Bam-sat-tu-chon-ly-11-cb-chương

+Vận dụng được các quy tắc để xác định chiều cuả đường sức từ và chiều cuả lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện.. 2/ KĨ NĂNG +Xác định được vectơ cảm ứng từ tại mỗi điểm do dò

Trang 1

BÁM SÁT17: BÀI TẬP(TỪ TRƯỜNG – LỰC TỪ)

I/ MỤC TIÊU

1/KIẾN THỨC:

+Nắm được định nghiã đường sức , dạng đường sức ,cách xác định chiều đường sức

+Biết cách xác định vectơ cảm ứng từ tại một điểm

+Nắm được quy tắc bàn tay trái và biểu thức tổng quát cuả lực từ

2/ KĨ NĂNG

+Xác định được chiều cuả đường sức

+Vận dụng được các quy tắc để xác định chiều cuả đường sức từ và chiều cuả lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện

II/CHUẨN BỊ

1/GIÁO VIÊN: Một số bài tập định tính và định lượng

2/ HỌC SINH : Làm các bài tập trong sgk và một số bài tâp trong sách bài tập đã dặn ở tiết trước

III/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1/ Hoạt động 1: (10phút) kiểm tra bài cũ)

-Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi:5,6/124;4,5/128

sgk.giải thích?

- cho học sinh trả lời bài 19.1/49; 19.2/49 ;20.1 và

20.2/51sách bài tập

-cho học sinh xác định chiều cuả đường sức cuả

từ trường do dòng điện qua các dạng mạch gây ra

ở hình 19.7và 19.8.(đổi chiều dòng điện trong các

mạch này)

-Trang 124 :Câu 5 : B ; Câu 6 :B

- Trang 128: Câu 4:B; Câu 5: B

- Bài 19.1/49 : Câu đúng : 1,3

Câu sai : 2,4,5,6 -Bài 19.2 : Câu C ; 20.1 :D ; 20.2 :D

- Vận dụng quy tắc nắm tay phải và quy tắc vào nam ra bắc để xác định

2/ Ho ạt đ ộng 2 ( 30 ph út)

- Cho HS đ ọc đ ề và xác định yêu

cầu cuả đề bài

-Yêu cầu các nhóm cử đại diện lên

trả lời câu hỏi

-Yêu cầu HS đọc và tóm tắt bài

6/124 sách giáo khoa

- Cho HS thảo luận và làm theo

nhóm (có sự phân công giữa các

nhóm)

- Cho HS đ ọc đ ề và xác định yêu

- Yêu cầu các nhóm thảo luận vẽ

hình và trả lời câu hỏi

-Các nhóm đọc và xácđịnh yêu cầu cuả đề bài

-Thảo luận theo nhóm để trả lời câu hỏi

-Các nhóm đọc và xácđịnh yêu cầu cuả đề bài

-Các nhóm cử đại diện lên trình bày bài giải

Đọc và tóm tắt đề bài

-Thảo luận và tiến hành làm theo sự phân công của giáo viên

1/Bài7/124sgk

Kim nam châm nhỏ nằm cân bằng dọc theo hướng một đường sức từ cuả dòng điện thẳng

Bthuận đối với chiều thẳng đứng đi lên

+Độ lớn thoả mãn hệ thức: IlB.sinα = mg

Trang 2

- Cho học sinh đọc , tóm tắt đề bài

-Giả sử từ trường có chiều từ trong ra

-Thực hiện theo nhóm dùng quy tắc bàn tay trái xác định phương, chiều ; ;độ lớn F 1;

F 2 ; F 3 ;F 4

- F = F 1+F 2 +F 3 +F 4

→ phương, chiều ,độ lớn cuảF

F2= F4= BI l2sin90= 0,1N-Nếu từ trường có chều từ ngoài vào thì kết quả tương tự

Trang 3

1/KIẾN THỨC:

+Nắm được đặc điểm chung cuả từ trường

+Biết cách vẽ các đường sức từ sinh bởi dòng điện chạy trong các dây dẫn có hình dạng khác nhau

+Nắm được công thức tính cảm ứng từ trong các trường hợp đặc biệt

2/ KĨ NĂNG

+Xác định được vectơ cảm ứng từ tại mỗi điểm do dòng điện chạy trong các dây dẫn có dạng đặc biệt

+ Vận dụng được nguyên lí chồng chất từ trường để xác định vetơ cảm ứng từ tông hợp tại một điểm

II/CHUẨN BỊ

1/GIÁO VIÊN: Một số bài tập

-Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi:1,2/133 sách

giáo khoa?

- Cho học sinh thực hiện câu 3,4/133sách bài tập

-Câu1:Tỉ lệ vớiI gây ra từ trường,dạng hình học cuả dây dẫn,vị trí cuả điểm đang xét,môi trường xung quanh

Câu2:a:không đổi; b:giảm nếu dịch chuyển ra xa

và tăng nếu dịch chuyển lại gần c: không đổi-Câu3:A Câu 4:C

10 − 7

Ống1: I= 5A;N=5000vòng;l=2mỐng: I=2A;N=10000vòng;l=1,5m

3

16 2 5 , 1

+Cảm ứng từ B1 tại O2 do dòng điện I1 gây

ra có : phương :vuông góc với khung dây tại

O2 ;Chiều : Từ ngoài vào ; Độ lớn :

Trang 4

- Yêu cầu HS nêu hướng

giải và giáo viên có thể

B bằng không

-cùng thảo luận nêu hướng giải:

+Gọi M là vị trí có BM= 0+BM= B1 + B2 từ đó biện luận để xác định vị trí M

210

2 − = −

= +Cảm ứng từ B2 tại O2 do dòng điện I2 gây

ra có : phương :vuông góc với khung dây tại

O2;Chiều : Từ ngoài vào ; Độ lớn :

B2 =2π 10-7

T R

2

2,0

210

- Y ê u c ầu HS nêu cách xác định vectơ cảm ứng

từ do dòng điện qua dây dẫn thẳng dài gây ra tại

một điểm và do dòng điện qua khung dây gây ra

tại tâm cuả khung dây

- Tổng hợp kiến thức trả lời câu hỏi cuả giáo viên

5/ Ho ạt đ ộng 5 (2 ph út) D ặn d ò

- Y ê u c ầu HS v ề l àm b ài 7/133 sgk ;trả lời các

câu hỏi ;21.4;21.521.6/53,54 s ách b ài t ập

Trang 5

+Biết cách vẽ các đường sức từ sinh bởi dòng điện chạy trong các dây dẫn có hình dạng khác nhau.

+Nắm được công thức tính cảm ứng từ trong các trường hợp đặc biệt

2/ KĨ NĂNG

+Xác định được vectơ cảm ứng từ tại mỗi điểm do dòng điện chạy trong các dây dẫn có dạng đặc biệt

+ Vận dụng được nguyên lí chồng chất từ trường để xác định vetơ cảm ứng từ tông hợp tại một điểm

II/CHUẨN BỊ

2/ HỌC SINH : Làm các bài tập trong sách bài tập đã dặn ở tiết trước

-Yêu cầu học sinh trả lời câu

hỏi:21.1;21.2;21.3/53 SÁCH BÀI TẬP

- Cho học sinh nhắc lại ccách xác định vectơ cảm

ứng từ do dòng điện qua dây dẫn thẳng dài gây ra

R

I N.

10 − 7

3/ Ho ạt đ ộng 3 ( 30 ph út) Xác định Bdo dòng điện qua 2dây dẫn thẳng dài gây ra tại một điểm

-Các nhóm nêu kết quả tính được

Vectơ cảm ứng từ tổng hợp BM= B1 + B2

là đường chéo hbh có hai cạnh là B1 , B2

hbh này là hình thoi vì B1= B2.Góc M cuả hình thoi =1200 nên tam giác tạo bởi B1 , B

hoặc B2 , Blà đều vì vậy ta có :

M

B

600

Trang 6

b/N: r1 = 6cm;r2 = 8cm.

2/Tìm những điểm mà tại đó B

bằng không

-Thực hiệnvẽ hình và xác định B

tại tại M,N,những điểm mà tại đó

B bằng không ,cùng thảo luận đưa ra kết quả chung

nên M phải nằm trên đoạn O1O2.

+Cảm ứng từ B1 do dòng điện I1 gây ra tại Mcó : phương :vuông góc với O1M ;Chiều :

610

2 − = −

= +Cảm ứng từ B2 do dòng điện I2 gây ra tại

M có : phương :vuông góc với khung dây tại

O2M;Chiều : Từ trên xuống ; Độ lớn :

910

=Cảm ứng từB tại Mdo dòng điện I1,I2 gây

ra : BM= B1 + B2 Do:B1 ↑↑B2 Nên:

B ↑↑B1,B2 ; B = B1 + B2 = 6,5.10-5 Tb/Vì r12 + r2 = a2 nên N O1O2 vuông tại NCách xác định BN giống cách xác định BM

ở bài 21.4 kết quả: BN có phương chiều như hình vẽ (B1 ⊥ B2);độ lớn:

3

29

6

2

1 2

⇒

I

I PO PO

⇒PO1=20cm ; PO2=30cm

- Y ê u c ầu HS v ề l àm b ài 21.7/54 s ách b ài

tập Soạn bài LỰC LO-REN-XƠ - Đ ánh d ấu c ác b ài t ập v ề nh à th ực hi ện.

BÁM SÁT19: BÀI TẬP (LỰC LO-REN-XƠ)

I/ MỤC TIÊU

1/KIẾN THỨC:

+Nắm các đặc điểm cuả lực Lorenxơ

+Nắm được công thức tính độ lớn cuả lực Lorenxơ và biểu thức xác định qũy đạo cuả điện tích chuyển động trong điện trường đều

2/ KĨ NĂNG

.

O1I

Trang 7

+Xác định được quan hệ giữa chuyển động ,chiều cảm ứng từ và chiều lực từ tác dụng lên điện tích chuyển động trong từ trường đều.

+ Vận dụng và giải được các bài tập có liên quan đến lực Lorenxơ

II/CHUẨN BỊ

1/ Hoạt động 1: (7phút) kiểm tra bài cũ

-Yêu cầu học sinh trả lời

câu hỏi:1,2/138 sách giáo

-Cùng phương với từ trường

-Chiều:F ↑↑E khi q〉0

E

F ↑↓ khi q 〈 0

-Chỉ tác dụng lên điện tích chuyển động

- Phụ thuộc vào bản chất hạt(dương hay âm)

-Phụ thuộc vào chiều chuyển động cuả điện tích (v)

-Luôn vuông góc với từ trường

-chiều tuân theo quyi tắc bàn tay trái

2/ Ho ạt đ ộng 2 ( 3 ph út) hệ thống kiến thức

+ Lực Lorenxơ có:

-Phương : vuông góc với v và B

-Chiều: tuân theo quy tắc bàn tay trái:………

-Độ lớn: f = q0 vBsinα Với α là góc tạo bởi v và B

+Bán kính qũy đạo cuả một hạt điện tích trong một từ trường đều với vận tốc ban đầu vuông góc với từ trường : R = q mv B

B = 10-2 T; R = 5ma/v cuả prôtôn ?b/T ?cho mp = 1,672.10-

27kg-Thực hiện theo nhóm

để xác định v cuả prôtôn ; T -Các nhóm nêu kết quả

10 672 , 1

5 10 10 6 , 1

= 4,784.106m/s

b/ Chu kì chuyển động cuả prôtôn:

T = 4 , 784 10 6

5 14 , 3 2 2

=

v R

π

= 6,6.10-6 s

Trang 8

cầu cuả bài.

- Yêu cầu đại

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả

2/Bài 8/138 sgk

Khoảng cách AC là đường kính quỹ đạo tròn bằng 2R,tỉ lệ thuận với khối lượng cuả ion và cũng tỉ lệ thuận với phân tử gam cuả ion:

+Nắm các đặc điểm cuả lực Lorenxơ

+Nắm được công thức tính độ lớn cuả lực Lorenxơ và biểu thức xác định qũy đạo cuả điện tích chuyển động trong điện trường đều

2/ KĨ NĂNG

+Xác định được quan hệ giữa chuyển động ,chiều cảm ứng từ và chiều lực từ tác dụng lên điện tích chuyển động trong từ trường đều

Trang 9

+ Vận dụng và giải được các bài tập có liên quan đến lực Lorenxơ.

II/CHUẨN BỊ

-Yêu cầu học sinh trả lời câu

hỏi:22.1;22.2;22.3;22.4/54 sách bài tập

-Cho học sinh và giáo viên nhận xét câu trả lời

-Câu22.1:A Câu 22.2:B Câu 22.3:B

-Câu 22.4:dùng qui tắc bàn tay trái ( lực Lorenxơ đóng vai trò là lực hướng tâm):

Hình 22.1a,b:Cảm ứng từ vuông góc với mặt phẳng vẽ,hướng ra ngoài

+ Lực Lorenxơ có:

-Phương : vuông góc với v và B

-Chiều: tuân theo quy tắc bàn tay trái:………

-Độ lớn: f = q0 vBsinα Với α là góc tạo bởi v và B

+Bán kính qũy đạo cuả một hạt điện tích trong một từ trường đều với vận tốc ban đầu vuông góc với từ trường : R = q mv B

0

3/ Ho ạt đ ộng 3 ( 10 ph út) Xác định quỹ đạo cuả điện tích chuyển động.

H Đ c ủa gi áo vi ên H Đ c ủa h ọc sinh ND b ài t ập

-Thực hiện theo nhóm để xác định quỹ đạo và và độ lớnvận tốc cuả prôtôn

v tăng lên

2 v0 ⊥ E:qũy đạo parabol; độ lớn

4/ Ho ạt đ ộng 4 ( 20 ph út) Xác định các đại lượng liên quan đến chuyển động cuả một điện tích trong từ

trường

- Cho HS đ ọc đề và xác định yêu cầu -Các nhóm đọc và xácđịnh yêu cầu 2/Bài22.5/55 sách bài tập

Trang 10

- Cho HS thảo luận theo nhóm xác

định hướng thực hiện yêu cầu cuả

-Các nhóm nêu kết quả so sánh

-Tóm tắt: v0 = 0

U = 400V; v0 ⊥B;R = 7cm

B?-Đọc và tóm tắt đề bài

-Thảo luận theo nhóm xác định hướng thực hiện yêu cầu cuả bài

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả

Trọng lượng cuả electron :

Pe = mg = 9,1.10-31.10 = 9,1.10-30 NLực Lorenxơ tác dụng lên electron: f= evB = 1,6.10-19.2,5.107 2.10-4

= 8.10-16 N

P〈〈 f vì vậy có thể bỏ qua trọng lượng đối với độ lớn cuả lực Lorenxơ

10 7 10 6 , 1

400 2 10 1 , 9 2

= 0,96.10-3T

5/Ho ạt đ ộng 5(3phút)D ặn d ò

- Y ê u c ầu HS v ề l àm b ài 22.9…….22.11/ 56 s

ách b ài t ập Soạn bài CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

- Đ ánh d ấu về thực hiện yêu cầu cuả giáo viên

BÁM SÁT20 BÀI TẬP(TỪ THÔNG –CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ)

I/ MỤC TIÊU

1/KIẾN THỨC:

+Nắm được công thức tính từ thông,đơn vị từ thông

+Nắm được nội dung định luật Len-xơ về chiều dòng điện cảm ứng

2/ KĨ NĂNG

+Giải được các bài tập liên quan đến từ thông và hiện tượng cảm ứng điện từ

+Vận dụng được định luật Len-xơ để xác định chiều dòng điện cảm ứng

II/CHUẨN BỊ

Trang 11

1/GIÁO VIÊN: Một số bài tập.

xa I thì từ thông qua ( C ) biến thiên

+ Từ thông qua một diện tích S đặt cuả một mạch kín đặt trong một từ trường đều:

Φ =BScosα Với α = (B , n)

+Định luật Lenxơ: dòng điện cảm ứng xuất hiện trong mạch kín có chiều sao cho từ trường cảm ứng có tác

dụng chống lại sự biến thiên cuả từ thông ban đầu qua mạch kín.

-Nếu từ thông qua ( C ) tăng : B C ↑↓B

-Nếu từ thông qua ( C ) giảm: B C ↑↑B

3/ Ho ạt đ ộng 3 ( 8 ph út) Xác định từ thông gưỉ qua diện tích S cuả một mạch kín

β = 300 Φ?-Thực hiện theo nhóm để xác định Φ

4/ Ho ạt đ ộng 4(20 ph út) Xác định chiều dòng điện cảm ứng bằng định luật Len-xơ

2/Bài 5/148 sách giáo khoa

a/Nam châm tịnh tiến ra xa vòng dây: từ thông qua

( C ) giảm: B C ↑↑B.Do đó dòng điện cảm ứng

trong (C) ngược chiều kim đồng hồ

b/Vòng dây tịnh tiến lại gần nam châm: từ thông

qua ( C ) tăng : B C ↑↓B Do đó dòng điện cảm

ứng trong (C) chạy theo chiều kim đồng hồ

c/ ( C ) quay quanh trục vuông góc với (C) nên từ

Tịnh tiến

B

c

B

SN

Trang 12

điện cảm ứng trong

khung dây

-Yêu cầu các nhóm cử

đại diện nêu kết quả -Thực hiện theo nhóm xác định chiều cuả I trong khung dây

thông qua vòng dây không thay đổi.Trong mạch (C) không xuất hiện dòng điện cảm ứng

d/Trong nửa vòng quay đầu tiên cuả nam châm:dòng điện cảm ứng trong (C) chạy theo một chiều.Trong nửa vòng quay cuối cuả nam

châm:dòng điện cảm ứng trong (C) chạy theo chiều ngược lại

Vậy: Khi nam châm quay liên tục trong mạch (C) thì từ thông qua khung biến thiên tuần hoàn nên trong khung xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều

+Nắm được công thức tính từ thông,đơn vị từ thông

+Nắm được nội dung định luật Len-xơ về chiều dòng điện cảm ứng

2/ KĨ NĂNG

+Giải được các bài tập liên quan đến từ thông và hiện tượng cảm ứng điện từ

+Vận dụng được định luật Len-xơ để xác định chiều dòng điện cảm ứng

II/CHUẨN BỊ

Trang 13

-Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi:23.1/58 sách bài

tập

- Cho học sinh thực hiện bài 23.2;23.7/58,59 sách

bài tập

- Câu 23.1: D -Bài 23.2: Câu đúng:3,5,7 Câu sai:1,2,4,6

+Định luật Lenxơ: dòng điện cảm ứng xuất hiện trong mạch kín có chiều sao cho từ trường cảm ứng có tác

dụng chống lại sự biến thiên cuả từ thông ban đầu qua mạch kín.

-Nếu từ thông qua ( C ) tăng : B C ↑↓B

-Nếu từ thông qua ( C ) giảm: B C ↑↑B

3/ Ho ạt đ ộng 3 ( 12 ph út) Xác định từ thông gưỉ qua diện tích S cuả một mạch kín

- Cho HS đ ọc đề và xác định yêu

- Cho HS thực hiện theo nhóm để

xác định Φ

Yêu cầu các nhóm cử đại diện nêu

kết quả

-Chép đề và xácđịnh yêu cầu cuả đề bài: a = 10cm = 0,1m,

B =0,02T

Φ?-Thực hiện theo nhóm để xác định Φ

c/ α = 900 Từ thông gửi qua diện tích

4/ Ho ạt đ ộng 4(20 ph út) Xác định chiều dòng điện cảm ứng bằng định luật Len-xơ

a/Khi cho vòng dây( C ) dịch chuyển ra xa ống

dây: từ thông qua ( C ) giảm: B C ↑↑B +Từ trường ban đầu B do dòng điện qua ống dây gây ra có chiều như hình vẽ(dùng quy tắc nắm tay phải)→chiều cuả từ trường cảm ứng B C ↑↑B

Do đó dòng điện cảm ứng trong (C) cùng chiều kim đồng hồ tức là cùng chiều dòng điện qua ống

Trang 14

điện cảm ứng trong

khung dây

-Yêu cầu các nhóm cử

đại diện nêu kết quả

-Thực hiện theo nhóm xác định chiều cuả i trong khung dây

dây( xác định bằng quy tắc nắm tay phải)

b/Khi cho R1 tăng thì điện trở toàn mạch tăng,dòng điện qua mạch chính giảm(

r R

I

+

= ξ

) do đó hiệu điện thế giưã hai cực cuả nguồn tăng lên : từ thông

qua ( C ) tăng : B C ↑↓B Do đó dòng điện cảm

ứng trong (C) chạy ngược chiều kim đồng hồ(ngược chiều dòng điện qua ống dây)

- Y ê u c ầu HS v ề l àm b ài 23.9,23.10/6 Soạn

bài : SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG - Đ ánh d ấu c ác b ài t ập v ề nh à th ực hi ện.

BÁM SÁT21 BÀI TẬP(SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG )

I/ MỤC TIÊU

1/KIẾN THỨC:

+Nắm được nội dung định luật định luật Faraday về suất điện động cảm ứng

+Nắm được quan hệ giưã suất điện động cảm ứng và định luật Lenxơ

2/ KĨ NĂNG

+Giải được các bài tóan cơ bản về suất điện động cảm ứng

II/CHUẨN BỊ

Trang 15

giáo khoa

- Cho học sinh thực hiện câu 3/152sgk

*Khi cho nam châm chuyển động qua một mạch

kín ,trong mạch xuất hiện dòng điện cảm ứng

Điện năng cuả dòng điện được chuyển hóa từ

dạng năng lương nào?

-Vận dụng các kiến thức đã học trả lời

-Câu3:C.Giả sử mạch kín đặt trong từ trường như hình vẽ

+Lúc đầu từ thông qua mạch bằng 0

+Trong nữa vòng quay đầu ,từ thông qua mạch tăng dần đến giá trị cực đại(khiB ⊥mpcuả mạch) trong mạch xuất hiện ec ngược chiều cuả mạch

+ Trong nữa vòng quay cuối ,từ thông qua mạch giảm dần từ giá trị cực đại đến 0,lúc này ec cùng chiều cuả mạch.Vậy ectrong mạch sẽ đổi chiều một lần trong ½ vòng quay

-Yêu cầu các nhóm cử đại

diện nêu kết quả

-Yêu cầu các nhóm cử đại

diện nêu kết quả

-Cho: a = 10cm=0,1m; B ⊥mặt khung.B1 = 0; B2 = 0,5T;

t

Λ = 0,05s ;e c =?

- Yêu cầu các nhóm thực hiện theo nhóm để xác định e c -Các nhóm nêu kết quả tính được

= a .(B∆2t−B1)2

Tiêu đề	Bám sát từ trường – lực từ
Trường học	Trường Đại Học
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	bài tập
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	1,34 MB