Gãy khung chậu và ổ cối

Gãy khung chậu Thường do cơ chế CT mạnh, hay có tổn thương phối hợp như CT ngực, bụng, tiết niệu sinh dục…  Thường mất nhiều máu, dễ gây biến chứng sốc- tử vong... Phân loại các gãy kh

GÃY KHUNG CHẬU

VÀ Ổ CỐI

Về giải phẫu

 Khung chậu gồm có 2 X

chậu, tiếp với xương cùng ở phía sau và phía trước tiếp ở khớp mu.

 Mỗi bên có ổ cối là thành

phần của khớp háng.

 KC có lớp cơ dày bao phủ; có chức năng giữ phủ tạng bên trong và là điểm tựa của chi dưới.

Gãy khung chậu

 Thường do cơ chế CT mạnh, hay có tổn thương phối hợp như CT ngực, bụng, tiết niệu sinh dục…

 Thường mất nhiều máu, dễ gây biến chứng sốc- tử vong

Phân loại các gãy khung chậu

 1/-Gãy một phần khung chậu: như gãy một phần cánh chậu, gãy một cành xương mu-không làm mất vững KC

 2/-Gãy KC thực sự: làm mất vững KC

 Do 3 cơ chế chấn thương:

 - Lực ép trước sau

 - Lực ép bên

 - Lực xé dọc

Triệu chứng lâm sàng

 Sưng to và bầm tím vùng chậu

 Bầm máu vùng tầng sinh môn

 Có thể biến dạng chân xoay trong, xoay ngoài hoặc ngắn chi

 Eùp và bửa hai mào chậu gây đau

Xquang chẩn đoán gãy khung chậu

Biến chứng các gãy khung chậu

Có hai loại biến chứng:

1/ Biến chứng sớm:

- Sốc chấn thương : do mất máu và đau

- V bàng quang.ỡ

- Đứt niệu đạo sau

- Tổn thương mạch máu lớn vùng chậu

- Thủng trực tràng

- Gãy hở khung chậu

Biến chứng

2/ Biến chứng muộn: do can lệch

- hẹp tiểu khung( kiểu gãy khép q.sách) gây sinh đẻ khó

- Hẹp vùng cổ bàng quang, do can lệch xương mu, gây khó khi PT niệu đạo

- Chân ngắn, đi khó, biến dạng cột sống

Điều trị gãy khung chậu

 Cần ưu tiên điều trị các biến chứng và các tổn thương

đi kèm

 Gãy khung chậu có thể điều trị bảo tồn hay phẫu thuật

Điều trị bảo tồn

 Nằm nghỉ tại giường, từ 2-4 tuần, cho các gãy ít di lệch và tương đối vững

 Nằm treo võng để sửa di lệch toác khớp mu

 Kéo tạ liên tục qua đinh xuyên hai lồi cầu xương đùi để sửa các di lệch lên trên

Cố định ngoài khung chậu

 Tác dụng của CĐN:

 - Giảm đau

 - Giảm chảy máu

 - Sửa các biến dạng xoay

trong hay xoay ngoài

13

Kết hợp xương bên trong các gãy

khung chậu

 Chỉ định khi gãy KC có di lệch mà không thể nắn chỉnh bằng cố định ngoài

 Thường áp dụng khi có trật khớp cùng chậu, toác khớp

mu hay gãy cánh chậu phức tạp

Nẹp ốc khung chậu

GÃY Ổ CỐI

 Là gãy xương phạm khớp, có thể làm cấp kênh mặt

khớp, dẫn đến hư khớp và cứng khớp nếu không được điều trị

 Do cơ chế chấn thương nặng, có thể do cơ chế trực tiếp như xe cán qua hay gián tiếp do chỏm xương đùi thúc mạnh vào

Lâm sàng của gãy ổ cối

 Sưng và bầm máu vùng khớp háng

 Eùp bửa hai cánh chậu có thể đau

 Cử động khớp háng gây đau

 Có thể biến dạng chân xoay trong hay xoay ngoài hoặc ngắn chi

 Có thể biến dạng chân kiểu trật khớp háng

Chẩn đoán bằng hình ảnh học

 Các tư thế X-quang để

khảo sát ổ cối:

Tö theá xoay trong

hay tö theá

cheùo bòt

Tư

thế

xoay ngoài

hay tư thế

cánh chậu

Ba tö theá X-quang oå coái

CT scan

Điều trị gãy ổ cối

 Điều trị bảo tồn:

- Gãy có di lệch được, gây mê nắn chỉnhvà xuyên đinh kéo tạ liên tục và sau 2-3 ngày X-quang kiểm tra đạt yêu cầu

- Gãy ổ cối ít di lệch

 Phẫu thuật:

- Tất cả các trường hợp gãy ổ cối có mất tương h p giữa ợchỏm và ổ cối

Điều trị

 Trường hợp gãy ổ cối và trật khớp háng:

 - Trật khớp háng ra sau thường kết hợp với tất cả các loại gãy ổ cối có phối hợp vở bờ sau: cần nắn sửa trật khớp trước sau đó nếu tình trạng khớp không vững sẽ

PT kết hợp xương bờ sau

 - Trật khớp háng trung tâm cần gây mê nắn chỉnh và kéo liên tục trước

Trật khớp háng trung tâm

Trật khớp háng ra sau

Trật khớp háng trung tâm

Kết hợp xương ổ cối