BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANHThiết kế kỹ thuật bao gồm thuyết minh tính toán, các bản vẽ thể hiện kết quả của thiết kếbao gồm dây chuyền công năng, giải pháp kiến trúc

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

CHƯƠNG 1.

NHỮNG KHÁI NIỆM VỀ CHUYÊN NGÀNH TỔ CHỨC THI CÔNG

1.1 Những vấn đề chung

1.1.1 Một số thuật ngữ và định nghĩa.

- Công trình xây dựng (construction entity): Một hình khối kiến trúc độc lập có công

năng xác định, do con người làm ra luôn gắn liền với một vi trí (bất động) phục vụ mục đíchđời sống, văn hóa xã hội, kinh doanh sản xuất, an ninh, quốc phòng

- Công trường xây dựng (construction site): Khu vực mặt đất dùng để tiến hành xây

dựng công trình Trên công trường có nhiều công trình, mỗi một công trình riêng biệt là mộthạng mục công trình

- Hệ kết cấu công trình (Strutural systems): Bộ phận của công trình chịu tải trọng sử

dụng và tự nhiên đảm bảo cho công trình bền vững ổn định

- Cấu kiện xây dựng (Structural members): Phần tử cơ bản tạo nên hệ kết cấu công trình

(Cọc, đài, dầm, cột, vách, sàn …)

- Nền công trình (Foundation): Phần mặt đất nhận toàn bộ tải trọng do công trình truyền

lên Nền có chức năng giữ cho công trình đứng vững tại vị trí xây dựng

- Thân công trình (Supper structure): Phần chứa đựng và đảm bảo hoạt động của dây

chuyền công năng công trình

- Móng công trình (Foundation system): Hệ kết cấu đầy đủ có chức năng nhận toàn bộ

tải trọng của công trình để truyền xuống nền công trình

- Mái công trình (Roof): Phần công trình có chức năng che mưa, che nắng bảo vệ công

trình

- Phần hoàn thiện công trình (Finishing): Phần công trình có chức năng bảo vệ cho

công trình, kết cấu khỏi các tác động của thời tiết và làm thẩm mỹ cho công trình

- Thiết bị công nghệ công trình (Equipment): Những trang thiết bị không thuộc kiến

trúc (điện, nước, máy móc, dụng cụ…) được lắp đặt vào công trình xây dựng, phục vụ cho

sự hoạt động của dây chuyền công năng công trình

- Thiết kế cơ sở (Basic design): Thiết kế công trình trong giai đoạn lập dự án đầu tư là

khung định hướng cho các giai đoạn thiết kế tiếp theo

- Thiết kế kỹ thuật (Technical design)

Thiết kế công trình trong giai đoạn thực hiện đầu tư khi thực hiện thiết kế theo ba giaiđoạn Thiết kế kỹ thuật có nhiệm vụ xác định các giải pháp, thông số kỹ thuật đảm bảo côngtrình vận hành tốt, bền và chi phí xây lắp hợp lý Thiết kế kỹ thuật bao gồm đầy đủ nội dungcông nghệ (công năng), kiến trúc, kết cấu và biện pháp thi công xây dựng công trình Thiết

kế kỹ thuật phải tuân thủ những tiêu chí của thiết kế cơ sở Thiết kế kỹ thuật chỉ cụ thể hóa

về mặt kỹ thuật các thiết kế cơ sở không là tài liệu thi công

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

Thiết kế kỹ thuật bao gồm thuyết minh tính toán, các bản vẽ thể hiện kết quả của thiết kế(bao gồm dây chuyền công năng, giải pháp kiến trúc, kết cấu, biện pháp kỹ thuật và nguyên

lý tổ chức tiến hành xây dựng công trình) và dự toán thiết kế (giá xây dựng theo thiết kế).Phần biện pháp kỹ thuật cơ bản áp dụng và nguyên lý tổ chức tiến hành xây dựng tạothành nội dung của thiết kế tổ chức xây dựng

- Thiết kế thi công (Construction Document Design): Thiết kế phục vụ thi công xây

dựng công trình Thiết kế thi công là bước tiếp theo của thiết kế kỹ thuật trong thiết kế babước Trong thiết kế hai bước thiết kế thi công kết hợp cùng thiết kế kỹ thuật thiết kế kỹthuật thi công Thiết kế thi công cụ thể hóa các thông số của thiết kế kỹ thuật và phải phùhợp với điều kiện thi công của công trình Thiết kế thi công là bước tiếp theo của thiết kế kỹthuật để thi công công trình Thiết kế thi công là tài liệu để chỉ đạo và giám sát quá trình thicông Thiết kế thi công là triển khai các bản vẽ kỹ thuật (kiến trúc, kết cấu, công nghệ) đểngười thi công có thể thực hiện được một cách chính xác, nhà quản lý có thể tính chính xácgiá thành xây dựng công trình (dự toán thi công) Phần thiết kế tổ chức xây dựng sẽ đượcnhà thầu cụ thể hóa tạo thành thiết kế tổ chức thi công

- Thi công (Construction): Quá trình tiến hành thực hiện các công việc xây dựng tại công

trường xây dựng

- Xưởng xí nghiệp phụ trợ (Temporary manufacturing & fabricating areas): Cơ sở sản

xuất được thành lập để làm dịch vụ hay để sản xuất nguyên vật liệu, bán sản phẩm hoặc sảnphẩm phục vụ cho thi công xây dựng công trình (ví dụ xưởng mộc, cơ khí, mỏ khai thác vậtliệu, trạm sản xuất vật liệu, cát, bê tông…)

- Kho bãi nhà tạm (Temporary housing & Storage areas): Những công trình được xây

dựng phục vụ làm việc, sản xuất, sinh hoạt của các đơn vị tham gia thi công, sau khi kếtthúc xây dựng sẽ được thanh lý

1.1.2 Nội dung môn học tổ chức thi công

Việc thiết kế tổ chức thi công mà điều quan trọng là thiết kế phương thức, cách thức tiếnhành từng công trình, hạng mục hay tổ hợp công trình…, có một vai trò rất lớn trong việcđưa ra công trình thực từ hồ sơ thiết kế kỹ thuật ban đầu và các điều kiện về các nguồn tàinguyên Nó là tài liệu chủ yếu chuẩn bị về mặt tổ chức và công nghệ, là công cụ để ngườichỉ huy điều hành sản xuất, trong đó người thiết kế đưa vào các giải pháp hợp lý hóa sảnxuất để tiết kiệm vật liệu, lao động, công suất thiết bị, giảm thời gian xây dựng và hợp lý vềmặt giá thành

Nội dung môn học:

- Những vấn đề lý luận cơ bản về thiết kế và tổ chức thi công xây dựng.

- Các phương pháp lập mô hình kế hoạch tiến độ và tổ chức thi công xây dựng.

- Thiết kế và tổ chức các cơ sở vật chất kỹ thuật công trường.

- Tổ chức và điều khiển tiến độ thi công xây dựng.

Để nắm vững và vận dụng tốt những kiến thức mà môn học tổ chức thi công trang bị vàothực tiễn, người cán bộ chỉ đạo thi công còn cần phải trang bị cho mình các hiểu biết nhấtđịnh về kỹ thuật, kinh tế, xã hội có liên quan nhằm giúp cho việc tổ chức và chỉ đạo thi côngcông trình một cách đúng đắn, sáng tạo và có hiệu quả cao

1.2 Nhiệm vụ và mục đích của chuyên ngành tổ chức xây dựng.

1.2.1.Nhiệm vụ.

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

- Nhiệm vụ của người xây dựng là phải sử dụng hiệu qủa vốn đầu tư để đạtđược mục đích đề ra trong giai đoạn ngắn nhất

- Nhiệm vụ của môn học tổ chức xây dựng là hoàn thiện hệ thống quản lý, xác địnhcác phương án tổ chức, chỉ đạo xây dựng một cách khoa học đảm bảo hiệu quả kinh tế

kỹ thuật tối ưu khi xây dựng công trình cũng như khi xây dựng một liên hiệp côngtrình dân dụng và công nghiệp

1.2.2 Mục đích cơ bản của tổ chức xây dựng.

- Xây dựng công trình đúng thời hạn

- Bảo đảm năng suất lao động cao

- Bảo đảm chất lượng cao công trình

- Đạt hiệu quả kinh tế cao

Khả năng và sức cạnh tranh của đơn vị xây lắp thể hiện năng lực sẵn sàng thực hiện những điều kiện của thị trường cụ thể là:

- Sẵn sàng triển khai sản xuất theo quy mô công trình nhận thầu

- Có sẵn cơ sở vật chất kỹ thuật

- Lựa chọn phương án công nghệ xây lắp hợp lý

- Đảm bảo cung ứng tài nguyên cần thiết cho sản xuất

- Lập tiến độ và chi đạo sản xuất có hiệu quả

1.3 Đặc điểm và hướng phát triển của ngành sản xuất xây dựng.

1.3.1 Đặc điểm (10 đặc điểm)

1 Sản phẩm của sản xuất xây dựng là những công trình, kết tinh từ các thành quả khoahọc - công nghệ, là kết quả của nhiều ngành, nhiều tổ chức kinh tế – xã hội, điều đó chothấy muốn một dự án thành công tốt phải có sự phối hợp của nhiều bên liên quan và luônnằm dưới sự chỉ đạo của nhà nước

2 Công trình xây dựng thường có vốn đầu tư lớn chiếm tỷ trọng cao trong ngân sáchquốc gia Nên đầu tư xây dựng luôn là trọng điểm của nhà nước

3 Sản xuất xây dựng luôn gắn liền với sự phát triển của các ngành kinh tế và mức sốngcủa nhân dân

4 Trong sản xuất xây dựng gần như người đầu tư và người sử dụng sản phẩm khôngphải là người thực hiện xây dựng Nên luôn cần hoạt động tư vấn, giám sát, kiểm định

5 Sản phẩm xây dựng là những công trình gắn liền với địa điểm nhất định do đó sảnxuất xây dựng chịu nhiều yếu tố của địa phương

6 Sản xuất xây dựng mang tính xã hội và thay đổi theo thời gian nó chịu ảnh hưởng củaphong tục, tập quán, trình độ văn hoá và quan điểm của người sử dụng

7 Thời gian xây dựng dài, chịu tác động của thời tiết, thị trường

8 Quá trình sản xuất xây dựng luôn tập hợp nhiều quá trình thành phần, mỗi quá trình

có nhiều phương án kỹ thuật và tổ chức, nên chúng ta phải có quá trình chọn phương án tốtnhất

- Phương án khả thi: là phương án về phương diện kỹ thuật có thể thực hiện được

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

- Phương án hợp lý: là phương án khả thi nhưng phải phù hợp với đ/k thực tế thi công

- Phương án tối ưu: là phương án hợp lý có các chỉ tiêu cao nhất theo những tiêu chí

mà người xây dựng đề ra

9 Sản xuất xây dựng sử dụng nhiều lao động chân tay

10 Thị trường cạnh tranh khốc liệt, yếu tố thắng lợi chủ yếu là giá thành => Phải đầu tưchất xám vào quản lý sản xuất và nghiên cứu thị trường trên nền tảng công nghệ tiên tiến

1.3.2 Hướng phát triển của ngành sản xuất xây dựng.

Hướng phát triển của ngành xây dựng là không ngừng đổi mới công nghệ, công nghiệp hoá, hiện đại hóa công nghệ sản xuất Cụ thể:

1 Cơ giới hoá đồng bộ các quá trình SX Chuyển lao động thủ công sang thực hiện bằngmáy

2 Tự động hoá sản xuất Là hình thức cao của cơ giới hoá

3 Công nghiệp hóa ngành xây dựng Công nghiệp hoá là đƣa những công việc ngoàihiện trường vào thực hiện trong những công xưởng, nhà máy chuyên dụng

4 Sử dụng tối đa kết cấu lắp ghép

5 Sử dụng vật liệu mới thay thế vật liệu truyền thống, ko ngừng đổi mới công nghệ sảnxuất

6 Bảo vệ môi trường ngày càng được đề cao

7.Trong tổ chức sản xuất xây dựng áp dụng phương pháp tổ chức lao động khoa học đểgiảm nhẹ công việc cho người lao động, nâng cao chất lƣợng sản phẩm, bảo đảm an toànlao động và giảm rủi ro trong sản xuất

8 Áp dụng phương pháp tổ chức xây dựng dây chuyền

9 Ứng dụng tin học trong quản lý và điều hành xây dựng

1.4 Các bước thiết kế trong xây dựng cơ bản

Công trình xây dựng luôn gắn liền với một dự án, nó thường trải qua ba giai đoạn chuẩn

bị đầu tư, thực hiện đầu tư và đưa công trình vào hoạt động

Quá trình hình thành công trình theo quan điểm vĩ mô

Muốn hình thành một dự án phải là kết quả của nguyên nhân chủ quan (khả năng đầu tư)

và nguyên nhân khách quan (nhu cầu của thị trường)

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

Theo quan điểm vi mô của người quản lý xây dựng, một công trình được hình thành thường qua sáu bước như sau:

Quá trình hình thành công trình theo quan điểm vi mô.

1.4.1 Thăm dò và lập dự án tiền khả thi.

Là bước tiếp theo của ý tưởng được chủ đầu tư thuê cơ quan tư vấn làm, cũng có thể là chủ đầu tư trực tiếp thực hiện

Nội dung: thăm dò các số liệu ban đầu để chủ đầu tư khẳng định ý tưởng đó có cơ sởkhông, nếu có triển vọng tiếp tục nghiên cứu tiếp bằng không thì dừng lại Trong bước nàycông tác thăm dò là chủ yếu, dựa trên những số liệu sẵn có thu thập được, người ta làm dự

án tiền khả thi Sau đó làm những bài toán chủ yếu là phân tích kinh tế sơ bộ để kết luận

Lập dự án tiền khả thi cần làm những việc sau:

- Tìm hiểu nhu cầu của xã hội trong khu vực dự án hoạt động

- Tìm hiểu chủ trương đường lối phát triển kinh tế của quốc gia trong thời gian khádài (10 - 50 năm)

- Đánh giá tình hình hiện trạng ngành và chuyên ngành kinh tế của dự án, trong đóchú trọng đến trình độ công nghệ, năng suất hiện có và khả năng phát triển của các cơ sởhiện diện trong thời gian tới (cải tạo, mở rộng, nâng cấp công nghệ, hiện đại hoá côngnghệ)

- Trình độ công nghệ sản xuất của khu vực và thế giới

- Mức sống của xã hội, khả năng tiêu thụ sản phẩm tại địa phương và khu vực xuấtkhẩu

- Khả năng của chủ đầu tư, các nguồn vốn có thể huy động, mô hình đầu tư

- Nguồn cung cấp nguyên vật liệu, công nghệ sản xuất

- Địa bàn xây dựng công trình sẽ triển khai dự án với số liệu về địa hình, khí hậu, dân

cư, môi trường trước và sau khi xây dựng công trình

- Cơ sở hạ tầng sẵn có và triển vọng trong tương lai

Trên cơ sở các số liệu đã phân tích tính toán để rút ra kết luận có đầu tư không vàquy mô đầu tư là bao nhiêu (nhóm công trình) Trong thời gian lập dự án tiền khả thi có thể

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

thực hiện khảo sát sơ bộ bổ sung để có đủ số liệu viết báo cáo Dự án tiền khả thi viết dướidạng báo cáo phải được thẩm định và phê duyệt, theo quy định hiện hành tuỳ thuộc quy mô

và nguồn vốn của dự án

1.4.2 Lập dự án khả thi.

- Đây là bước quan trọng trong quá trình hình thành dự án, nó khẳng định tính hiện thựccủa dự án

- Gồm có hai phần: khảo sát và viết báo cáo kinh tế kỹ thuật

- Trong khảo sát chia ra làm hai loại kinh tế và kỹ thuật

+ Khảo sát về kinh tế thường được thực hiện trước, nó cung cấp số liệu làm cơ sở xác

định vị trí cùng với nguồn nguyên liệu, mạng lưới kỹ thuật hạ tầng cơ sở (giao thông, nănglượng) nguồn nước, dân cư, phong tục, văn hóa, môi trường thiên nhiên, nhân lực

+ Khảo sát kỹ thuật: đối tượng là điều kiện thiên nhiên trong khu vực triển khai dự án,

mục đích để triển khai dự án có lợi nhất Kết quả khảo sát kỹ thuật giúp lựa chọn mặt bằngxây dựng, quy hoạch nhà cửa, công trình, những giải pháp kỹ thuật cần triển khai

Kết luận cuối cùng của dự án dựa trên sự đánh giá toàn diện kinh TKTCế - kỹ thuật các phương án đặt ra.

- Lập dự án khả thi thường được cơ quan tư vấn thiết kế thực hiện Trong dự án khả thiphải chứng minh được tính khả thi kỹ thuật và tính hiệu quả kinh tế của công trình (sửachữa, mở rộng, hiện đại hóa, xây mới)

- Công trình càng lớn, càng phức tạp, địa bàn xây dựng càng rộng thì việc khảo sát càngphải toàn diện và đầy đủ Đối với những khu vực đã có công trình xây dựng thì số liệu cóthể tận dụng những kết quả của lần khảo sát trước

- Đối với công trình dân dụng và công nghiệp khảo sát bao gồm những vấn đề:

+ Làm rõ điều kiện kinh tế khu vực xây dựng với sự quan tâm cho hoạt động của côngtrình bao gồm: nguyên vật liệu, khả năng cung cấp điện, nước, mạng lưới giao thông, laođộng cũng như các tài nguyên khác, những khảo sát giúp việc xác định vị trí xây dựng côngtrình

+ Khảo sát những công trình đang hoạt động trong khu vực sẽ xây dựng công trình, làm

rõ công suất, trình độ công nghệ, khả năng liên kết giữa chúng và với công trình sẽ xây Đây

là cơ sở để xác định quy mô và lợi ích của công trình sẽ xây dựng

+ Khảo sát toàn diện địa hình, địa vật khu vực triển khai dự án để thiết kế và quy hoạchcác nhà, công trình cũng như các mạng kỹ thuật, hạ tầng cơ sở Việc này được thực hiệntrên bản đồ địa hình (có sẵn hoặc phải tự đo vẽ)

+ Khảo sát địa chất công trình, địa chất thủy văn của mặt bằng xây dựng để xác địnhtính cơ lý của địa tầng, nước ngầm, mưa gió, hồ ao, sông suối…Số liệu khảo sát phải đủ đểxác định được giải pháp kết cấu, móng, hệ thống mạng lưới nước ngầm

+ Khảo sát điều kiện thời tiết (mưa nắng, nhiệt độ, sấm sét ) khu vực xây dựng côngtrình Đối với các công trình đặc biệt cần khảo sát thêm những yếu tố của khí quyển (độ ẩm,

độ trong sạch của không khí, phóng xạ , ion )

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

+ Khảo sát điều kiện liên quan đến xây dựng để vận dụng khả năng tại chỗ giảm giáthành công trình, bao gồm nguồn vật liệu xây dựng tại chỗ (máy móc, thiết bị, giao thông,khả năng khai thác các xí nghiệp phụ trợ) nguồn nhân công địa phương; mạng lưới điện,nước sẵn có

+ Khảo sát nhưng yếu tố ảnh hưởng đến giá thành công trình, thời hạn có thể hoàn thànhxây dựng từng phần và toàn bộ cũng như kế hoạch đưa công trình vào khai thác

+ Khảo sát quang cảnh kiến trúc, quy hoạch khu vực để công trình có giải pháp thiết kếhòa nhập với cảnh quan kiến trúc sẵn có

- Tất cả các số hiệu có liên quan đến thiết kế, xây dựng và khai thác công trình đều phảithu thập đầy đủ và viết thành báo cáo kinh tế kỹ thuật để khẳng định vị trí xây dựng côngtrình Báo cáo phải đưa ra ít nhất là hai phương án để so sánh lựa chọn

- Báo cáo kinh tế kỹ thuật của dự án khả thi được thực hiện bởi cơ quan tư vấn thiết kếdựa trên những báo cáo khảo sát kinh tế - kỹ thuật Báo cáo phải đưa ra lời giải của bài toánđặt ra ít nhất có hai phương án Trong đó chứng minh tính hiệu quả kinh tế của lời giải baogồm những phần chính sau:

1 Công suất của công trình

2 Giá trị, hiệu quả kinh tế, thời hạn thu hồi vốn đầu tư cơ bản của công trình

3 Thời gian đạt công suất thiết kế và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật thiết kế

4 Mức độ cơ giới hoá, tự động hóa các quá trình sản xuất, trình độ công nghệ sovới trong nước và thế giới Trình độ tiêu chuẩn hoá, thống nhất hóa các chi tiết trong sảnphẩm làm ra Hệ thống quản lý chất lượng áp dụng

5 Hệ số xây dựng (sử dụng mặt bằng) so với tiêu chuẩn quy định

6 Sự thay đổi môi trường sinh thái (cây cối, dòng chảy, giá đất đai) do công trìnhmang lại

7 Ảnh hưởng đến đời sống xã hội của nhân viên và gia đình công nhân, cán bộtrong quá trình xây dựng và khai thác công trình

- Hồ sơ của báo cáo dự án khả thi bao gồm:

+ Thuyết minh trình bày tóm tắt nội dung các phương án đưa ra để lựa chọn, so sánh cácphương án đó, tính toán khái quát những quyết định trong phương án, trình bày biện pháp

an toàn lao động và tính toán các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, trong đó giải thích và cách xácđịnh các chỉ tiêu đó

+ Tổng mặt bằng thể hiện đầy đủ mối liên hệ giữa các toà nhà, các công trình xây dựng.+ Các bản vẽ công nghệ, giao thông nội bộ, giải pháp kiến trúc, kết cấu, hệ thống thiết bị

và các giải pháp thiết kế khác có liên quan

+ Danh mục các loại máy móc, thiết bị của các hạng mục công trình

+ Ước tính mức đầu tư xây dựng công trình (khái toán)

+ Ước tính giá mua sắm thiết bị, máy móc theo giá khảo sát

+ Tổng mức đầu tư của dự án (tổng khái toán)

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

+ Bảng thống kê các loại công tác xây lắp chính

+ Thiết kế tổ chức (hoặc thi công) xây dựng với tổng tiến độ (thể hiện bằng biểu đồngang hoặc mạng)

+ Các giải pháp kỹ thuật chống ô nhiễm môi trường hay thay đổi cảnh quan

Dự án khả thi phải được thẩm định và cơ quan chủ đầu tư ở cấp tương đương phê duyệttuỳ theo nguồn vốn và công trình thuộc nhóm nào ?

1.4.3 Thiết kế.

Thiết kế xây dựng là sự triển khai sáng tạo các công trình xây dựng đến một mục đích cụthể nào đó Nó làm cho các ý tưởng trở thành thực tiễn và hấp dẫn người dùng hoặc kháchhàng

a Thiết kế kỹ thuật.

- Hồ sơ thiết kế kỹ thuật bao gồm:

- Thuyết minh trình bày cách tính toán, khái quát những giải pháp thiết kế của toàn côngtrình

- Các bản vẽ công nghệ, dây chuyền sản xuất, giải pháp kiến trúc, kết cấu, giải pháp trangthiết bị

- Dự toán sơ bộ giá thành công trình

b Thiết kế thi công ( làm tài liệu phục vụ thi công)

Khi thiết kế một giai đoạn TKTC phải giải quyết toàn bộ và dứt điểm những giảipháp thiết kế, cung cấp đủ số liệu cần thiết như lao động, tài nguyên, vật tư, kỹ thuật, giáthành xây dựng (dự toán) cùng với đầy đủ các bản vẽ thi công các công tác xây lắp chongười XD

Trong thiết kế hai giai đoạn TKTC phải cụ thể hoá, chi tiết hoá các giải pháp côngnghệ, kiến trúc, kết cấu, thi công đã được khẳng định trong thiết kế kỹ thuật

c Thiết kế xây dựng bao gồm các nội dung chủ yếu sau:

- Phương án công nghệ

Bao gồm các giải pháp sử dụng những công nghệ tiên tiến, như xây cầu giờ có nhiềugiải pháp công nghệ khác nhau: phương pháp đúc hẫng, dây văng, xây bằng chữ T, chữ I…tùy theo công trình muốn xây dựng mà mình chọn công nghệ phù hợp, mỗi kiểu đều sửdụng công nghệ khác nhau Việc của người tư vấn thiết kế là đưa ra những phương án phùhợp cho khách hàng và người tiêu dùng chọn lựa

- Công năng sử dụng

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

Từ thời nguyên thủy để bảo vệ mình, con người tiền sử đã biết tạo ra những dạng thứckiến trúc đầu tiên để chống lại những tác động của thiên nhiên, thời tiết Như vậy kiến trúcđược nảy sinh trên nhu cầu công năng sử dụng của con người

Tùy thuộc vào nhu cầu xây dựng của từng đối tượng : nhà cửa, chùa chiền, trung tâmmua sắm, các công trình giao thông….để có thể tư vấn cho họ những phương án tốt nhất Ví

dụ : xây nhà để ở, xây cầu để phục vụ cho nhu cầu đi lại…

- Phương án kiến trúc

Khi xây dựng một công trình nào đó, sẽ có nhiều phương án kiến trúc khác nhau Người

tư vấn thiết kế sẽ giúp khách hàng chọn cho mình phương án tối ưu nhất

Ví dụ khi xây một ngôi nhà cùng một diện tích, nhưng lại có nhiều bản vẽ khác nhau Cóphương án nhìn ngôi nhà sẽ rộng rãi, nhưng cũng có thể thiết kế nhỏ gọn và ấm cúng, tùyvào nhu cầu của từng đối tượng khác nhau

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

- Phương án sử dụng năng lượng đạt hiệu suất cao

Ngày nay ta thường sử dụng năng lượng thiên nhiên như: mặt trời,sức gió, nước…vừađảm bảo an toàn, lại tiết kiệm điện năng Cần tư vấn cho khách hàng thấy rõ lợi ích thiếtthực của các thiết bị sử dụng năng lượng, đồng thời đưa ra những TK phù hợp với CT mà

họ yêu cầu

- Giải pháp bảo vệ môi trường

Giải pháp bảo vệ môi trường là giải pháp sử dụng các vật liệu xây dựng thân thiện vớimôi trường hay còn gọi là xây dựng xanh hay công trình bền vững nhằm hướng đến mộtcông trình đạt được hiệu quả cao trong sử dụng năng lượng và vật liệu, đồng thời hạn chếtác động không tốt đến môi trường Để làm được vậy, các công trình cần được thiết kế, xâydựng và vận hành theo những tiêu chuẩn nhất định Cũng chính vì những tính năng này màviệc xây dựng công trình xanh có thể giúp ứng phó với biến đổi khí hậu, đồng thời tạo ramột môi trường sống đảm bảo sức khỏe và hiệu quả hơn cho những người sử dụng

Không khí ngày càng ô nhiễm bởi các tác động tiêu cực của môi trường Do vậy việc đề

ra các giải pháp bảo vệ môi trường hết sức cần thiết Ví dụ như : thông gió tự nhiên vì nhàthường ít cửa (đề phòng trộm cắp), trồng cau trước nhà ( để đón gió nam mát mẻ), trồngchuối sau nhà ( để ngăn gió bấc lạnh ) Vừa bảo vệ môi trường, tiết kiệm điện năng, vừa tạosinh thái xung quanh ngôi nhà

- Tổng dự toán, dự toán chi phí xây dựng phù hợp với từng bước thiết kế xây dựng

Dự toán là ước lập cho từng công trình trong dự án theo khối lượng của hồ sơ thiết kế kỹthuật, thiết kế bản vẽ thi công, đơn giá và định mức tương ứng Dự toán công trình được lập

là căn cứ để lập kế hoạch và quản lý vốn đầu tư xây dựng công trình, là cơ sở để xác địnhgiá trị để giao nhận thầu xây lắp

Ước lập là ước lượng và lập bảng dự toán, ví dụ như giá xi măng lên xuống khác thườngthì mình lấy khoảng trung bình thôi, sau đó rồi lập bảng dự toán tổng chi phí cho công trình

1.4.4 Các loại thiết kế trong xây dựng cơ bản

( TCVN 4252-2012 QUY TRÌNH LẬP THIẾT KẾ TỔ CHỨC XÂY DỰNG VÀ

THIẾT KẾ TỔ CHỨC THI CÔNG )

1 Thiết kế tổ chức xây dựng (TKTCXD)

- Được cơ quan tư vấn thiết kế thực hiện song song với thiết kế kỹ thuật trên cơ sở nộidung của thiết kế cơ sở đã được phê duyệt (trong công trình thiết kế 3 bước) Song songcùng TKKT – TC (trường hợp công trình thiết kế 2 bước)

- Thiết kế tổ chức xây dựng (TKTCXD) giúp chủ đầu tư nắm được dự kiến thời gian xâydựng công trình, giá (dự trù) xây lắp, biện pháp kỹ thuật và hình thức tổ chức thi công Các

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

giải pháp cơ bản về tài chính, và các nguồn cung ứng nhân lực vật tư máy móc để lập kếhoạch đầu tư và quyết định chọn hình thức thầu xây dựng

- Thiết kế tổ chức xây dựng (TKTCXD) giúp các cơ quan quản lý Nhà nước xét duyệt khicấp giấy phép xây dựng các hạng mục công trình nhằm đảm bảo đúng quy trình quy phạm,đúng thời hạn, an toàn trong thi công, không ảnh hưởng đến công trình lân cận và giữ vệsinh môi trường trong và sau khi xây dựng

Thiết kế tổ chức xây dựng được tiến hành cùng với thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế thicông trong thiết kế một giai đoạn Thiết kế tổ chức xây dựng được cơ quan tư vấn thiết kếthực hiện trên cơ sở báo cáo dự án khả thi và kết quả khảo sát kỹ thuật và khảo sát bổ sungtrong khi thiết kế

a Những nhiệm vụ cần giải quyết trong TKTCXD:

 Xác định thời hạn xây dựng công trình cũng như các giai đoạn chính, thời điểm tiếpnhận thiết bị

 Những giải pháp cơ bản về TCXD toàn công trường cũng như từng nhà một

 Xác định khối lượng đầu tư tiền vốn cho từng năm, quý

 Thành phần, khối lượng, thứ tự, thời hạn thực hiện các công việc trong giai đoạnchuẩn bị khởi công công trường

 Nhu cầu về tài nguyên vật chất kỹ thuật chính, nguồn cung cấp và tách thức tiếpnhận trong từng giai đoạn cụ thể

 Nhu cầu sinh hoạt của công nhân, cán bộ kỹ thuật, nhu cầu nhà cửa, sinh hoạt củacông trường và giải pháp áp dụng

 Xây dựng cơ sở sản xuất phù trợ phục vụ công trường xây dựng

 Triển khai phiếu công nghệ cho những công việc thực hiện công nghệ mới

 Thiết lập điều kiện an toàn lao động và vệ sinh môi trường cho toàn công trường vàcho từng công việc đặc biệt

b Hồ sơ của TKTCXD bao gồm những tài liệu sau:

• Bảng tổng hợp các công việc xây lắp chính và đặc biệt trong giai đoạn xây dựng chínhcũng như trong giai đoạn chuẩn bị

• Tổng tiến độ (dưới dạng khái quát) thực hiện các công việc chính trong giai đoạnchuẩn bị và giai đoạn xây dựng Trong đó thể hiện rõ thứ tự triển khai công việc cácgiai đoạn hoàn thành và toàn bộ Trong tiến độ có kèm theo biểu đồ huy động nhânlực, thời gian sử dụng máy móc

• Kế hoạch tổng thể về cung cấp vốn theo năm, quý phù hợp với từng tiến độ

• Tổng mặt bằng xây dựng với tỷ lệ thích hợp thể hiện những công trình đã và sẽ xâydựng cũng như kho tàng lán trại

• Bản đồ khu vực với tỷ lệ thích hợp thể hiện công trường xây dựng cùng với mạng lưới

xí nghiệp phụ trợ, cơ sở vật chất kỹ thuật, làng công nhân, hệ thống giao thông đường

xá và những công trình khác có liên quan đến công trường

• Danh mục tổng thể những vật liệu, bán sản phẩm, kết cấu chính, máy xây dựng, phương tiệnvận tải theo các giai đoạn xây dựng của năm, quý

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

• Thiết kế và dự toán nhà ở lán trại tạm không nằm trong giá thành xây dựng.Những công trình lán trại, phục vụ thi công này do cấp quyết định đầu tư xem xét và phêduyệt

• Bản thuyết minh trình bày đặc điểm công trình, điều kiện thi công, quy trình côngnghệ, phương pháp tổ chức xây dựng, nhu cầu và giải pháp về nhân tài vật lực, máy móc,kho bãi, đường xá, lán trại cũng như các chỉ số về kinh tế kỹ thuật của biện pháp thi công

• Tính giá dự toán công trình dựa trên những đơn giá, định mức và biện pháp thi công đượcphê duyệt Tính dự toán phải có bảng kê công việc, cách xác định khối lượng công việc củachúng Đối với nhiều việc không có đơn giá thì phải có tính tán giá thành bao gồm vật liệu,nhân công, máy móc

Thiết kế tổ chức xây dựng phải được tiến hành song song với các giai đoạn thiết kếtương ứng của công trình để phù hợp với các giải pháp mặt bằng, kết cấu, công nghệ củacông trình

Đối với những công trình đơn vị nhỏ gọn hoặc công trình thi công theo thiết kế mẫu phảicó:

2 Thiết kế tổ chức thi công (TKTCTC)

- Thiết kế Tổ chức thi công (TKTCTC) nhằm xác định cụ thể biện pháp thi công sẽ ápdụng khi xây dựng công trình Biện pháp thi công gồm hai phần: biện pháp tổ chức và côngnghệ áp dụng Công nghệ thi công bao gồm máy móc thiết bị sử dụng, biện pháp kỹ thuật ápdụng quy trình thi công tiến hành đảm bảo đảm bảo an toàn, chất lượng và thời gian thicông hợp lý Biện pháp tổ chức là cách bố trí lực lượng sản xuất (người, máy móc) thời gianhoạt động, hình thức tổ chức sản xuất, cách thức quản lý sao cho giảm khối lượng lao động,rút ngắn thời gian thi công, giảm chi phí một cách hợp lý

- Thiết kế tổ chức thi công (TKTCTC) giúp các cơ quan quản lý xây dựng (Thanh tra xâydựng, tư vấn giám sát và chủ đầu tư) giám sát quá trình thi công của các nhà thầu đảm bảo

an toàn, chất lượng, đúng tiến độ với chi phí hợp lý) TKTCTC phải tuân thủ TKTCXD,giấy phép xây dựng và những cam kết trong hợp đồng thi công giữa chủ đầu tư và nhà thầu

a Nhiệm vụ.

Thiết kế tổ chức thi công được cơ quan xây lắp thực hiện trên cơ sở của TKTCXD,

dự toán công trình cộng với những kết quả khảo sát bổ sung khu công trường và năng lựccủa đơn vị nhận thầu

Trong TKTCTC sẽ chỉnh lý, chi tiết hoá các quyết định của TKCTXD và giải quyếtcác vấn đề mới phát hiện Đặc biệt quan tâm đến những chi tiết triển khai công nghệ xây lắpcũng như việc xây lắp những xí nghiệp phụ trợ phục vụ sản xuất vật liệu, cấu kiện cho côngtrường Vị trí, công suất, công nghệ và trang bị của các xí nghiệp phải được giữ nguyên theoTKTCXD Sự thay đổi chỉ được phép khi bên thiết kế TCXD đồng ý do giảm được giá

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

thành công trình và cải thiện chất lượng công việc

TKTCTC phục vụ cho công tác tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra tất cả các giaiđoạn thi công, các hạng mục công trình và toàn công trường nên thiết kế phải hết sức cụ thể

và chính xác các vấn đề sau: thời hạn xây dựng các hạng mục công trình, của các giai đoạnchính và toàn công trường; thứ tự và biện pháp thực hiện các công việc xây lắp; sự phốihợp, thời hạn thực hiện các biện pháp trong giai đoạn chuẩn bị: biểu đồ cung ứng vật tư,máy móc; nhu cầu về nhiên liệu năng lượng trong giai đoạn thi công; nhu cầu về nhân lựctheo ngành nghề; biện pháp phòng hộ, vệ sinh an toàn lao động; hệ thống kiểm tra, quản lýchất lượng áp dụng

b Hồ sơ của TKTCTC bao gồm:

 Tiến độ (dạng SĐM) xây dựng các công trình đơn vị với khối lượng thi công chínhxác

 Tổng tiến độ ( dạng SĐM) khái quát cho toàn công trường và các giai đoạn xây dựng

 Tổng mặt bằng bố trí chính xác vị trí các xí nghiệp sản xuất, đường xá cố định và tạm,kho, bãi mạng lưới cấp điện, nước thông tin

 Bản liệt kê khối lượng các công việc trong giai đoạn chuẩn bị và biểu đồ thực hiện

 Biểu đồ cung ứng vật tư chính

 Biểu đồ nhu cầu nhân lực theo ngành nghề, máy xây dựng và vận chuyển

 Phiếu công nghệ cho những công việc thi công phức tạp và mới

 Hồ sơ máy móc và phiếu chuyển giao công nghệ cho những công việc thi công đặcbiệt, quan trọng (nổ mìn, khoan, kè )

 Bản thuyết minh về các giải pháp công nghệ, bảo hiểm, môi trường an toàn lao động,hình thức tiếp nhận nhân tài, vật lực Tính toán các chi tiêu kinh tế kỹ thuật (thời hạn xâydựng, trình độ cơ giới hoá, chi phí lao động cho một đơn vị sản phẩm )

Các bản vẽ thiết kế thi công công trình tạm, lán trại TKTCTC phải thực hiện xongtrước ngày khởi công công trình một thời gian để cán bộ kỹ thuật nghiên cứu nắm bắt được

ý đồ Việc thiết kế TKTCTC phải được kỹ sư và cán bộ kỹ thuật có kinh nghiệm của đơn vịnhận thầu thực hiện dưới sự chỉ đạo của kỹ sư trưởng có sự tham khảo ý kiến của nhữngngười TC

TKCTCT giải quyết các vấn đề kỹ thuật công nghệ, tổ chức và kinh tế phức tạp Muốnđạt được tối ưu thì phải tiến hành nhiều phương án làm cơ sở lựa chọn theo những chỉ tiêukinh tế kỹ thuật, cụ thể là :

*Về kỹ thuật

 Bảo đảm chất lượng cao nhất

 Tạo điều kiện cho việc thi công dễ dàng, an toàn nhất

*Về kinh tế.

 Giảm giá thành thấp nhất

 Sử dụng có hiệu quả nhất tài nguyên sản xuất của đơn vị xây lắp

 Đưa công trình vào khai thác đúng kế hoạch

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

1.4 Nhiệm vụ và nguyên tắc thiết kế tổ chức, thi công xây dựng.

Trong thiết kế công trình xây dựng luôn luôn phải bao gồm thiết kế tổ chức hoặc thicông xây dựng Nó là bộ phận không thể tách rời khỏi thiết kế kỹ thuật và thiết kế thi công

1.4.1 Nhiệm vụ.

Nhiệm vụ của thiết kế tổ chức và thi công là tìm kiếm biện pháp tổ chức hợp lý đểxây dựng công trình trong thời hạn ngắn nhất có thể, với giá thành nhỏ nhất, chất lượng tốtnhất theo yêu cầu thiết kế

Trong thiết kế tổ chức và thi công xây dựng phải trình bày phương pháp, phươngtiện, thời hạn thực hiện từng loại công tác xây lắp cũng như toàn bộ công trình Đó là cơ sở

để lập kế hoạch đầu tư vốn, cung ứng vật tư kỹ thuật, cơ sở sản xuất phụ trợ… Nó là cơ sở

để lập kế hoạch thực hiện kiểm tra, báo cáo sản xuất

và giữa các đơn vị tham gia xây dựng

 Đưa phương pháp sản xuất dây chuyền và tổ chức thực hiện càng nhiều càng tốt Đây

là phương pháp tiên tiến nó sẽ nâng cao năng suất lao động, chất lượng công việc; sản xuấtđiều hòa, liên tục, giảm nhẹ công tác chỉ đạo và kiểm tra chất lượng, dễ dàng áp dụng cácphương pháp quản lý hệ thống

 Đưa hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến vào trong sản xuất, thay KCS bằng

ISO-9000 để nâng cao tính cạnh tranh trong cơ chế thị trường

 Bảo đảm sản xuất quanh năm, như vậy sẽ khai thác hết năng lực thiết bị, bảo đảm việclàm cho cán bộ công nhân, tạo sự phát triển ổn định cho đơn vị xây lắp trong thời gian dài

 Sử dụng cơ giới hóa đồng bộ và tự động hoá trong các q.trình xây lắp Chọn nhữngmáy móc, cơ giới có công suất mạnh và giá thành hạ, sử dụng hết công suất và hệ số thờigian cao

 Sử dụng các kết cấu lắp ghép và cấu kiện sản xuất tại nhà máy để rút ngắn thời gianthi công, giảm phụ phí (cốp pha, hao hụt vật liệu )

 Giảm khối lượng xây dựng lán trại, nhà tạm Tăng cường sử dụng những loại nhà tháolắp, di động, sử dụng nhiều lần vào mục đích tạm trên công trường để giảm giá thành CT

 Thực hiện pháp lệnh phòng hộ lao động, kỹ thuật an toàn lao động cũng như pháplệnh phòng chống cháy nổ tại công trường

 Áp dụng các định mức tiên tiến trong lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo xây dựng với việc

sử dụng sơ đồ mạng và máy tính

 Thực hiện chế độ khoán sản phẩm trong quản lý lao động tiền lương cho cán bộ côngnhân đi đôi với áp dụng hệ thống quản lý chất lượng để tăng tính chủ động, trách nhiệm củacác cá nhân cũng như tập thể với công việc

 Bảo đảm thời hạn xây dựng công trình theo pháp lệnh (hợp đồng ký kết)

BÀI GIẢNG MÔN TỔ CHỨC THI CÔNG – NGUYỄN TUẤN ANH

CHƯƠNG 2 LẬP TIẾN ĐỘ SẢN XUẤT XÂY DỰNG 2.1 Ý nghĩa, mục đích và vai trò của KHTĐTC

2.1 Ý nghĩa.

- KHTĐ là hình thức và công cụ mô tả sự phát triển của quá trình TC về thời gian, khônggian cùng các nhu cầu vật chất mà các thiết kế tổ chức xây dựng, thi công xây lắp ấn định

- KHTD xây dựng là 1 bộ phận trọng yếu trong TKTCTC, nó quyết định đến tốc độ, trình

tự và thời hạn thi công công trình

- KHTD xây dựng hợp lý sẽ đảm bảo công trình tiến hành thuận lợi, quá trình thi côngphát triển cân đối, nhịp nhàng, đảm bảo CLCT, an toàn thi công và hạ thấp giá thành xâydựng

2 Mục đích.

- Đảm bảo công trình được hoàn thành kế hoạch, trước thời hạn qui định của nhà nước