• Ảnh hưởng thu nhập IE là thay đổi trong tiêu dùng chỉ do thay đổi thu nhập thực tế gây ra.. • Ảnh hưởng thay thế SE là thay đổi trong tiêu dùng chỉ do thay đổi giá tương đối gây ra...
Trang 1LÝ THUYẾT NGƯỜI TIÊU
DÙNG
(Tiếp)
DÙNG (Ti ế p)
TS Lê Văn Chiến – COE - VNU
Trang 21.9 X©y dùng ®−êng cÇu
Qy
O
Px 0
Đ−êng gi¸ tiªu dïng
U1
U2
Qx 1
U0
Qx 2
Qx 0
•A
•C
•B
Qx
Qx
1 Qx
2
Qx 0
Px 1
Px 2
Dx
BL0 BL1 BL2
•E0 •E1 •E2
Trang 3Độ co giãn của cầu theo giá
x
x x
x p
p
p X
X p
X
p
X
=
∂
∂
=
Ep bằng nghịch đảo của độ dốc của đường cầu chia cho mức cầu trên giá Ep<0 vì đường cầu dốc xuống
|Ep| = 1: Chi tiêu không đổi khi giá không đổi
|Ep| >1: Chi tiêu tăng khi giá giảm, giảm khi giá tăng
|Ep| < 1: Chi tiêu giảm khi giá giảm, tăng khi giá tăng
Độ co giãn chéo của cầu
Y
Y Y
Y c
p
p X
X p
X
p X
=
∂
∂
=
0
>
c
e X và Y là thay thế
⇒
< 0
c
e X và Y bổ sung
Trang 4Liên hệ giữa độ co giãn của cầu theo giá của các hàng
hóa
dY p
Ydp dX
p Xdp
Giả sử thu nhập và giá hàng hóa Y không thay đổi, ta có:
0
= +
+
0
=
+
+
M
Y p dp
p Y
dY M
X p dp
p X
dX M
X
X
X X
X
X X
2
M X
Đặt:
0 )
1
α
Nếu biết phần chi tiêu cho X, Y trong tổng chi tiêu, biết độ co giãn của cầu theo giá của X, có thể tính độ co giãn theo giá chéo của Y theo X
Trang 51.10 Xây dựng đường cầu bằng đại số
X U
Y U dY
dX
∂
∂
=
Y
X p
p Y
U
X U
=
∂
∂
∂
∂
Y
X
p
p Y
U
X U
dX
dY
=
∂
∂
∂
∂
=
−
Ta có:
Ràng buc NS:
Y p X
p
Nhân cả tử và mẫu số của (*) với vế phải của (**), ta có
Y
X Y
X Y
Y X
Y
p
p Y
p Xp
p M
U
X p
Xp p
M
U
=
∂
−
∂
∂
−
∂
) (
) (
) ,
, ( p p M X
X = d X Y ; X = X d ( pX , pY , M )
Hàm cầu ngược
) , , (X p M X
) , , (Y p M Y
pY = p Y
X P
P P
M Y
y
x y
−
=
Trang 6• Có hạm lợi ích dạng Cobb-Douglas
• Các lợi ích cận biên
β α
Y X
U =
β α
αX Y X
=
∂
∂
1
−
=
∂
βX Y Y
U
;
X
Y dX
dY
β
α
=
−
Chia (1) cho (2)
(=Px/Py)
Nhân 2 vế với vế phải của ta được X
P
p p
M Y
Y Y
X
−
=
X p p
Xp p
M
X p X
p
Do đó có hàm cầu hàng hóa X:
+
=
β α
α
X
p M
Trang 7• Thay (3) vào ràng buộc NS:
+
−
=
X Y
X
M p
p p
M Y
) ( α β α
+
=
β α
β Y
p M Y
Trang 8II Phân tích sâu hơn về lý thuyết lựa chọn của người TD
2.1 Ảnh hưởng thu nhập và ảnh hưởng thay thế
• Ảnh hưởng thu nhập (IE) là thay đổi trong tiêu dùng chỉ do thay đổi thu nhập thực tế gây ra
• Ảnh hưởng thay thế (SE) là thay đổi trong tiêu dùng chỉ do thay đổi giá tương đối gây ra
Trang 9Thu nhập thay đổi
Khi giá HH không thay đổi, thu nhập tăng lên sẽ làm đường cầu dịch phải Cả X,và Y là hàng hóa bình thường, cầu sẽ tăng lên khi thu nhập tăng
Trang 10• Ảnh hưởng của thay đổi giá hàng hóa khác
Khi giá HH Y giảm, người TD chuyển sang vị trí cân bằng mới (a sang b), dù
px không đổi nhưng lượng cầu X giảm, nên X và Y là HH thay thế Đường cầu
về X dịch sang trái.
Trang 11Ảnh hưởng thay thế & ảnh hưởng thu nhập
- Lúc đầu người TD cân bằng tại điểm a trên đường NS
- Giá X giảm, đường NS người TD chuyển sang b
- Vẽ đường NS giả định Y2X2 // Y0X1, tiếp xúc với I0I0 tại c C nằm trên đường thu nhập tiêu dùng.
- Sự vận động dọc theo đường bàng quan từ a đến c gọi là do ảnh hưởng thay thế, từ c đến b là do ảnh hưởng thu nhập
0
0 X Y
1
0 X Y
Trang 12Ảnh hưởng thay thế và ảnh hưởng thu nhập bằng cách khác
là ảnh hưởng thay thế , là ảnh hưởng thu nhập
)
( d a
X
X
X −
Trang 132.2 Cầu nhiều hàng hóa
Lý thuyết sở thích bộc lộ
- Giả định:
• Người TD chi hết TN của
mình
• Với mức TN XĐ, mức giá
HH XĐ, người TD chỉ chọn một giỏ HH.
• Với mỗi giỏ HH được chọn
chỉ tồn tại một tình huống giá và thu nhập duy nhất.
• Các sự lựa chọn của người
tiêu dùng là nhất quán.
Trang 142.2 Cầu nhiều hàng hóa
Công nghệ tiêu dùng
Giả định
• HH mà người TD mua là các yếu tố của quá trình tiêu dùng, các giỏ HH
là các bó đặc tính
• Người TD thích các đặc tính của HH chứ không phải thích bản thân
HH Bài toán lựa chọn TD thành bài toán chọn bó đặc tính thích nhất
Sự lựa chọn này bị ràng buộc bởi ngân sách, mối quan hệ giữa các bó
HH và bó đặc tính, gọi là công nghệ tiêu dùng
• Người TD chi hết thu nhập
• Người tiêu dùng không bão hòa về các đặc tính của HH
Trang 15Giới hạn khả năng đặc tính
Trang 16Cầu về các đặc tính của hàng hoá
Số lượng đặc tính 1
O
A
G3
G2
G1
C
B
D
C’
D’
E
F’
F
Trang 17• Giải pháp góc
• Trợ cấp bằng hàng hoá
• Đường cầu thị trường