Thực hiện cơ chế thành lập và giải thể doanh nghiệp nhà nước ban hành theo Nghị định HĐBT ngày 20/11/1991 của Hội đồng bộ trưởng nay là Chính phủ Bến Xe miền Đông đượcthành lập lại theo
Trang 1PHẦN I : MỞ ĐẦU
I.MỤC ĐÍCH MÔN HỌC
Tham quan chuyên môn là một học phần bắt buộc của sinh viên năm 4 Mục đích cùa chuyến đitham quan chuyên môn giúp sinh viên tìm hiểu, tận mắt chứng kiến những công trình tiêu biểucủa ngành giao thông Việt Nam, đây là những công trình mà sinh viên mới được tìm hiểu trongsách vở Từ đó trang bị các kiến thức thực tế về công tác quy hoạch và tổ chức xây dựng, quản lýkhai thác tại các đơn vị điển hình ngành giao thông vận tải Sau khi tốt nghiệp học viên có thểtrực tiếp tham gia vào công tác quy hoạch giao thông
II.NỘI DUNG MÔN HỌC
Được sự giúp đỡ của nhà trường và các thầy cô trong bộ môn Quy hoạch giao thông, toàn bộ sinhviên lớp QG07 đã có được 1 chuyến tham quan đầy thú vị và bổ ích Chuyến đi được tổ chức vàongày 6/6/2011, bắt đầu vào lúc 7h và kết thúc lúc 17h, khởi đầu từ Sài gòn và kết thúc ở Bến Tre,tụi em đã được tham quan những công trình sau:
Đại lộ Đông Tây
Khu đô thị Phú Mỹ Hưng
Trang 2- Tên Công ty: CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN BẾN XE MIỀN ĐÔNG.
- Tên viết tắt: BẾN XE MIỀN ĐÔNG
- Tên giao dịch quốc tế: MIEN DONG STATION LIMITED COMPANY tên viết tắt MIDO Ltd.co
- Vốn điều lệ:72.000.000.000đ (Bảy mươi hai tỷ đồng) 100% vốn điều lệ sở hữu nhà nước
1.2 Quá trình hình thành và phát triển Bến Xe Miền Đông
Bến Xe Miền Đông có từ trước năm 1975 với tên gọi là Xa Cảng Miền Đông, trụ sở đặt tại số
286 đường Lê Hồng Phong, phường 1, Quận 10 Sau ngày đất nước thống nhất 30/04/1975,
Ủy ban quân quản thành phố Sài Gòn Gia Định đã giao cho ngành Giao thông Vận tải tiếp quản,
tổ chức điều hành Xa Cảng Miền Đông thực hiện nhiệm vụ chính trị, vận tải giao lưu thông
Trang 3thương giữa hai miền Nam – Bắc Ngày 11/12/1976 Xa Cảng Miền Đông Trung Bộ ra đời là tiềnthân của Công ty TNHH một thành viên Bến xe Miền Đông ngày hôm nay
Đến năm 1978 theo chủ trương của thành phố, Công ty Xe khách liên tỉnh Miền Đông ra đời vàBến xe khách Miền Đông là đơn vị trực thuộc Công ty Xe khách liên tỉnh Miền Đông, hạch toánnội bộ, năm 1981 thành phố quyết định chuyển Bến xe Miền Đông đến vị trí phường 26, quậnBình Thạnh và đầu tư cơ sở vật chất ,trang thiết bị ban đầu Bến xe Miền Đông xây dựng từ 1985trên diện tích khu đất 67.857 m2 (có vị trí địa lý tại cửa ngõ phía Đông thành phố Hồ Chí Minh,được bao quanh bởi các đường Quốc lộ 13, Nguyễn Xí và Đinh Bộ Lĩnh, phường 26 – Quận BìnhThạnh) Theo luận chứng kinh tế kỹ thuật xây dựng công trình Bến xe Miền Đông được Ủy banNhân dân thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt theo quyết định số 182/CT-UB ngày 25/12/1984 vớitất cả 19 hạng mục công trình nhưng việc thi công mới được 10 hạng mục công trình và phải tạmdừng năm 1990
Thực hiện cơ chế thành lập và giải thể doanh nghiệp nhà nước ban hành theo Nghị định HĐBT ngày 20/11/1991 của Hội đồng bộ trưởng (nay là Chính phủ) Bến Xe miền Đông đượcthành lập lại theo thông báo thỏa thuận số 27/TB ngày 11/01/1993 của Bộ Giao thông Vận tải vàquyết định số 40/QĐ-UB ngày 26/01/1993 của Ủy Ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh vàchính thức trở thành đơn vị độc lập trực thuộc Sở Giao thông vận tải TP.HCM Tháng 11/1996thực hiện quyết định của Thành phố Bến xe Miền Đông đã tổ chức tiếp nhận chuyển giao một sốluồng tuyến từ Bến xe Văn Thánh về Bến xe Miền Đông đồng thời được chuyển thành doanhnghiệp nhà nước hoạt động công ích theo nghị định số 56/CP ngày 02/10/1996 của Chính phủ vàquyết định số 5347/QĐ-UB ngày 02/10/1997 của Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh vàcũng trực thuộc Sở Giao thông Vận tải thành phố
388/NĐ-Ngày 15/7/2004 Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh có quyết định số 172/2004/QĐ-UB vềviệc thành lập Tổng Công ty Cơ khí Giao thông Vận tải Sài Gòn thí điểm hoạt động theo mô hìnhCông ty mẹ – Công ty con (Bến xe Miền Đông là thành viên của Tổng Công ty); đồng thời ngày30/12/2005 Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh có quyết định số 6683/QĐ-UBND về việcchuyển Công ty Nhà nước Bến xe Miền Đông thành Công ty TNHH một thành viên Bến xe MiềnĐông (sau đây goi tắt là Bến xe Miền Đông)
Qua hơn 30 năm hoạt động Bến xe Miền Đông đã đạt được những thành tựu sau:
• Về vận tải khách liên tỉnh:
- Tổng doanh nghiệp tham gia hoạt động tại Bến có đến ngày 31/7/2010: 253 đơn vị (trong đó có
27 đơn vị thành phố và 226 đơn vị địa phương)
Trang 4- Hoạt động đến 49 Tỉnh, Thành phố trong đó với 178 Bến đến(trong đó có 2 tỉnh, thành nướcCHDCND Lào)
- Tổng số xe đăng ký hoạt động là 3.015 xe với tổng tải trọng là 103.900 ghế
- Số lượt xe bình quân xuất bến trong ngày: 1.124 lượt xe/ngày Cao điểm có thể lên đến 2.000xe/ngày (như lễ, tết)
- Số lượt khách bình quân xuất bến trong ngày: 23.000 khách/ngày Cao điểm có thể lên đến62.000 khách/ngày (như lễ, tết)
• Về vận tải khách nội tỉnh:
- Tổng doanh nghiệp tham gia hoạt động tại Bến: 13 đơn vị
- Tổng số tuyến đường là 14 tuyến
- Tổng số xe đăng ký hoạt động là 231 xe
- Số lượt xe bình quân xuất bến trong ngày: 1.023 lượt xe/ngày
- Số lượt khách bình quân xuất bến trong ngày: 22.680 khách/ngày
Công tác an ninh trật tự bảo đảm hành khách qua bến được xem là nhiệm vụ trọng tâmcủa Bến xe Miền Đông, bến đã kết hợp với Công an và chính quyền địa phương phối hợp giữ anninh trật tự trong những ngày Lễ, Tết đảm bảo hành khách qua bến xe được an toàn thuận lợi.Phối hợp với cơ quan chức năng truy quét và dẹp bỏ các tệ nạn xã hội như ma tuý, lừa đảo … đểhành khách đến với Bến xe Miền Đông là nơi thuận lợi và an toàn Nhiều năm liền đơn vị được
Bộ Công an và Công an Thành phố Hồ Chí Minh công nhận là đơn vị Thi đua quyết thắng trongphong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc
1.3 Chức năng và nhiệm vụ của Bến Xe Miền Đông
Bến Xe Miền Đông là doanh nghiệp nhà nước hoạt động công ích đảm bảo phục vụ vận chuyểnhành khách và lưu đậu các phương tiện tại bến xe, tổ chức bán vé cho các phương tiện theo hợpđồng uỷ thác bến bán vé, tổ chức điều hành xe ra vào bến để đón trả khách, đảm bảo xe xuất bếnđúng giờ quy định
1.4 Cơ cấu tổ chức của Bến Xe Miền Đông
Trang 51.5 Cơ sở vật chất kỹ thuật
1.5.1 Nhà ga
- Bến Xe Miền Đông gồm có 4 lối vào bao gổm : cửa chính, cửa số 1, số 2, số 3.Gồm 3 cửa ragồm: Cửa 1A Cửa 2A, Cửa 3A
- Nhà ga hành khách bao gồm các quầy bán vé dành , các khu văn phòng, cửa hàng ăn uống, nhà
vệ sinh ở tầng trệt, hệ thống siêu thị và khu vực giải trí ở lầu 1, được bố trí lối lên bằng thangcuốn
BẢNG SƠ ĐỒ NHÀ GA HÀNH KHÁCH BẾN XE MIỀN ĐÔNG
Trang 61.5.2 BÃI ĐẬU XE
Trang 71.5.3 Các tuyến xe bus kết nối với Bến Xe Miền Đông
Trang 86 Bến xe Miền Đông – Bến phà Cát Lái 43
13 Bến xe Miền Đông – Khu Công nghiệp Nhơn Trạch 603
Trang 91.6 Định hướng phát triền trong tương lai
Hiện nay, trong bối cảnh Việt Nam đang tăng cường hội nhập kinh tế thế giới và khu vực, Công
ty TNHH MTV Bến xe Miền Đông đứng trước thời điểm cần phải có những bước đi cần thiết đểthích ứng với tình hình mới cho nên mục tiêu của Công ty là xây dựng và giữ vững thương hiệu,đồng thời mở rộng và phát triển đồng bộ các lĩnh vực hoạt động khác mà công ty đang có ưu thế,tạo nền tảng phát triển một cách ổn định, lâu dài và vững chắc, tối đa hoá lợi nhuận, đảm bảoquyền và lợi ích hợp pháp, thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước
- Nâng cao quy mô, công suất cải tạo, xây dựng mới cơ sở vật chất đảm bảo thành một bến xe antoàn, hiện đại, văn minh đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của khách hàng
- Phát triển các dịch vụ kèm theo như cửa hàng ăn uống, giải khát, nhà nghỉ…
- Đa dạng hoá ngành nghề kinh doanh phù hợp với Công ty TNHH MTV Bến xe Miền Đông và
xu hướng phát triển của thành phố Hồ Chí Minh
- Xây dựng đội ngũ CB-CNV có trình độ, yêu nghề và mong muốn gắn bó lâu dài với Công ty
- Nhằm đạt được những mục tiêu và định hướng phát triển nêu trên, Công ty có các biện phápthực hiện:
Trang 10• Liên tục cải tạo và nâng cấp mặt bằng hiện có trên cơ sở vừa phục vụ vừa thi công, kết hợp hài hoà giữa mục đích phục vụ công ích và mục đích kinh doanh.
bắt tốt tâm lý khách hàng, đổi mới thái độ phong cách phục vụ văn minh lịch
sự Áp dụng kỹ thuật tiên tiến trong công tác điều hành và quản lý.
của Nhà nước.
bằng các phương tiện truyền hình, báo chí, tờ rơi….
rãi của xã hội qua đó nhằm cải thiện cung cách phục vụ của Công ty nâng cao tinh thần phục vụ của đội ngũ công nhân viên
- Theo quy hoạch của Thành phố vào năm 2014 thì Bến Xe Miền Đông sẽ dời ra Bến Xe SuốiTiên Do đó, vị trí Bến Xe Miền Đông hiện hữu có thể điều chỉnh làm Bến xe đi Tây Nguyên,bến xe nội tỉnh cho xe buýt, kết hợp xây dựng Khu liên hợp Thương mại, căn hộ, văn phòng chothuê
2 BẾN XE MIỀN TÂY 2.1 Giới thiệu chung
Trang 11- Tên giao dịch quốc tế: WEST COACH STATION JOINT STOCK COMPANY
- Trụ sở văn phòng: 395 Kinh Dương Vương - Phường An Lạc - Quận Bình Tân
- Tên công ty: CÔNG TY CỔ PHẦN BẾN XE MIỀN TÂY.
- Tên viết tắt: BẾN XE MIỀN TÂY.
- Số điện thoại: (84) 38776594 – (84) 37521517
- Fax: (84) 38752853
- Vốn điều lệ: 25.000.000.000đ (Hai mươi lăm tỷ đồng)
2.2 Quá trình hình thành và phát triển Bến Xe Miền Tây
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng 30/04/1975, chính quyền Cách Mạng tiếp quản XaCảng Miền Tây tiếp tục nhiệm vụ phục vụ khách hàng Trong những ngày đầu giải phóng cùngvới những khó khăn chung của cả nước, việc đi lại của nhân dân thành phố về các tỉnh Miền Tâytăng cao trong khi phương tiện phục vụ lại hạn chế, nhằm củng cố đội ngũ cán bộ quản lý phốihợp với nhân viên lưu dụng, tháng 07/1975 Cục Vận Tải Đường Bộ thành lập Ban quản trị và đổitên thành Bến xe Miền Tây với diện tích mở rộng là 39.000m2
Năm 1976 Cục Vận Tải Đường Bộ giao bến xe Miền Tây lại cho sở giao thông Vận tải thànhphố Hồ Chí Minh quản lý, căn cứ theo quyết định số 262/QĐ–TCCB 1976 của Sở Giao thôngVận tải thành phố Hồ Chí Minh về việc thành lập công ty Xe Khách Miền Tây mà Bến xe MiềnTây là đơn vị trực thuộc
Từ năm 1975 đến năm 1992 Bến Xe Miền Tây là đơn vị sự nghiệp có thu (hoạt động theo hìnhthức lấy thu bù chi) Năm 1992, Bến xe Miền Tây được chuyển thành doanh nghiệp Nhà nước
Trang 12theo quyết định số 159/QĐ – UB ngày 03/12/1992 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố HồChí Minh là doanh nghiệp Nhà nước hạch toán kinh tế độc lập, ngành nghề kinh doanh chủ yếu làkhai thác và kinh doanh bến xe, đại lý và các dịch vụ khác Bến Xe Miền Tây được chuyển thànhdoanh nghiệp Nhà nước hoạt động công ích theo quyết định số 3545/QĐ–UB KT–CN ngày11/07/1997 của Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh.
Thực hiện quyết định số 2368/QĐ–UB ngày 21/05/2004 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố
Hồ Chí Minh vào tháng 07/2004, Bến Xe Chợ Lớn sáp nhập vào Bến xe Miền Tây Tiếp nhậnnguyên trạng cơ sở vật chất, máy móc thiết bị, vốn, tài sản, các hợp đồng kinh tế dở dang, quyền
và nghĩa vụ pháp lý của Bến Xe Chợ Lớn
Ngày 15/07/2005, Bến xe Miền Tây được chuyển từ Sở Giao thông công Chính thành phố HồChí Minh sang tổng công ty Cơ khí Giao thông Vận tải Sài Gòn quản lý trên cơ sở hoạt động thíđiểm theo mô hình công ty mẹ - công ty con theo quyết định số 172/2004/QĐ–UB của Chủ tịch
Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước nhằm huy động thêm vốn, tạo động lực mới vàphát huy quyền làm chủ thực sự của người lao động trong doanh nghiệp Bến xe Miền Tây được
Ủy Ban Nhân Dân thành phố Hồ Chí Minh chọn để xây dựng đề án chuyển đổi thành công ty cổphần theo quyết định số 1552/QĐ-UB ngày 08/04/2005 và ngày 31/08/2005 Ủy ban nhân dânthành phố Hồ Chí Minh đã có quyết định số 4552/QĐ-UB và quyết định số 5403/QĐ-UBNDngày 21/10/2005 phê duyệt phương án và chuyển Bến xe miền Tây thành Công ty Cổ phần Bến
xe Miền Tây
Ngày 03/05/2006 Công ty Cổ phần Bến xe Miền Tây chính thức đi vào hoạt động theo giấy phépkinh doanh số 4103004698 do Sở kế hoạch đầu tư cấp phép
• Những thành quả đạt được của Bến Xe Miền Tây:
Tổng số tuyến phục vụ của Công ty Cổ phần bến xe Miền Tây:
• Khu vực Miền Tây: 69 tuyến (cả tuyến tỉnh và huyện)
• Khu vực Chợ Lớn: 33 tuyến (cả tuyến tỉnh và huyện)
• Sản lượng xe xuất bến trung bình:
• Khu vực Miền Tây: 750 xe/ngày
• Khu vực Chợ Lớn: 230 xe/ngày
• Sản lượng hành khách trung bình:
• Khu vực Miền Tây: 13.000 hành khách/ngày
• Khu vực Chợ Lớn: 7.500 hành khách/ngày
• Số xe lưu đậu qua đêm trung bình:
• Khu vực Miền Tây: 185 xe/đêm
• Khu vực Chợ Lớn: 35 xe/đêm
Trang 13Công tác an ninh trật tự bảo đảm hành khách qua bến được xem là nhiệm vụ trọng tâm của bến xeMiền Tây, bến đã kết hợp với công an và chính quyền địa phương phối hợp giữ an ninh trật tựtrong nhựng ngày lễ, tết đảm bảo hành khách qua bến xe được an toàn, thuận lợi Phối hợp với cơquan chức năng truy quét và dẹp bỏ các tệ nạn xã hội như ma túy, lừa đảo…để hành khách đếnvới Bến Xe Miền Tây, là nơi thuận lợi, an toàn Nhiều năm liền đơn vị được Công an thành phố
Hồ Chí Minh công nhận là đơn vị thi đua quyết thắng trong phong trào quần chúng bảo vệ anninh tổ quốc
Công tác xã hội nhiều năm liền Bến xe Miền Tây được các cấp chính quyền và đơn vị chủ quảntặng giấy khen trong công tác đền ơn đáp nghĩa, hiện nay đơn vị đang phụng dưỡng 5 bà Mẹ ViệtNam anh hùng, hằng năm CB-CNV đóng góp nhằm xoa dịu nỗi đau của thiên tai, dịch họa, đónggóp quỹ vì người nghèo của thành phố và xây dựng nhà tình thương tình nghĩa, đó là truyềnthống được nối tiếp trong các thế hệ CB-CNV của công ty cổ phần Bến xe Miền Tây
Qua quá trình hoạt động, công ty đã vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng ba ngày18/05/1984 do Chủ tịch nước tặng thưởng vì đã có thành tích xuất sắc trong việc thực hiện kếhoạch Nhà nước, góp phần vào sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc Huânchương lao động hạn nhì ngày 24/12/1998 vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác từ năm
1993 đến năm 1997, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc
2.3 Chức năng nhiệm vụ của Bến Xe Miền Tây
- Công ty cổ phần Bến Xe Miền Tây có các chức năng và nhiệm vụ sau :
Khai thác và kinh doanh bến xe;
Vận tải hành khách công cộng liên tỉnh và nội địa;
Khai thác dịch vụ phục vụ trong bến xe;
Cho thuê mặt bằng và kiốt, bãi đậu xe vận tải hàng hóa;
Giữ và chuyển hàng hóa hành lý bao gói;
Mua bán phụ tùng vật tư ô tô, xăng dầu;
Lau rửa, bảo dưỡng, sửa chữa ô tô;
Dịch vụ vui chơi giải trí, cho thuê nghỉ trọ;
Dịch vụ bốc xếp hàng hóa và lưu đậu qua đêm của phương tiện vận tải;
Dịch vụ giữ xe hai bánh;
Kinh doanh vận tải khách theo hợp đồng
2.4 Cơ cấu tồ chức của Bến Xe Miền Tây
Công ty cổ phần Bến Xe Miền Tây có trụ sở chính đặt tại số 395 Kinh Dương Vương,phường An Lạc, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh Đây là văn phòng làm việc của
Trang 14Ban điều hành và các phòng ban nghiệp vụ của Công ty.
Các phòng ban của Công ty Cổ phần Bến xe Miền Tây:
ạ i h ộ i đ ồ n g c ổ đ ô n g: Đại hội đồng cổ đông là cơ quan quyền lực cao nhất của Công ty
theo Luật Doanh nghiệp và Điều lệ của Công ty Đại hội đồng cổ đông có trách nhiệm thảoluận và phê chuẩn những chính sách dài hạn và ngắn hạn về phát triển của Công ty, quyếtđịnh về cơ cấu vốn, bầu ra bộ máy quản lý và điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanhcủa Công ty
H
ộ i đ ồ n g q u ả n t r ị : Hội đồng quản trị là cơ quan quản trị Công ty, có toàn quyền
nhân danh Công ty để quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục đích, quyền lợi của Công tytrừ những vấn đề thuộc thẩm quyền của Đại hội đồng cổ đông mà không được ủy quyền Hộiđồng quản trị có nhiệm vụ quyết định chiến lược phát triển Công ty; xây dựng các kế hoạchsản xuất kinh doanh; xây dựng cơ cấu tổ chức, quy chế quản lý Công ty; đưa ra các biệnpháp, các quyết định nhằm đạt được các mục tiêu do Đại hội đồng cổ đông đề ra
Ban k i ể m s oá t : Ban kiểm soát do Đại hội đồng cổ đông bầu ra, có nhiệm vụ giúp Đại
hội đồng cổ đông giám sát, đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công tymột cách khách quan nhằm đảm bảo lợi ích cho các cổ đông
Ban T ổ n g G iám đ ố c: Ban Tổng Giám đốc là cơ quan điều hành mọi hoạt động kinh
doanh của Công ty, chịu trách nhiệm trước Đại hội đồng cổ đông và Hội đồng quản trị vềtoàn bộ việc tổ chức sản xuất kinh doanh, thực hiện các biện pháp nhằm đạt được các mụctiêu phát triển của Công ty
C
á c p h ò n g b an t r o n g C ô n g t y: Các phòng ban thực hiện các công việc chức năng
nhằm đảm bảo cho việc quản lý, tổ chức và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh củaBan Giám đốc được hiệu quả và đúng pháp luật
T
ổ c h ứ c Đ ả n g C ộ n g s ả n V i ệ t N a m , C ô n g đ oà n : Là các tổ chức Đảng, đoàn thể hoạt
Trang 15động theo quy định của pháp luật nhằm đảm bảo quyền lợi của toàn thể các cổ đông và người lao động được thực hiện theo đúng pháp luật.
SƠ
ĐỒ T Ổ C H Ứ C C Ô N G T Y
2.5 Cơ sở vật chất kỹ thuật của Bến Xe Miền Tây
Trang 173. GA SÀI GÒN
3.1Giới thiệu chung
Ga sài Gòn có lịch sử gắn liền với lịch sử Đường sắt xuyên Việt Đó là Ga Sài Gòn hành khách
đã từng đứng chân ở trung tâm thành phố Hồ Chí Minh nơi hiện nay là Công viên 23/9
Ga Sài Gòn hiện nay, được khởi công xây dựng ngày 15/01/1978 trên diện tích 40.000 m2 mặtbằng của Ga Sài Gòn hàng hóa (Ga Hòa Hưng) trước đây
Từ sau ngày giải phóng Sài Gòn (30/4/1975), Đường sắt Việt Nam tiếp thu toàn bộ hệ thốngĐường sắt Sài Gòn – Đông Hà Ga Sài Gòn hành khách và Ga Sài Gòn hàng hóa là 2 ga lớn củaHỏa xa Việt Nam (chế dộ cũ)
Tháng 11 năm 1976 chuyến tàu thông xe kỹ thuật xuất phát từ Ga Sài Gòn hành khách đi Hà Nội.Tháng 4 năm 1977 tàu khách thống nhất Sài Gòn – Hà Nội chính thức hoạt động ( kỷ niệm 02năm ngày giải phóng Miền Nam)
Từ năm 1977 đến 1980 thời kỳ đầy tự hào của ngành Đường sắt Việt Nam về công trình phục hồiđường sắt xuyên Việt nối liền Sài Gòn với Thủ đô Hà Nội sau hơn 30 năm gián đoạn
Ga Sài Gòn hành khách được mang tên là GA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, ở trung tâm thànhphố
Năm 1980 thực hiện chủ trương chỉnh trang đô thị của Ủy Ban Nhân dân Thành phố Hồ ChíMinh, mọi hoạt động của Ga Thành phố Hồ Chí Minh được chuyển ra Ga Bình Triệu
Tháng 4 năm 1983, sau khi hoàn thành xây dựng cơ bản Ga Sài Gòn mới (trên diện tích của GaHòa Hưng cũ) Sau đó được UBND Thành phố Hồ Chí Minh cho phép, ngày 26 tháng 10 năm
1983 chuyển việc bán vé và đón khách đi tàu từ Ga Bình Triệu về Ga Sài Gòn vào ngày 01 tháng
11 năm 1983
3.2 Quá trình hình thành và phát triển Ga Sài Gòn
Lịch sử đã xác nhận ngành Đường sắt Việt Nam ra đời thì Ga Sài Gòn là điểm xuất phát đầu tiênvới việc hình thành các tuyến gồm:
• Tuyến đường sắt thứ nhất:
Qua tham khảo tài liệu, tạp chí cầu đường Việt Nam và một số tài liệu khác thì mốc đầu tiên củaĐường sắt Việt Nam là tuyến đường sắt Sài Gòn – Mỹ Tho, được khởi công xây dựng tháng 11
Trang 18năm 1881 đến tháng 7 năm 1885 mới đưa vào khai thác Toàn tuyến dài 71 Km, gồm có 11 Ga:Sài Gòn, Chợ Lớn, Phú Lâm, An Lạc, Bình Chánh, Gò Đen, Thủ Thừa, Tân An, Tân Hiệp và MỹTho.
Giai đoạn chiến tranh từ năm 1946 – 1954 đường sắt Sài Gòn – Mỹ Tho bị cắt đứt nhiều đoạn,các cầu Bến Lức, Tân An bị phá
Sau năm 1954 việc khai thác tuyến đường này bước vào giai đoạn suy thoái, vì đã không đổi mới
để cạnh tranh với vận tải đường sông và đường bộ Cuối cùng tuyến đường này bị hủy bỏ Dấuvết còn lại ở nội thành là các đoạn đường ray ở vỉa hè đường Phạm Viết Chánh, Hùng Vương, từchợ An Đông xuống Mũi tàu
• Tuyến đường sắt thứ 2:
Xuất phát tại Ga Sài Gòn, là đoạn đường sắt Sài Gòn, Dĩ An, Lộc Ninh Tuyến đường này khaithác chưa được 20 năm Đoạn đường sắt từ Bến Đồng Sỹ đi Lộc Ninh dài 69 Km, bắt đầu khaithác năm 1933 do Công ty xe điện Bến Cát – Crachie bỏ vốn xây dựng Đến năm 1937 sáp nhậpvào hệ thống hỏa xa Đông Dương thành tuyến đường sắt Sài Gòn – Lộc Ninh Trong đó đoạnđường sắt Sài Gòn – Dĩ An đi chung với tuyến đường sắt Bắc- Nam Từ Dĩ An đi Lộc Ninh làtuyến đường riêng dài 129 Km, gồm 17 Ga Sau chiến tranh tuyến đường nầy bị bãi bỏ, hiện naychỉ còn dấu vết ở một vài đoạn đã bị sạt lở hoặc còn vài mố cầu cũ đã hư nát, lấp trong cỏ dại
• Tuyến đường sắt thứ 3:
Đó là tuyến đường sắt Sài Gòn – Biên Hòa – Hà Nội
Năm 1906 bắt đầu khởi công đoạn Sài Gòn – Nha Trang, đến năm 1913 hoàn thành (tổng chi phíkhoảng 69 triệu France) Mãi đến năm 1936 mới hoàn thành toàn bộ tuyến đường sắt Hà Nội –Sài Gòn (vừa xây dựng vừa khai thác từng đoạn)
Các ga trong khu vực Sài Gòn – Gia Định – Biên Hòa gồm có: Biên Hòa, Chợ Đồn, Dĩ An, ThủĐức, Bình Triệu, Gò Vấp, Sài Gòn (Ga Sài Gòn hồi ấy ở vị trí gần bùng binh chợ Bến Thành)
Sự hình thành các tuyến đường sắt về Miền Tây, Miền Đông Nam bộ cũng như có các ga nhưtrên đã phục vụ rất hiệu quả, thuận lợi cho sự đi lại của hành khách, sự lưu thông hàng hóa Tàu
về thẳng các nơi buôn bán và trung tâm giao dịch, đi lại nhanh chóng, thuận tiện, do đó đã thu hútđược nhiều khách đi tàu và gửi hàng Mặt khác nhờ đường sắt đi vào trung tâm đã thúc đẩy sựphát triển đô thị, mở mang phố xá Thời ấy ga và tàu hỏa là bộ mặt hoạt động kinh tế của trungtâm chợ Bến Thành
Sau năm 1954 đường sắt Miền Nam khôi phục từ sài Gòn – Đông Hà, tổng cộng 1.109,086 Kmđường chính và 254,345 Km đường nhánh, do chính quyền Ngô Đình Diệm quản lý, nhưng bị cắtnhiều đoạn Chính quyền Sài Gòn cũng đã có nhiều cố gắng trong việc đầu tư tái thiết lập đườngsắt, nhưng do Mỹ – Ngụy sử dụng đường sắt làm phương tiện phục vụ chiến tranh nên quân vàdân ta đã không ngừng tăng cường đánh phá, buộc chúng phải ngưng hoạt động bằng đường sắt.Sau năm 1964 chiều dài khai thác giảm dần do chiến tranh tàn phá, đến năm 1974 còn 365 Km
Trang 19Sau khi Miền Nam hoàn toàn giải phóng, ngày 14 tháng 11 năm 1975 Chính phủ quyết định khôiphục tuyến đường sắt thống nhất Hà Nội – Sài Gòn.
Sau 36 năm gián đoạn vận tải bằng đường sắt, đến ngày 31 tháng 12 năm 1976, hai đoàn tàucùng xuất phát từ ga Hà Nội, Thủ đô của Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Ga Sài Gòn,Thành phố Hồ Chí Minh, đã khai thông tuyến đường sắt huyết mạch Bắc – Nam trong niềm hânhoan, phấn khởi của đồng bào cả nước Đây là thành quả chung của toàn ngành sau nhiều nămBắc – Nam bị chia cắt, là mồ hôi, sức lực của công nhân đường sắt, công sức đóng góp của nhândân cả nước
Từ năm 1976 đến 1977 Ga Sài Gòn hoạt động ở gần Bùng binh Quách Thị Trang, gần chợ BếnThành Năm 1978 thực hiện chủ trương chỉnh trang quy hoạch đô thị của Uỷ ban nhân dân thànhphố Hồ Chí Minh, ga Sài Gòn dời về ga Bình Triệu thuộc huyện Thủ Đức, đồng thời nâng cấp, tusửa ga hàng hóa Hòa Hưng cũ để thành ga hành khách Sài Gòn
Tháng 11 năm 1983, ga Sài Gòn chính thức đi vào hoạt động, khai thác Với diện tích 40.000m2, thuộc phường 9, quận 3, thành phố Hồ Chí Minh, ga nhanh chóng lấy lại vị thế, tên tuổi vàtình cảm của người dân Nam bộ, đặc biệt là hành khách đi tàu Nam Bắc
Hiện nay ga Sài Gòn là ga hành khách trọng điểm của ngành Đường sắt, là đầu mối giao thôngquan trọng khu vực thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh phía Nam và tuyến đường sắt Thống nhấtBắc Nam, ga trực thuộc sự quản lý của Công ty Vận tải hành khách Đường sắt Sài Gòn
Những thành tựu đạt được của Bến Xe Miền Đông:
Năm 2007 so với năm 2003, sản lượng vận tải hành khách tăng gần 37%, doanh thu tăng 38%.Đặc biệt năm 2008, doanh thu của nhà ga đạt trên 400 tỷ đồng, đón tiếp hơn 1,1 triệu lượt hànhkhách, hơn 12 nghìn tấn dỡ hàng hoá, thu nhập bình quân đạt 4 triệu đồng/người/tháng Ga SàiGòn cũng đã làm tốt các chế độ chính sách công tác cải tiến hợp lý hoá sản xuất, xây dựng các cánhân tập thể điển hình tiên tiến, xây dựng Nhà ga chính quy, văn hoá, an toàn
Vào tháng 4/2009, ga Sài Gòn đã long trọng đón nhận danh hiệu Huân chương lao động hạngnhất Những nụ cười và nước mắt, gợi nhớ lại hình ảnh về những đoạn đường sắt và nhà ga đầutiên trên đất Sài Gòn Và niềm vui của sự đồng thuận, chung lưng, đấu cật vượt qua muôn vànkhó khăn gian khổ của nhiều thế hệ lãnh đạo, CBCNV ga đã đoàn kết, thống nhất chung sức,chung lòng xây dựng ga Sài Gòn không ngừng lớn mạnh và phát triển, là niềm tin của lãnh đạongành ĐS, Công ty VTHK ĐS Sài Gòn và là địa chỉ tin cậy của hành khách đi tàu trong cả nước.3.3 Chức năng nhiệm vụ của Ga Sài Gòn
Trang 20Nhiệm vụ chủ yếu của Ga Sài Gòn là khai thác kinh doanh vận tải hành khách, hành lý, bao gửi,tham gia vận tải hàng hóa, vận tải đa phương thức trong nước và liên vận quốc tế, dịch vụ vận tải,đại lý vận tải, kinh doanh hàng tiêu dùng, nhà nghỉ, dịch vụ ăn uống, cho thuê địa điểm, phươngtiện, thiết bị, bến bãi, sân chơi thể thao.
3.4 Cơ cấu tổ chức của Ga Sài Gòn