Bài Giảng Tổ Chức Hoạt Động Giáo Dục Kỹ Năng Sống Cho Học Sinh

NHỮNG YÊU CẦU CỦA TOÀN CÂÙ HOÁ VÀ XÃ HỘI TRI THỨC ĐỐI VỚI GIÁO DỤC  Giáo dục cần giải quyết mâu thuẫn tri thức ngày càng tăng nhanh mà thời gian đào tạo có hạn  Giáo dục cần đào tạo

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

Biên soạn: TS Vũ Lệ Hoa, ĐHSPHN

Email : lehoa.tlgd@gmail.com

Hà Nội - 7 / 2015

Trả lời câu hỏi:

 Bạn muốn người học trở thành ai?

 Vai trò của giáo dục là gì?

 Làm thế nào để hình thành thói quen ?

NHỮNG YÊU CẦU CỦA TOÀN CÂÙ HOÁ

VÀ XÃ HỘI TRI THỨC ĐỐI VỚI GIÁO DỤC

 Giáo dục cần giải quyết mâu thuẫn tri thức ngày càng tăng nhanh mà thời gian đào tạo có hạn

 Giáo dục cần đào tạo con người đáp ứng được những đòi hỏi của thị trường lao động và nghề nghiệp cũng như cuộc sống, có khả năng hoà nhập và cạnh tranh quốc tế, đặc biệt là:

 Năng lực hành động

 Tính sáng tạo, năng động,

 Tính tự lực và trách nhiệm

 Năng lực cộng tác làm việc

 Năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp

 Khả năng học tập suốt đời

3

GD(hẹp)

GD ®

12 giá trị có thể được phân chia:

Chia thành 3 nhóm:

1 GTS chung : Hòa bình, tự do

2 GT về quan hệ :Tôn trọng, hợp tác, đoàn kết, trách nhiệm;

3 GT về phẩm chất cá nhân : Khoan dung, khiêm tốn, giản dị, trung thực, yêu thương, hạnh phúc

Hoặc:

1 Những giá trị mục đích (hòa bình, tự do, Hạnh phúc, tôn trọng)

2 Những giá trị công cụ ( trách nhiệm, Đoàn kết, hợp tác, khoan

Trả lời câu hỏi

 Để hình thành một thói quen hành vi nào đó

cho người được GD, nhà giáo dục cần phải làm gì?

Giá trị sống?

- Giá trị sống là điều chúng ta cho là quý giá là quan trọng, có ý nghĩa đối với cuộc sống của mỗi người.

- Giá trị sống trở thành động lực để người ta nỗ lực phấn đấu để có được nó.

Kỹ năng sống là gì?

Kỹ năng sống là gì?

Khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép

cá nhân có đầy đủ khả năng đối phó có hiệu quả với nhu

cầu và thách thức của cuộc sống hằng ngày

(Theo tổ chức UNESCO định nghĩa “KNS”)

Khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép

cá nhân có đầy đủ khả năng đối phó có hiệu quả với nhu

cầu và thách thức của cuộc sống hằng ngày

(Theo tổ chức UNESCO định nghĩa “KNS”)

GTS : Trước khi hình thành những KNS nào đó,

Cá nhân cần cảm nhận rõ ràng về các GTS và sự

lựa chọn của các cá nhân ấy đối với các giá trị.

GTS là nền tảng

KNS thể hiện giá trị bằng hành động sẽ cho kết quả

tích cực và nó lại củng cố các giá trị Vì vậy KNS

KNS thể hiện giá trị bằng hành động sẽ cho kết quả

tích cực và nó lại củng cố các giá trị Vì vậy KNS

là công cụ để hình thành và thể hiện GTS.

Mối quan hệ: giáo dục kỹ năng sống và giá trị sống

Mối quan hệ: giáo dục kỹ năng sống và giá trị sống

Giáo dục giá trị sống giúp con người khám phá bản thân

và phát triển các giá trị truyền thống của dân tộc củng như mười hai giá trị căn bản của toàn cầu.

a Giá trị truyền thống của con người Việt Nam.

- Tinh thần yêu nước - Tinh thần đoàn kết.

- Yêu thương con người - Tinh thần lao động cần cù tiết kiệm.

b Giá trị toàn cầu.

Năm 1995 để nghiên cứu xem những giá trị phổ quát là những giá trị nào, một dự án quốc tế và giá trị sống đã được triển khai trên hơn 100 nước và đã đưa ra 12 giá trị sau: Hợp tác, Tôn trọng, Yêu thương, Tự do , Hạnh Phúc, Khiêm nhường, Khoan dung, Giản dị , Trách nhiệm , Hòa bình , Đoàn kết , Trung thực.

Giáo dục giá trị sống giúp con người khám phá bản thân

và phát triển các giá trị truyền thống của dân tộc củng như mười hai giá trị căn bản của toàn cầu.

a Giá trị truyền thống của con người Việt Nam.

- Tinh thần yêu nước - Tinh thần đoàn kết.

- Yêu thương con người - Tinh thần lao động cần cù tiết kiệm.

b Giá trị toàn cầu.

Năm 1995 để nghiên cứu xem những giá trị phổ quát là những giá trị nào, một dự án quốc tế và giá trị sống đã được triển khai trên hơn 100 nước và đã đưa ra 12 giá trị sau: Hợp tác, Tôn trọng, Yêu thương, Tự do , Hạnh Phúc, Khiêm nhường, Khoan dung, Giản dị , Trách nhiệm , Hòa bình , Đoàn kết , Trung thực.

Tầm quan trọng của việc giáo dục giá trị sống

Tầm quan trọng của việc giáo dục giá trị sống

Ngày nọ đức vua muốn tìm người kế vị Mỗi người con được ngài trao cho một hạt giống hoa đem về trồng Đến ngày hẹn, hoa của

ai đẹp nhất thì ngài sẽ truyền ngôi Riêng hạt của công chúa nọ,

dù đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không nảy mầm Đến ngày hẹn,

Qua tình huống này, thông qua câu chuyện trên HS sẽ được giáo dục về lòng trung thực đó là một trong mười hai giá trị sống toàn cầu được đúc rút trong một dự án quốc tế năm 1995 triển khai trên 100 nước Trung thực nghĩa là không có mâu thuẩn hoặc thiếu nhất quán

ai nấy đều dâng lên các loại hoa muôn hồng nghìn tía, chỉ riêng công chúa ấy là dâng chậu đất Thật bất ngờ, đức vua đã truyền ngôi cho cô Tại sao , đức vua lại truyền ngôi cho công chúa ? Thông qua câu chuyện trên , chúng ta nhận được thông điệp gì ?

trong suy nghĩ, lời nói và hành

động Trung thực là khả năng

nhận thức được những điều đúng

đắn và thỏa đáng trong vai trò,

hành vi và các mối quan hệ của

mỗi người

Đáp án:

Một nhà diễn thuyết nổi tiếng đã

bắt đầu buổi nói chuyện của mình

bằng cách đưa ra tờ giấy bạc trị giá

20 đô la Trong gian phòng có 200

khán giả, anh ta cất tiếng hỏi: “Ai

muốn có tờ 20 đô la này?”.

Những bàn tay bắt đầu giơ lên Anh

ta nói tiếp: “Tôi sẽ đưa tờ 20 đô la

cho bạn – nhưng điều đầu tiên, hãy

để tôi làm việc này!”

Anh ta vò nhàu tờ 20 đô la Sau đó, anh ta lại hỏi: “Còn ai muốn tờ bạc này không?” Vẫn có những bàn tay đưa lên.

“Ồ, vâng, nó sẽ như thế nào nếu tôi làm thế này?” – nói rồi anh ta quẳng nó xuống sàn và giẫm giày lên Sau đó, anh ta nhặt tờ bạc lên, bây giờ trông nó đã nhàu nát và dơ bẩn “Nào, ai còn muốn có tờ bạc này nữa?” Vẫn còn những bàn tay đưa lên

Những bàn tay giơ lên chứng tỏ điều gì ? Chúng ta nhận được thông điệp gì từ câu chuyên trên ?

Khi nhà diễn thuyết có nhiều hành động đối với tờ giấy bạc như: lấy tờ giấy bạc trong túi áo ra, vò nhàu tờ 20 đô

la, quẳng nó xuống sàn và giẫm giày lên trông nó đã nhàu nát và dơ bẩn Sau mỗi lần như vậy vẫn còn những bàn tay đưa lên Và nhà diễn thuyết kết luận: “Những người bạn của tôi, tất cả các bạn phải học một bài học rất giá trị Không có nghĩa gì đối với những việc tôi làm với đồng tiền, bạn vẫn muốn có nó bởi vì nó không giảm giá trị Nó vẫn

có giá trị là 20 đô la.

Nhiều lần trong cuộc sống của chúng ta, bạn bị rơi ngã, bị “vò nhàu” và bị vẩn đục bởi những quyết định mà chúng ta làm và những hoàn cảnh đến với chúng ta Chúng ta cảm thấy hình như chúng ta trở nên vô giá trị; nhưng những gì đã xảy ra không có nghĩa lý gì cả, bạn sẽ không bao giờ mất đi giá trị của mình

Đáp án:

Dù thế nào đi nữa, bạn cũng là vô giá với những người yêu thương bạn Giá trị cuộc sống của chúng ta được quyết định không phải do những gì chúng ta làm hoặc người mà chúng ta quen biết, mà bởi… chúng ta là

ai

Giá trị bản thân của bạn chỉ có một người duy nhất biết rõ nhất, đó là bản thân bạn Cuộc sống này sẽ thử thách bạn bằng cách này hay cách khác, đôi lúc bạn thấy mình bị tổn thương, nhưng đừng bao giờ nghĩ rằng giá trị bản thân mình bị giảm sút cùng với những điều đó Giá trị đó nằm sâu trong con người bạn và sẽ không ai làm giảm được giá trị của nó.

Bạn thật đặc biệt – đừng bao giờ quên điều đó!

Đáp án:

Có hai vị Hoà thượng ở hai

ngôi chùa trên hai ngọn núi

gần nhau Giữa hai ngọn núi

có một con sông, mỗi ngày họ

đều cùng một lúc xuống núi ra

bờ sông gánh nước, lâu ngày

họ trở thành bạn bè.

Thấm thoát năm năm trôi qua, bỗng một hôm vị Hoà thượng ở ngọn núi bên trái không xuống gánh nước, vị Hoà thượng ở ngọn núi bên phải nghĩ bụng: “Có lẽ ông ta ngủ quá giờ”, nên trong lòng cũng chẳng để ý lắm.

Nhưng không ngờ qua ngày hôm sau vị Hòa thượng ở núi bên trái vẫn không xuống núi gánh nước.

Một tuần trôi qua, vị Hoà thượng bên ngọn núi phải nghĩ bụng: “Bạn ta có lẽ bị bệnh rồi, ta nên đến thăm, xem có thể giúp được gì không.”

Nhưng khi đến thăm người bạn già, ông ta thật kinh ngạc Người bạn già của ông đang tập thái cực quyền trước chùa, chẳng giống dáng vẻ của một người cả tuần chưa uống nước chút nào Ông ta thấy làm lạ hỏi: “Đã một tuần rồi ông không xuống núi gánh nước, lẽ nào ông không cần uống nước?”

Người bạn dẫn ông ta đi ra sân sau của chùa, chỉ một giếng nước nói: “Năm năm lại đây, mỗi ngày sau khi làm xong thời khoá, tôi đều đào cái giếng này, mặc dù nhiều lúc rất bận, nhưng có thể đào được bao nhiêu tốt bấy nhiêu Nay đào đã đến nước, tôi không cần phải xuống núi gánh nước nữa”.

Thông điệp mà bạn nhận được từ câu chuyện trên là gì ?

Những gì bạn có được ngày hôm nay là kết

quả của những cố gắng ngày hôm qua Và bạn

muốn ngày mai của mình sẽ như thế nào? Tươi

sáng, hạnh phúc ,mỹ mãn? Vậy thì đừng bao

giờ thôi nỗ lực

Ngay hôm nay bạn đang ngồi trên ghế nhà trường hãy không ngừng nổ lực học tập vì sự nổ lực của hôm nay là niềm hi vọng cho tương lai tươi sáng

Hãy suy nghĩ về lúc không còn gánh nước nổi, bạn vẫn có nước để uống chứ? Vì vậy dù đã thành công, hãy cố gắng thêm một chút nữa.

Đáp án:

- Những thay đổi nhanh chóng trong đời sống xã hội đã tạo ra một cuộc sống hiện

đại, vận động không ngừng, rất khẩn trương và chứa đựng nhiều yếu tố khôn lường.

- Những thay đổi về tâm lý của chính bản thân trẻ đang có tác động đối với các em

- Những thay đổi về mặt kinh tế, xã hội củng ảnh hưởng đến từng gia đình của các em.

- Để sống hội nhập và góp phần tích cực cho cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn,

không thể không giáo dục kỹ năng sống cho thích ứng với mọi biến động của hoàn cảnh giúp các em rèn luyện hành vi có cuộc sống biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp, ứng phó với thách thức trong cuộc sống.

- Những thay đổi nhanh chóng trong đời sống xã hội đã tạo ra một cuộc sống hiện

đại, vận động không ngừng, rất khẩn trương và chứa đựng nhiều yếu tố khôn lường.

- Những thay đổi về tâm lý của chính bản thân trẻ đang có tác động đối với các em

- Những thay đổi về mặt kinh tế, xã hội củng ảnh hưởng đến từng gia đình của các em.

- Để sống hội nhập và góp phần tích cực cho cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn,

không thể không giáo dục kỹ năng sống cho thích ứng với mọi biến động của hoàn

cảnh giúp các em rèn luyện hành vi có cuộc sống biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp, ứng phó với thách thức trong cuộc sống.

Tại sao cần giáo dục Kỹ năng sống cho HS THCS

trường điều kiện hiện nay?

Tại sao cần giáo dục Kỹ năng sống cho HS THCS

trường điều kiện hiện nay?

Kỹ năng sống cần trang bị cho HS THCS ?

Kỹ năng sống cần trang bị cho HS THCS ?

- Kỹ năng tự nhiên phục vụ bản thân.

- Kỹ năng xác lập mục tiêu cho cuộc đời.

- Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả

- Kỹ năng điều chỉnh và quản lý cảm xúc.

- Kỹ năng tự nhận thức và đánh giá bản thân.

- Kỹ năng giao tiếp và ứng xử.

- Kỹ năng hợp tác và chia sẽ.

- Kỹ năng thể hiện thông tin trước đám đông.

- Kỹ năng đối diện và ứng phó khó khăn trong cuộc sống.

- Kỹ năng đánh giá người khác.

- Kỹ năng tự nhiên phục vụ bản thân.

- Kỹ năng xác lập mục tiêu cho cuộc đời.

- Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả

- Kỹ năng điều chỉnh và quản lý cảm xúc.

- Kỹ năng tự nhận thức và đánh giá bản thân.

- Kỹ năng giao tiếp và ứng xử.

- Kỹ năng hợp tác và chia sẽ.

- Kỹ năng thể hiện thông tin trước đám đông.

- Kỹ năng đối diện và ứng phó khó khăn trong cuộc sống.

- Kỹ năng đánh giá người khác.

- Kiến thức là cung cấp những hiểu biết, những

nguyên lý, khẳng định đúng, những khái niệm

với vấn đề, sự vật hiện tượng

- Kỹ năng sử dụng những kiến thức đã được trang

bị để thực hiện thành thạo hành động trong

thực tế một cách tích cực và mang tính chất xây dựng.

- Kiến thức là cung cấp những hiểu biết, những

nguyên lý, khẳng định đúng, những khái niệm

với vấn đề, sự vật hiện tượng

- Kỹ năng sử dụng những kiến thức đã được trang

bị để thực hiện thành thạo hành động trong

thực tế một cách tích cực và mang tính chất xây dựng.

Phân biệt kiến thức và kỹ năng?

Phân biệt kiến thức và kỹ năng?

- Trong hoạt động vui chơi với bạn bè.

- Trong học tập ở nhà trường.

- Trong mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình.

- Trong công việc hà ng ngày.

- Trong hoạt động vui chơi với bạn bè.

- Trong học tập ở nhà trường.

- Trong mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình.

- Trong công việc hà ng ngày.

Con đường rèn luyện kỹ năng sống ?

Con đường rèn luyện kỹ năng sống ?

a Hãy luôn đơn giản hóa vấn đề.

b Luôn nhìn người khác bằng con mắt tích cực.

c Xem người khác sai gì để mình chỉ trích.

d Luôn xem mình có thể học gì từ người khác

và mình sẽ giao tiếp như thế nào để tốt hơn.

a Hãy luôn đơn giản hóa vấn đề.

b Luôn nhìn người khác bằng con mắt tích cực.

c Xem người khác sai gì để mình chỉ trích.

d Luôn xem mình có thể học gì từ người khác

và mình sẽ giao tiếp như thế nào để tốt hơn.

Cách tư duy nào sau đây sẽ luôn giúp bạn

thành công trong quá trình giao tiếp?

Cách tư duy nào sau đây sẽ luôn giúp bạn

thành công trong quá trình giao tiếp?

a Xảy ra hiểu lầm.

b Mọi người không lắng nghe nhau.

c Người nói không đưa ra chỉ dẫn rõ ràng.

d Mọi người không làm theo bạn.

a Xảy ra hiểu lầm.

b Mọi người không lắng nghe nhau.

c Người nói không đưa ra chỉ dẫn rõ ràng.

d Mọi người không làm theo bạn.

Giao tiếp không hiệu quả sẽ dẫn đến

hậu quả như thế nào?

Giao tiếp không hiệu quả sẽ dẫn đến

hậu quả như thế nào?

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG THCS

 Bước 1 : Xác định mục tiêu của hoạt động

 Bước 2 : Thiết kế chương trình, kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục

 Bước 3 : Triển khai hoạt động

 Bước 4 : Kiểm tra, đánh giá kết quả tổ chức hoạt động giáo dục

Bước 1: Xác định mục tiêu của hoạt động

- Kiến thức: Hoạt động nhằm cung cấp cho HS những hiểu biết, những

thông tin gì? Hoặc giúp các em củng cố hay nâng cao những kiến thức gì?

- Kĩ năng: Hoạt động nhằm bồi dưỡng hoặc hình thành cho HS những kĩ năng nào, những cách ứng xử và hành vi giao tiếp có văn hóa gì? (kĩ năng điều khiển hoạt động, kĩ năng xử lí các tình huống nảy sinh trong quá trình hoạt động, kĩ năng tự quản, kĩ năng giao tiếp, ứng xử,…).

- Thái độ: Giáo dục cho HS những tình cảm, thái độ gì? (yêu, ghét, hứng thú, tích cực, sẵn sàng,…).

Bước 2: Thiết kế chương trình, kế hoạch

tổ chức hoạt động giáo dục

- Xác định tên chủ đề của hoạt động

- Xây dựng nội dung, hình thức tổ chức hoạt động

- Xây dựng tiến trình tổ chức các hoạt động

- Dự kiến những công việc cần phải chuẩn bị, các nguồn lực cần huy động (tài lực, vật lực, nhân lực)

- Dự kiến phân công nhiệm vụ cho người phụ trách

- Lập kế hoạch thời gian cho hoạt động: thời gian chuẩn bị, thời gian tiến hành hoạt động, thời gian kết thúc hoạt động.

- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lớp: GV hướng dẫn các em

về phương pháp điều khiển hoạt động, về giao tiếp,…

- Dự kiến các tình huống nảy sinh trong quá trình hoạt động cũng như cách giải quyết chúng.

- Đôn đốc và kiểm tra việc chuẩn bị của HS thông qua đội ngũ cán bộ lớp, đồng thời có thể trực tiếp kiểm tra từng tổ, nhóm HS.

Bước 3: Triển khai hoạt động

- Thực hiện theo bản thiết kế tổ chức hoạt động giáo dục đã xây dựng

- Chú ý động viên, khuyến khích tất cả học sinh tích cực tham gia dưới sự cố vấn của GV.