ĐIỀU TRỊ hàm RĂNG LOẠI I CHEN CHÚC

DIEU TRI HAM RANG LOAII CHEN CHUC 1/ Dinh nghĩa : - _ Sự mất cân xứng giữa kích thước gần xa các răng vĩnh viễn và chu vi cung hàm - _ Chiếm 30% các bệnh nhân điều trị chỉnh hình răng

DIEU TRI HAM RANG LOAII CHEN CHUC 1/ Dinh nghĩa :

- _ Sự mất cân xứng giữa kích thước gần xa các răng vĩnh viễn và chu vi cung hàm

- _ Chiếm 30% các bệnh nhân điều trị chỉnh hình răng mặt

- Có thể liên quan tới các rối loạn của 3 kích thước trong không gian

2/ Các dang lam sang

- Chen chtic chung :

o_ Bởi thiếu chỗ : Răng nhỏ tương đối

o_ Bởi dư chỗ : Răng to tương đối

Chen chúc đăng trước

Chen chúc đăng sau

- _ Xương ôrăng hai hàm đưa ra trước

- Duong cong Spee sau

3/ Mục tiêu — Neuyén tac :

- Muc tiéu:

o_ Thiết lập lại các điểm chạm bên

o_ Xây dựng lại khớp cắn cân bằng

o Tham my

- Nguyén tac:

o Danh gia về số lượng và chất lượng của sự chen chúc

o Su tinh toán thực hiện ở hàm dưới khi thiếu chỗ

4/ Điều tri chen chúc bởi thiếu chỗ hay dương tính

- Khong diéu trị

- _ Đóng khe thưa bằng cách di chuyển gần các răng

- _ Công cụ : mắc cài với dây chun dải

5/ Điều tri chen chúc bởi dư chỗ hay âm tính

- Hai cach diéu trị

o_ Tăng khoảng sẵn có

o_ Giảm khoảng cần thiết

- Giai đoạn điều tri

o Hàm răng sữa : thường có sự chen chúc tạm thời

o_ Hàm răng hỗn hợp : Nong rộng hàm hay nhỗ răng sớm

o_ Hàm răng vĩnh viễn : Chấp nhận hoặc nhồ răng

6/ Khi nào thì điều tri 2

q⁄ Bassigny (1990)

o_ Sự chen chúc ít : Điều trị sớm để giữ khoảng lee way và tăng chu vi cung hàm

Biên dịch : Phương Thảo

o Sự chen chúc trung bình (6-8mm): chờ phát triển để đánh giá cuối cùng

o Hai xuong 6 rang dua ra phía trước : Chờ đến tuổi trưởng thành nhằm tận dụng khoảng

nhồ răng , làm lùi răng cửa

o_ Chen chúc nặng (>10mm) : Nhỗ răng theo chương trình từ các răng sữa sau đó các răng tiên cối vĩnh viễn

- _ Ưu điểm việc điều trị sớm theo Bassigny :

o_ Giảm thời gian điều trị

o Bảo đảm sự bình thường mô nha chu các răng cửa dưới và răng nanh

o Bao dam độ ôn định của các kết quả

o_ Cân bằng khớp căn, thiết lập được hướng dẫn răng nanh và răng cửa

© Giám nguy cơ tiêu chân răng

- - Nhược điểm:

o_ Khó đánh giá độ chen chúc ở hàm răng hỗn hop

o Thường cần có pha điều trị thứ hai ở độ tuổi trưởng thành

b/ Foley va cộng sự (1996): Chỉ định theo sự chen chúc răng cửa hàm dưới

o_ Độ chen chúc < hoặc = 2, khoảng giữa hai răng nanh > 28mm : Hàm răng sẽ tự điều chỉnh

o =3-4mm : Mài các răng sữa

o_ =5- 0mm: Nhồ răng sữa và đeo cung lưỡi

o >10mm : Nhỗ rang vinh vién va khi cu có định

- Tăng khoảng có sẵn :

©_ Bảo toàn khoảng lee-way

o_ Sửa chữa độ quay gẵn trong của răng hàm

©œ_ Nong rộng ham

- _ Giảm khoảng cần thiết :

o_ Nhỗ các răng sữa

o Nhé rang theo chuong trình

o Nhé rang 6 ham rang vinh vién

o Mai rang

+ Téing khoang sdn co:

- Lee-way = khoảng sẵn có sau khi mọc các răng hàm sữa rộng hơn các răng tiền cối

- Ở hàm dưới , răng hàm sữa thứ hai 2,5mm rộng hơn răng tiền cối => chỉnh độ chen chúc 5mm

- - Ở hàm trên , khác biệt là 2mm => điều chỉnh độ chen chúc 4mm

- Ngan chan su di gan cua rang ham

o O ham dưới : Cung lưỡi, khí cụ môi

o_ Ở hàm trên : Cung Nance, thanh khẩu cái, FEO

- Bằng cách mở rộng cung hàm: điều trị phục hồi, giữ khoảng để bảo toàn lee-way

- _ Chỉnh d6 quay gan- trong 16/26 theo Cetlin

- Quay tu nhiên hay sau khi rụng răng hàm sữa lớn thứ hai

- Kết quả : giảm khoảng phát triển của răng tiền cối và răng nanh

- Điều trị giải phóng 2mm khoảng cho mỗi bên

- Phương tiện : thanh khẩu cái, Quad Helix, FEO, lip bumper ( khí cụ môi)

Nong rộng hàm khi hàm răng ở giai đoạn hỗn hợp để chỉnh lại răng nanh và răng cửa cho đúng vị

trí

Nong theo mặt phẳng đứng dọc : sắp xếp lại vị trí hoặc di xa răng hàm, làm nghiêng ngoài răng cửa

Nong theo mặt phẳng ngang : Tăng khoảng cách giữa hai răng nanh và hai răng hàm

Khí cụ :

o Quadhelix, Bihelix, crozat, khí cụ nong hàm, cung lưỡi với lò xo

Franckel

Hàm Planas Khí cụ hàm dưới Schwartz

Lip bumper

Thanh khẩu cái

+Giửm khoảng cân thiết :

Nhồ các răng sữa

Nhồ răng theo chương trình

Nhồ răng ở hàm răng vĩnh viễn

Mài răng

e Nhỗ các răng sữa

o_ Theo Foley, nếu độ chen chúc của răng cửa 4-9mm : nhỗ các răng nanh sữa dé cải thiện sự thắng hàng các răng cửa

o_ Nhỗ 73/83 ít sau khi mọc 32/42

o_ Nhược điểm:

“ Khó đánh giá độ chen chúc vì khi tăng chiều rộng 33/43 giữa 8-10 tuổi cho

phép chữa chen chúc trung bình

= D6i khi sau khi nhé răng có tình trạng nghiêng trong của các răng cửa dẫn tới

sự giảm chiều dài cung răng và tăng độ căn sâu, do đó phải đeo cung lưỡi

e Nhỗ răng theo chương trình

o_ Nhỗ răng lần lượt các răng sữa sau đó răng vĩnh viễn theo chu trình lên sẵn o_ Chu trình phổ biến : răng nanh sữa/ răng hàm sữa thứ nhất/ tăng tốc độ mọc răng tiền

cối mà sau đó sẽ được nhé/ Sắp xếp lại vị trí và di xa các mầm răng nanh

o Uudiém:

“ Sắp xếp một sự phát triển về phía xa trong, nha chu khỏe mạnh

“ Giảm thời gian điều trị với mắc cài

“ Giảm tối thiểu nguy cơ tái phát nếu chữa trị muộn

m Cải thiện nụ cười của các bệnh nhân trẻ tuổi o_ Nhược điểm:

"Làm sụp kích thước dọc khi nhỗ các răng nanh sữa

“ Bắt buộc phải nhồ 4 răng tiền cối

“ Nguy cơ nghiêng trong của răng cửa : vẫn đề về chỗ và thẳm mỹ

e Nhỗ răng trên hàm răng vĩnh viễn

o_ Khi trường hợp răng chen chúc nặng vì có thể đạt được 14mm chỗ trống

©_ Lựa chọn các răng tiền cối để nhỗ theo :

= Gia tri su dụng và vị trí chen chúc

“_ Thắm mỹ: môi và mặt nghiêng

=» Vận đê nha chu, khớp căn và nội nha

o_ Chú ý : đôi khi có dư chỗ trông so với cân thiết

e Mai cac rang stra :

o_ Chỉ định : Độ chen chúc 3-6mm

o_ Theo Lodter, có các ưu điểm như nhồ răng 73/83 mà không ảnh hưởng tới quá trình mọc răng

o_ Chu trình ( VAN DER LINDER )

= Mai mat gan của 73/83 ở độ tuổi 7-8 tuổi theo số lượng của độ chen chúc

“ Mài mặt gần của răng hàm sữa thứ nhất trước khi xuất hiện 33/43

» Mai mat gan của răng hàm sữa thứ hai tùy thuộc tình trạng sau khi mọc 34/44

o_ Sử dụng trong thập kỷ 80, một số tác giả sử dụng phương pháp này để sửa chữ hay ngăn chặn sự tái phát của sự chen chúc ở các răng cửa hàm dưới ( BECK, BARBER )

o SHERIDAN (1985) giới thiệu phương pháp Arr rector strIpping : kỹ thuật mài men răng trên hai cung hàm bắt đầu từ vùng bên sau đó tới vùng trước nếu cần thiết Có

thê điều trị độ chen chúc khoảng 4 -Smm 7/ Kết luận :

- Phân tích giá trị độ chen chúc là chìa khóa để điều trị thành công

- _ Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ mang lại kết qua tốt hơn

- _ Chú ý : luôn luôn kiểm soát mô nha chu vì ngay cả khi chỉ có độ chen chúc ít cũng có thể làm nặng hơn bệnh nha chu

- Tiên lượng dựa trên sự cân băg chức năng môi/ lưỡi