Mục tiêu học tậpCuối bài giảng, học viên có khả năng: • Nêu được định nghĩa về tuân thủ • Hiểu được và trọng tâm vào các vấn đề đặc biệt của tuân thủ điều trị trong nhi khoa • Đánh giá
Trang 1Tuân thủ điều trị ARV ở trẻ em
HAIVN
Harvard Medical School AIDS
Initiative in Vietnam
Trang 2Mục tiêu học tập
Cuối bài giảng, học viên có khả năng:
• Nêu được định nghĩa về tuân thủ
• Hiểu được và trọng tâm vào các vấn đề đặc
biệt của tuân thủ điều trị trong nhi khoa
• Đánh giá, chuẩn bị, bắt đầu, giám sát và
theo dõi tuân thủ trong nhi khoa
• Cung cấp hỗ trợ cho cha mẹ hoặc người
chăm sóc trẻ về tuân thủ.
Trang 3Nội dung
• Định nghĩa
• Tuân thủ điều trị nhi khoa trên Thế giới
• Những rào cản về tuân thủ điều trị nhi khoa
•Làm thế nào phát hiện, giải quyết những khó khăn tuân thủ
•Đánh giá tuân thủ và chuẩn bị
• Đo lường tuân thủ và theo dõi
•Nghiên cứu trường hợp
Trang 4• Tuân thủ là một quá trình biến động và thay
đổi trong suốt quá trình
Trang 5Hiểu biết về tuân thủ của trẻ em ở các nước có nguồn thu nhập hạn chế với hiện diện của các thách thức, bởi vì cùng những hạn chế này có ít các lựa chọn nếu virút kháng thuốc phát triển
Trang 6Những khó khăn tuân thủ
• Liên quan tới trẻ:
– Phát triển theo tuổi của trẻ
– Cảm xúc : tổn thương, căng thẳng, chán nản
• Liên quan tới cha mẹ và người chăm sóc:
– Tác động giữa cha mẹ và trẻ
– Trình độ học vấn
– Không thống nhất về người chăm sóc, nhiều người
chăm sóc uống thuốc, giám sát
– Cảm xúc : người chăm sóc sợ hãi, căng thẳng
Trang 8Những khó khăn tuân thủ
• Bao gồm cả phác đồ điều trị bậc 1 và bậc 2?
Trang 9Những khó khăn tuân thủ
• Kỳ thị và phân biệt đối xử
• Không bộc lộ, giữ bí mật làm cho tuân thủ khó khăn
• Các vấn đề về tâm lý xã hội khác (vấn đề kinh tế, nơi sống
không ổn định, ) có thể dẫn đến tuân thủ không đầy đủ
Trang 10Làm thế nào để trọng tâm vào tuân thủ
• Xác định người chăm sóc thứ nhất (gần gũi
nhất với trẻ)
• Hứơng dẫn người chăm sóc và trẻ về HIV
và thuốc
• Làm phù hợp và đơn giản thuốc phác đồ
điều trị bất cứ khi nào có thể và sử dụng
viên kết hợp để giảm số lượng viên thuốc
Trang 11Làm thế nào để trọng tâm vào tuân thủ:
• Cung cấp hộp thuốc và mẹo nhắc uống
thuốc (đồng hồ báo thức)
• Để trẻ/vị thành niên tham gia vào điều
trị - có thể nhắc người chăm sóc cho
trẻ uống thuốc
• Tư vấn về sự bộc lộ hoặc kì thị hoặc
phân biệt đối xử, vấn đề cảm xúc
• Cung cấp hệ thống chuyến tuyến đúng,
lưu ý giải quyết các rào cản về tâm lý
xã hội (vấn đề liên quan đến nơi
sống…)
Trang 12Chuẩn bị tuân thủ
• Tạo lập mối quan hệ tin cậy giữa nhân viên y tế và người chăm
sóc , trẻ/vị thành niên.
• Trẻ bao gồm trong kế hoạch điều trị, thảo luận, được hỏi ý
kiến, không chỉ thảo luận với người chăm sóc
• Làm việc phối hợp chặt chẽ với nhóm chăm sóc đa thành phần
đề hướng dẫn và tư vấn về HIV, điều trị ARV
Trang 13Chuẩn bị tuân thủ
Phát triển kế hoạch điều trị
– AI sẽ cho trẻ uống thuốc?
• Cha mẹ, người chăm sóc, anh chị em, bản thân trẻ
– THUỐC GÌ sẽ được cho trẻ uống?
• hướng dẫn và cung cấp thông tin rõ ràng về thuốc, cách uống
– KHI NÀO sẽ uống thuốc?
• lên kế hoạch riêng và hàng ngày
– NHƯ THẾ NÀO – Thuốc sẽ được uống như thể nào?
Trang 14Đánh giá sẵn sàng tuân thủ
• Trước khi bắt đầu ARV cần phải đảm bảo:
– Người chăm sóc chính được xác định và sẵn
nhiễm trùng cơ hội
– Người chăm sóc và/hoặc trẻ (nếu trẻ đủ lớn) hiểu về:
• Hướng dẫn về thuốc
• Tầm quan trọng của tuân thủ
• Phát hiện và xử trí tác dụng phụ
Trang 15Đánh giá sẵn sàng tuân thủ điều trị
• Xác định bất cứ khó khăn tiềm ẩn đối với tuân thủ (kì thị, nơi ở,
vấn đề kinh tế…)
• Thời gian chuẩn bị là điểm mấu chốt Cần dành thời gian cho
việc chuẩn bị trừ khi với trường hợp khẩn cấp điều trị
Trang 16Đo lường tuân thủ
• Người chăm sóc báo cáo
• Tự báo cáo bất kì khi nào trẻ có thể
• Đếm số viên thuốc (khó với dạng dung dịch)
• Kiểm tra tuân thủ với CD4, tải lựợng virút (VL) tuy nhiên một
vài nghiên cứu cho thấy không có sự tương quan giữa báo cáo tuân thủ và CD4 hoặc VL
Trang 17Theo dõi tuân thủ
• Không nên giả định “đã tuần thủ rồi thì sẽ
luôn luôn tuân thủ”
• Suốt quá trình:
– Trẻ/vị thành niên có thể mệt mỏi vì uống
thuốc
– Người chăm sóc có thể mệt mỏi vì cho uống
và giám sát uống thuốc
– Nhân viên y tế có thể mệt mỏi vì giám sát/hỗ trợ tuân thủ
• Cần biết sự mệt mỏi của tuân thủ
Trang 18Theo dõi tuân thủ
• Kiểm tra nếu có bất cứ tác dụng phụ nào xuất hiện
• Động viên bộc lộ
• Giới thiệu tới nhóm chăm sóc tại nhà và tư vấn viên khi cần
• Xem xét các hỗ trợ tuân thủ (hộp đựng thuốc, lịch, báo thức)
Trang 19Những liên quan đặc biệt đối với
trẻ vị thành niên
Nguy cơ không tuân thủ là một vấn đề lớn ở trẻ vị thành niên vì các vấn đề sau:
• Phủ nhận và sợ tình trạng nhiễm HIV của chúng
• Thiếu thông tin
• Không tin tưởng cơ sở chăm sóc y tế
• Thiếu sự tin tưởng vào hiệu quả của ARV
• Phương thức sống lộn xộn, không có tổ chức
Trang 20Những cân nhắc đặc biệt đối với vị
thành niên
• Chuẩn bị tuân thủ tốt bằng việc giải thích:
– Việc điều trị kéo dài suốt đời
– Làm thế nào để tránh các tác dụng phụ
– Vấn đề liên quan tới rối loạn phân bổ mỡ (hình dạng cơ thể)
• Đơn giản hóa phác đồ (viên phối hợp - FDC)
• Đặt câu hỏi liên quan đến dậy thì và tình dục
• Để vị thành niên tham gia vào quá trình chăm sóc
và điều trị
• Giới thiệu với nhóm hỗ trợ đồng đẳng để chia sẻ
Trang 21Những điểm ghi nhớ
• Tuân thủ điều trị trong nhi khoa là phức tạp vì
phụ thuộc vào người thứ 3 (người chăm sóc)
• Tuân thủ điều trị trong nhi khoa có nhiều khó
khăn cần khắc phục
• Tuân thủ thuốc là cốt yếu không chỉ với ARV mà
còn với cả các thuốc nhiễm trùng cơ hội
• Chuẩn bị và đánh giá thời điểm sẵn sàng tuân
thủ là điểm mấu chốt
• Thiết lập phương thức riêng để đo lường tuân
thủ và theo dõi
Trang 22• Sự tham gia của trẻ vào chăm sóc điều trị và khuyến khích bộc
lộ sẽ giúp cho tuân thủ tốt hơn
• Ghi nhớ: tuân thủ là một quá trình động nó thay đổi theo thời
gian: bạn cần thường xuyên kiểm tra và điều chỉnh kế hoạch điều trị bất kì khi nào cần
Trang 23Tài liệu tham khảo
• Vreeman R., Wiehe S., Pearce E., Nyandiko W., A systematic
Review of Pediatric Adherence to Antiretrovoral Therapu in Low- and Middle-Income Countries, Pediatr Infect Dis J
2008;27/ 686-691)
Trang 24Cảm ơn!
Câu hỏi?