Nội nha răng trẻ em

Theo nghiên cứu của Dimaggio và Hawes thì có khoảng 75% răng trẻ em có lỗ sâu lớn khi qua thăm khám nhận thấy đã vào đến tủy .Nghiên cứu này cũng cho thấy nếu lấy hết tổ chức sâu ở n

Điều trị TủY RĂNG TRẻ EM

Người chia sẽ:Bàn Chải Đỏnh Răng

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/

McDonald– Avery –Dean.

DentistryfortheChildandAdolescent–8thEdition.

Điều trị mô tổn th-ơng sâu răng lớn

Răng trẻ em nếu không được chăm sóc răng

miệng tốt thường sẽ có những lỗ sâu rất lớn

trên răng sữa hay răng vĩnh viễn Rất nhiều lỗ

sâu khi chụp phim lên thì rất sát tủy hoặc đã vào

đến tủy Theo nghiên cứu của Dimaggio và

Hawes thì có khoảng 75% răng trẻ em có lỗ sâu

lớn khi qua thăm khám nhận thấy đã vào đến

tủy Nghiên cứu này cũng cho thấy nếu lấy hết

tổ chức sâu ở những răng sâu lớn (nhưng

không có triệu chứng của bệnh lý tủy) mà làm

lộ tủy thì không nên lấy hết, chúng ta chỉ nên

lấy 1 phần lớn ,sau đó sử dụng kĩ thuật che tủy

gián tiếp thì sẽ đạt được thành công ở 90%

trường hợp Kĩ thuật này sẽ được nói đến trong

phần sau.

Việc điều trị tủy cho Răng sữa là 1 cụng việc rất

khó, không phải lúc nào cũng thành công, vì vậy

nha sĩ nên tránh làm lộ tủy khi tạo xoang trám

bất kể khi nào có thể.

CHE tủy gián tiếp

Đây là kỹ thuật chỉ lấy đi một phần tổ chức sâu

dễ lấy bỏ sau đó hàn 1 loại vật liệu tương hợp

sinh học tốt trong 1 khoảng thời gian nhất định

(Hình1).

Dịch giả:Bs.Đỗ Huy Dương

Che tủy gián tiếp không phải là 1 kĩ thuật mới tuy nhiên gần đây nó lại thu hút được nhiều sự quan tâm Kĩ thuật này áp dụng tốt với những răng có lỗ sâu lớn mà không có các dấu hiệu bệnh lý tủy

Kĩ thuật bao gồm việc lấy bỏ các tổ chức sâu dễ lấy nhưng vẫn để lại lớp ngà sâu ở sừng tủy để tránh việc lộ tủy khi làm sạch xoang sâu Các thành của lỗ sâu đ-ợc mở rộng đến cấu trúc răng lành để đảm bảo một mối hàn tốt (rất quan trọng) trong suốt quá trình điều trị Lớp ngà sâu mỏng để lại ở đáy lỗ sâu

đ-ợc bảo vệ bằng một vật liệu t-ơng hợp sinh học tốt ở

đáy và hàn bằng vật liệu phục hồi tạm thời có thể cũng

đ-ợc dùng làm lớp lót nền Để giúp cho mối hàn đ-ợc

ổn định trong suốt thời gian theo dõi, nên làm một chụp sắt để nâng đỡ (hình 3)

Những thủ thuật khác có thể đ-ợc tiến hành vào những lần sau Tuy nhiên, răng đã điều trị không nên

mở ra lấy hết lỗ sâu trong ít nhất 6 đến 8 tuần Trong khoảng thời gian này, diễn tiến của quá trình sâu răng

ở lớp d-ới đã bị bất hoạt

Sau ít nhất từ 6 đến 8 tuần, răng đ-ợc mở lại Tổ choc sâu còn lại đ-ợc lấy đi một cách cẩn thận, đến lúc này, một lớp ngà thứ phát đ-ợc tạo ra ở đáy lỗ sâu

Hình 1: Chụp tủy gián tiếp A, Răng sữa hoặc răng vĩnh viễn có lỗ sâu lớn B, Phần lỗ sâu dễ lấy đ-ợc lấy bỏ và lỗ sâu đ-ợc

trám bằng các vật liệu phục hồi C,Sau 6 đến 8 tuần mở lại lỗ sâu và lấy hết phần ngà sâu, một lớp ngà lành mạnh đã hình

thành để bảo vệ tủy, và răng đ-ợc hàn phục hồi

Hình2:A,Răng 5 sữa có lỗ sâu lớn Vì răng không có triệu chứng đau tủy nên tiến hành che tủy gián tiếp B,Phần ngà dễ lấy

đ-ợc lấy bỏ Một l-ợng nhỏ phần ngà mủn ở đáy lỗ sâu đ-ợc để lại C,Đặt Canxi hydroxide lên phần lỗ sâu còn lại Lỗ sâu

đ-ợc hàn bằng vật liệu phục hồi D,Sau 6 đến 8 tuần lấy bỏ chất hàn, kiểm tra thấy đáy lỗ sâu khô và lỗ sâu đã ngừng tiến triển E,Phần lỗ sâu còn lại đ-ợc lấy bỏ F,Lót ở đáy lỗ sâu 1 vật liệu t-ơng hợp sinh học tốt, sau đó hàn bằng Amalgam.

15

Hình3:Chụp thép đ-ợc làm để bảo vệ răng chụp tủy gián

tiếp

Và ngăn không cho lộ tủy Nếu một lớp ngà lành

đ-ợc tạo để bảo vệ cho tủy, răng sẽ đ-ợc phục hồi

theo cách thông th-ờng (hình 4) Các báo cáo đã

cho thấy, sự kết hợp giữa việc sử dụng Calcium

hydroxide làm lớp lót và làm chụp sắt nâng đỡ sẽ

giúp làm tăng tỷ lệ thành công rất nhiều Nếu tủy bị

lộ một diện nhỏ thì cần dựa vào các triệu chứng lâm

sàng và dấu hiệu tại chỗ để đ-a ra ph-ơng pháp

điều trị khác

Nghiên cứu của Traubmen đã chứng minh: tỷ lệ

hình thành ngà thông th-ờng trong suốt quá trình

che tủy gián tiếp thì cao nhất trong tháng đầu, nh-ng

vẫn tiếp tục diễn ra trong một năm đầu sau khi che

tủy Sau ít nhất 6 tuần, nha sỹ có thể lấy mối hàn ra

đ-ợc, đặt Calci hydroxide làm lớp lót và hàn phục

hồi bằng Amalgam

Tỉ lệ thành công là 32/34 răng trong khi đánh giá

trong 6 tháng Trong tất cả các răng thành công thì sau

khi mở ra đều thấy lớp vật liệu lót và phần tổ chức sâu

còn lại đều khô ráo Chỉ có 4 răng thấy ngà sâu mềm,

còn lại là ngà cứng

Ph-ơng pháp che tủy gián tiếp đã đ-ợc chứng minh

là một ph-ơng pháp rất hiệu quả để điều trị những lỗ

sâu lớn mà ch-a có triệu chứng của tủy Một số nha sỹ

sẽ đặt câu hỏi, liệu có cần mở lại lỗ sâu hay không, nếu

trong lần đầu chúng ta chụp phim cẩn then, hàn kín và

theo dõi không thấy dấu hiệu lỗ sâu tiến triển nặng hơn

Thực tế cho thấy có rất nhiều nha sỹ đã thành công với

việc che tủy chỉ trong một lần,

Hỡnh4:A,Răng 6 có lỗ sâu lớn ở mặt nhai Lấy bỏ phần lỗ

sâu dễ lấy, đặt Canxi hydroxide lên phần lỗ sâu còn lại Hàn phục hồi bằng Amalgam và không mở lại lỗ sâu sau 3 tháng B,Thấy có lớp ngà cứng ở bên d-ới lỗ sâu và lớp bao phủ Canxi hydroxide (mũi tên) C,Răng đ-ợc mở trở lại và lấy bỏ hết phần lỗ sâu còn lại Quan sát thấy có một lớp ngà lành bảo vệ ở đáy lỗ sâu Hàn Amalgam sau khi lấy bỏ hết

lỗ sâu

Tuy nhiên đối với nha sỹ ch-a nhiều kinh nghiệm thì nên cẩn then hẹn bệnh nhân làm 2 lần điều trị thì sẽ tốt hơn

Sự Lộ TủY

Mặc dù việc che tủy gián tiếp th-ờng xuyên trên những răng có chỉ định đúng sẽ làm giảm đáng kể số răng bị lộ tủy, tuy nhiên trong công việc điều trị cho trẻ em, các nha sỹ không tránh khỏi việc sử dụng

16

Các ph-ơng pháp đẻ bảo tồn tính sống của tủy Cần

phải thăm khám các triệu chứng chủ quan cũng nh-

thực thể một cách cẩn then, đặc biệt là tình trạng vùng

tủy lộ để đ-a ra cách xử trí hợp lý Việc xác định xem

tủy ở trẻ còn khỏe mạnh hay không là một việc rất

khó, đôI khi giữa các dấu hiệu trên lâm sàng và mô

bệnh học không có sự t-ơng đồng, vì vậy nha sỹ phảI

rất cản thận khi điều trị

KíCH th-ớc tủy lộ và sự xung huyết tủy

Kích th-ớc tủy lộ, tình trạng chảy máu của tủy là

những đánh giá rất cần thiết để xác định tình trạng

của tủy Để xác định chính xác thì việc sử dụng đê

cao su để cách ly răng là vô cùng quan trọng

Điều kiện thuận lợi cho liệu pháp bảo tồn tính sống

của tủy là kích th-ớc tủy lộ rất nhỏ (nh- đầu kim), bao

quanh bởi tổ chức ngà lành lặn Tuy nhiên phần tủy lộ

có kích th-ớc nhỏ vẫn có thể bị viêm nhiễm, tùy thuộc

vào kích cỡ lỗ hở tủy Một lỗ hở tủy lớn th-ờng kèm

theo sự chảy dịch hoặc mủ, dấu hiệu cho thấy sự hoại

tử của tủy và có thể là cả nội tiêu Ngoài ra, nếu có sự

xuất huyết quá mức tại điểm hở tủy hoặc trong quá

trình lấy tủy buồng thì khi đó nên điều trị nội nha hoặc

nhổ răng

Liệu pháp bảo tồn tính sống của tủy

Từ rất nhiều thế kỷ tr-ớc, con ng-ời đã luôn muốn tìm

kiếm biện pháp tốt nhất, vừa an toàn vừa hiệu quả, để điều

trị bệnh lý tủy cũng nh- lộ tủy do chấn th-ơng Tuy nhiên

đến tận lúc này, việc sử dụng biện pháp nào vẫn còn nhiều

tranh cãi Các nghiên cứu chỉ cho thấy, ph-ơng pháp điều

trị tủy cho răng vĩnh viễn không phảI lúc nào cũng phù

hợp để điều trị cho bệnh lý tủy răng sữa

Các nha sỹ đều đồng ý rằng, tiên l-ợng điều trị tủy

sẽ phụ thuộc vào việc có diệt đ-ợc vi khuẩn gây bệnh

hay không Vì vậy, mục tiêu chủ yếu của liệu pháp bảo

tồn tính sống của tủy là sử dụng các vật liệu t-ơng hợp

sinh học để trung hòa các thành phần nhiễm khuẩn

Nếu vật liệu đó khi tiếp xúc với tủy làm kích thích,

thúc đẩy, làm tăng tốc các phản ứng mô lành th-ơng

thì rất tuyệt vời Tuy nhiên, bản thân tủy sống cũng có

thể tự hồi phục từ các chấn th-ơng khác nhau trong

điều kiện thích hợp

Những kỹ thuật thảo luận trong bài này đại diện

cho những kiến thức có đ-ợc tai thời điểm đó (năm

17

2004), một số đ-ợc thực hiện theo kinh nghiệm và

đ-ợc chứng minh sự hiệu quả theo thời gian Chúng tôi rất mong có những ph-ơng pháp hiệu quả hơn trong t-ơng lai

Chụp tủy trực tiếp

Chụp tủy là kỹ thuật đã đ-ợc sử dụng trong nhiều năm và hiện vẫn đang là sự lựa chọn -a thích của rất nhiều nha sỹ khi điều trị tủy lộ Mặc dù một số nha sỹ không đồng ý với thủ thuậy này tuy nhiên các báo cáo

đã cho thấy, nếu lựa chọn răng một cách cẩn then thì tỉ

lệ thành công của chụp tủy là rất cao

Các báo cáo th-ờng đồng ý rằng chụp tủy nên chỉ

đ-ợc chỉ định cho những lỗ hở tủy nhỏ do chấn th-ơng,

do quá trình tạo lỗ hàn hay lộ tủy do lỗ sâu rất nhỏ bao quanh bởi ngà lành (hình 5) Chỉ nên xem xét chụp tủy trong tr-ờng hợp không có dấu hiệu đau (trừ tr-ờng hợp đau do thức ăn thì vẫn có thể xem xét chụp tủy) Ngoài ra, ở vị trí tủy lộ phải không có hiện t-ợng chảy máu (th-ờng trong tr-ờng hợp lộ tủy do tạo lỗ hàn) hoặc không đ-ợc chảy nhiều máu nh- tr-ờng hợp viêm tủy thông th-ờng

Hình5: A,Sừng tủy phía gần của răng 5 sữa hàm d-ới bị lộ

do quá trình tạo lỗ hàn đã đ-ợc che bởi Canxi hydroxide B,Cầu ngà xuất hiện ở song tủy phía gần cho thấy sự lành th-ơng của tủy.

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/

Phải đảm bảo các dụng cụ dùng để thực hiện

chụp tủy phải là vô trùng, phải sử dụng đê cao

su để tránh cho răng điều trị bị nhiễm khuẩn

từ bên ngoài Lấy bỏ hết phần ngà sâu xung

quanh tr-ớc khi lấy bỏ phần ngà sâu có thể

làm lộ tủy Nh- vậy phần lớn mô nhiễm

khuẩn sẽ đ-ợc lấy bỏ hết tr-ớc khi thực sự lộ

tủy Các công trình nghiên cứu của

Kakehashi, Stanley, Fitzgerald và của Walshe

( sẽ đ-ợc nói đến sau) đều cho thấy sự cần

thiết phảI sử dụng thủ thuật phẫu thuật sạch

để làm giảm thiểu sự nhiễm khuẩn cho mô

tủy Canxi hydroxide hiện vẫn là vật liệu tiêu

chuẩn cho việc chụp tủy mô tủy sống, do khả

năng thúc đẩy rất tốt quá trình hồi phục của

nó Nên sử dụng Canxi hydroxide đông cứng

nhanh cho quá trình chụp tủy Nếu răng nhỏ

(nh- răng hàm nhỏ) thì canxi hydroxide đông

cứng nhanh có thể đ-ợc dùng nh- lớp lót

trong quá trình hàn phục hồi Theo bà Fuks,

một số nghiên cứu gần đây đã cho thấy sự

thành công trong chụp tủy của một số loại

keo dán Bont, tuy nhiên một số ng-ời đã cho

thấy sự nhiễm khuẩn tủy và không chấp nhận

sử dụng vật liệu này Do đó bà khuyên vẫn

nên sử dụng kỹ thuật truyền thống với Canxi

hydroxide

Lấy tủy buồng

Lấy tủy buồng là kỹ thuật có thể áp dụng trên cả

răng sữa và răng vĩnh viễn khi lỗ sâu lộ tủy Lý lẽ

để thực hiện kỹ thuật này là phần tủy buồng gần

với lỗ sâu luôn chứa rất nhiều vi khuẩn và dễ bị

hoại tử Những mô tủy bệnh nên đ-ợc lấy đi, để

cho sự lành th-ơng vẫn đ-ợc diễn ra tại vị trí

đ-ờng vào ở những vùng tủy chân bình th-ờng

Tuy nhiên kỹ thuật này nếu không đ-ợc thực hiện

trên răng lựa chọn cẩn then thì tỷ lệ thất bại cũng

khá cao

Trong kỹ thuật này, tr-ớc tiên phải gây tê và

đặt đê cao su, phảI đảm bảo cho vùng phẫu thuật

luôn vô khuẩn trong quá trình thực hiện Tất cả

phần mô tủy bệnh cũng nh- phần men không có

ngà nâng đỡ cần phải lấy bỏ để tạo lối vào buồng

tủy thuận lợi Trong quá trình lấy bỏ lỗ sâu nếu có

dấu hiệu đau thì chứng tỏ việc gây tê bị thất bại

Tuy nhiên, nó

Còn cho thấy tình trạng xung huyết và viêm của tủy, khiến cho việc tiếp tục điều trị tủy buồng là rất mạo hiểm Mặt khác, nếu nh- tủy ở

vị trí bị lộ xuất huyết nhiều sau khi lấy bỏ hoàn toàn lỗ sâu thì cũng khó lấy tủy buồng thành công

Cần lấy bỏ hết trần tủy, không để lại ngà răng không đ-ợc nâng đỡ hay để lại các song tủy Chú ý không cố gắng kiểm soát sự xuất huyết cho đến khi tủy buồng đã đ-ợc cắt bỏ hết Nên tạo lối vào hình phễu ở phần đầu ống tủy chân có thể dùng một cây nạo ngà hình thìa, đủ lớn để cắt bỏ tủy buồng ở vị trí nối giữa tủy buồng- tủy chân và tạo nối vào ống chân cần cắt gọn ghẽ không để mô tủy nhiễm khuẩn dính vào phần tủy chân Buồng tủy sau

đó sẽ đ-ợc bơm rửa nhẹ nhàng dùng một viên bông tẩm n-ớc sạch đặt vào buồng tủy

và giữ cho đến khi cục máu đông đ-ợc hình thành (hình 6)

Các nghiên cứu cho thấy có sự khác nhau

về kỹ thuật và vật liệu sử dụng trong quá trình lấy tủy buồng răng sữa và răng vĩnh viễn Do

đó hiện nay đang có 2 kỹ thuật khác nhau

đ-ợc phát triển và sử dụng t-ơng ứng từng loại

Lấy tủy buồng ở răng vĩnh viễn

Kỹ thuật lấy tủy buồng ở răng vĩnh viễn sử dụng Canxi hydroxide là vật liệu chụp lên phần tủy chân Đây là kỹ thuật chỉ định cho răng vĩnh viễn ch-a đóng chóp mà mô tủy chân vẫn còn lành mạnh Ngoài ra còn đ-ợc chỉ định cho răng vĩnh viễn bị lộ tủy do chấn th-ơng Kỹ thuật

đ-ợc hoàn tất chỉ trong 1 lần hẹn Tuy nhiên chỉ thực hiện trên những răng mà không có triệu chứng đau tủy Thủ thuật bao gồm việc cắt bỏ phần tủy buồng nh- đã nói ở trên, việc kiểm soát chảy máu và đặt Canxi hydroxide lên phần mô tủy chân còn lại (hình 7) Sau đó hàn 1 lớp Cement đông cứng nhanh lên trên và nên dùng chụp cho các răng đó Nếu tủy chân có hiện t-ợng xuất huyết sau khi cắt bỏ tủy buồng thì nên điều trị tủy toàn bộ chứ không nên lấy tủy buồng nữa

Sau 1 năm, răng đ-ợc coi là lấy tủy buồng thành công là dây chằng nha chu, lá cứng

18

Bình th-ờng, chụp Xquang thấy có lớp cầu

Calci (nếu dùng Canxi hydroxide) và không

có dấu hiệu nội tiêu

Điều đó cho thấy mô tủy chân có thể thực hiện đ-ợc việc lấy tủy buồng

Dù cho kỹ thuật lấy tủy buồng với Formo-Cresol đã đ-ợc khuyến khích trong nhiều năm, nh- là thủ thuật chính điều trị răng sữa lộ tủy, thì đã có sự lo ngại nhất định của các nha sỹ về tính gây độc của nó Rất nhiều vật liệu đã đ-ợc nghiên cứu để thay thế Formo-Cresol để trở thành vật liệu chính cho lấy tủy buồng Mặc dù vậy, formo-cresol vẫn tiếp tục là vật liệu thông dụng nhất dùng cho kỹ thuật này Buồng tủy

đ-ợc thấm khô bằng bông, sau đó đặt một viên bông tẩm Formocresol tỷ lệ 1:5 của Buckley (đã đ-ợc them khô để loại bỏ dịch thừa) vào phần tủy chân và giữ trong 5 phút Vì formocresol có tính độc nên cẩn then không để Formocresol tiếp xúc với mô lợi Sau đó lấy bỏ formocresol và them khô buồng tủy bằng viên bông mới Đặt 1 l-ợng dày Zincoxide-eugenol

đông cứng nhanh lên phần tủy buồng Sau đó phục hồi bằng chụp thép (hình 8)

Hình7:A,Tủy răng 6 bị lộ rõ lỗ sâu Răng đ-ợc áp dụng kỹ

thuật lấy tủy buồng với Canxi hydroxide B,Cầu Canxi đ-ợc

hình thành phía trên mô tủy sống trong ống tủy C,Quá trình

đóng chóp của răng vĩnh viễn đ-ợc diễn ra, cho thấy tính sống

của tủy Sau đó răng nên đ-ợc phục hồi bằng chụp.

Lấy tủy buồng ở răng sữa

Các tiêu chí lựa chọn răng sữa để lấy tủy

buồng thì t-ơng tự nh- trên răng vĩnh viễn

Thủ thuật cũng đ-ợc hoàn tất trong một lần

hẹn Phải đảm bảo quá trình thực hiện thủ

thuật phải trong điều kiện vô khuẩn Phần tủy

buồng phải đ-ợc lấy nh- đã nói ở trên, các

mô tủy nhiễm khuẩn phải đ-ợc lấy hết khỏi

buồng tủy sau đó cầm máu Nếu có dấu hiệu

xuất huyết tủy sau khi lấy bỏ phần tủy buồng

(cho thấy khả năng nhiễm khuẩn phần tủy

chân) thì nên điều trị tủy toàn bộ hoặc nhổ

răng Nếu kiểm soát đ-ợc sự chảy máu và

phần tủy chân ở lối vào thấy bình th-ờng thì

Hình8:A,Kỹ thuật lấy tủy buồng với formocresol B,Mô

nâng đỡ xung quanh răng bình th-ờng cho thấy việc điều trị thành công Răng nên đ-ợc phục hồi với chụp thép.

Mặc dù theo khuyến cáo thì ta sẽ đặt Formocresol tỷ lệ 1:5 trong 5 phút, tuy nhiên cũng phải thừa nhận rằng con số 5 phút đó có phần đ-ợc đ-a ra một cách tự ý Rất ít tài liệu xác minh thời gian đặt thuốc tối -u Garcia-

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/

RĂNG TRẺ EM

Blog

Godoy,Novakovic,và Carvajal đã gợi ý rằng

chỉ cần đặt trong thời gian 1 phút là đủ và có

lẽ tốt hơn đặt 5 phút đựa theo những thí

nghiệm lấy tủy buồng của họ tiến hành trên

chó Tuy nhiên các tác giả cũng đồng ý rằng

các nghiên cứu thêm là rất cần thiết để xác

minh vấn đề này Một loạt các nghiên cứu của

Loos, Straffon và Han đã dẫn đến kết luận

rằng tỷ lệ 1:5 của Buckley Formocresol cho

đáp ứng tế bào hiệu quả tốt nh- là

Formocresol không pha loãng, cho phép mô

nhiễm khuẩn hồi phục tốt hơn Các nghiên

cứu cũng chỉ ra tỷ lệ 1:5 là tỷ lệ an toàn, vừa

cho kết quả tốt vừa ít biến chứng khi lấy tủy

buồng Công thức gốc formoncresol của

Buckley là cho Formo-dehyde và Cresol

l-ợng bằng nhau Cách điều chế Formocresol

1:5 là pha loãng 3 phần Glyc-erin và 1 phần

n-ớc, sau đó 4 phần chất pha loãng này với 1

phần dung dịch Buckley

Lấy tủy chân một phần

Việc lấy tủy chân một phần đ-ợc thực hiện

trên răng sữa khi phần tủy tủy buồng và lối vào

phần tủy chân có triệu chứng xuất huyết nh-ng

vẫn sống (hình 9) Răng có thể có hoặc

Không có triệu chứng đau tủy, tuy nhiên phần tủy chân không có dấu hiệu hoại tử (sự m-ng mủ) Ngoài ra, không có dấu hiệu dây chằng nha chu dầy lên và bệnh lý tủy chân trên Xquang Nếu thấy xuất hiện một trong những dấu hiệu trên thì nên điều trị tủy toàn bộ hoặc nhổ răng

Kỹ thuật lấy tủy chân một phần có thể đ-ợc thực hiện trong 1 lần hẹn, liên quan đến việc lấy tủy buồng nh- đã nói tr-[cs đó Có thể dùng trâm gai để lấy tủy chân, phần mô tủy còn lại có thể đ-ợc loại bỏ nốt bằng file H Khi đ-a file không bị cản trở, không làm tổn th-ơng apex

Hình9:Mô bệnh học của răng 5 sữa lộ tủy do sâu răng Có

bằng chứng cho thấy sự xung huyết và viêm nhiễm của tủy

Sự viêm nhiễm xuất hiện ở một phần bên tủy buồng và tủy

chân Tr-ờng hợp này có thể điều trị bằng ph-ơng pháp

điều trị tủy chân từng phần.

Hình10:A,Tủy răng 5 sữa có dấu hiệu viêm nhiễm Răng đ-ợc

điều trị bằng ph-ơng pháp điều trị tủy chân từng phần.B, 13 tháng sau khi điều trị, răng không có triệu chứng đau của tủy

và phần mô nâng đỡ bình th-ờng C,3 năm sau điều trị, chụp Xquang thấy tình trạng răng bình th-ờng Răng 6 đã mọc lên ở

vị trí đẹp

RĂNG TRẺ EM Blog

Sauk hi các mô tủy bị loại bỏ, bơm rửa với

oxy già 3% kèm theo sodium hypochlorite

Thấm khô bằng côn giấy Khi đã cầm đ-ợc

máu và ống tủy vẫn khô ráo thì trộn 1 l-ợng

mỏng paste Zinc Oxide-eugenol, tẩm vào

côn giấy sau đó đ-a vào để che phủ thành

ống tủy Ngoài ra có thể dùng Kerr file nhỏ

để đ-a vào thành ống tủy Lấy bỏ paste thừa

Sau đó tiếp tục chuẩn bị 1 l-ợng dầy hơn

Zincoxide-eugenol, dùng câu lèn để đ-a vào

ống tủy, chụp phim Xquang để kiểm tra quá

trình hàn ống tủy, rồi phục hồi răng nh- bình

th-ờng (hình 10)

Dù cho paste Zinc oxide–eugenol đ-ợc

xem là vật liệu hàn tủy truyền thống cho răng

sữa thì các nghiên cứu của Holan và Fuks,

Ranly và Garcia Godoy và Rifkin lại cho

rằng paste KRI thích hợp hơn Kết quả tuyệt

vời với KRI đã đ-ợc ghi nhận trong rất nhiều

tr-ờng hợp Các thành phần cơ bản của paste

KRI bao gồm Zinc oxide và iodoform Ưu

điểm chính của paste KRI so với paste Zin

oxide-eugenol là KRI tiêu cùng với chân răng

sữa và ít gây kích thích mô xung quanh nếu

hàn quá cuống

Một vật liệu hàn ống tủy răng sữa cũng rất

phổ biến đó là Vitapex, đây là vật liệu có tác

dụng tốt đối với răng sữa bị viêm nhiễm Các

thành phần cơ bản của Vitapex là calcium

hydroxidevà iodoform

LIfiUPHÁPĐOIRĂNGHOAITÚVộIĐIE

UTR!TÚYTOÀNBđ

Việc không điều trị một răng sữa bị nhiễm

khuẩn là điều kiện không nên làm, dù cho răng

đó có thể không bị đau đi nữa Vì nh- vậy là ta

đã giữ lại một nguồn vi khuẩn khổng lồ trong

miệng, do đó răng cần phải đ-ợc điều trị hoặc

loại bỏ Hình thái giải phẫu ống tủy răng sữa

khiến cho việc điều trị tủy rất khó khăn và

th-ờng không thực tế ẩng tủy răng hàm sữa thứ

nhất th-ờng quá nhỏ khiến cho không thể tạo

hình dù với file nhỏ nhất Nếu nh- ống tủy

không thể tạo hình, làm sạch và hàn kín thì việc

điều trị tủy nhiều khả năng thất bại Nghiên cứu

của Hibbard và Ireland về hình thái học ống tủy

răng sữa bằng cách lấy tủy từ răng đã nhổ, cho

nhựa acrylic vào trong ống tủy và hòa tan lớp

bao phủ cấu trúc răng bằng

Acid nitric10%.Ban đầu chỉ thấy xuất hiện 1 ống trong các ống tủy của răng hàm trên và răng hàm d-ới Sự hình thành ngà thứ phát trong quá trình tồn tại của răng khiến cho hình thái ống tủy thay đổi, kéo theo đó là sự đa dạng của số l-ợng và kích th-ớc ống tủy Sự phức tạp

đó bao gồm sự phân nhánh của lỗ cuống răng, các ống tủy bên hay sự hợp nhất của các ống tủy Điều đó cho thấy những khó khăn rất lớn khi điều trị tủy răng sữa Điều trị tủy cho răng sữa bị hoại tử đ-ợc chỉ định trong tr-ờng hợp ống tủy có thể tạo hình đ-ợc và x-ơng răng nâng đỡ cơ bản là bình th-ờng Nếu phần x-ơng răng cũng bị tổn th-ơng thì khả năng

điều trị thành công là thấp Nếu răng hàm sữa thứ 2 bị mất tr-ớc khi răng 6 mọc lên thì nha sỹ gặp khó khăn để tránh cho răng 6 khỏi di gần khi mọc Cần cố gắng điều trị và giữ lại răng 5 sữa này kể cả tủy răng bị hoại tử Đặc biệt trong tr-ờng hợp bệnh nhân không có răng 5 vĩnh viễn thì nên giữ lại răng 5 sữa lâu hơn bình th-ờng (hình 11)

Kỹ thuật điều trị tủy toàn bộ ở răng hàm sữa

đã đ-ợc Starkey phát triển Theo đó, phảI đặt

đê cao su tr-ớc khi tiến hành, lấy bỏ tủy buồng

để tạo điều kiện xâm nhập tủy chân dễ dàng nh- trình bày ở trên Phần tủy buồng và mô tủy ở 1/3 trên ống tủy đ-ợc lấy bỏ, cẩn then không đẩy các chất bẩn ra ngoài cuống Dặt 1 viên bông tẩm camphorated mono-chlorphenol (CMCP) hoặc formocresol của Buckley đã

đ-ợc thấm khô vào trong phần tủy buồng Trám bằng Zinc oxide-eugenol Trong lần hẹn thứ 2 sau đó vài ngày, viên bông thuốc đ-ợc lấy bỏ Nếu trong quá trình hẹn răng không có triệu chứng đau thì tiếp tục lấy hết phần tủy chân còn lại theo kỹ thuật lấy tủy chân một phần đã nói ở trên Việc tạo hình ống tủy phảI

đ-ợc thực hiện một cách nhẹ nhàng, tiếp tục

đặt bông tẩm thuốc vào buồng tủy và trám bằng Zinc oxide-eugenol Sau vài ngày lại lấy bông ra Nếu răng vẫn không bị đau thì sửa soạn và hàn ống tủy nh- làm với hàn tủy một phần ở trên Tuy nhiên nếu răng bị đau hay ống tủy không đ-ợc khô ráo sau khi lấy bông

ra thì phải tiếp tục lặp lại b-ớc tạo hình và làm sạch

Hình11:A,Răng 5 sữa bị hoại tử do sâu răng

Vì không có mầm răng 5 vĩnh viễn nên quyết

định giữ răng 5 sữa càng lâu càng tốt nhằm giữ chỗ Chú ý có hiện t-ợng nội tiêu ở sàn buồng tủy B,Phim chụp sau 1 năm 7 tháng sau khi đã hàn tủy Ông tủy gần đ-ợc điều trị bằng ph-ơng pháp điều trị tủy toàn bộ trong khi ống xa đ-ợc điều trị tủy từng phần C,Răng 6 năm 7 tháng không có triệu chứng, tình trạng mô nâng đỡ bình th-ờng tuy nhiên

có dấu hiệu tiêu chân răng D,14 năm và 6 tháng sau khi đ-ợc nhổ bỏ do triệu chứng tăng lên và mất mô nâng đỡ Lúc này bệnh nhân đã là một thanh niên và đ-ợc làm phục hình bằng cầu răng.

Thông th-ờng thì điều trị tủy cho răng sữa có thể đ-ợc hoàn tất trong 1 lần hẹn (hình 12) Mặc dù vậy nếu răng có dấu hiệu đau, hoại tử

có mủ thì nên thực hiện thủ thuật trong 2, 3 lần hẹn sẽ tăng khả năng thành công

Tóm tắt các ph-ơng pháp điều trị tủy

Các ph-ơng pháp đ-ợc thảo luận ở trên về nguyên tắc phù hợp với “H-ớng dẫn cho các kỹ thuật điều trị tủy răng sữa và răng vĩnh viễn mới mọc” đã đ-ợc khẳng định bởi viện nghiên cứu răng trẻ em Mỹ năm 2002

Việc quyết định dùng ph-ơng pháp điều trị tủy nào để đảm bảo cho bệnh nhân hài lòng không phải lúc nào cũng rõ ràng Chẩn đoán

đúng các triệu chứng là tối quan trọng để đạt

đ-ợc thành công về lâu dài và hạn chế tối đa các biến chứng

Hình 12: Điều trị tủy toàn bộ hoàn tất trong 1 lần hẹn

A,Tr-ớc khi điều trị B,Ngay sau khi điều trị C,10 tháng

sau khi điều trị.

Hình13:Các kỹ thuật điều trị tủy