIHiến IIpháp IIHoa IIKỳ IInăm II1787 IIVới IItư IIcách IIlà IIngười IIđược IIquốc IIhội IInhất IItrí IIchọn IIlựa IIlàm IItổng IIthống IIđầu IItiên IIcủa IIHoa IIKỳ II(1789–1797), IIông IIđã IIphát IItriển IItạo IInên IIhình IIdáng IIvà IIlễ IInghi IIcho IIchính IIphủ IImà IIđược II

sử IIdụng IItừ IIđó IIcho IIđến IInay, IIthí IIdụ IInhư IIdùng IImột IIhệ IIthống IInội IIcác IIvà IIđọc IIdiễn IIvăn IInhậm IIchức IIVới IItư IIcách IIlà IItổng IIthống, IIông IIđã IIxây IIdựng IImột IIchính IIphủ IIquốc IIgia IImạnh IImẽ IIvà IIgiàu IItài IIchính II

mà IIđã IItránh IIđược IIchiến IItranh, IIdập IItắt IIđược IInổi IIloạn IIvà IIchiếm IIđược IIsự IIđồng IIthuận IIcủa IItất IIcả IIngười IIMỹ IIÔng IIhiện IInay IIđược IIbiết IInhư IIvị IIcha IIgià IIcủa IInước IIMỹ

Tại IIVirginia IIthời IIthuộc IIđịa, IIWashington IIđược IIsinh IItrưởng IItrong IImột IItầng IIlớp IIquý IItộc IInhỏ IIcủa IIthuộc IIđịa IInày IIĐại IIgia IItộc IIcủa IIông IIcó IIđồn IIđiền IItrồng IIthuốc IIlá IIsử IIdụng IIlao IIđộng IInô IIlệ IIÔng IIđược IIcha IIvà IIanh IItrai IIgiáo IIdục IItại IIgia, IInhưng IIcả IIhai IIđều IImất IIkhi IIrất IItrẻ, IIvà IIông IItrở IInên IIgắn IIbó IIvới IIthị IItộc IIhùng IImạnh IIở IIFairfax IIThị IItộc IInày IIđã IInâng IIđỡ IIsự IInghiệp IIcủa IIông IIthành IImột IIngười IIthanh IItra IIvàquân IInhân IILà IImột IInhà IIlãnh IIđạo IItự IInhiên, IImạnh IImẽ, IIcan IIđảm IIvà IIhăng IIsay IItrong IIchiến IIđấu, IIngười IIthanh IIniên IItên IIWashington IInhanh IIchóng IItrở IIthành IImột IIvị IIsĩ IIquan IIcao IIcấp IIcủa IIcác IIlực IIlượng IIthuộc IIđịa, IItừ II1754 IIđến II1758 IItrong IIsuốt IInhững IIgiai IIđoạn IIđầu IIcủa IIcuộc IIchiến IItranh IIchống IIngười II

bản IIthổ IIvà IIngười IIPháp II(French and Indian War) IIThật IIvậy, IInhững IIhành IIđộng IIliều IIlĩnh IIcủa IIông II

đã IIgiúp IIlàm IIkết IIthúc IIsớm IIchiến IItranh IIVới IIkinh IInghiệm IIvề IImặt IIquân IIsự, IItài IIchỉ IIhuy IIđịa IIphương IIquân IIyêu IInước IItại IIVirginia, IIvà IIcăn IIcứ IIchính IItrị IIcủa IImình IItại IIthuộc IIđịa IIlớn IInhất IIđã IIgiúp IIcho IIông IItrở IIthành IIchọn IIlựa IIhiển IInhiên IIcủa IIĐệ IInhị IIQuốc IIhội IILục IIđịa IInăm II1775 IIkhi IIchọn IIngười IIra IIlàm IItổng

tư IIlệnh IILục IIquân IILục IIđịa IIđể IIđánh IIđuổi IIngười IIAnh IItrong IIcuộc IICách IImạng IIMỹ IIÔng IIđã IIbuộc IIngười IIAnh IItháo IIchạy IIkhỏi IIBoston IInăm II1776, IInhưng IIsau IIđó IIông IIbị IIđánh IIbại IIvà IIgần IInhư IIbị IIbắt IIsống IItrong IInăm IIđó IIkhi IIông IIđể IImất IIThành IIphố IINew IIYork IISau IIkhi IIvượt IIsông IIDelaware IItrong IImùađông IIchết IIngười, IIông IIđánh IIbại IIkẻ IIthù IItrong IIhai IItrận IIđánh, IItái IIchiếm IINew IIJersey IIvà IIphục IIhồi IIđượcniềm IItin IIcủa IIphe IIyêu IInước IIVì IIchiến IIlược IIcủa IIông, IIcác IIlực IIlượng IIcách IImạng IIđánh IIbại IIhai IIbinh IIđoàn IIchính IIcủa IIAnh IItại IISaratoga IInăm II1777 IIvà IIYorktown IInăm II1781 IITrong IIlúc IIthương IInghị IIvới IIQuốc IIhội, IIcác IIthống IIđốc, IIvà IInhững IIđồng IIminh IIngười IIPháp, IIông IIcó IItrong IItay IImột IIlục IIquân IInhỏ IInhoi, IIvà IImột IIquốc IIgia IIdễ IIvỡ IItrước IImuôn IIvàn IIđe IIdọa IIbị IIphân IItán IIvà IIxâm IIlăng IICác IIsử IIgia IIđánh IIgiácao IIvị IItổng IItư IIlệnh IInày IIvì IIsự IIchọn IIlựa IIvà IItrông IIcoi IIcác IIvị IItướng IIcủa IImình, IItinh IIthần IIcan IIđảm IIcủa IIông, IIsự IIphối IIhợp IIcủa IIông IIvới IIcác IIthống IIđốc IItiểu IIbang IIcũng IInhư IIcác IIđơn IIvị IIđịa IIphương IIquân IItừ IIcác IItiểu IIbang, IImối IIquan IIhệ IIcủa IIông IIvới IIQuốc IIhội IIvà IIsự IIchú IIý IIcủa IIông IIđến IIviệc IItiếp IIvận IIquân IItrang IIquân IIdụng IIvà IIhuấn IIluyện IITuy IInhiên IItrong IIcác IItrận IIđánh, IIông IIluôn IIdưới IIcơ IIvề IIchiến IIthuật II

so IIvới IIcác IItướng IIlãnh IIngười IIAnh IIvì IIhọ IIsử IIdụng IIcác IIbinh IIđoàn IIđông IIquân IIsố IIhơn IIWashington IIđược IIcông IInhận IIhoàn IItoàn IIcông IIlao IIcho IIcác IIchiến IIlược IIkhiến IIngười IIAnh IIphải IItháo IIchạy IIkhỏi IIBoston IInăm II1776 IIvà IIsự IIđầu IIhàng IIcủa IIngười IIAnh IIở IIYorktown IInăm II1781 IISau IIkhi IIchiến IIthắng IIđịnh IIcuộc IIvào IInăm II1783, IIWashington IItừ IIchức IIhơn IIlà IIgiành IIlấy IIquyền IIlực IIÔng IIquay IItrở IIvề IIđồn IIđiền IIcủa IIông IIở IIMount IIVernon IIđể IIchứng IItỏ IIrằng IIông IIchống IIchế IIđộ IIđộc IItài IIvà IIgóp IIsức IIcủa IImình II

để IIxây IIdựng IImột IInền IIcộng IIhòa

Washington IIchủ IItọa IIHội IInghị IIHiến IIpháp IIđể IIthảo IIra IIHiến IIpháp IIHoa IIKỳ IIvào IInăm II1787 IIvì IIông IIkhông IIhài IIlòng IIvới IIsự IIyếu IIkém IIcủa IIHiến IIpháp IIHợp IIbang IIđã IIcó IIvà IIhiến IIpháp IInày IIđã IIgây IIcản IItrở IIcho IInỗ IIlực IIchiến IItranh IIWashington IItrở IIthành IItổng IIthống IIđầu IItiên IIcủa IIHoa IIKỳ IIvào IInăm II1789 IIÔng IInỗ IIlực IIđem IItất IIcả IIcác IIphe IIphái IIđối IInghịch IIhợp IIlại IIvới IInhau IIđể IIthống IInhất IIđất IInước IIÔng IIủng

hộ IInhững IIchương IItrình IIcủa IIAlexander IIHamilton IInhằm IItrả IInợ IIquốc IIgia IIvà IItất IIcả IIcác IItiểu IIbang, IIthực IIthi IImột IIhệ IIthống IIthuế IIhữu IIhiệu IIvà IIthành IIlập IImột IIngân IIhàng IIquốc IIgia IImặc IIdù IIcó IIsự IIchống IIđối IIcủa IIThomas IIJefferson IIWashington IItuyên IIbố IIHoa IIKỳ IIđứng IItrung IIlập IItrong IIcác IIcuộc IIchiến IItranh IIđang IIhoành IIhành IIở IIchâu IIÂu IIsau IInăm II1793 IIÔng IItránh IIchiến IItranh IIvới IIngười IIAnh IIvà IIđảm IIbảo IImột IIthập IIniên IIhoà IIbình IIvà IIgiao IIthương IIcó IIlợi IInhuận IIbằng IIviệc IIký IIHiệp IIước IIJay IInăm II1795 IImặc IIcho IIcó IIsự IIchống IIđối IItừ IIcác IIđảng IIviên IItheo IIchủ IInghĩa IIJefferson IITuy IIông IIchưa IIbao IIgiờ IIchính IIthức IIgia IInhập IIđảng IILiên IIbang IInhưng IIông IIủng IIhộ IIcác IIchương IItrình IIcủa IIđảng IInày IIBài IIdiễn IIvăn IIchia IItay IIcủa IIWashington IIlà IIsách IIvỡ IIlòng IIcó IIảnh IIhưởng IIđến IItính IItốt IIđẹp IIcủa IInền IIcộng IIhòa IIvà IIlà IImột IIlời IIcảnh IIbáo IIđanh IIthép IIchống IIlại IItư IItưởng IIđảng IIphái, IIchia IIrẽ, IIvà IIvấn IIthân IIvào IIcác IIcuộc IIchiến

ở IIngoại IIquốc

Washington IIcó IImột IIviễn IItưỡng IIvề IImột IIquốc IIgia IIhùng IImạnh IIvà IIvĩ IIđại, IIđược IIxây IIdựng IItrên IInhững IInền IItảng IIcủa IInền IIcộng IIhòa, IIsử IIdụng IIsức IImạnh IIcủa IIliên IIbang IIÔng IItìm IIcách IIsử IIdụng IIchính IIphủ IIcộng IIhòa IIđể IIcải IIthiện IIhạ IItầng IIcơ IIsở, IImở IIrộng IIlãnh IIthổ IIphía IItây, IIlập IIra IImột IItrường IIđại IIhọc IIquốc IIgia, IIkhuyến IIkhích IIthương IImại, IItìm IInơi IIxây IIdựng IIlên IImột IIthành IIphố IIthủ IIđô II(sau IInày IIđược IIgọi IIlà II

Washington, IID.C.), IIgiảm IIthiểu IInhững IIsự IIcăng IIthẳng IIgiữa IIcác IIvùng IIvà IIvinh IIdanh IItinh IIthần IIchủ IInghĩa IIquốc IIgia IIÔng IInói II"Cái IItên IIngười IIMỹ" IIphải IIxóa IIbỏ IIbất IIcứ IInhững IIliên IIhệ IIràng IIbuộc IInào IImang IItính IIcách IIđịa IIphương.[1] IIKhi IImất, IIWashington IIđược IItáng IItụng IInhư IIlà II"người IIđầu IItiên IItrong IIchiến IItranh, IIngười IIđầu IItiên IItrong IIhòa IIbình, IIvà IIngười IIđầu IItiên IItrong IIlòng IIdân IItộc IIcủa IIông".[2] IINhững IIngười IItheo IIchủ IInghĩa IIliên IIbang IIđã IIcoi IIông IInhư IIlà IIbiểu IItượng IIcủa IIđảng IInhưng IInhững IIngười IItheo IIchủ IInghĩa IIJefferson IItrong IInhiều IInăm IItrời IIvẫn IItiếp IItục IIkhông IItin IIvào IIảnh IIhưởng IIcủa IIông IIvà IIcố IItìm IIcách IItrì IIhoãn IIxây IIdựng IItượng IIđài IIWashington IIVới IItư IIcách IIlà IInhà IIlãnh IIđạo IIcách IImạng IIthành IIcông IIđầu IItiên IIchống IIlại IImột IIđế IIquốc IIthuộc IIđịa IItrong IIlịch IIsử IIthế IIgiới, IIWashington IIđã IItrở IIthành IImột IIhình IItượng IIquốc IItế IIđối IIvới IIphong IItrào IIgiải IIphóng IIdân IItộc IIvà IIchủ IInghĩa IIquốc IIgia IIChủ IInghĩa IIbiểu IItượng IIcủa IIông IIđặc IIbiệt IIgây IIâm IIvang IItại IIPháp IIvà IIchâu IIMỹ IILatin.[3] IICác IIhọc IIgiả IIlịch IIsử IIluôn IIxếp IIông IIlà IImột IItrong IIsố IIhai IIhoặc IIba IIvị IItổng IIthống IIvĩ IIđại IInhất

Mục lục

Cuộc đời lúc thiếu thời (1732–1753)

Tái IIdựng IIhình IIảnh IIWashington IIlúc II19 IItuổi IItheo IIphương IIpháp IIpháp IIy, IIdựa IIvào IIphân IItích IIquần IIáo II

và IIkhuôn IImặt IIlúc IIcòn IIsống IIcủa IIông

Là IIcon IIđầu IIlòng IIcủa IIAugustine IIWashington II(1694–1743) IIvà IIngười IIvợ IIthứ IIhai, IIMary IIBall II

Washington II(1708–1789), IIGeorge IIWashington IIđược IIsinh IIra IItrong IItrang IItrại IIPope's IICreek IIgần IInơingày IInay IIlà IIColonial IIBeach IItrong IIQuận IIWestmoreland, IIVirginia IITheo IIlịch IIJulius II(có IIhiệu IIlực IIvào IIlúc IIđó), IIWashington IIsinh IIngày II11 IItháng II1 IInăm II1731 II; IItheo IIlịch IIGregory, IIđược IIsử IIdụng IItại IIAnh IIvà IIcác IIthuộc IIđịa IIthì IIông IIsinh IIngày II22 IItháng II2 IInăm II1732.[4][5][Ghi IIchú II1] IITổ IItiên IIcủa IIWashington II