PHƯƠNG - BÁO CÁO THỰC HÀNH CTXH CÁ NHÂN

+ Trong quá trình làm việc, để đảm bảo lợi ích tốt nhất cho chị, nếu bản thân nhân viêncông tác xã hội phụ trách ca của thân chủ, cảm thấy vấn đề của thân chủ không nằm trongkhả năng của

2 2 TIẾN TRÌNH CAN THIỆP

I GIAI ĐOẠN I: TIẾP NHẬN THÂN CHỦ

1.1 Cách thức tiếp nhận thân chủ.

Nhân viên công tác xã hội tiếp nhận thân chủ thông qua giới thiệu từ Hội Người khuyếttật quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

1.2 Đánh giá nhu cầu hỗ trợ khẩn cấp của thân chủ.

Qua tiếp xúc và đánh giá, nhân viên công tác xã hội nhận thấy thân chủ đang trong tìnhtrạng tâm lý lo lắng, hoang mang, bất ổn.Từ đó xác định nhu cầu khẩn cấp của thân chủlúc này là ổn định tâm lý, giải tỏa căng thẳng, lo lắng Bởi vậy, nhân viên công tác xã hộicần phải thực hiện ngay các biện pháp trấn an tinh thần, tham vấn giúp thân chủ thoátkhỏi tâm lý ban đầu này

1.3 Thông báo cho thân chủ về vai trò và mục tiêu hỗ trợ

Nhân viên công tác xã hội (NVCTXH) nêu rõ với thân chủ những điểm sau:

+ Mọi thông tin mà thân chủ chia sẻ sẽ được giữ bí mật Tuy nhiên trong trường hợp

đe doạ tính mạng đến tính mạng của thân chủ hay của những người khác thì NVCTXH cóquyền trao đổi thông tin với những người có thẩm quyền.Trong một số trường hợp khi cơ

quan thẩm quyền như toà án, người quản lý có thẩm quyền yêu cầu NVCTXH có thểcung cấp thông tin mà không cần có sự chấp thuận ý kiến của thân chủ.

+ Trong quá trình làm việc, để đảm bảo lợi ích tốt nhất cho chị, nếu bản thân nhân viêncông tác xã hội phụ trách ca của thân chủ, cảm thấy vấn đề của thân chủ không nằm trongkhả năng của bản thân, NVCTXH sẽ giới thiệu thân chủ đến một nhân viên công tác xãhội khác phù hợp hơn hoặc trung tâm có đầy đủ các dịch vụ hỗ trợ thân chủ

- Vai trò : Nhân viên xã hội làm rõ với thân chủ mình có vai trò hỗ trợ thân chủ để nângcao khả năng đối phó với những vấn đề mà thân chủ đang gặp phải, tạo cơ hội cho thânchủ tiếp cận các nguồn lực cần thiết để giải quyết vấn đề Tuy nhiên cũng nhấn mạnh vaitrò của mình không phải là giúp thân chủ xử lý mọi vấn đề mà chỉ là tham vấn, sát cánhbên chị trong quá trình tìm kiếm giải pháp cho những khó khăn của thân chủ, để cuốicùng thân chủ có năng lực tự mình giải quyết vấn đề

- Mục tiêu : Nhân viên xã hội đưa ra mục tiêu hỗ trợ cho thân chủ là giúp thân chủ cóthể tăng cường được năng lực, khám phá ra điểm mạnh – yếu, nhận thức rõ nhu cầu,mong muốn thực sự của bản thân để từ đó có thể đưa ra giải pháp tối ưu nhất và tự mìnhgiải quyết vấn đề

1.4 Đánh giá ban đầu về thân chủ.

- Đối tượng chính cần sự giúp đỡ: thân chủ, bác LĐD

+ Mối quan hệ gia đình và xã hội: thân chủ có mối quan hệ thân thiết với các thành viêntrong gia đình, được hàng xóm quý mến.

1.5 Ghi chép hồ sơ về thân chủ

BÁO CÁO TIẾP NHẬN THÔNG BÁO

1 Nhận được thông báo

Thông qua: Giới thiệu từ Hội Người khuyết tật quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

Ngày 11tháng 01năm 2016

Thời gian : 9h

Nhân viên Công tác xã hội: Phạm Thị Như Phương

Địa điểm : Trung tâm dạy nghề số 1 quận Hai Bà Trưng

Số hiệu tạm thời của trường hợp : 123

2 Thông tin của trường hợp

Số hồ sơ: A123

Tuổi thật: 54 tuổi

Ngày tháng năm sinh : 19/08/1962

Giới tính: Nam

Đặc điểm của thân chủ : Kinh tế gia đình khó khăn, thân chủ trước đây có đi làm kiếm

thêm thu nhập cho gia đình nhưng do nhu cầu thị trường và tình hình sức khỏe nên thânchủ nghỉ việc, không đi làm nữa Kinh tế gia đình phụ thuộc vào người con trai nhưngviệc làm không ổn định đồng thời thân chủ bị bệnh lao cột sống đang điều trị

Nguồn thông tin cung cấp : Bản thân thân chủ, vợ thân chủ

Những đánh giá ban đầu về thân chủ:

- Vấn đề ban đầu :

+ Kinh tế gia đình khó khăn

+ Công việc của người con trai không ổn định

+ Thân chủ bị bệnh lao cột sống

3 Ghi chép nhiệm vụ.

Đánh giá – kết luận của nhân viên xã hội

- Thân chủ đang gặp vấn đề về sức khỏe, công việc của người con trai và kinh tế gia đình

nên cảm thấy hoang mang, lo lắng.

- Kế hoạch hỗ trợ tiếp theo: Thu thập thêm thông tin về thân chủ để có cái nhìn toàn diệnhơn về vấn đề của thân chủ Tham vấn giúp thân chủ thay đổi, suy nghĩ tích cực hơn Hỗtrợ thân chủ trong quá trình tìm ra giải pháp để tháo gỡ vấn đề.Kết nối các nguồn lựcnhư: dịch vụ y tế để thăm khám, kiểm tra sức khỏe cho thân chủ, trung tâm môi giới việclàm trong trường hợp thân chủ muốn tìm một công việc phù hợp với bản thân

Những biện pháp khẩn cấp ban đầu đã cung cấp cho thân chủ :Trấn an tinh thần, tham

vấn giúp thân chủ thoát khỏi tâm lý hoang mang, lo lắng

Ngày 11/01/2016, NVXH đến gặp thân chủ, tiếp nhận ca qua sự giới thiệu của HộiNgười khuyết tật và đặt lịch làm việc với thân chủ

Ngày 13/01/2016, NVXH đến gặp thân chủ như đã hẹn, buổi làm việc diễn ra suôn sẻ

và đạt được mục tiêu đã đề ra

Phúc trình

Họ và tên: LĐD

Tuổi: 54 tuổi

Thời gian: 15h - 16h ngày 13/01/2016

Địa điểm: tại nhà riêng của thân chủ

Mục đích: tạo lập mối quan hệ thân thiết, tin tưởng giữa thân chủ và NVXH, thu thập thông tin sơ bộ

Sau buổi dầu tiên gặp bác ở Trung tâm dạy nghề số 1 quận Hai Bà Trưng, bác cho tôicảm giác thân thiện, bác là một người tỉ mỉ khi bác nói cho tôi biết địa chỉ nhà bác, chỉcho tôi sẽ phải đi qua những đâu, đi đường nào cho nhanh, điều ấy giúp tôi dễ dàng bắtchuyện, tạo lập mối quan hệ hơn trong buổi gặp lần này Như đã hẹn với bác buổi trước,tôi xuống nhà bác Sau khi tôi giới thiệu về bản thân, gia đình bác biết tôi là sinh viên đithực hành môn học, hai bác đã cởi mở đón tiếp tôi, sẽ cố gắng hợp tác với tôi để tôi có thể

giải quyết những vấn đề mà gia đình bác đang gặp phải, những nhu cầu mà gia đình bácmong muốn trong khả năng của tôi Bằng những kiến thức, kỹ năng đã được học ở trêntrường, tôi đã sử dụng một số nguyên tắc, kỹ năng trong khi làm việc với thân chủ, để bác

có thể tin tưởng tôi hơn, biết được mục đích, trách nhiệm của tôi khi làm việc với bác làgiúp đỡ hỗ trợ bác trong khả năng của tôi, tôi chỉ là người hỗ trợ chứ không phải là ngườilàm thay mọi hoạt động trong quá trình trợ giúp Sau khi nghe tôi chia sẻ, nói chuyện, báccũng đã hiểu phần nào và rất vui khi tôi đã xuống nhà bác, hỗ trợ giúp đỡ bác Đây làbước quan trọng quyết định đến việc thực hiện các bước tiếp theo trong tiến trình, tiếntrình thành công hay không một phần phụ thuộc vào việc tạo lập mối quan hệ giữa NVXHvới thân chủ Nhận biết được điều này, trong quá trình chia sẻ với thân chủ, tôi đã sử dụngnhiều một số kỹ năng như kỹ năng lắng nghe, kỹ năng giao tiếp ngôn ngữ và phi ngônngữ, kỹ năng đặt câu hỏi để có tạo bầu không khí thoải mái, thân thiện hơn

NVCTXH: cháu biết đây là buổi đầu tiên cháu và bác làm việc với nhau, cùng nhauchia sẻ nên sự than thiết cởi mở chỉ ở một mức độ nào đó nhưng cháu rất mong là bác cóthể chia sẻ với cháu nhiều hơn, bác có thể coi cháu như một người bạn để bác có thể chia

sẻ những suy nghĩ, những tâm sự trong lòng

Thân chủ: ừm

NVCTXH: bác yên tâm là một trong những nguyên tắc làm việc của bọn cháu là bảođảm thông tin nên mọi thông tin mà bác chia sẻ với cháu sẽ được giữ bí mật trừ trong cáctrường hợp liên quan đến tính mạng của bác và của người xung quanh, và trong trườnghợp liên quan đến các cơ pháp luật, có thẩm quyền như: tòa án, người có thẩm quyền, thì bọn cháu được phép tiết lộ thông tin của bác mà không cần sự cho phép của bác

(tôi quan sát thấy bàn tay bác nắm vào nhau, thỉnh thoảng hai ngón cái luôn đưa lên đưaxuống, cử chỉ của bác không tự nhiên, trên khuôn mặt có điều gì đó băn khoăn Từ những

gì quan sát được, tôi đã đưa ra nguyên tắc làm việc của nghề để bác có thể tin tưởng tôihơn, chia sẻ với tôi nhiều hơn

Thân chủ: ừm Cháu có nói về nguyên tắc bảo mật thông tin.Cháu có thể nói rõ hơnđược không và nó như thế nào?

NVCTXH: Như cháu đã nói ở trên thì thì mọi thông tin mà bác chia sẻ với cháu sẽ đượcgiữ bí mật trừ trường hợp liên quan đến tính mạng của bác và của người khác, hoặc cơquan nhà nước, pháp luật yêu cầu thì cháu mới được cung cấp thông tin của bác Ngoàinhững trường hợp trên thì khi tiết lộ thông tin của bác thì cháu phải xin phép bác, được sựđồng ý của bác cháu mới được cung cấp thông tin.

Thân chủ: bác cảm ơn Bác hiểu rồi

NVCTXH: ngoài ra, trong quá trình trợ giúp, hỗ trợ bác thì cháu chỉ là người giúp đỡbác thôi, còn việc quyết định thực hiện như thế nào là ở bác quyết định, cháu chỉ là ngườiđịnh hướng thôi Đồng thời cháu không hứa với bác là cháu sẽ giải quyết hết những vấn

đề mà bác đang gặp phải, những nhu cầu mong muốn của bác mà cháu chỉ có thể giảiquyết được phần nào đó trong khả năng của cháu thôi

Thân chủ (mỉm cười): bác biết rồi Bác biết cháu đang là sinh viên đi thực hành mônhọc.Bác cảm ơn cháu đã đến giúp đỡ bác

NVCTXH: cháu cảm ơn bác

Trong buổi làm việc này, tôi phần nào đó đã tạo lập được mối quan hệ với bác và gia đìnhbác, cũng đã thu thập được những thông tin ban đầu về bác, về gia đình từ đó có nhữngđánh giá ban đầu về vấn đề của bác cũng như của gia đình để từ đó có kế hoạch cho buổitiếp theo Qua buổi làm việc hôm nay, tôi rút ra được kinh nghiệm cho bản thân mình lànên có sự chuẩn bị trước ở nhà, tạo cho mình cảm giác thoải mái thì kết quả công việc sẽcao hơn Nhờ sự chuẩn bị trước ở nhà, đặt ra những câu hỏi, các tình huống có thể gặp khixuống gia đình thân chủ, giúp tôi tự tin hơn, dễ dàng tạo lập được mối quan hệ với thânchủ và gia đình thân chủ Tôi hy vọng tôi có thể giúp đỡ bác, chia sẻ những khó khăn màbác đang gặp phải, hiểu bác hơn

II.GIAI ĐOẠN 2: THU THẬP THÔNG TIN

2.1 Những nội dung thông tin cần thu thập

2.1.1 Thông tin về thân chủ

Thứ nhất, thông tin giúp xác định các yếu tố nội tâm về tâm lí, suy nghĩ , tình cảm của

thân chủ

- Khi 7 tuổi, bác bị thiếu hóa võng mạc, mắt có triệu chứng mờ đi, không nhìn được cácvật xung quanh Đến khi học gần hết cấp 3, bác xin nghỉ học để đi điều trị nhưng bệnhkhông khỏi và dần dần bác bị mù 2 mắt

- Bác có tham gia Hội Người mù, Hội Người khuyết tật của quận, bác được hội Người

mù đào tạo dạy nghề làm tăm chổi nhưng do nhu cầu của xã hội, sản phẩm không cạnhtranh được với thị trường, sản phẩm không có đầu ra đồng thời sức khỏe giảm sút nên báckhông tiếp tục làm công việc này nữa

- Bác đã có vợ và một người con trai đang đi làm Vợ bác bán hàng ăn, đồ uống buổisáng ở trước nhà

- Bác bị bệnh lao cột sống, sức khỏe giảm sút

Thứ hai, thông tin về những điểm mạnh và tiềm năng của thân chủ.Khai thác thông tin

này để có thêm sức mạnh và khích lệ họ chủ động tham gia vào giải quyến vấn đề củamình

ĐIỂM MẠNH ĐIỂM YẾU

- thân thiện, cởi mở

- được các thành viên trong gia đình quan

tâm, chăm sóc, chia sẻ

- bạn bè, hàng xóm yêu quý, giúp đỡ

- có khả năng tự phục vụ bản thân

- có khả năng lao động

- hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn

- công việc của người con trai không ổnđịnh

- sức khỏe giảm sút

Tóm lại, ta có thể xác định được những thông tin về vấn đề của thân chủ như sau:

-Vấn đề của thân chủ thuộc: tâm lí lo lắng, hoang mang, bất ổn, kinh tế khó khăn, côngviệc của người con trai không ổn định, sức khỏe giảm sút

-Nguyên nhân cốt lõi của vấn đề: do kinh tế gia đình khó khăn, việc làm của con trai vàsức khỏe của bản thân.

-Vấn đề đã được can thiệp :giải tỏa tâm lý tiêu cực giúp thân chủ có thêm tự tin, tinhthần, quyết tâm để sẵn sàng cho các bước can thiệp tiếp theo

- Tác động của vấn đề : các vấn đề này khiến thân chủ lâm vào tình trạng lo lắng, hoangmang, bất ổn

2.1.2 Thông tin về bối cảnh môi trường của thân chủ, những nguồn lực từ gia đình, cộng đồng và xã hội.

Những thông tin cơ bản nhất về hoàn cảnh gia đình cần thu thập ;

- Các thành viên trong gia đình: thân chủ có bố mẹ, anh chị, vợ và con trai Bố mẹ vàanh chị sống xung quanh Vợ bác bán hàng nước đồ ăn buổi sang trước nhà, con trai đã đilàm nhưng công việc không ổn định

-Điều kiện sống:

+ Nhà ở: kiên cố, ổn định

+ Thu nhập : nguồn thu nhập chủ yếu là từ công việc của người con trai nhưng côn việckhông ổn định, ngoài ra vợ thân chủ cũng buôn bán nhỏ để kiếm thêm thu nhập cho giađình

+ Việc làm :Thân chủ trước đây có làm tăm chổi nhưng hiện nay thì thân chủ đã nghỉ làm

- Mối quan hệ, tương tác trong gia đình: các thành viên trong gia đình quan tâm, yêuthương lẫn nhau Thân chủ được mọi người chăm soc, chia sẻ

- Các yếu tố môi trường xung quanh tác động đến gia đình như họ hàng, dòng tộc haythôn xóm, cộng đồng nơi gia đình sinh sống Bên cạnh đó là những thông tin về tổ chứcđịa phương như bệnh viện , ủy ban nhân dân, các cơ sở đào tạo, dạy nghề, hội Người mù,Hội Người khuyết tật…

-Thông tin tìm hiểu về các nguồn lực:

+ Nội lực : bản thân thân chủ

+ Ngoại lực: gia đình, hàng xóm, các đoàn thể,

2.1.3 Thông tin về luật pháp, chính sách, chương trình dịch vụ có liên quan

Vấn đề của thân chủ là tâm lí lo lắng, hoang mang, bất ổn, sức khỏe giảm sút và kinh tếgia đình khó khăn Những thông tin liên quan bổ ích cần thu thập như Luật Người khuyếttât, các chương trình, dịch vụ hỗ trợ tâm lí cho thân chủ, chăm sóc y tế, sức khoẻ của thânchủ

2.2 Nguồn thu thập thông tin

Trong tình huống này ta có thể thu thập thông tin qua các nguồn như thân chủ, gia đình vàđịa phương

- Thân chủ : trong ca này, NVCTXH được Hội Người khuyết tật giới thiệu nên ở mộtmức độ nhất định thân chủ đã tin tưởng nhân viên xã hội và mong muốn có thể giải quyếtđược vấn đề đang gặp phải nên sẽ rất dễ trong việc nhân viên xã hội khai thác thông tin từthân chủ

-Gia đình : Có thể thu thập thông tin từ vợ của thân chủ để hiểu về tính cách, con người

và hoàn cảnh của thân chủ

- Bạn bè : Bạn bè của thân chủ ở địa phương, các hội đoàn thể

-Địa phương : Có thể thu thập thông tin từ người dân ở cùng khu phố với bác Do tínhchất lối sống ở thành thị mà mối quan hệ sẽ ít thân thiết hơn

- Hồ sơ: Lưu trữ hồ sơ lý lịch của thân chủ ở chính quyền địa phương, hội Người khuyếttật

2.3.Phương pháp thu thập thông tin

2.3.1 Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn thân chủ:

- Tạo lập mối quan hệ, sự tin tưởng: bởi nhân viên xã hội được hội Người khuyết tậtgiới thiệu nên có sự tin cậy nhất định, nhân viên xã hội cần vận dụng các kỹ năng nghềnghiệp của mình để khiến thân chủ thực sự tin tưởng và sẵn sàng chia sẻ, tạo lập mối quan

hệ thân thiết với thân chủ

- Nhân viên xã hội nói rõ những thông tin thân chủ chia sẻ sẽ được giữ bí mật, sự antoàn của thân chủ sẽ được đảm bảo Nêu mục đích của cuộc phỏng vấn là giúp tìm hiểuvấn đề của thân chủ một cách đa chiều, toàn diện, sâu sắc hơn từ đó hỗ trợ cho quá trìnhtìm kiếm giải pháp để tháo gỡ Chỉ ra quyền lợi của thân chủ khi chia sẻ đó là : vơi bớt đinhững gánh nặng trong lòng, nhận được sự thấu hiểu, tiến thêm một bước trong quá trìnhtìm hiểu vấn đề để giải quyết

- Trong quá trình phỏng vấn luôn cân nhắc cách sử dụng từ ngữ trách gây tôn thươngcho thân chủ, luôn thể hiện thái độ tôn trọng, thân thiện để khai thác các vấn đề sau: Cảmxúc hiện tại của thân chủ; những chi tiết cụ thể về hoàn cảnh của thân chủ; suy nghĩ củathân chủ; mong muốn của thân chủ

Phỏng vấn người thân của thân chủ, cụ thể là vợ của thân chủ.

- Tạo lập mối quan hệ : Qua sự giới thiệu của thân chủ, nhân viên công tác xã hội đếnnhà gặp vợthân chủ Khi gặp mặt giới thiệu một số thông tin cơ bản về mình như tên tuổi,công việc cảu bản thân… Sử dụng các kỹ năng nghề nghiệp đã được đào tạo để xây dựng

sự tin tưởng, mối quan hệ thân thiện với vợ củathân chủ

- Khẳng định rõ các thông tin bác gái chia sẽ sẻ được giữ bí mật Nêu mục đích củacuộc phỏng vấn là : tìm hiểu thông tin về thân chủ (tính cách, chi tiết về hoàn cảnh…) đểphục vụ cho quá trình hỗ trợ thân chủ, nắm bắt được những vấn đề cốt lõi của thân chủđang gặp phải Chỉ ra quyền lợi của người được phỏng vấn (vợ thân chủ): các thông tincung cấp sẽ hỗ trợ cho quá trình giúp thân chủ tháo gỡ vấn đề, hướng tới sự thay đổi;được chia sẻ để vơi đi tâm sự, phiền muộn

- Trong quá trình phỏng vấn luôn thể hiện thái độ tôn trọng, thân thiện để tìm hiểu vềcác thông tin sau: hoàn cảnh hoàn cảnh gia đình; thông tin liên quan đến vấn đề của thânchủ; cảm xúc suy nghĩ hiện tại của bác vềthân chủ; tình cảm của bác dành cho thân chủ lànhư thế nào; mong muốn của bác hiện tại.

2.3.2 Phương pháp quan sát :

- Nét mặt cử chỉ của thân chủ khi lần đầu gặp NVCTXH,xem thân chủ có thái độ hợp táchay không để có những câu hỏi phù hợp với hoàn cảnh khi mà thân chủ không hợp táchoặc hợp tác

-Thái độ phản ứng của người thân (vợ, con trai)

- Quan sát nhà cửa,mối quan hệ hàng xóm xung quanh

2.3.3 Phương pháp vãng gia:

Trong ca này, do là sinh viên đi thực hành tại cộng đồng mà phương pháp vãng gia được

sử dụng thường xuyên trong quá trình trợ giúp đối tượng

Nhân viên xã hội xuống trực tiếp nơi ở của thân chủ thăm hỏi gia đình và có một số traođổi với gia đình hàng xóm xung quanh để hiểu hơn về con người bản chất của thân chủ vàxem thái độ, điều kiện sinh sống hiện tại của gia đình, có thể kiểm tra thông tin đồng thờikhi thu thập thông tin

2.3.4 Phương pháp nghiên cứu tài liệu ,văn bản có liên quan

Nhân viên xã hội có thể tham khảo lại tài liệu ghi chép trong hồ sơ lưu trữ của Hội Ngườikhuyết tật, Hội Người mù ghi lại,tham khảo tài liệu hồ sơ lưu trữ tại địa phương nơi thânchủ ở (hồ sơ cá nhân của thân chủ,gia đình) ,các báo cáo về tình trạng sức khỏe của thânchủ và tất cả mọi thông tin liên quan đến thân chủ,người thân cần đảm bảo bí mật tuyệtđối nhằm đảm bảo quyền lợi của thân chủ

2.4 Các bước thu thập thông tin

2.4.1 Liên hệ, thu xếp trao đổi thông tin với thân chủ và những người liên quan

Khi đến gặp những người cung cấp thông tin, nhân viên công tác xã hội cần giới thiệu tênmình, công việc mình đang làm, mục đích gặp là tìm hiểu thông tin để hỗ trợ cho bác Saukhi đã giới thiệu bản thân và mục đích xong nhân viên xã hội trình bày nội dung cần tìmhiểu, xin lịch hẹn vào giờ, ngày, tháng, năm nào và địa điểm gặp

Đối với đối tượng:

+ Xin lịch hẹn: 16h ngày 16/01/2016

2.4.2 Thu thập thông tin

Nhân viên xã hội cần chấp nhận hoàn cảnh của thân chủ, sự chân thành và thái độ tôntrọng để thân chủ thấy nhân viên xã hội chấp nhận và tôn trọng thân chủ Nhân viên xãhội cũng cần thể hiện sựthấu hiểu, tạo cơ hội để bác bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của mình,lắng nghe những gì bác chia sẻ, không phán xét cảm xúc, suy nghĩ, hành vi của bác

2.4.3 Ghi chép, tổng hợp thông tin.

6 Vợ: Trần Thị Thúy

7 Con trai: Lê Nam Phương

8 Vấn đề: tâm lý lo lắng, hoang mang, cảm thấy bản thân là gánhnặng cho gia đình

9 Nguyên nhân:

- kinh tế gia đình khó khăn

- công việc của con trai không ổn đinh

- Công việc: bán đồ ăn, đồ uống ở trước nhà

- Nơi ở: phường Quỳnh Mai, Hai Bà Trưng, Hà Nội

- Thái độ với thân chủ: quan tâm, chăm sóc

- Tình trạng sức khỏe: tốt

2 Con thân chủ

- Tên: LNP

- Tuổi: 20 tuổi

- Công việc: không ổn định

- Nơi ở: phường Quỳnh Mai, Hai Bà Trưng, Hà Nội

- Thái độ với thân chủ: xa cách vì đi làm thường xuyên không có ởnhà nhiều, không có thời gian dành cho gia đình và thân chủ

Ngày 16/01/2016, NVCTXH đến gặp thân chủ, buổi làm việc diễn ra cởi mở hơn, đạtđược mục tiêu đã đề ra

Phúc trình:

Họ và tên: LĐD

Tuổi: 54 tuổi

Thời gian : 15h – 16h ngày 16/01/2016

Địa điểm: tại nhà riêng của thân chủ

Mục đích: thu thập thông tin

Buổi đầu tiên kết thúc suôn sẻ, đã giúp tôi phần nào trong các bước tiếp theo Nay tôiđến nhà bác, hai bác đã chào đón tôi, hỏi thăm tôi có đi đường xa có mệt không, khiến tôicảm thấy thân thiết không có khoảng cách của người cho và người nhận mà giống nhưngười bạn, người thân trong gia đình Tôi nhắc lại vấn đề mà buổi hôm trước tôi đã nóivới bác và mục đích nói chuyện của ngày hôm nay nên quá trình làm việc tương đối theomạch, mục đích mà tôi đã đưa ra ngay từ đầu Bác đã chia sẻ với tôi về bác, về gia đình,những mối quan hệ xung quanh của bác và gia đình Tôi sử dụng kỹ năng hỏi, kỹ năngkhai thác thông tin, suy nghĩ, kỹ năng phản hồi để khai thác những thông tin cần thiết vàkiểm tra lại những thông tin mình ghi chép được có đúng hay không, sử dụng kỹ nănglắng nghe, kỹ năng tóm lược đề có thể nghe được toàn bộ những thông tin mà bác chia sẻ,tóm lược lại những thông tin cần thiết để tìm ra vấn đề Ngoài ra tôi cũng sử dụng một số

kỹ năng như kỹ năng ghi chép, kỹ năng thấu hiểu, để có thể nắm bắt thông tin một cáchđầy đủ, chính xác Bác đã tin tưởng tôi hơn, chia sẻ với tôi tình trạng hiện nay của bác vàgia đình, những lo lắng của bác để từ đó tôi có cái nhìn đầy đủ hơn

NVCTXH: như buổi hôm trước, cháu và bác đã chia sẻ với nhau về mục đích của buổinói chuyện hôm nay, đó là thu thập thông tin, thì cháu rất mong bác có thể chia sẻ vớicháu về bác, về gia đình mình được không ạ?

Thân chủ: bác quê gốc ở Nghệ An nhưng sau này thì chuyển lên Hà Nội sinh sống cũng

đã được mấy chục năm nay Bố mẹ bác và các anh chị thì đều ở xung quanh đây cả, nêncũng hay đến nhà nhau chơi Bác và bác gái lấy nhau có một người con trai, sinh năm 96thua cháu 1 tuổi Bác gái thì bán hàng nước đồ ăn đồ uống trước nhà buổi sáng, em thì nóbán rượu ở quán bar nhưng được mấy tháng thì nó thay đổi công việc không biết côngviệc này nó làm được mấy tháng

NVCTXH: như bác chia sẻ với cháu thì gia đình bác có 5 người và mọi người đều sốnggần đây, bác gái thì bán hàng nước, đồ ăn trước nhà buổi sáng, em thì công việc không ổnđịnh đúng không ạ?

( tôi sử dụng kỹ năng phản hồi để phản hồi lại thông tin mà bác chia sẻ, kiểm tra lạinhững thông tin tôi nghe được và tóm lược lại những thông tin cần thiết một cách ngắngọn)

Thân chủ: cũng không có gì đâu cháu:

NVCTXH: cháu biết là cháu đang là sinh viên đi thực hành môn học, cháu chưa cókinh nghiệm nhiều trong việc thực hành cũng như trong cuộc sống nhưng cháu rất mong

có thể giúp đỡ một phần nào đó bằng những kiến thức, kỹ năng mà cháu đã được học( tôi sử dụng giá trị, đạo đức nghệ nghiệp mình đã học, tự nhận thức bản thân Tôi đang làsinh viên chưa có nhiều kinh nghiệm trong công việc và cuộc sống, sự tin tưởng tin cậy ởthân chủ chỉ ở một mức độ nhất định nhưng tôi tin bằng những kiến thức mình đã đượchọc tôi có thể giúp đỡ, chia sẻ với bác một phần nào đó trong cuộc sống)

Thân chủ: chuyện cũng không có gì đâu cháu, chẳng qua là bệnh tình của bác mãi màchưa thuyên giảm

NVCTXH: bác cho cháu hỏi là bác bị bệnh gì và bác đã điều trị ở đâu chưa ạ?

Thân chủ: bác bị bệnh lao cột sống và bác đã đi khám ở bệnh viện Thanh Nhàn và Việnlao phổi nhưng bệnh vẫn thế Lúc đầu nó chỉ đau giống như bệnh thoái hóa, bác đi khám

ở bệnh viện Thanh Nhàn thì có một khối u, có dịch lỏng bên trong.Người ta chẩn đoán vàđiều trị nhưng chỉ nhất thời thôi.Sau một thời gian nó lại tái phát, không khỏi Bác đikhám lại thì bệnh viện chuyển bác sang Viện lao phổi ở đây bác chụp cầu hiền từ vàngười ta chẩn đoán bác bị bệnh lao cột sống.

NVCTXH: như bác chia sẻ với cháu là bác điều trị ở hai bệnh viện đó là bệnh việnThanh Nhàn và Viện lao phổi và sang Viện lao phổi thì bác sĩ chẩn đoán bác bị bệnh laophổi đúng không ạ? Thời gian điều trị bệnh như thế nào ạ?

( tôi sử dụng kỹ năng phản hồi và tóm lược để kiểm tra lại thông tin mà bác đã chia sẻđồng thời sử dụng kỹ năng đặt câu hỏi để hỏi thăm tình trạng, thời gian điều trị bệnh củbác)

Thân chủ: bác điều trị bệnh gần 2 năm rồi, bên bệnh viện Thanh Nhàn bác diều trị 6tháng, sang Viện lao phổi bác điều trị bệnh hơn 1 năm rồi

NVCTXH: cháu nghĩ là khi biết đúng bệnh thì việc điều trị sẽ dễ dàng hơn và thời gianđiều trị bệnh cũng sẽ ngắn hơn nên bệnh của bác nhất định sẽ khỏi phải không bác?

( tôi quan sát thấy bác lo lắng khi nói về bệnh của mình, dường như bệnh tình khiến báckhông vui, ảnh hưởng đến cuộc sống của bác, nhận ra điều ấy, tôi đã sử dụng kỹ năng đặtcâu hỏi để khuyến khích động viên bác, để bác cảm thấy thoải mái và tin tưởng vào bảnthân hơn)

Thân chủ: bác cảm ơn cháu

Ngày 16/01/2016, tôi đến gặp bác gái để thu thập thêm thông tin về gia đình bác, về conngười của bác trai, đồng thời kiểm tra lại thông tin mà bác trai chia sẻ

Phúc trình:

Họ và tên: TTT

Tuổi: 53 tuổi

Thời gian: 16h – 16h30 ngày 16/01/2016

Địa điểm: tại nhà riêng của thân chủ

Mục đích: thu thập thông tin

Sau khi nói chuyện với bác trai, tôi có buổi nói chuyện với bác gái Do đã biết tôi từ ngàybuổi đầu tôi xuống nhà bác, biết tôi là sinh viên đang đi thực hành nên bác rất quý tôi,giúp đỡ, hợp tác với tôi để có thể giúp đỡ cho bác trai Bác kể cho tôi về gia đình bác, bác

và bác trai lấy nhau được mấy chục năm nay cũng có một mặt con.Tuy bác trai là ngườikhuyết tật dạng khiếm thị nhưng có việc gì bác làm được bác vẫn giúp đỡ vợ con, bác lolắng cho gia đình, quan tâm, yêu thương vợ con.Bác trai bị bệnh nhưng gia đình kinh tếkhó khăn, bác có bảo hiểm y tế cộng thêm sự giúp đỡ của anh em mà gia đình cũng bớt lolắng phần nào, nhưng bảo hiểm y tế cũng chỉ trong thời gian nhất định nên khi hết thờihạn thì điều trị bệnh bị ngắt quãng Trong khi thu thập thông tin, tôi đã sử dungjh kỹ năngkhai thác cảm xúc, suy nghĩ của bác gái, kỹ năng đặt câu hỏi để khai thác mối quan hệ củabác trai với các thành viên trong gia đình và hàng xóm, Qua buổi nói chuyện với bácgái, tôi đã thu thập được khá đầy đủ và những thông tin mà bác trai chia sẻ với tôi làchính xác bằng những kiến thức, kỹ năng mà tôi đã được học

Đây là buổi thứ hai, tôi làm việc với bác và vợ của bác, nhờ buổi trước mà bước này cũngkhá thuận lợi với tôi, tôi thu thập được các thông tin, khai thác các thông tin liên quan đếnnhững vấn đề của bác, những cảm xúc, suy nghĩ của bác và gia đình trước những thôngtin mà hai bác cung cấp cho tôi Bước này có lẽ đối với tôi khó là khó khăn trong việc vậndụng các kỹ năng, kiến thức nghề nghiệp của mình, đặc biệt là thông tin rất nhiều tạo chotôi tâm lý chỉ nghe những thông tin quan trọng mà bỏ qua các chi tiết nhỏ khác, nghe cóchọn lọc Đây là vấn đề, bài học mà tôi cần sửa, rút kinh nghiệm để có thể trở thành mộtNVCTXH thực thụ, cố gắng hoàn thiện bản thân hơn

III GIAI ĐOẠN 3: ĐÁNH GIÁ VÀ XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ

3.1 Đánh giá thông tin

Từ những thông tin thu thập được ta bắt đầu đánh giá thông tin để có những thông tinchính xác nhất, hỗ trợ cho việc giải quyết vấn đề.

Nguồn thông

Thân chủ

- Khi 7 tuổi, thân chủ bị thiếu hóa võng mạc Khi học gần hết cấp

3 thân chủ xin nghỉ học để điều trị bệnh nhưng bênh không khỏi vàthân chủ bị khiếm thị 2 mắt

- Thân chủ đã lập gia đình, có một người con trai đang đi làmnhưng công việc không ổn định

- Trước đây, thân chủ đã từng làm tăm chổi để kiếm thêm thu nhậpcho gia đình

- Năm 2014, thân chủ bị bệnh lao cột sống và đang điều trị bệnh

Gia đình –

người thân

1 Vợ của thân chủ: thân chủ là một người chồng luôn yêu thương,quan tâm gia đình, chịu thương, chịu khó làm những công việc màbản thân có thể làm được

2 Con trai thân chủ: do phải đi làm nên thời gian ở nhà ít, ít nóichuyện chia sẻ với thân chủ, nhưng thân chủ luôn quan tâm, lolắng cho con trai

3 Bố, mẹ, anh chị: Theo đánh giá của mọi người thì thân chủ làmột người con, một người em hiền lành, ngoan ngoãn, biết quantâm lo lắng cho gia đình

2 Gia đình kinh tế khó khăn, thân chủ lại bị bệnh

3 Công việc của người con không ổn định, không cso nhiều thời gian cho gia đình

Chú thích:

: Nam : Nữ : đã kết hôn

: Quan hệ 1 chiều : Quan hệ 2 chiều

Phân tích: Nhìn vào sơ đồ phả hệ ta thấy, các thành viên trong gia đình có mối quan hệ

tích cực với thân chủ, có sự tương tác qua lại với nhau, các thành viên trong gia đình yêuthương, quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau Đồng thời nhìn vào sơ đồ ta thấy, thân chủ và ngườicon trai có mối quan hệ một chiều xuất phát từ thân chủ Nguyên nhân do con trai củathân chủ đi làm, có ít thời gian dành cho gia đình, ít nói chuyện chia sẻ với thân chủ, tìnhcảm cũng không thân thiết như các thành viên khác trong gia đình Vì vậy NVXH cần tácđộng vào mối quan hệ này, cải thiện mối quan hệ giữa thân chủ và con trai, giúp thân chủ

và con trai chia sẻ nói chuyện với nhau nhiều hơn, đồng thời tận dụng các mối quan hệgiữa các thành viên của thân chủ để giúp đỡ thân chủ giải quyết vấn đề

Sơ đồ sinh thái gia đình của thân chủ

Chú thích:

: Quan hệ xa cách

: Quan hệ một chiều

: quan hệ hai chiều

Phân tích: Qua biểu đồ sinh thái ta có thể thấy :

Hàng xóm có mối quan hệ hai chiều mật thiết với gia đình thân chủ.Hàng xóm là nhữngngười gần gũi nhất gia đình của thân chủ, thường xuyên giúp đỡ gia đình Do sống ở khu

A123

54 tuổi

Bệnh viện

Bạn bè, hàng xóm

Trung tâm tham

vấn

Chính quyền địa phương

vực thành thị mà tình cảm ở mức nhất định, không gần gũi như ở khu vực nông thôn Vìvậy NVXH cần tác động vào nguồn lực này và tận dụng hiệu quả.

Bệnh viện: Thân chủ đang bị bệnh lao cột sống năm 2015 Thân chủ có bảo hiểm y tếnhưng thời gian sử dụng chỉ trong thời gian cho phép của bảo hiểm, gia đình điều kiệnkinh tế khó khăn nên việc điều trị bị ngắt quãng.Do đó quan hệ giữa thân chủ và bệnhviện là quan hệ một chiều xuất phát từ thân chủ

Trung tâm tham vấn có thể cung cấp nguồn lực hỗ trợ nếu như tâm lý của thân chủnghiêm trọng mà bản thân nhân viên xã hội không thể xử lý được

Hội Người khuyết tật, Hội Người mù, và các đoàn thể có thể cung cấp sự hỗ trợ cho thânchủ nhưng sự trợ giúp, giúp đỡ dừng ở mức nhất định không mật thiết, chặt chẽ.Vì vậyNVXH cần giúp thân chủ tiếp cận được nguồn lực này

Trung tâm Môi giới và giới thiệu việc làm có thể là nơi cung cấp, giới thiệu cho thân chủmột công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe của rhaan chủ nếu thân chủ có nhu cầu.Tuy nhiên thân chủ chưa từng tìm đến cũng như chưa nhận được sự hỗ trợ nào từ phía các

cơ quan này (Trung tâm tham vấn, Trung tâm Giới thiệu và môi giới việc làm) nên hiệntại thân chủ chưa có mối quan hệ

Như vậy, nhìn vào biểu đồ sinh thái ta có thể nhận thấy nguồn lực đầu tiên cho thân chủ

đó chính là hàng xóm.Nếu hàng xóm có thể thấu hiểu hoàn cảnh của thân chủ thì đây sẽ làchỗ dựa cho không chỉ thân chủ Bên cạnh đó, các nguồn lực như : bệnh viện, chínhquyền địa phương, trung tâm môi giới và giới thiệu việc làm, hội Người khuyết tật, HộiNgười mù là những nguồn lực tiềm năng cho thân chủ mà nhân viên xã hội cần lưu ý đểkết nối trong tương lai

Cây vấn đề của thân chủ:

Tâm lý hoang mang, lo lắng, cảm thấy bản thân là gánh nặng cho gia đình

Phân tích:Vấn đề hiện tại của thân chủ đó là tâm lý hoang mang, lo lắng Nguyên nhân

khiến thân chủ lâm vào tình trạng này đó là:

(1) hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn

(2) thân chủ bị bệnh, điều trị đã lâu nhưng không khỏi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.(3)con trai không có việc làm ổn định, thường xuyên thay đổi công việc

Những nguyên nhân này dẫn đến tinh thần, tâm lý của thân chủ không thoải mái, lo lắng,bất ổn Để giải tỏa trạng thái, tình cảm, cảm xúc này của thân chủ, NVXH cần đi sâu vàocác nguyên nhân để tìm ra giải pháp cũng như thu thập thông tin để hiểu rõ vấn đề hơn

3.3 Phân tích những điểm mạnh và điểm hạn chế

BẢNG PHÂN TÍCH ĐIỂM MẠNH – HẠN CHẾ CỦA THÂN CHỦ

xung quanhĐiểm

- hàng xóm tốtbụng, giúp đỡ

Con trai không có việc làm

ổn định