Phòng ngừa nhiễm khuẩn bệnh viện

Chiến lược quan trọng nhất làm giảm NKBV — Vệ sinh tay Đảm bảo vệ sinh tay đúng thời điểm, đúng kỹ thuật—  Trang bị bồn rửa, nước sạch, xà phòng tại các vị trí thích hợp  Tăng cường kh

Trang 1

Phòng ngừa nhiễm khuẩn bệnh viện

TS.BS.Trương Anh Thư Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn - Bệnh viện Bạch Mai

Trang 2

• Một số biện pháp phòng ngừa chung cho các loại

nhiễm khuẩn bệnh viện

• Phòng ngừa một số loại nhiễm khuẩn bệnh viện

thường gặp: viêm phổi bệnh viện, nhiễm khuẩn tiết niệu, nhiễm khuẩn huyết và nhiễm khuẩn vết mổ

Nội dung

Trang 3

Chiến lược quan trọng nhất làm giảm NKBV – Vệ sinh tay

Trang 4

Chiến lược quan trọng nhất làm giảm

NKBV — Vệ sinh tay

Đảm bảo vệ sinh tay đúng thời điểm, đúng kỹ thuật—

 Trang bị bồn rửa, nước sạch, xà phòng tại các vị trí thích hợp

 Tăng cường khử khuẩn tay bằng cồn khi không có đủ phương tiện rửa tay (ưu tiên sử dụng các sản phẩm trong nước đảm bảo hiệu quả diệt khuẩn, chi phí thấp)

 Giám sát tuân thủ VST

 Sử dụng găng khi cần thiết

Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bạch Mai

Số 78 Giải Phóng, Đống Đa, HN Tel/Fax: 0435764463 Email: ksnkbm@yahoo.com

Trang 5

Trang bị phương tiện

Trang 6

- Bồn rửa tay, vòi nước, hệ

thống nước

- Giá để xà phòng rửa tay,

khăn lau tay dùng 1 lần

- Thùng đựng khăn đã sử

dụng

Phương tiện rửa tay bằng xà phòng

Trang 7

Nguyễn Việt Hùng (2008), “Nghiên cứu mức độ ô nhiễm VK trên bàn tay NVYT và hiệu quả của

một số hóa chất khử khuẩn bàn tay, Tập chí YHLS – Bệnh viện Bạch Mai, Số đặc san

Số lượng khuẩn lạc trước và sau VST

Trang 8

CÁC THỜI ĐIỂM VỆ SINH TAY

Trang 9

Các chiến lược làm giảm nguy cơ lây nhiễm:

Tại khu cách ly

•Trước khi mang găng và phương tiện PHCN, trước khi vào buồng/khu vực cách ly.

•Trước và sau khi động chạm vào người bệnh.

•Trước khi thực hiện mỗi quy trình sạch/vô khuẩn trên một người bệnh.

•Sau bất kỳ nguy cơ phơi nhiễm với máu/dịch cơ thể khác của người bệnh.

•Sau khi động chạm bề mặt/vật dụng/thiết bị xung quanh người bệnh.

•Sau khi loại bỏ phương tiện PHCN, khi rời khỏi khu vực chăm sóc, điều trị người bệnh.

Trang 10

vị vào cuối buổi giám sát

Trang 11

Trang 12

Phản hồi kết quả giám sát tới mỗi NVYT

NVYT tự đánh giá về thực KSNK tốt hơn

kết quả quan sát được trên thực tế.

Lý do: (1) NVYT thường cho rằng thực

hành của mình là phù hợp và không cần

cải thiện, (2) Nếu chỉ phản hồi KQ giám

sát chung của BV, Khoa/Phòng, NVYT

luôn cho rằng kết quả chung không thích

hợp với cá nhân họ và không cần thay đổi

BS N.V Hòa - Khoa C1 Không VST trước nghe tim phổi Ngày giám sát: 3-5-2013

Học viên N.T.Lan – Khoa Hô Hấp Không VST sau khi chạm vào GB Ngày giám sát: 4-5-2013

Nhân viên y tế không tuân thủ VST

BS N.M Tường - Khoa Ngoại Không VST sau kiểm tra dẫn lưu Ngày giám sát: 1-6-2013

Điều dưỡng Hoa – Khoa HHTM Không VST trước khi tiêm truyền Ngày giám sát: 3-6-2013

Ledere JWW et al Jt Comm J Qual Patient 2004;35(4):180-185 Jenner EA et al J Hosp Infect 2006; 63(4):418-422

Trang 13

- Thực hiện phẫu thuật.

- Khi thực hiện các thủ thuật vô khuẩn.

- Chăm sóc đặc biệt (trẻ non tháng, cấp cứu sơ sinh BN

SGMD)

Chỉ định sử dụng găng vô khuẩn

- Khi làm các công việc có nguy cơ tiếp xúc với máu/dịch cơ thể của người bệnh, nm, da tổn thương.

- Khi tiếp xúc với đồ dùng, vật dụng ô nhiễm.

- Da tay NVYT không nguyên vẹn.

Chỉ định sử dụng găng sạch

- Làm vệ sinh bề mặt

- Thu gom chất thải

- Thu gom đồ vải

- Xử lý dụng cụ, vật dụng chăm sóc, điều trị BN

SỬ DỤNG GĂNG TAY

Trang 14

Soi găng trên kính hiển vi điện tử phát hiện được những lỗ thủng

Kích thước <

30 -50 µ m ⇒

Virus có thể xâm nhập qua

găng

Tỷ lệ găng PT

bị thủng : 8%, găng sạch (latex, vinyl) thủng: 0 - 52%.

Găng làm giảm 50-60% nguy cơ ô nhiễm máu, dịch cơ thể, không ngăn ngừa được hoàn toàn các tác nhân gây ô nhiễm.

Găng tay

Găng tay là hàng rào bảo vệ hiệu quả đối

với mọi VSV ?

Trang 15

- Rửa găng không có tác dụng khử nhiễm

- 5 - 50% rửa găng trước khi tháo găng gây ô

nhiễm bàn tay sau khi găng bị loại bỏ.

- Rửa găng làm tăng nguy cơ gây thủng găng

Nghiên cứu của Doebbling

Trang 16

Găng tay là phương tiện lây

truyền gián tiếp

Một số thực hành không được

sử dụng găng

• Khám bệnh, lấy mạch, nhiệt độ, HA

• Tiêm bắp, tiêm dưới da, trong da

• Cho ăn, thay đồ vải cho BN (Trừ đồ vải dính máu, dịch cơ thể và chất thải)

• Tim bắp, tiêm trong da, dưới da

• Viết bệnh án, viết và cầm giấy XN, đánh máy tính, nghe điện thoại, vận chuyển BN

• Di chuyển giữa các buồng bệnh

Trang 17

độ VK cao (phân, dịch dẫn lưu)

Các chú ý khi sử dụng găng tay

Trang 18

SỬ DỤNG KHẨU TRANG

Khi nào sử dụng khẩu trang?

Khi làm việc trong khu vực đòi hỏi VK tuyệt đối

Khi làm thủ thuật có nguy cơ văng bắn máu dịch Khi chăm sóc người bệnh lây truyền qua giọt nhỏ, không khí

Trang 19

Đảm bảo chất lượng VSMT

B¹n muèn lµm viÖc ë BV nµy kh«ng?

Trang 20

Làm sạch, khử khuẩn, tiệt khuẩn các dụng

cụ thiết bị y tế

 Xây dựng quy trình KK/TK trên điều kiện thực tế của BV

 Mọi đồ dùng, vật dụng phải được làm sạch kỹ càng trước

KK/TK

 Ưu tiên xử lý dụng cụ bằng phương pháp TK bằng hơi nước khi điều kiện cho phép

 Kiểm soát chất lượng quy trình KK/TK

 Giám sát và ghi nhận lại các chỉ số TK (thời gian, nhiệt độ, áp lực)

 Sử dụng chỉ thị sinh học để đảm bảo chất lượng TK

 Chỉ thị hóa học cần thiết cho TK bằng hóa chất

 Lưu giữ dụng cụ đã TK tại nơi sạch, kín

Trang 21

Tiệt khuẩn

Khử khuẩn

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

• Giảm số lượng VSV trên DC

• Đảm bảo an toàn cho người vận chuyển và xử lý DC

• Loại bỏ các chất hữu cơ trên DC và một phần VSV

• Là một bước bắt buộc cho mọi quá trình KK-TK

• Là hình thức KK với một số DC thông thường

Diệt một phần hoặc hầu hết VSV trên DC Có 3 mức

độ KK (cao, TB, thấp)

Diệt tất cả các dạng sống của VSV kể cả nha bào

Làm sạch

Khử nhiễm

Trang 22

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

• Diệt toàn bộ VSV

• Một số nha bào trong điều kiện nhiệt độ, áp xuất, thời gian nhất định

•Diệt TK lao, VK sinh dưỡng, virus và nấm

•Không diệt được nha bào

•Diệt các VK thông thường, một số virus và nấm

•Không diệt VK có sức đề kháng cao (lao), nha bào

Trang 23

An toàn BN: Dựa vào nguy cơ lây nhiễm từ DC

DC cần KK thông

thường :

Tiếp xúc với vùng da

nguyên vẹn hoặc không

tiếp xúc trực tiếp với BN

DC cần KKMĐC:

Tiếp xúc bề mặt niêm mạc, vùng da tổn thương

DC cần TK:

Sử dụng trong các thủ thuật xâm nhập vào tổ chức vô khuẩn

PHÂN LOẠI/LỰA CHỌN

MỨC ĐỘ KK-TK

Trang 24

Trang 25

Trang 26

Các phương pháp tiệt khuẩn

Trang 27

Trang 28

• Đánh răng bằng bàn chải mềm 2 lần/ngày

• Xúc họng bằng CHX 2% 2lần/ngày,

• Làm sạch miệng bằng 1.5% H2O2 peroxide

• Hút dịch miệng, họng 4 lần/ngày

• Sử dụng ống hút dịch miệng họng riêng cho mỗi lần sử dụng

Phòng ngừa viêm phổi bệnh viện

Phòng nguy cơ hít/sặc dịch tiết hầu họng/tiêu hóa

Trang 29

Chăm sóc miệng và VPBV

họng trong thời gian nằm tại

El-Solh AA Chest 2004;126:1575-1582

Garrouste-Orgeas et al Am J Respir Crit Care Med

1997;156:1647-1655

Trang 30

 Hạn chế tối đa chỉ đặt hoặc đặt lại thiết bị xâm

Trang 31

 Phòng ngừa VPBV ở NB đặt NKQ

• Hút sạch chất tiết ở vùng miệng, hầu họng

trước khi đặt và rút ống nội khí quản.

• Ngừng cho ăn qua ống thông dạ dày khi có

chỉ định rút các ống: nội khí quản, canuyn mở

khí quản, ống thông dạ dày và ống thông

hỗng tràng.

• Lưu ống NKQ dài ngày: ống nội khí quản có

thêm dây hút trên bóng chèn để hút chất tiết

ở vùng dưới thanh môn Cố định tốt ống nội

Trang 32

Trang 33

 Phòng VPBV ở NB thông khí nhân tạo

• Dẫn lưu và đổ nước đọng trong dây thở, bộ phận

chứa nước.

• Khi hút đờm: Dây thở luôn để ở vị trí thấp hơn

phần trên của ống NKQ

• Sử dụng nước vô khuẩn để làm ẩm khí thở vào

của máy thở Sử dụng phin giữ nhiệt và ẩm và

thay khi nhìn thấy bẩn hoặc khi hỏng, không thay

định kỳ trước 48 giờ

• Sử dụng màng lọc vi khuẩn ở nhánh thở vào và

nhánh thở ra của dây máy thở

HME

Trang 34

 Phòng VPBV ở NB thông khí nhân tạo

• Thay dây thở và bộ làm ẩm không khí khi thấy bẩn, khi hỏng hoặc khi có chỉ định ngừng thở máy Các thiết bị này cần được khử khuẩn mức độ cao hoặc tiệt khuẩn trước khi sử dụng lại.

• Thay bóng phổi giả hằng ngày (nếu sử dụng)

Trang 35

 Phòng nguy cơ hít/sặc dịch tiết hầu họng/tiêu hóa

Nghiên cứu Tư thế cơ thể: Nằm

ngửa và nằm đầu cao (30-45 độ)

• 19 NB thông khí nhân tạo

• Nghiên cứu hoán vị chéo hai giai đoạn

• Đo lượng dịch tiết trong nhánh phế quản

của mỗi tư thế

• Kết quả: Lượng dịch tiết ở tư thế nằm ngửa

cao hơn tư thế nằm đầu cao

Trang 36

Phòng ngừa NKH ở NB đặt ống thông mạch máu

 Mục tiêu chính: chuẩn hóa các quy trình liên

quan tới đặt, duy trì và loại bỏ ống thông mạch máu

 Xem xét thận trọng chỉ đặt ống thông TMTT

 Chỉ định đặt ống thông phải được đánh giá hàng ngày trong suốt thời gian lưu ống trên NB

Trang 37

Lựa chọn ống thông mạch máu

 Sử dụng hệ thống kín có kim luồn, kiểm

soát được áp lực đường truyền không cần

phin lọc khí, kim thông khí

 Sử dụng thiết bị có hệ thống van có màng

ngăn tại cửa bơm thuốc.

 Chỉ sử dụng loại có phin lọc trên đối tượng

có nguy cơ NKH cao Loại này có thể lấy

bớt đi thuốc do màng lọc, gây tắc màng lọc

 Ống thông làm bằng chất liệu teflon hoặc

polyurethane ít có nguy cơ gây nhiễm

khuẩn hơn loại povinyl chloride hoặc

polyethylene

Trang 38

Lựa chọn ví trí đặt ống thông tĩnh mạch

- Tránh đặt tại vùng bẹn, nách ở người lớn

- Ưu tiên đặt từ tĩnh mạch dưới đòn hoặc tĩnh mạch cảnh.

- Không nên sử dụng tĩnh mạch cảnh cho chạy thận nhân tạo, thay huyết tương và NB thận (nhằm tránh gây hẹp tĩnh mạch dưới đòn nhằm tránh gây hẹp tĩnh mạch dưới đòn).

Cố định ống thông mạch máu:

- Sử dụng loại thiết bị không cần chỉ khâu

Trang 39

Chăm sóc vùng da tại vị trí đặt ống thông

• Dùng gạc vô khuẩn che vị trí đặt, thay nếu ẩm ướt, không kín, bẩn

• Khử khuẩn hàng ngày bằng CHX 2%, Không bôi kháng sinh dạng mỡ/kem lên vị trí đặt

• Thay mỗi 2 ngày với gạc thông thường và mỗi 7 ngày với gạc trong suốt vô trùng, ngay khi gạc phủ không kín.

• Giám sát tình trạng vị trí đặt, rút bỏ ngay khi có biểu hiện nghi ngờ nhiễm khuẩn tại nơi đặt hoặc có NKH

Trang 40

Thay/loại bỏ ống thông mạch máu

•Không thay thường xuyên Chỉ thay khi có biểu hiện nghi NK tại nơi đặt hoặc nghi NKH

•Thay thường quy ống thông TMNV sau mỗi 72 giờ - 96 giờ

Ở trẻ em thay khi có chỉ định như viêm mao mạch, NKH.

•Với các thiết bị xâm nhập mạch máu sử dụng liên tục thay sau mỗi tuần, ngoại trừ thiết bị truyền máu hoặc nhũ tương cần thay hàng ngày Loại bỏ ống thông khi không cần thiết

sớm nhất có thể.

Trang 41

66% NKTN liên quan tới đặt ống thông tiểu do VK có nguồn gốc từ ngoài lòng

Tambyah PA A prospective study of pathogenesis of catheter-associated urinary tract infections Mayo Clin Proc 1999;74:131-6.

Phòng ngừa nhiễm khuẩn tiết niệu

Trang 42

Chỉ đặt khi có chỉ định và loại bỏ sớm nhất có thể

Thời gian lưu ống thông tiểu Chỉ định

≤ 2 tuần,

- Dẫn lưu bàng quang liên tục sau phẫu thuật

- Bí tiểu cấp

- Đo lượng nước tiểu

- Rửa hoặc làm giảm áp lực bàng quang sau phẫu thuật đường tiết niệu

- Phẫu thuật tái tạo tạm thời/vĩnh viễn đường dẫn niệu ở những NB tổn thương không hồi phục vùng đáy chậu, xương cùng

Trang 43

Chỉ đặt khi có chỉ định và loại bỏ sớm nhất có thể

– Giảm thiểu sử dụng ống thông tiểu và thời gian lưu ống thông, đặc biệt ở những đối tượng có nguy cơ cao : phụ

nữ, người già, suy giảm miễn dịch

– Xem xét sử dụng ống thông dùng ngoài thay cho ống thông đặt trong đường tiểu niệu ở NB nam không có bí tiểu hoặc tắc BQ

– Đặt ống thông tiểu ngắt quãng được sử dụng với người bệnh rối loạn chức năng bài tiết nước tiểu (hẹp/rò niệu đạo, sỏi BQ, teo BQ)

Trang 44

Ống thông tiểu không xâm nhập

Trang 45

Giải pháp thay thế ống thông BQ-NĐ hoặc trên xương mu

Hẹp Sỏi

Bàng quang nhỏ/teo

Rò Ống thông tiểu ngắt quãng Ống thông tiểu Foley

Trang 46

Tuân thủ kỹ thuật VK khi đặt ống thông tiểu

•Vệ sinh tay ngay trước và sau khi đặt ống thông.

•Sử dụng các dụng cụ, thiết bị đặt ống thông đã được TK

•Không động chạm vào bất kỳ bề mặt không vô khuẩn nào khi mang găng vô khuẩn.

•Bôi trơn ống thông bằng chất bôi trơn dùng một lần

•Không đặt lại ống thông khi thủ thuật không thành công.

•Nếu đặt nhầm ống thông tiểu vào vị trí âm đạo ở NB nữ, giữ nguyên vị trí ống thông như điểm đánh dấu tới khi ống thông tiểu mới được đặt vào đúng vị trí.

Định dạng
Số trang	67
Dung lượng	10,8 MB